Uzasadnienie z 26 września 2025, sygn. IV Ka 494/25

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 494/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 19 maja 2025 roku w sprawie II K 413/23

1.2.  Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3.  Granice zaskarżenia

1.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4.  Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5.  Ustalenie faktów

1.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

- oskarżona nadal posiada dług z tytułu należności publiczno - skarbowej, który spłaca w ratach, w tym jako zaległość za podatek od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2021r.;

Pismo urzędu skarbowego z dnia 28.08.2025r.

k. 191

2.1.1.2.

- oskarżona jest osobą karaną za umyślne przestępstwo;

karta karna

185-185v

1.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6.  Ocena dowodów

1.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.1.1.

pismo US z dnia 28.08.2025r.,

karta karna;

- pismo US jest logiczne, zasługuje na wiarę, jako że pochodzi od właściwego organu państwowego, a ponadto znajduje potwierdzenie w stawianym kacie oskarżenia;

- dokument K. jest obiektywnym źródłem dowodowym, pochodzącym od uprawnionego organu’

1.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

wynikający z apelacji prokuratora

1. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegającego na bezpodstawnemu pominięciu wyjaśnień oskarżonej z postępowania przygotowawczego, w których przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu, uznaniu za wiarygodne jej wyjaśnień z postępowania sądowego w których zaprzeczyła, aby miała świadomość składania urzędowi skarbowemu nieprawdziwych deklaracji w zakresie podatku VAT; uznaniu, iż to pracownicy biura rachunkowego są winni powstałym nieprawidłowościom, podczas gdy z zeznań świadków wynika, że tylko oskarżona była odpowiedzialna za terminy płatności, negocjowała przedłużanie terminów płatności z kontrahentami firmy, a zatem miała świadomość, iż niedokonanie korekty odliczonej kwoty podatku z tytułu niezapłaconych należności swoim kontrahentom naraża podatek na uszczuplenie, co w konsekwencji doprowadziło do uniewinnienia oskarżonej od zarzucanego czynu, podczas gdy prawidłowe ustalenia stanu faktycznego prowadzą do odmiennego wniosku;

wynikające z apelacji oskarżyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Widzew

2. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętego za podstawę orzeczenia, który mógł mieć on wpływ na treść ww. rozstrzygnięcia poprzez błędne przyjęcie, że oskarżona powinna w określonym terminie dokonać korekt faktur oraz korekt deklaracji VAT;

3. zarzut obrazy przepisów prawa materialnego tj. przepisu art. 4 § 1 i 2 kks w zw. z art. 56 § 2 w zw. z art 56 § 1 kks, poprzez błędne przyjęcie niemyślnego działania oskarżonej;

☒ zasadne 1, 2, 3

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Sąd okręgowy nie podziela wyrażonej przez sąd I instancji oceny wyjaśnień oskarżonej, w szczególności w aspekcie znamion strony podmiotowej zarzuconego aktem oskarżenia występku karno - skarbowego. Jest ona niewłaściwa w kontekście zwłaszcza sygnalizowanych w treści obu apelacji dowodów oraz istoty stawianego A. J. (1) zarzutu polegającego na umyślności działania.

Zdaniem sądu okręgowego, jakkolwiek ustalony stan faktyczny sprawy pozostaje w zasadzie bezsporny w części dotyczącej zaistnienia zaległości podatkowych, to właśnie brak kompleksowego wyjaśnienia sprawy w aspekcie strony podmiotowej zachowania A. J., jak się wydaje będący efektem zupełnego pominięcia części istotnych w tej mierze dowodów, jak również niezasadnego przyznania waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonej z postępowania sądowego, czyni zaskarżoną decyzję o uwolnieniu A. J. (1) od odpowiedzialności za zarzucany jej czyn niezasadną.

To z kolei, w zestawieniu z brakiem analizy i jakości dotychczasowych rozważań w przedmiocie także okoliczności wskazanych w art. 4 § 2 kks, a także ustaloną karalnością A. J., czyni konieczność cofnięcia sprawy do etapu postępowania przed sądem I instancji.

Zaznaczyć trzeba, że sąd w ramach swobodnej oceny dowodów może oczywiście czynić różne ustalenia, również w aspekcie wiarygodności wyjaśnień oskarżonej, niemniej jednak dochodząc do przekonania o braku zawinienia podsądnej – zwłaszcz,a gdy z opisu zarzucanego czynu wynika umyślna postać jej działania - sąd winien szczegółowo, jasno i przekonująco uzasadnić swe stanowisko, wskazując precyzyjnie z jakich względów wyklucza tę postać czynu zabronionego i to nie tylko w jego podstawowej odmianie tzw. zamiaru bezpośredniego.

Wszak bowiem, co najwyraźniej umknęło uwadze sądu rejonowego w świetle normy art. 4 § 2 kks czyn zabroniony (przestępstwo lub wykroczenie skarbowe) może być popełniony umyślnie nie tylko wówczas, gdy sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić, ale również wtedy, gdy przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (zamiar ewentualny). Treść analizowanego uzasadnienia prowadzi do wniosku, iż wskazana wyżej druga forma umyślności pozostała zupełnie poza polem rozważań Sądu I instancji.

Dochodząc do wniosku o braku dowodów pozwalających na przypisanie podsądnemu przesłanki umyślności działania, będącej warunkiem sine qua non odpowiedzialności z art. 56 § 2 kks, sąd rejonowy w zasadzie poprzestał na bezkrytycznym przyjęciu treści wyjaśnień oskarżonej pochodzących z postępowania sądowego, zupełnie bagatelizując wymowę tych pochodzących z postępowania przygotowawczego, kiedy to A. J. nie tylko werbalnie przyznała się do winy, ale też złożyła szczegółowe, merytoryczne wyjaśnienia, zwłaszcza w zakresie swej motywacji działania. Sąd meriti bezkrytycznie przyjął wyjaśnienia oskarżonej złożone przed sądem, w których przedstawiała siebie jako osobę, która „ślepo zaufała” pracownikom biura rachunkowego, tym samym przerzucając odpowiedzialność za inkryminowany czyn na pracowników tego podmiotu (bliżej jednak nie ustalonych), nie szczędziła również „wybiegów” w kierunku pracowników spółki (...).

Taki sposób wnioskowania należało zakwestionować uznając za nietrafny i dowolny, zwłaszcza, że zupełnie pomija on znaczną część zebranych w sprawie dowodów, zwłaszcza zeznań pracownika firmy, której oskarżona była prezesem zarządu tj. świadka S. K. oraz wspólników biura rachunkowego – świadków: M. K., A. M. oraz K. Ł..

Z ich depozycji, jak i samej oskarżonej, jasno i spójnie wynika, że to właśnie A. J. (1), choć powierzyła prowadzenie spraw w zakresie rozliczeń podatkowych biuru podatkowemu, to właśnie ona zajmowała się sprawami organizacyjno – finansowymi prowadzonej spółki. Oskarżona negocjowała z kontrahentami terminy zapłaty za usługi oraz za nabywany towar. I co najistotniejsze: to z polecenia oskarżonej pracownicy wprowadzali faktury do systemu, a także korygowali, czy zmieniali je, nie ingerując w ich treść z własnej inicjatywy. Tak wystawiane faktury następnie przekazywane były do biura podatkowego – przesyłany był plik do wgrania (elektroniczna wersja) oraz segregator z dokumentami. Tymczasem w zakresie faktur objętych zarzutem oskarżona wyjaśniła, że: „dokonując wyliczeń nie kontaktowała się z biurem księgowym” ( k. 111 ).

Należy też zwrócić uwagę, że oskarżona posiada niebagatelne, bo około 30 letnie doświadczenie zawodowe w ramach prowadzonej firmy i w tym świetle „bledną” jej twierdzenia o ślepym zaufaniu i naiwnym przekonaniu, że biuro podatkowe prawidłowo rozlicza należności publicznoprawne z tytułu podatku, jak też próba przerzucenia odpowiedzialności na pracowników firmy (...).

Tej okoliczności, jak też wielu innych omawianych w tym uzasadnieniu, w ogóle nie dostrzegł (zbagatelizował ) sąd meriti konkludując, że to właśnie pracownicy biura podatkowego ponoszą odpowiedzialność za powstałe nieprawidłowości.

Nie można też nie dostrzec okoliczności, że w okresie zarzuconego czynu spółka (...) znajdowała się w bardzo złej kondycji finansowej. Znalazło to przełożenie w zaległościach przy wypłacie wynagrodzeń, ograniczeniu zakupu towarów, w coraz częstszym korzystaniu przez spółkę z możliwości przedłużenia terminów płatności oraz finalnie do podjęcia przez wspólników uchwały w sprawie czasowego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. O powyższym wyjaśniała konsekwentnie już oskarżona, a dodatkowo potwierdza to zawieszenie działalności, a ostatecznie powstałe zaległości.

Wyeksponować na zakończenie należy, że sama oskarżona, przy pierwszym swoim przesłuchaniu przyznała się do winy i wyjaśniła motywy swego działania tzn. dlaczego nie dokonała korekty zeznania – choć powinna, a które to wyjaśnienia korespondują z zeznaniami wszystkich przesłuchanych w sprawie świadków oraz nieosobowym materiałem dowodowym.

Sąd rejonowy dokonał jednostronnej analizy materiału dowodowego, bowiem koncentrując się zasadniczo na wyjaśnieniach oskarżonej z etapu sądowego, nie podjął żadnej próby ich niezbędnej weryfikacji poprzez ww. dowody, w tym nie dostrzegł występujących w wyjaśnieniach sprzeczności.

Zaznaczyć trzeba, że wprawdzie sąd I instancji formalnie uczynił zadość ciążącemu na nim obowiązkowi uzasadnienia swego rozstrzygnięcia w zakresie kwestii winy podsądnej, wskazał bowiem okoliczności, które w jego ocenie nie pozwalały na przyjęcie sprawstwa oskarżonej zarzuconego jej czynu. Tym nie mniej jednak, w ocenie sądu odwoławczego w składzie rozpoznającym przedmiotową apelację, brak jakiejkolwiek analizy wskazanych wyżej dowodów pod kątem treści wyjaśnień oskarżonej, a zwłaszcza rozważań w kwestii ich ewentualnego wpływu na drugą z postaci winy umyślnej, o jakich mowa w art. 4 § 2 kks , doprowadził do niezasadnego uniewinnienia oskarżonej.

Taki zaś sposób procedowania sądu I instancji, jako oparty na wybiórczej i fragmentarycznej analizie dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia i mający według sądu odwoławczego niewątpliwy wpływ na jego trafność, nie może pozostawać pod ochroną zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 7 kpk. Dopiero szczegółowe przeanalizowanie i zestawienie wszystkich zgromadzonych w sprawie, a więc także i tych przemawiających na niekorzyść osoby oskarżonej, dowodów może być uznane za procedowanie zgodne z wymogami z art. 4, 7 i 410 kpk.

Z uwagi także na fakt, iż wyrok pierwszoistnacyjny był wyrokiem uniewinniającym, a sąd odwoławczy na podstawie tego samego materiału dowodowego doszedł jednak do krańcowo odmiennych wniosków końcowych i ustalił, iż oskarżona dopuściła się zarzucanego czynu, jedyną możliwą decyzją było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania sądowi I instancji (art. 454 § 1 k.p.k.).

Aktualne brzmienie przepisu art. 454 § 1 kpk pozwala, by przy dokonanym pierwszoinstancyjnie orzeczeniu uniewinniającym, możliwym było wydanie orzeczenia drugoinstancyjnego odmiennego tj. umorzenia, bądź nawet warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec sprawcy. Sąd odwoławczy rozważał ewentualność zastosowania wobec oskarżonej instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego, jednakże przeszkodą ku temu była ustalona uprzednia karalność oskarżonej za czyn umyślny; natomiast stopień społecznej szkodliwości czynu – z uwagi na ustalenie, iż zaległości w podatku od towarów i usług, o jakich mowa w zarzucie, nadal nie zostały zapłacone, jest w ocenie sądu odwoławczego większy jak znikomy, co nie pozwalało na umorzenie postępowania.

Stąd też zaskarżony wyrok należało uchylić, a sprawę przekazać do powtórnego orzekania przed sądem I instancji.

Wniosek

o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opocznie II Wydział Kamy;

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

- sąd meriti niezasadnie uznał, że w stosunku do oskarżonej ma zapaść wyrok uniewinniający

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

1.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

- zasadność wyroku skazującego;

☒ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

- wskazano w punkcie 3.1.;

1.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd winien z większą wnikliwością i krytycyzmem odnieść się do wyjaśnień oskarżonej i prezentowanej przez nią linii obrony. Samo nie przyznanie się oskarżonej do popełnienia zarzucanego występku karno skarbowego – jakkolwiek stanowcze, by nie było - nie jest bowiem okolicznością decydującą o braku możliwości przypisania sprawstwa.

Motywacja działania oskarżonej, związana z utratą płynności finansowej firmy sama w sobie nie wyklucza faktu ewentualnej umyślności jej postawy, także np. w formie choćby zamiaru ewentualnego.

Sąd meriti przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien stanowisko uzasadnić w sposób wyczerpujący i zgodny z wymogami art.424 kpk, wyjaśniając zarówno podstawę faktyczną, jak i podstawę prawną wydanego orzeczenia.

Końcowo zaznaczyć jedynie wypada, że ze względu na to, iż zastrzeżenia sądu okręgowego wzbudził przede wszystkim sposób oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a nie jego kompletność, w sprawie uzasadnione okazać się może skorzystanie z możliwości wyrażonej w art. 442 § 2 kpk w odniesieniu do dowodów, które nie miały wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia.

1.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

7.  PODPIS

1.11.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok uniewinniający

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana

1.12.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

oskarżyciel publiczny Naczelnik US

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok uniewinniający

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☒

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☐

zmiana