Uzasadnienie z 20 lutego 2023, sygn. III Ca 2433/21

UZASADNIENIE

W dniu 31 grudnia 2019 roku (data stempla pocztowego k. 27) (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ś. oddał w placówce Poczty Polskiej korespondencję adresowaną do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z pozwem skierowanym przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o:

⚫

zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 492 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 17 maja 2016 roku do dnia faktycznej zapłaty tytułem odszkodowania z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego;

⚫

zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według przedłożonego spisu kosztów, a w braku przedłożenia takiego spisu, według rozporządzenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku.

Powyższa korespondencja, jako list polecony, wpłynęła do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi w dniu 3 stycznia 2020 roku.

(pozew z prezentatą k. 5, koperta k. 27)

Wyrokiem z dnia 30 września 2021 roku w sprawie I C 18/20 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi w punkcie:

1.  oddalił powództwo,

2.  zasądził od powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 107 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania,

3.  nakazał pobrać od powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi kwotę 646,65 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

(wyrok k. 101)

Apelację od niniejszego wyroku wniósł powód zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

⚫

naruszenie art. 118 w zw. z art. 117 § 1 k.c. poprzez ich zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że roszczenie powoda jest przedawnione, a w konsekwencji oddalenie powództwa w całości;

⚫

naruszenie art. 165 § 2 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji błędne ustalenie daty wytoczenia powództwa;

⚫

błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że powództwo zostało wytoczone w dniu 3 stycznia 2020 r., nie zaś 31 grudnia 2019 r.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł on o:

⚫

zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 492,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie przed Sądem II instancji według norm przepisanych.

ewentualnie o:

⚫

uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach instancji odwoławczej.

(apelacja k. 113)

W odpowiedzi na apelację pozwany zakład ubezpieczeń wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

(odpowiedź na apelację k. 122)

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest zasadna.

Sąd II instancji podziela stanowisko powoda, że dochodzone przez niego roszczenie nie uległo przedawnieniu.

Zgodnie z art. 165 § 2 k.p.c. oddanie pisma procesowego w formie przesyłki poleconej w polskiej placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Definicje operatora pocztowego zawiera art. 3 pkt 12 Prawa pocztowego (tekst jedn. - Dz. U. z 2022 r., poz. 896), stanowiąc, że jest to przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności pocztowej na podstawie wpisu rejestru operatorów pocztowych. Natomiast operatorem wyznaczonym jest operator pocztowy obowiązany do świadczenia usług pocztowych. Operatorem wyznaczonym na lata 2016–2025 jest Poczta Polska S.A.

Mając na względzie powyższe przepisy należało stwierdzić, iż Sąd I instancji błędnie przyjął, iż datą wniesienia pozwu do sądu jest data jego rejestracji na Biurze Podawczym Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, a nie data jego złożenia w placówce pocztowej. Powód bowiem pozew nadał listem poleconym w placówce pocztowej wyznaczonego operatora tj. Poczty Polskiej S.A., co mając na względzie treść art. 165 § 2 k.p.c. jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.

Powyższe błędne przyjęcie przez Sąd I instancji daty wniesienia pozwu na dzień 3 stycznia 2020 roku, a nie prawidłowo na dzień 31 grudnia 2019 roku, skutkowało błędnym przyjęciem w rozstrzygnięciu sprawy, iż w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia żądania pozwu.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.1104), do roszczeń powstałych przed dniem wejścia jej w życie i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z kolei nowe brzmienie Kodeksu cywilnego w art. 118 przewiduje, że jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Termin wymagalności roszczenia o odszkodowanie z tytułu czynu niedozwolonego wynikającego z najmu pojazdu zastępczego przedawniał się w przedmiotowej sprawie z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do naprawienia (art. 442 ¹ k.c.), co ze względu na okres najmu pojazdu od 7 do 8 stycznia 2016 roku oznaczało przyjęcie, iż termin przedawnienia należało w tym wypadku liczyć od dnia 8 stycznia 2016 roku, gdyż w dniu tym poszkodowany powziął wiedzę o wysokości szkody z tytułu najmu pojazdu zastępczego.

Mając na względzie powyższe przepisy nie ulega więc wątpliwości, iż do przedawnienia w przedmiotowej sprawie doszłoby, tak jak wskazał to Sąd I instancji, dopiero w z upływem 31 grudnia 2019 roku, jako ostatnim dniem roku kalendarzowego, w którym to jednak powód wniósł w placówce pocztowej operatora wyznaczonego pozew. Powyższa czynność, traktowana na mocy art. 165 § 2 k.c. jak czynność dokonana przed sądem, na mocy art. 123 § 1 pkt 1 k.p.c. przerywała bieg terminu przedawnienia. Z tych też względów stanowisko Sądu Rejonowego nie było zasadne, a pozew został złożony przed upływem terminu przedawnienia.

Sąd I instancji poprzestał na stwierdzeniu, że dochodzone przez powoda roszczenie uległo przedawnieniu i nie ocenił w ogóle zarzutów podnoszonych przez pozwanego tj. wysokości stawki najmu pojazdu i zasadności okresu jego najmu (odpowiedź na apelację k. 36v) wskazując jedynie na brak sporu pomiędzy stronami odnośnie faktu zaistnienia zdarzenia odszkodowawczego, cesji wierzytelności i uzasadnionej potrzebie najmu pojazdu zastępczego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy sąd zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 23 września 1998 r., II CKN 897/97; z 15 lipca 1998 r. II CKN 838/97; z 3 lutego 1999 r., III CKN 151/98; wyroki Sądu Najwyższego z 12 lutego 2002 r., I CKN 486/00; z 21 października 2005 r., III CK 161/05; z 12 listopada 2007 r., I PK 140/07). W orzecznictwie przyjmuje się, że oceny, czy sąd nie rozpoznał istoty sprawy dokonuje się na podstawie analizy żądań pozwu i norm prawa materialnego stanowiących podstawę orzekania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2013 r., I PZ 7/13, OSNP 2015 Nr 1, poz. 8), w związku z art. 386 § 4 k.p.c., który reguluje dopuszczalność uchylenia zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania między innymi w razie nierozpoznania istoty sprawy (wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 23 grudnia 2019 roku w sprawie III Ca 1569/19). Sąd Okręgowy uznał więc, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy i dlatego uchylił zaskarżony wyrok do ponownego rozpoznania.

Z tych wszystkich względów, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w dla Ł. w Ł., pozostawiając temu sądowi rozstrzygniecie o kosztach postępowania apelacyjnego – stosownie do treści art. 108 § 2 k.p.c.