Wyrok z 7 października 2025, sygn. I C 1387/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 października 2025 r.

Sąd Okręgowy w O. I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Wojciech Wacław
Protokolant:	sekr. sąd. Natalia Kostrzewa

po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 r. wO.

na rozprawie

sprawy z powództwa J. W.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powoda J. W. kwotę 361 249,73 zł (trzysta sześćdziesiąt jeden tysięcy dwieście czterdzieści dziewięć złotych 73/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty:

a)  152 000,- zł od dnia 29 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty, tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;

b)  200 000,- zł od dnia 20 listopada 2021 r. do dnia zapłaty, tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;

c)  3 032,51 zł od dnia 10 lutego 2022 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów leczenia;

d)  5 966,65 zł od dnia 16 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów leczenia;

e)  250,57 zł od dnia 10 lutego 2022 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu skapitalizowanych odsetek;

II.  oddala powództwo w pozostałej części;

III.  zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powoda J. W. kwotę 26 300,10 zł (dwadzieścia sześć tysięcy trzysta złotych 10/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu;

IV.  nakazuje ściągnąć od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzez Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w O. kwotę 1 904,46 zł (jeden tysiąc dziewięćset cztery złote 46/100) tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych;

V.  nakazuje ściągnąć od powoda J. W. z zasądzonego w pkt I. wyroku roszczenia na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w O. kwotę 527,80 zł (pięćset dwadzieścia siedem złotych 80/100) tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych.

Sygn. akt I C 1387/21

UZASADNIENIE

Powód J. W. w pozwie skierowanym przeciwko (...) S.A. w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 455.283,08 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 152.000,00 zł od dnia 29.04.2021 r. do dnia zapłaty, od kwoty 300.000,00 zł od dnia 20.11.2021 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 250, 57 zł i 3.032,51 zł od dnia następnego po dniu doręczenia pozwanemu odpisu pozwu do dnia zapłaty. Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu swych żądań wskazał, że w dniu 28.06.2020 r. doszło do zdarzenia drogowego z winy W. S.. Sprawczyni wypadku kierowała pojazdem objętym umową obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych z pozwanym zakładem ubezpieczeń. Pojazdem tym podróżował również powód, który miał zapięte pasy bezpieczeństwa. Wskutek tego zdarzenia powód doznał wielonarządowych obrażeń ciała, które spowodowały u niego trwały uszczerbek na zdrowiu, który można oszacować na 177%. Pozwany uznając swoją odpowiedzialność co do zasady wypłacił powodowi tytułem zadośćuczynienia łącznie kwotę 148.000,00 zł.

Wniesionym pozwem powód domaga się zapłaty zadośćuczynienia w dodatkowej kwocie 452.000,00 zł.

Łączna kwota 600.000,00 zł zdaniem powoda jest w pełni uzasadniona i adekwatna zarówno do skali cierpienia, uszczerbków i ograniczeń jakich doznał, jak również skali utraty zdrowia.

Nadto w pozwie powód wniósł o zasądzenie kwoty 250,57 zł stanowiącej skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie od wypłaconej przez pozwanego kwoty 136.100,00 zł, poczynając od daty wymagalności całego roszczenia o zadośćuczynienie tj. od 29.04.2021 r. do dnia poprzedzającego wypłatę. Natomiast dochodzona przez powoda kwota 3.032,51 zł stanowi zwrot kosztów leczenia jakie poniósł w związku z przedmiotowym zdarzeniem. Podstawę roszczeń powoda stanowi art. 445 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c.

(pozew k.4-6v)

W odpowiedzi na pozew (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Uzasadniając swoje stanowisko zakwestionował żądanie dochodzone niniejszym pozwem co do wysokości. Potwierdził, że w związku ze zdarzeniem z dnia 28.06.2020 r. przeprowadził postępowanie likwidacyjne mające na celu zaspokojenie roszczeń powoda, w toku którego ustalono, iż powód doznał 67% uszczerbku na zdrowiu. Wobec powyższego wypłacono na rzecz powoda kwotę 148.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia i pokryto koszty leczenia do wysokości 3.724,43 zł. Pozwany zakwestionował, podany w pozwie 177% uszczerbek na zdrowiu. Zaproponował ugodę obejmującą dopłatę w wysokości 100.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia.

(odpowiedź na pozew k. 79-79v)

Pismem z dnia 28 kwietnia 2023 r. powód rozszerzył powództwo w ten sposób, że w miejsce punktu I pozwu wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 461.249,73 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi odpowiednio: od kwoty 152.000,00 zł od dnia 29.04.2021 r. do dnia zapłaty, od kwoty 300.000,00 zł od dnia 20.11.2021 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 3.283,08 zł od 31. dnia po dniu doręczenia pozwanemu odpisu pozwu do dnia zapłaty, od kwoty 5.966,65 zł od 31. dnia po dniu doręczenia pozwanemu odpisu pozwu do dnia zapłaty.

(pismo k. 97-98)

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 28.06.2020 r. na drodze nr (...) na wysokości miejscowości W. doszło do wypadku komunikacyjnego, w którym ranny został powód. Wypadek nastąpił z winy W. S., która w chwili zdarzenia kierowała pojazdem marki A. (...), dla którego polisę odpowiedzialności cywilnej jego posiadacza wystawił pozwany zakład ubezpieczeń. Wymieniona naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym i nieumyślnie spowodowała wypadek. Pojazdem tym na przednim siedzeniu podróżował także powód J. W., który w chwili zdarzenia miał zapięte pasy bezpieczeństwa.

Wskutek tego zdarzenia powód doznał obrażeń wielonarządowych w postaci: pęknięcia śledziony, pęknięcia ogona trzustki, rany ciętej okolicy czołowej, rany okolicy ciemieniowej, krwiaka podczepcowego obok okolic ciemieniowo-potylicznych, obustronnego stłuczenia płuc z następową ostrą niewydolnością oddechową, złamania górnej gałęzi kości łonowej po stronie prawej z przemieszczeniem odłamów, wieloodłamowego złamania dolnej gałęzi kości łonowej po prawej stronie, złamania kręgu szyjnego C2, urazu łuku kręgu C6 odcinka szyjnego kręgosłupa oraz obrzęku łuków kręgów C2-C5, złamania wyrostka poprzecznego prawego IV kręgu lędźwiowego L4, obustronnego złamania krętarzy mniejszych, amputacji małżowiny usznej lewej, rany języka, ubytku trzonu kości udowej prawej, złamania przedniej części kłykcia bocznego kości piszczelowej prawej oraz złamania chrząstki stawowej, pęknięcia łąkotki przyśrodkowej (prawy staw kolanowy), naderwania więzadła bocznego piszczelowego (prawy staw kolanowy), naderwania więzadła krzyżowego tylnego (praw staw kolanowy), złamania końca dalszego kości promieniowej lewego przedramienia (lewy nadgarstek), złamania wyrostka rylcowatego kości łokciowej lewej (lewy nadgarstek), wstrząsu krwotocznego).

(dowód: wyrok SR w G., sygn. II K (...) - k. 10-10v)

Powód w dniu 16.03.2021 r. został uznany przez Miejski Zespół do Spraw orzekania o niepełnosprawności w O. za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym na okres co najmniej do marca 2023 r.

(dowód: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności k. 32-32v)

Decyzją z dnia 22.04.2021 r. pozwany zakład ubezpieczeń przyznał powodowi kwotę 11.900,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane przez niego wskutek zdarzenia z dnia 28.06.2020 r. cierpienia fizyczne i krzywdę moralną oraz kwotę 590 zł z tytułu kosztów przejazdu.

(dowód: decyzja k. 57-57v; potwierdzenie wypłaty k. 58)

Na mocy decyzji z dnia 10.05.2021 r. pozwany zakład ubezpieczeń wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia ustalił na kwotę 148.000,00 zł. Z tytułu zwrotu kosztów opieki pozwany przyznał powodowi kwotę 2.371,20 zł oraz z tytułu kosztów leczenia odpowiednio kwotę 6.050,59 zł. Uwzględniając wypłaconą wcześniej kwotę 11.900 zł, pozwany wypłacił powodowi łącznie kwotę 144.521,79 zł.

(dowód: decyzja k. 59-59v; potwierdzenie wypłaty k. 60)

Pismem z dnia 29.10.2021 r. pozwany zakończył postępowanie likwidacyjne i odmówił wypłaty odszkodowania z tytułu zadośćuczynienia w wyższym rozmiarze aniżeli dotychczas wypłacone.

(dowód: pismo k. 69)

Z miejsca wypadku powód został przetransportowany do Szpitala w P., gdzie przeszedł operację ratującą jego życie. Z uwagi na ciężki stan zdrowia powód był hospitalizowany na oddziale intensywnej terapii i wprowadzony w stan sedacji. Po ponad tygodniu został przeniesiony na oddział chirurgii. Ostatecznie po ponad 5 tygodniach pobytu w szpitalu, w dniu 04.08.2020 r. powód został wypisany ze szpitala z zaleceniami dalszego leczenia, rehabilitacji obrażeń w obrębie miednicy oraz prawej nogi (staw kolanowy oraz kości) i kończyny górnej. Po wyjściu ze szpitala powód kontynuował leczenie ambulatoryjne, regularnie korzystając z rehabilitacji, badań i wizyt lekarskich. Przeszedł kolejne operacje, mające na celu uwolnienie przykurczy. Powód nadal poddaje się rehabilitacji. Według zapowiedzi lekarzy będzie ją kontynuować do końca życia.

(dowód: dokumentacja medyczna powoda k. 14-31; faktury za leczenie k. 62, 62v, 63, 64, 64v, 65, 66-66v)

Zdarzenie z dnia 28 czerwca 2020 r. spowodowało u powoda radykalne zmiany w życiu. Przed wypadkiem był osobą zdrową, wysportowaną i aktywną fizycznie. Regularnie biegał, grał w piłkę nożną, jeździł na snowboardzie i rowerze, uprawiał turystykę górską oraz morsowanie. Rozpoczął studia na kierunku transport i podejmował pracę dorywczą. Jego kondycja fizyczna była bardzo dobra.

W wyniku wypadku powód utracił sprawność, co wiązało się z koniecznością przejścia licznych zabiegów operacyjnych oraz intensywnej rehabilitacji. Po powrocie ze szpitala poruszał się na wózku inwalidzkim. W tym czasie wymagał stałej pomocy bliskich w podstawowych czynnościach, takich jak kąpiel, załatwianie potrzeb fizjologicznych, przygotowywanie posiłków czy utrzymanie porządku. Przez wiele miesięcy chodził o kulach, z ortezą na nodze. Przyjmował silne leki przeciwbólowe, znacznie schudł, miał odleżyny na nogach i tracił przytomność przy próbach pionizacji.

Do chwili obecnej powód nie odzyskał pełnej samodzielności. Wciąż nie jest w stanie wykonywać części czynności życia codziennego, które przed wypadkiem nie sprawiały mu trudności. Jego sprawność ruchowa i wytrzymałość są poważnie ograniczone, a codzienne funkcjonowanie wymaga wsparcia ze strony najbliższych. Towarzyszy mu stały ból, a rehabilitacja oraz wizyty lekarskie są nieprzerwaną częścią jego życia. Nadal poddawany jest kolejnym zabiegom medycznym. Skarży się na bóle szyi przy gwałtownych ruchach, bóle kolana, miednicy, biodra i dłoni. Ma trudności z poruszaniem się po schodach, szybko się męczy, a na jego ciele widoczne są blizny. W ramach rehabilitacji uczęszcza na siłownię i basen, zażywa środki przeciwbólowe i odczuwa lęk przed jazdą samochodem nocą.

Zalecenia fizjoterapeuty obejmują codzienne ćwiczenia, których przerwanie skutkuje pogorszeniem stanu zdrowia, bólem i sztywnością ciała. Specjalista wskazuje na deformacje sylwetki wynikające z kompensacyjnych mechanizmów organizmu. Powód może przepłynąć jednorazowo jedynie 200-300 metrów, po czym musi zrobić przerwę, wcześniej pokonywał kilka kilometrów bez ograniczeń.

W wyniku obrażeń edukacja powoda została wydłużona o rok. Ukończył studia na kierunku transport, jednak obecnie pracuje na stanowisku biurowym jako specjalista ds. infrastruktury i inwestycji w firmie zajmującej się adaptacją lokali medycznych. Praca ta nie jest zgodna z jego wykształceniem ani wcześniejszymi planami zawodowymi. Sporadycznie odbywa wyjazdy służbowe samochodem, ograniczające się do kontroli obiektów.

Usunięcie śledziony spowodowało osłabienie odporności, co skutkuje częstymi infekcjami i koniecznością przyjmowania dodatkowych szczepień. Powód odczuwa obniżoną wydolność organizmu, co uniemożliwia mu powrót do biegania. Kolano prawe pozostaje niestabilne. Ma zaplanowany zabieg oczyszczenia złogów kostnych, szycia łąkotki oraz rekonstrukcji więzadeł. Uszkodzenie nerwu strzałkowego doprowadziło do opadnięcia stopy. Pomimo częściowej regeneracji, nadal występuje ograniczona władność, szczególnie przy chodzeniu po schodach.

W wyniku wypadku u powoda doszło również do amputacji małżowiny usznej, która została chirurgicznie przyszyta. Ucho jest mniej czułe, a kanał słuchowy zwężony, co uniemożliwia korzystanie ze słuchawek. Powód doznał przecięcia języka, co utrudnia spożywanie posiłków. Porażenie nerwów lewej dłoni skutkuje znacznym osłabieniem czucia, brakiem precyzji ruchów oraz niemożnością wykonywania podstawowych czynności manualnych, takich jak zapinanie koszuli, wiązanie butów czy posługiwanie się kluczem. Nie odczuwa bodźców termicznych, co doprowadziło do przypadkowych oparzeń. Przedmioty wypadają mu z ręki, co potwierdza ograniczoną sprawność kończyny.

Dodatkowo, ze względu na uraz trzustki, przez długi czas powód stosował dietę płynną i kroplówki. Obecnie musi przestrzegać diety lekkostrawnej i niskotłuszczowej. Blizny na czole i z tyłu głowy powodują dyskomfort przy leżeniu na twardszym podłożu oraz podczas podróży. Złamanie kości łonowej skutkuje trudnościami z klękaniem. Powód odczuwa również bóle karku, szyi, odrętwienie oraz ograniczoną ruchomość szyi, które nasilają się przy zmianach pogody oraz w okresach przerwy w rehabilitacji.

(dowód: zeznania świadka W. S. k. 119-199v; zeznania świadka M. W. k. 120-120v; zeznania świadka J. S. k. 119v-120; zeznania J. W. k. 120v-121, k. 231- 232; dokumentacja medyczna powoda k. 99-99v, 107-107v, 108-109v, 111v, 112v, 113-116; faktury za leczenie k. 106, 106v, 110, 110v, 111, 112; dokumentacja medyczna k. 143-150)

Leczenie powoda nie zostało zakończone. Poszkodowany jest pod kontrolą Poradni (...) Ręki w P.. Został zakwalifikowany do zabiegu artroskopii stawu kolanowego prawego. Rokowanie co do całkowitego wyleczenia jest niepomyślne.

Wskutek zdarzenia z dnia 28.06.2020 r. powód doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu odpowiednio w zakresie: posiadanych blizn w wysokości 5% (poz. 19/a), stanu po splenektomii - 15% (poz. G/71/a), stanu po urazie ogona trzustki, szycie ogona trzustki - 5% (poz. G/72/a), złamania kości łonowej prawej - 5% (poz. 96/a), oderwania fragmentów kostnych obustronnie krętarzy mniejszych - 5% (poz. 98), uszkodzenia stawu kolanowego prawego z niestabilnością ze złamaniem chrząstki kłykcia bocznego kości piszczelowej, łąkotki przyśrodkowej, łąkotki bocznej i prawdopodobnie ALC (więzadła krzyżowego przedniego) - 10% (poz.156), złamania kości promieniowej lewej i łokciowej lewej powikłane uszkodzeniem nerwów oraz przykurczem niedokrwiennym palców I, III, IV, V (leczonym operacyjnie) - 25% (poz. 113/c).

Na skutek wypadku u powoda doszło do uszkodzenia obwodowego układu nerwowego pod postacią uszkodzenia nerwów: łokciowego, pośrodkowego po stronie lewej oraz strzałkowego po stronie prawej na wysokości główki kości strzałkowej oraz na wysokości stawu skokowego. Wskazane uszkodzenia zostały spowodowane zmianami pourazowymi układu kostnego. W związku z powyższym u powoda doszło do stałego uszczerbku na zdrowiu odpowiednio w zakresie uszkodzenia nerwu: łokciowego lewego w wysokości 7%, pośrodkowego lewego w wysokości 7% oraz strzałkowego prawego w wysokości 10% (zgodnie z poz. 181 Rozp. z 18 grudnia 2002 r.). Opisane powyżej deficyty neurologiczne mają charakter utrwalony i nie należy oczekiwać poprawy w tym zakresie. Stan neurologiczny powoda jest obecnie ustabilizowany i nie przewiduje się w przyszłości żadnych późnych następstw lub powikłań w związku z obrażeniami doznanymi w przedmiotowym wypadku.

(dowód: opinia biegłego z zakresu chirurgii ogólnej, (...) k. 132-139; opinia biegłego z zakresu neurologii W. N. (1) k. 162-166; opinia uzupełniająca W. N. k. 181-182; opinia uzupełniająca A. M. k. 207-208)

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w znacznej jego części.

Przedstawione wyżej ustalenia stanu faktycznego Sąd poczynił przy tym na podstawie wskazanych powyżej dowodów w postaci dokumentów prywatnych i urzędowych, opinii biegłych, zeznań powoda oraz świadków. Dowody te jako spójne, logiczne i wzajemnie się uzupełniające uznał za wiarygodne.

Przymiot pełnej przydatności procesowej Sąd nadał także opinii biegłego z zakresu chirurgii ogólnej, ortopedii i traumatologii A. M. oraz opinii biegłego z zakresu neurologii W. N. (1). W toku procesu strony kwestionowały przedmiotowe opinie, jednakże w ocenie Sądu zarówno opinie główna, jak i pisemne ustosunkowanie się przez obu biegłych do zastrzeżeń sformułowanych wobec sporządzonych przez nich opinii są kompletne, wyczerpujące i przekonywające, znajdując wszechstronne potwierdzenie w dokumentacji leczenia powoda.

Opinie zostały sporządzone w sposób jasny i rzeczowy, zawierają szczegółowe, klarowne i tym samym w pełni przekonujące dla Sądu uzasadnienie wniosków końcowych i odpowiedzi na pytania.

Zgodnie z art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c. w przypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Odpowiedzialność z tego tytułu z mocy art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t. j. Dz. U. z 2013 r, poz. 392) rozciąga się na ubezpieczyciela, który na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawartej z posiadaczem pojazdu mechanicznego zobowiązał się do naprawienia szkody wywołanej jego działaniem.

Krzywdę, o której mowa powyżej, ujmuje się powszechnie jako cierpienia fizyczne (ból i inne dolegliwości), cierpienia psychiczne (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała), rozstrój zdrowia, zeszpecenie, niemożność uprawiania działalności artystycznej, naukowej, wyłączenie normalnego życia itd. Zadośćuczynienie pieniężne za tak pojmowaną krzywdę ma na celu przede wszystkim złagodzenie tychże doznań. Ma ono charakter kompensacyjny, całościowy i służy poprawie stanu emocjonalnego poszkodowanego naruszonego poprzez doznane cierpienia.

Przechodząc natomiast do kwestii wysokości należnego zadośćuczynienia wskazać należy, iż wysokości zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową nie da się określić tak dokładnie jak przy wynagradzaniu szkody majątkowej. W ocenie Sądu realne zmierzenie rozmiaru krzywdy ludzkiej za pomocą wartości środków materialnych nie jest możliwe. Jak słusznie wskazał Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 1 października 2015 r., I ACa 198/15 (LEX nr 1808729): "istotne kryteria mające wpływ na wysokość zadośćuczynienia, to przede wszystkim stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność, czas trwania, nieodwracalność następstw, rozmiar kalectwa i konsekwencje doznanego uszczerbku w życiu osobistym i społecznym". Co więcej, w wyroku z dnia z dnia 23 września 2015 r., I ACa 404/15 (LEX nr 1817528), Sąd Apelacyjny w Białymstoku podkreślił, że: "celem zadośćuczynienia pieniężnego, o którym mowa w art. 445 § 1 k.c., jest naprawienie szkody niemajątkowej wyrażającej się w krzywdzie w postaci cierpień fizycznych i psychicznych, to jest ujemnych odczuć przeżywanych w związku z cierpieniami fizycznymi. Ustawodawca wyraźnie zastrzegł, że suma przyznana tytułem zadośćuczynienia ma być "odpowiednia", a więc nie może być dowolna, lecz musi ściśle uwzględniać stopień doznanej krzywdy. Pojęcie "sumy odpowiedniej" użyte w art. 445 § 1 k.c. w istocie ma charakter niedookreślony, niemniej jednak w judykaturze wskazane są kryteria, którymi należy się kierować przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie ma mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokość nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość. Jednocześnie wysokość ta nie może być nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być "odpowiednia" w tym znaczeniu, że powinna być - przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego - utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa".

Niemniej jednak, jak podkreśla się w doktrynie i co literalnie wynika z treści przytoczonego powyżej art. 445 k.c., zasądzenie zadośćuczynienia przez Sąd ma charakter fakultatywny. Ponadto, art. 445 k.c. znajduje zastosowanie do szkody na osobie, której poszkodowany żąda naprawienia na podstawie reguł odpowiedzialności deliktowej. Co więcej, celem ustalenia że doznana krzywda jest następstwem określonego zdarzenia i tym samym do przypisania podmiotowi odpowiedzialności, istotne jest zastosowanie koncepcji związku przyczynowego z art. 361 § 1 k.c. W związku z tym, krzywda powinna być normalnym następstwem czynu sprawcy. Nadto, adekwatny związek przyczynowy nie tylko stanowi przesłankę odpowiedzialności, ale również wyznacza zakres naprawienia uszczerbku. (A. Olejniczak w: Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część ogólna. red. A. Kidyba, LEX 2014)

W judykaturze powszechnie akceptuje się, że utrata możliwości samorealizacji oraz czerpania przyjemności z życia "wywołuje niewątpliwie silniejsze cierpienia psychiczne u człowieka młodego, niż u człowieka w wieku dojrzałym, czy wręcz podeszłym. Głębsze będzie poczucie krzywdy u człowieka, który doznał kalectwa, będąc w pełni sił, niż u człowieka dotkniętego ograniczeniami związanymi z wcześniejszą niepełnosprawnością" (wyr. SN z 22 czerwca 2005 r., III CK 392/04, Legalis; zob. też wyr. SA w Gdańsku z 15 grudnia 2017 r., V ACa 703/16, Legalis; wyr. SA w Katowicach z 13 listopada 2018 r., I ACa 90/18, Legalis; por. wyr. SN z 26 listopada 2009 r., III CSK 62/09, OSNC-ZD 2010, Nr 3, poz. 80, w którego uzasadnieniu podkreślono, że "postulat kierowania się przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia sumami zasądzonymi z tego tytułu w innych sprawach, pozwalający ocenić, czy na ich tle nie jest ono nadmiernie wygórowane, może być uznany za prawidłowy, jeżeli daje się pogodzić z zasadą indywidualizacji okoliczności określających rozmiar krzywdy w odniesieniu do konkretnej osoby poszkodowanego i pozwala uwzględnić specyfikę konkretnego przypadku".

Jak wynika z powyższego, że nie ma żadnego jasnego miernika wartości poniesionych krzywd czy cierpień według którego należałoby ustalać należne poszkodowanemu zadośćuczynienie. Tu należy się opierać wyłącznie na ocenie danego przypadku, sytuacji ekonomicznej i ogólnie panujących stosunkach majątkowym a przede wszystkim doświadczeniu życiowym. Rekompensata ta jednak w ocenie Sądu choć powinna być wartością odczuwalną ekonomicznie to jednak musi być utrzymana w rozsądnych granicach i dostosowana do aktualnych stosunków majątkowych w społeczeństwie i żadnej mierze nie może prowadzić do wzbogacenia się poszkodowanego.

W toku procesu pozwany nie kwestionował co do zasady swej odpowiedzialności za skutki wypadku z dnia 28.06.2020 r.

W zakresie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę pozwany wskazywał, iż wypłacając do rąk powoda jeszcze przed wszczęciem procesu kwotę 148.000 zł należycie zaspokoił jego roszczenie w tym zakresie. Sąd jednak nie podzielił w tej mierze stanowiska pozwanego.

Dokonując oceny rozmiaru krzywdy, jakiej doznał powód w związku z wypadkiem drogowym i w konsekwencji, ustalając wysokość należnego mu zadośćuczynienia, należało zatem wziąć pod uwagę całokształt niekorzystnych dla wymienionego następstw przedmiotowego zdarzenia, szczegółowo opisanych w poprzedzających wskazane rozważania ustaleniach stanu faktycznego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy i ustalając wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia, Sąd miał na uwadze rodzaj doznanych przez niego obrażeń, nasilenie cierpień oraz (a właściwie przede wszystkim) czas trwania leczenia oraz skutki w zakresie ogólnej zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie. Niewątpliwie istotne znaczenie miał przy tym stwierdzony u powoda w toku postępowania, stwierdzony w opinii biegłych sądowych uszczerbek na zdrowiu.

Ustalony bowiem przez biegłych - z zakresu chirurgii ogólnej, ortopedii i traumatologii A. M. oraz z zakresu neurologii W. N. (1) wynoszący łącznie 94%, stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu, jakiego doznał powód w wyniku przedmiotowego wypadku jest wyjątkowo wysoki,.

Oczywiście wiadomym jest, iż jakkolwiek tenże uszczerbek nie przekłada się w sposób automatyczny na wysokość zadośćuczynienia, stanowi on jednak pewien element „obiektywizujący” w znaczącym stopniu wyjściową ocenę w tej mierze.

Jakkolwiek też powtórzyć należy, że ten element stanu faktycznego tj. procentowe ustalenie uszczerbku na zdrowiu w oparciu o stosowne przepisy wykonawcze ma charakter jedynie pomocniczy, to jednak właśnie zaistnienie uszczerbku na zdrowiu warunkuje istnienie odpowiedzialności odszkodowawczej, czy „zadośćuczynieniowej” z art. 445 § 1 k.c., i tenże stanowi z pewnością niepomijalne kryterium wysokości przyznanego zadośćuczynienia w kontekście miary doznanej przez stronę krzywdy.

Krzywda zaś jest kategorią niewymierną, niepozwalającą się jakkolwiek skatalogować. Stopień procentowy uszczerbku na zdrowiu nie był tym samym jedyną przesłanką ustalenia wysokości przyznanego ostatecznie zadośćuczynienia. Poza wzmiankowanym uszczerbkiem na zdrowiu powoda Sąd miał zatem na uwadze konsekwencje wypadku w życiu prywatnym, społecznym i zawodowym powoda, a w tym intensywność i czas trwania cierpień, oraz leczenia, zdecydowanie wpływających na obecną, nieodwracalnie pogorszoną jakość życia powoda.

Tak też Sąd wziął również pod uwagę, że J. W. po wypadku przeszedł długotrwały proces leczenia, obejmujący wielokrotne hospitalizacje oraz szereg zabiegów operacyjnych, które były niezbędne do ratowania życia i przywracania podstawowej sprawności. Leczenie miało charakter intensywny i wieloetapowy, a jego skutki odczuwalne są przez powoda do dziś.

Powód w swoich zeznaniach szczegółowo opisał skutki wypadku, które mają charakter trwały i nieodwracalny, wpływając na jego codzienne funkcjonowanie oraz jakość życia. Z uwagi na uszkodzenia ciała i układu nerwowego, powód zmuszony jest do stałej rehabilitacji, której przerwanie skutkuje natychmiastowym pogorszeniem stanu zdrowia, bólem oraz sztywnością mięśni. Fizjoterapeuta wskazuje na deformacje sylwetki wynikające z kompensacyjnych mechanizmów organizmu, nawet przy pozornie wyprostowanej postawie ciało pozostaje przekrzywione.

Kolano prawe pozostaje niestabilne, a planowany zabieg chirurgiczny ma na celu oczyszczenie złogów kostnych, szycie łąkotki oraz rekonstrukcję więzadeł. Uszkodzenie nerwu strzałkowego doprowadziło do opadnięcia stopy, co utrudnia chodzenie, zwłaszcza po schodach. Pomimo częściowej regeneracji nerwu, powód nadal nie ma pełnej władności nad kończyną.

W wyniku wypadku doszło również do amputacji małżowiny usznej, która została chirurgicznie przyszyta. Ucho jest mniej czułe, a kanał słuchowy zwężony, co uniemożliwia korzystanie ze słuchawek. Powód doznał przecięcia języka, co w przeszłości utrudniało spożywanie posiłków, a obecnie nadal powoduje dyskomfort.

Porażenie nerwów lewej dłoni skutkuje znacznym osłabieniem czucia, brakiem precyzji ruchów oraz niemożnością wykonywania podstawowych czynności manualnych, takich jak zapinanie koszuli, wiązanie butów czy posługiwanie się kluczem. Powód nie odczuwa bodźców termicznych, zarówno ciepła, jak i zimna, co doprowadziło do przypadkowych oparzeń. Przedmioty wypadają mu z ręki, co potwierdza ograniczoną sprawność kończyny.

Dodatkowo, ze względu na uraz trzustki, przez długi czas stosował dietę płynną i kroplówki. Obecnie musi przestrzegać diety lekkostrawnej i niskotłuszczowej. Blizny na czole i z tyłu głowy powodują dyskomfort przy leżeniu na twardszym podłożu oraz podczas podróży. Złamanie kości łonowej skutkuje trudnościami z klękaniem i wykonywaniem czynności wymagających zgięcia tułowia.

Powód odczuwa również bóle karku, szyi, kolana, miednicy, biodra i dłoni, które nasilają się przy zmianach pogody oraz w okresach przerwy w rehabilitacji. Ruchomość szyi jest ograniczona, co powoduje sztywność i dyskomfort przy wykonywaniu codziennych czynności. Z uwagi na usunięcie śledziony, jego odporność jest osłabiona, co skutkuje częstymi infekcjami i koniecznością przyjmowania dodatkowych szczepień. Powód skarży się także na obniżoną wydolność organizmu, która uniemożliwia mu powrót do aktywności fizycznej sprzed wypadku, obecnie może przepłynąć jednorazowo jedynie 200-300 metrów, po czym musi zrobić przerwę.

Powód, mimo ukończenia studiów na kierunku transportowym, nie jest w stanie wykonywać pracy zgodnej ze swoim wykształceniem. Stan zdrowia, będący konsekwencją wypadku, wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia wymagającego określonego poziomu aktywności fizycznej, mobilności oraz sprawności ruchowej. W związku z tym powód zmuszony był do podjęcia pracy biurowej, która choć niezgodna z jego kwalifikacjami, jest jedyną możliwą formą aktywności zawodowej, dostosowaną do jego obecnych ograniczeń zdrowotnych.

Taki „wymuszony” niejako wybór zawodowy nie wynika z aspiracji czy zainteresowań powoda, lecz z konieczności dostosowania się do trwałych skutków wypadku.

Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że skutki wypadku, którego doznał powód, są głębokie, trwałe i nieodwracalne. Wpłynęły one nie tylko na jego zdrowie fizyczne, ale również na sposób życia, codzienne funkcjonowanie oraz możliwości zawodowe. Powód przez wiele miesięcy zmagał się z bólem, ograniczeniami ruchowymi i zależnością od pomocy osób trzecich. Do dziś odczuwa dolegliwości bólowe, wymaga stałej rehabilitacji i leczenia, a jego sprawność oraz wytrzymałość są znacząco obniżone. Z uwagi na stan zdrowia nie może wykonywać pracy zgodnej z kierunkiem ukończonych studiów, lecz zmuszony jest do pracy biurowej, dostosowanej do jego ograniczeń. Wypadek pozostawił trwałe ślady na jego ciele, w tym widoczne blizny, które mają wpływ na jego samopoczucie i poczucie własnej wartości. Powód żyje z perspektywą dalszych zabiegów medycznych, a jego życie zawodowe, społeczne i prywatne zostało trwale zmienione.

Wszystkie powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują na to, że skutki wypadku mają charakter trwały, wielopłaszczyznowy i będą towarzyszyć powodowi do końca życia, wpływając zarówno na jego zdrowie, jak i codzienne funkcjonowanie. Poziom opisanej krzywdy, wyrażającej się cierpieniem fizycznym związanym z odczuwanym bólem, koniecznością znoszenia leczenia, znoszenia ograniczeń w życiu codziennym, niemożnością realizacji planów, dyskomfortem psychicznym związanym z powstałymi bliznami, zdaniem Sądu uzasadnia przyznanie powodowi zadośćuczynienia w kwocie przewyższającej już wypłacone przez obowiązanego świadczenie (148.000 zł) o dodatkową kwotę 352.000 zł, przy założeniu, że „wyjściowa” czy całkowita wysokość zadośćuczynienia winna opiewać na kwotę 500.000 zł. W ocenie Sądu w obecnych realiach gospodarczych, społecznych, socjalnych, uwzględniających zarówno przeciętne jak i najniższe miesięczne wynagrodzenie, a także siłę nabywczą pieniądza, jak i ceny podstawowych dóbr konsumpcyjnych, przyznanie powodowi kwoty zadośćuczynienia nie koliduje z dobrze rozumianym poczuciem sprawiedliwości.

W toku postępowania likwidacyjnego szkody pozwany wypłacił powodowi z tytułu zwrotu kosztów opieki osób trzecich kwotę 2.371,20 zł oraz z tytułu kosztów leczenia odpowiednio kwotę 6.050,59 zł. W niniejszej sprawie powód domaga się dodatkowo z tytułu wydatków poniesionych na leczenie kwoty 3.283,08 zł oraz kwoty 5.966,65 zł.

Zgodnie z art. 444 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. Sąd nie miał wątpliwości, iż do kosztów, o których mowa we wskazanym przepisie, należy zaliczyć także koszty z tytułu wydatków poniesionych przez powoda na leczenie w postaci m.in. konsultacji lekarskich, rehabilitacji, badań oraz różnego rodzaju terapii.

Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Z kolei art. 232 k.p.c. nakłada na strony obowiązek wskazywania dowodów, z których wywodzą skutki prawne. Strona powodowa ma obowiązek udowodnienia tego, że przysługuje jej roszczenie w kształcie opisanym w pozwie. Sąd bowiem nie może się oprzeć tylko i wyłącznie na twierdzeniach powoda. Twierdzenia te muszą znajdować oparcie w przedłożonych przez stronę dowodach potwierdzających, że po jego stronie zaistniały przesłanki materialnoprawne powstania roszczenia w określonym kształcie i rozmiarze.

Powód przedłożył do akt sprawy szereg faktur oraz rachunków, które w sposób jednoznaczny potwierdzają jego twierdzenia dotyczące poniesionych kosztów związanych z leczeniem, rehabilitacją oraz dostosowaniem życia codziennego do skutków wypadku. Dokumenty te zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi standardami ich sporządzania i nie budzą wątpliwości co do ich autentyczności ani zasadności.

Co więcej, nawet ich pobieżna analiza oraz czasowa zbieżność ich wystawienia z okresem powypadkowym powoda rodzi oczywiste domniemanie faktyczne przyczynowego powiązania poniesionych kosztów ze skutkami wypadku i koniecznością ich zapobieżenia bądź zapobieżenia ich narastaniu.

Z kolei pozwany nie przedstawił żadnych przeciwdowodów (ani nawet skonkretyzowanych i przekonywających twierdzeń) podważających wiarygodność i procesową przydatność tych dokumentów, nie starał się wykazać w szczególności, że wskazane przez powoda wydatki były oczywiście nieuzasadnione, zawyżone lub niepozostające w związku ze skutkami zdarzenia. Brak aktywnej próby zakwestionowania przedstawionych przez powoda dowodów skutkuje ich uznaniem za w pełni wiarygodne i miarodajne również w świetle art. 230 k.p.c., zgodnie z którym fakty niezakwestionowane przez stronę przeciwną mogą zostać uznane za przyznane.

W konsekwencji, Sąd miał pełne podstawy do uwzględnienia przedstawionych przez powoda dokumentów jako dowodów potwierdzających poniesione koszty i ich związek przyczynowy z wypadkiem.

Wobec powyższego Sąd uznał roszczenie powoda w zakresie kwot wskazanych w pozwie, tj. 3.283,08 zł oraz w piśmie rozszerzającym powództwo 5.966,65 zł z tytułu poniesionych przez niego kosztów leczenia za zasadne w całości.

Powództwo zostało oddalone w pozostałym zakresie, tj. ponad kwoty wskazane w sentencji wyroku. Sąd uznał bowiem, że żądania powoda w tej części przewyższały rozmiar krzywdy, jaki można było ustalić na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i przy uwzględnieniu kryteriów wypracowanych w orzecznictwie przy stosowaniu art. 445 § 1 k.c.

W szczególności dochodzona kwota zadośćuczynienia znacznie przekraczała poziom świadczeń przyznawanych w podobnych sprawach przez sądy powszechne. Zasądzenie żądanej sumy prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania powoda i naruszałoby zasadę proporcjonalności świadczeń kompensacyjnych. Sąd miał przy tym na uwadze, że kompensacyjny charakter zadośćuczynienia nie oznacza przyznania świadczenia w wysokości subiektywnie odczuwanej przez uprawnionego jako „sprawiedliwa”, lecz w kwocie odpowiadającej realnemu rozmiarowi doznanej krzywdy, ocenionej obiektywnie z uwzględnieniem standardów wypracowanych w judykaturze (por. wyrok SA w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2018 r., I ACa 1245/17).

Mając na uwadze poczynione powyżej rozważania Sąd orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku. W pozostałej części Sąd w pkt II. sentencji wyroku oddalił powództwo jako bezzasadne.

Sąd uznał również za zasadne roszczenie powoda w zakresie zapłaty przez pozwanego odsetek ustawowych za opóźnienie, orzekając o nich zgodnie z żądaniem pozwu, uwzględniając wskazane przez powoda terminy wymagalności roszczeń.

Sąd miał na uwadze treść art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 817 § 1 i 2 k.c. Zgodnie z tymi przepisami, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za czas opóźnienia, przy czym zakład ubezpieczeń obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia o wypadku. Jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności lub wysokości świadczenia okazało się niemożliwe w tym terminie, zakład ubezpieczeń ma prawo spełnić świadczenie w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od zgłoszenia szkody.

Zgodnie z treścią pozwu, roszczenie o zadośćuczynienie w wysokości 300.000 zł zostało zgłoszone pozwanej pismem doręczonym w dniu 29 marca 2021 r. Tym samym, roszczenie stało się wymagalne z dniem 29 kwietnia 2021 r. Brak wypłaty świadczenia w tym terminie skutkuje powstaniem stanu opóźnienia, uzasadniającego naliczenie odsetek ustawowych od tej daty. Dalsze roszczenie o zadośćuczynienie w wysokości 200.000 zł zostało zgłoszone pozwanej w dniu 20 października 2021 r. za pośrednictwem korespondencji elektronicznej. W związku z tym, roszczenie stało się wymagalne z dniem 20 listopada 2021 r., co uzasadnia zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od tej daty. Natomiast roszczenie o zapłatę kwoty 3.032,51 zł z tytułu poniesionych wydatków na leczenie zostało zgłoszone w pozwie, zatem jego wymagalność - zgodnie z art. 455 k.c. - przypada na 31. dzień po doręczeniu pozwu stronie pozwanej, tj. na dzień 10 lutego 2022 r. Podobnie rzecz się ma w przypadku roszczenia o zapłatę kwoty 5.966,65 zł, zgłoszonego przez powoda w piśmie rozszerzającym powództwo. Zgodnie z art. 455 k.c., w przypadku braku oznaczenia terminu spełnienia świadczenia, roszczenie staje się wymagalne po upływie czasu potrzebnego do jego wykonania, co w praktyce oznacza 30 dni od doręczenia wezwania do zapłaty. W niniejszej sprawie, jako datę wymagalności tej kwoty należy przyjąć 16 czerwca 2023 r., tj. 31. dzień po doręczeniu pozwanej pisma rozszerzającego powództwo.

Powód dokonał kapitalizacji odsetek ustawowych za opóźnienie od wypłaconej wcześniej kwoty 136.100 zł, licząc je od daty wymagalności roszczenia głównego (29 kwietnia 2021 r.) do dnia poprzedzającego wypłatę. Wartość skapitalizowanych odsetek została obliczona na podstawie kalkulatora odsetek i wynosi 250,57 zł. Roszczenie to zostało zgłoszone w pozwie, a jego wymagalność – podobnie jak w przypadku innych kosztów – przypada na 31. dzień po doręczeniu pozwu, tj. 10 lutego 2022 r. Brak zapłaty w tym terminie uzasadnia zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od tej daty.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., dokonując ich stosunkowego rozdzielenia zgodnie z wynikiem sprawy. Uwzględniając, że powód wygrał proces w 78,30%, a pozwany w 21,70%, Sąd obciążył każdą ze stron odpowiednią częścią kosztów, proporcjonalnie do stopnia uwzględnienia ich żądań.

Powód poniósł koszty procesu w łącznej wysokości 36.582 zł (opłata od pozwu 22.765 zł, zaliczka na opinię biegłego 3.000 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 10.800 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa), natomiast pozwany poniósł tylko koszt wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 10.800 zł.

Zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów pozwany winien zwrócić powodowi 28.643,70 zł, a powód pozwanemu 2.343,60 zł. Po dokonaniu kompensaty zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 26.300,10 zł. (pkt III wyroku)

W toku postępowania powstały nieopłacone koszty sądowe w łącznej wysokości 2.432,26 zł, obejmujące koszty sporządzenia opinii przez biegłych w kwotach: 1.613,83 zł oraz 519,43 zł, a także opłatę od rozszerzonego powództwa w wysokości 299 zł. Mając na uwadze powyższe, Sąd - działając na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - nakazał proporcjonalne do skali wygranej ściągnięcie nieuiszczonych kosztów sądowych w następujący sposób: od pozwanego kwoty 1.904,46 zł (pkt IV wyroku), od powoda - z zasądzonego na jego rzecz roszczenia kwoty 527,80 zł (pkt V wyroku). Rozdział kosztów został dokonany z uwzględnieniem wyniku sprawy, w której powód przegrał w 21,70%, natomiast pozwany w 78,30%.