Uzasadnienie z 9 października 2025, sygn. VIII U 1501/25

UZASADNIENIE

Decyzją z(...). organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział
w Z. odmówił ubezpieczonemu W. J. prawa do emerytury
na podstawie art. 24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tj. Dz.U. z 2024r., poz.1631 ), ponieważ decyzją z 18 lutego 2015r. została już przyznana ubezpieczonemu emerytura z powszechnego wieku emerytalnego, a stąd brak jest podstaw do ponownego przyznania świadczenia.

W odwołaniu od decyzji ubezpieczony domagał się ponownego rozpatrzenia jego wniosku pod kątem przeliczenia emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024r., w którym Trybunał zakwestionował mechanizm, w ramach którego emeryci, którzy przed 6 czerwca 2012r. zdecydowali się przejść na wcześniejszą emeryturę, otrzymali mniejsze emerytury po osiągnięciu właściwego wieku emerytalnego na skutek pomniejszenia tych emerytur o wcześniej pobrane emerytury. Jednocześnie ubezpieczony wskazał, że nie składał wniosku o przyznanie emerytury, bo ją ma od 2014r.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił następujący stan faktyczny:

Wyrokiem z 17 grudnia 2009r. sygn. VIII U 1174/09 Sąd Okręgowy w Gliwicach przyznał ubezpieczonemu W. J. ( ur. (...) ) prawo do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych, do 11 maja 2009r.

Wyrok ten uprawomocnił się na skutek oddalenia apelacji organu rentowego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 2 grudnia 2010r. ( sygn. III AUa 925/10 ).

W rozpoznaniu wniosku ubezpieczonego z (...). organ rentowy decyzją (...). przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego od (...)., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego.

W dniu (...). ubezpieczony złożył nowy wniosek o przyznanie prawa
do emerytury i organ rentowy decyzją skarżoną z (...). odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury na podstawie art.24 ustawy emerytalnej.

Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego, jako okoliczności jednoznacznie wynikające z tych dowodów.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonego W. J. nie zasługuje na uwzględnienie.

Ubezpieczony odwołał się od decyzji organu rentowego odmawiającej przyznania prawa
do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego, na podstawie art.24 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tj. Dz.U. z 2024r., poz.1631 ).

Zgodnie z ustępem 1 tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w okresie
od 1 stycznia 2013r. do 30 września 2017r., ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1b,
z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184..

Ubezpieczonemu emerytura z powszechnego wieku emerytalnego, została już przyznana decyzją z (...). i stąd niewątpliwie brak jest podstaw do przyznania tego samego świadczenia po raz kolejny. Zresztą w odwołaniu ubezpieczony wskazał, że nie domaga się przyznania emerytury, lecz przeliczenia świadczenia emerytalnego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024r. sygn. SK 140/20, w którym to orzeczeniu Trybunał stwierdził, że „Art. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023r. poz. 1251) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”.

Podkreślić jednak należy, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie miał podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrywania odwołania ubezpieczonego pod kątem tego czy przysługuje mu prawo do takiego przeliczenia czy też nie, gdyż decyzja skarżona kwestii tej nie dotyczy. Organ rentowy nie odmówił bowiem ubezpieczonemu przeliczenia świadczenia emerytalnego, lecz prawa do tego świadczenia, rozpatrując wniosek ubezpieczonego z 20 czerwca 2025r., w którym ubezpieczony wyraźnie wnosił o przyznanie emerytury a nie jej ponowne obliczenie.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że z ukształtowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika jednoznacznie, że przeniesienie sprawy na drogę sądową przez wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji, spornych między stronami, a poza tymi okolicznościami spór sądowy nie może zaistnieć (por. wyrok Sądu Najwyższego z 13 maja 1999r., II UZ 52/99, OSNAPiUS 2000 Nr 15, poz. 601 oraz z 25 maja 1999r., II UKN 622/99, OSNAPiUS 2000 Nr 15, poz. 591). W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza zatem decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie, w granicach jej treści i zakresu odwołania ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 maja 1999r., II UZ 52/99, OSNAPiUS2000 Nr 15, poz. 601; z 20 stycznia 2010r., II UZ 49/09, LEX nr 583831; z 22 lutego 2012r., II UK 275/11, LEX nr 1215286 czy wyrok Sądu Najwyższego z 23 kwietnia 2010r., II UK 309/09, LEX nr 604210).

Zajmując takie stanowisko Sąd z mocy art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. oddalił odwołanie jako bezzasadne.

(-) Sędzia Grażyna Łazowska