Uzasadnienie z 20 października 2025, sygn. VIII U 1493/25

UZASADNIENIE

Decyzją z 7 lipca 2025r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział
w Z. odmówił ubezpieczonej I. K. podjęcia wypłaty świadczeń w zbiegu
na podstawie art.95a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tj. Dz.U. z 2024r., poz.1631 ), gdyż ubezpieczona nabyła prawo do renty rodzinnej wcześniej niż 5 lat, przed osiągnięciem przez nią wieku emerytalnego, określonego w art.24 ust.1 ustawy emerytalnej, czyli 60 lat dla kobiet.

W odwołaniu od decyzji ubezpieczona wskazała, że nie zgadza się z decyzją, bowiem w jej ocenie spełniła wszystkie warunki do uzyskania renty wdowiej, oprócz wieku,
a w tej chwili ma (...) lat. Ubezpieczona podniosła, że wychowała sama troje dzieci i państwo na tym skorzystało, a w tej sytuacji renta wdowia jej się należy.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zawarte
w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy ustalił:

Decyzją z 4 lutego 1984r. organ rentowy przyznał dzieciom ubezpieczonej I. K. ( ur.(...) ) i J. K.: M., A. i B., prawo do renty rodzinnej od dnia śmierci ojca, tj. od (...)1983r., które to świadczenie wypłacał
do rąk matki.

Od (...) 1995r. ubezpieczona jest uprawniona do własnej emerytury na mocy decyzji (...)Kolei Państwowych w K. z 12 stycznia 1995r.

Z wnioskiem o ustalenie prawa do renty rodzinnej dla siebie ubezpieczona wystąpiła w dniu 30 listopada 1995r. i w rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy decyzją z grudnia 1995r. przyznał ubezpieczonej prawo do renty rodzinnej od 1 sierpnia 1995r.

W dniu (...) 2025r. ubezpieczona złożyła wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną. W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał decyzję skarżoną, omówioną na wstępie.

Powyższe Sąd ustalił jako okoliczności bezsporne, jednoznacznie wynikające
z dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonej I. K. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z obowiązującym art. 95a ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tj. Dz.U. z 2024r., poz.1631 ) osobie uprawnionej do renty rodzinnej, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 3, oraz
do emerytury, emerytury rolniczej, emerytury z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emerytury wojskowej, emerytury policyjnej, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, emerytury pomostowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowej, renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, renty rolniczej szkoleniowej, renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskowej renty inwalidzkiej albo policyjnej renty inwalidzkiej wypłaca się, zależnie od jej wyboru:

1) przysługującą rentę rodzinną oraz 25 % emerytury, emerytury rolniczej, emerytury
z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emerytury wojskowej, emerytury policyjnej, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, emerytury pomostowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowej, renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, renty rolniczej szkoleniowej, renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskowej renty inwalidzkiej albo policyjnej renty inwalidzkiej, albo

2) przysługującą emeryturę, emeryturę rolniczą, emeryturę z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, emeryturę wojskową, emeryturę policyjną, zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne, emeryturę pomostową, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym rentę szkoleniową, rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, rentę rolniczą szkoleniową, rentę
z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin, wojskową rentę inwalidzką albo policyjną rentę inwalidzką, oraz 25 % renty rodzinnej ( ust.1 ).

Osoba uprawniona ma prawo do wypłaty świadczeń na zasadach określonych w ust. 1 w przypadku:

1) osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1;

2) pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;

3) nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ( ust.2 ).

Z powyższych przepisów wynika wprost, że dla ustalenia zbiegu świadczeń z rentą rodzinną koniecznym jest, aby warunki wskazane w art.95 ust.2 pkt od 1 do 3 ustawy emerytalnej zostały spełnione łącznie. Oznacza to, że nie spełnienie któregokolwiek z nich skutkuje brakiem możliwości ustalenia świadczeń w zbiegu.

W rozpoznawanej sprawie ubezpieczona spełniła warunki wskazane w art.95 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy emerytalnej, gdyż ukończyła powszechny wiek emerytalny 60 lat ( w dniu
(...) ), a także do dnia śmierci męża J. K., tj. do (...) 1983r., pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej. Niemniej jednak prawo do renty rodzinnej
po zmarłym mężu zostało jej przyznane od(...), kiedy ubezpieczona miała ukończony wiek 51 lat, a zatem wcześniej, aniżeli 5 lat przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego kobiet, tj. 60 lat, wynikającego z art.24 ust.1 ustawy emerytalnej.
Tym samym słusznie organ rentowy stwierdził, że ubezpieczona nie spełniła kolejnego niezbędnego warunku z art.95 ust.2 pkt 3 ustawy emerytalnej do ustalenia świadczeń
w zbiegu, a stąd brak jest możliwości pozytywnego rozpoznania jej wniosku o przyznanie renty wdowiej.

W tym miejscu wypada dodać, że przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących, a zatem jak jednoznacznie wskazuje
się w orzecznictwie, powinny być wykładane ściśle, co oznacza, że przy ich stosowaniu
ani organ rentowy ani sąd nie mogą mieć na uwadze zasad współżycia społecznego. Przepisy te muszą być bezwzględnie przestrzegane w stosunku do wszystkich nawet, jeśli jawią się one osobie zainteresowanej jako subiektywnie niesprawiedliwe ( por. uchwała Sądu Najwyższego
z 11 grudnia 2008r., I UZP 6/2008, OSNP 2009/9-10/120, Sądu Apelacyjnego w Krakowie
III AUa 1167/12 , LEX nr 1293127 ).

W konsekwencji powyższego Sąd na podstawie art.477(14)§1 k.p.c. oddalił odwołanie ubezpieczonej jako bezzasadne.

(-) Sędzia Grażyna Łazowska