Wyrok z 20 października 2023, sygn. VII U 508/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

20 października 2023 r.

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie:

Przewodniczący SSO Małgorzata Kosicka

po rozpoznaniu 20 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Warszawie

odwołania R. W.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T.

z 26 października 2022 r., znak (...)

o wysokość emerytury

I.  oddala odwołanie;

II.  zasądza od R. W. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami w wysokości ustawowej od uprawomocnienie się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt VII U 508/23

UZASADNIENIE

R. W. 9 grudnia 2022 r. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. z 26 października 2022 r., znak (...) w przedmiocie przyznania emerytury. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że nie otrzymał informacji na temat decyzji w sprawie ubezpieczeń w czasie pracy za granicą. W przesłanej decyzji brak jest załącznika – druku P1, który zgodnie z treścią pisma miał zawierać streszczenie decyzji wydanych w jego sprawie przez wszystkie instytucje. Nadto, nie uzyskał informacji z organu rentowego na temat kwoty składek na ubezpieczenia społeczne w 2022 r. jakie zostały przyjęte do ustalenia emerytury. Z decyzji nie można wywnioskować, jakie były kwoty waloryzacji, jakie pochodziły ze składek w bieżącym roku. Ubezpieczony wskazał, że mieszka w W., a jego sprawa była procedowana poza W. – w T., G., W., L.. W czasie wizyty w (...) Oddziale ZUS w W. poinformowano go, że w (...) Oddziale nie ma dokumentacji dotyczącej jego sprawy. Odwołujący się poniósł, że niezrozumiała jest dla niego wysokość emerytury za okres od lutego do czerwca. Na stronie PUE ZUS widnieją kwoty emerytury za poszczególne miesiące, ale nie otrzymał tych świadczeń (odwołanie z 9 grudnia 2022 r. – k. 3 a.s.).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ rentowy odnosząc się do zarzutów ubezpieczonego wskazał, że: 1) formularz P1 stanowiący przegląd decyzji instytucji polskiej oraz niemieckiej wysłano ubezpieczonemu 27 października 2022 r. i w związku z odwołaniem z 6 grudnia 2022 r. organ rentowy ponownie przesłał to zestawienie; 2) kwota składek na ubezpieczenie emerytalne za 2022 r., a dokładnie za styczeń, luty oraz kwiecień 2022 r. w łącznej wysokości 21 710,06 zł została uwzględniona w wysokości podstawy obliczenia emerytury; 3) widniejące kwoty na PUE ZUS za okres luty-czerwiec nie zostały ubezpieczonemu wypłacone i nie stanowią dowodu przyznania emerytury w tym okresie; wynikają one z uchylonej już decyzji z 13 lipca 2022 r., w związku wycofaniem przez ubezpieczonego 28 lipca 2022 r. wniosku o emeryturę z 15 czerwca 2022 r. złożonego wraz z oświadczeniem ERO, na podstawie którego przyznano emeryturę od 27 lutego 2022 r. Decyzja z 13 lipca 2022 r. została uchylona decyzją z 23 sierpnia 2022 r. Z kolei w odniesieniu do treści zaskarżonej decyzji, która wyznacza zakres rozpoznania przez sąd pierwszej instancji organ rentowy wskazał, że ponowny wniosek o emerytury ubezpieczony złożył 28 lipca 2022 r., tym samym świadczenie zostało przyznane i obliczone na 1 lipca 2022r., z uwzględnieniem średniego trwania życia ubezpieczonego ustalonego według wieku na dzień 1 lipca 2022 r., oraz waloryzacji składek dla świadczeń do których prawo powstało w III kwartale 2022 r. Organ rentowy przywołując treść art. 25 ustawy emerytalnej wskazał, że waloryzacja składek podlega na pomnożeniu zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego składek przez wskaźnik waloryzacji. Ostatnia waloryzacja roczna była przeprowadzona za 2020 r. w 2021 r. W przypadku ustalenia wysokości emerytury w trzecim kwartale danego roku – ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje się za pierwszy kwartał danego roku. Ponieważ prawo do emerytury ubezpieczonego było ustalone w III kwartale 2022 r. w wysokości 114,10%, a składki zaewidencjonowane w 2021 r. zostały zwaloryzowane wskaźnikiem waloryzacji kwartalnej za II kwartał 2021 r. (składki za I kwartał 2021 r.), wskaźnikiem waloryzacji za III kwartał 2021 e. (składki za II kwartał powiększone zwaloryzowane składki za I kwartał), za IV kwartał 2021 r. (zwaloryzowane składki zaewidencjonowane w I i II kwartale) oraz za I kwartał 2022 r. (zwaloryzowane składki zaewidencjonowane w I i II kwartale). Organ rentowy wskazał, że z uwagi na osiągane przychody i limit podstawy wymiaru składki ubezpieczonego odprowadzano składki emerytalne tylko w dwóch pierwszych kwartałach 2021 r. Wszystkie zwaloryzowane rocznie składki, ostatnio zwaloryzowane w 2021 r. zostały zwaloryzowane również wskaźnikiem waloryzacji kwartalnej za I kwartał 2022 r. Składki zwaloryzowane w 2022 r. (I kwartał) nie podlegają już waloryzacji, gdyż ostatnia waloryzacja kwartalna była przeprowadzona w I kwartale 2022 r. (zgodnie z przepisem art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej. W załączeniu organ rentowy przekazuje sposób obliczenia zwaloryzowanej składki emerytalnej do wysokości ustalonej zaskarżoną decyzją, tj. kwoty 662 164,16 zł oraz zestawienie zaewidencjonowanych składek przyjętych do wyliczenia podstawy wymiaru obliczenia emerytury. Kwota zaewidencjonowanych składek emerytalnych znajduje się w 6 kolumnie. Organ rentowy wskazał, że jak wynika z powyższego zestawienia oraz wyliczenia w skład wszystkich zwaloryzowanych składek przyjętych do wyliczenia wysokości emerytury zaskarżoną decyzją wchodzą:

- kwoty zwaloryzowanych składek kwartalnych za 2021 r. (23 013,18 zł)

- kwota zwaloryzowanych składek rocznych waloryzowanych kwartalnie za I kw. 2022 r. 617 440,92 zł;

- opłacone składki za 2022 r. (składki za 1/2022 – 3277,62 zł, 2/2022-6959,09 zł, 4/2022 – 11473,35 zł, łącznie 21710,06 zł), które nie podlegają waloryzacji. Łącznie wysokość wszystkich zwaloryzowanych składek wynosi 23013,18 zł + 617440,92 zł + 21710,06 zł = 662164,16 zł (odpowiedź na odwołanie z 16 marca 2023 r. – k. 6-7 a.s.).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

R. W., ur. (...), 28 lipca 2022 r. złożył wniosek o emeryturę (wniosek – k. 1-3 a.r.). Decyzją z 23 sierpnia 2022 r. znak (...) organ rentowy przyznał zaliczkę na poczet przysługującej emerytury od 1 lipca 2022 r. Wysokość emerytury wyniosła 9969,62 zł. Organ rentowy wskazał, że decyzja zaliczkowa została wydana z powodu aktywnego subkonta ubezpieczonego. Ostateczne obliczenie wysokości świadczenia nastąpi po zamknięciu subkonta i rozliczeniu środków na nim zapisanych. Organ rentowy poinformował, że zwrócił się do niemieckiej instytucji ubezpieczeniowej z wnioskiem o rozpatrzenie uprawnień do emerytury oraz potwierdzenie okresów ubezpieczenia na terenie Niemiec. Na decyzję w sprawie świadczenia zagranicznego należy oczekiwać z instytucji ubezpieczeniowej w tym państwie. ZUS wskazał, że po zakończeniu postępowania przez ww. instytucję prześle formularz P1 zawierający przegląd decyzji wydanych w sprawie odwołującego się przez wszystkie instytucji ubezpieczeniowe (decyzja ZUS z 23 sierpnia 2022 r. – k. 40 a.r.).

Decyzją z 26 października 2022 r., znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z urzędu ponownie ustalił i przeliczył emeryturę od 1 lipca 2022 r., tj. od daty nabycia uprawnień do emerytury. Wysokość emerytury wyniosła 9969,62 zł, została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26c ustawy emerytalnej w oparciu o kwotę składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji w wysokości 662164,16 zł oraz kwotę zwaloryzowanego kapitału początkowego w wysokości 968231,70 zł. Kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie, z uwzględnieniem ich waloryzacji wyniosła 292743,53 zł, średnie dalsze trwania życia wyniosło 192,90 miesięcy. W skład wszystkich zwaloryzowanych składek przyjętych do wyliczenia wysokości emerytury zaskarżoną decyzją wchodzą:

- kwoty zwaloryzowanych składek kwartalnych za 2021 r. (23 013,18 zł)

- kwota zwaloryzowanych składek rocznych waloryzowanych kwartalnie za I kw. 2022 r. 617 440,92 zł;

- opłacone składki za 2022 r. (składki za 1/2022 – 3277,62 zł, 2/2022-6959,09 zł, 4/2022 – 11473,35 zł, łącznie 21710,06 zł), które nie podlegają waloryzacji. Łącznie wysokość wszystkich zwaloryzowanych składek wynosi 23013,18 zł + 617440,92 zł + 21710,06 zł = 662164,16 zł (decyzja ZUS z 26 października 2022 r. – a.r.).

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zgromadzonych w toku postępowania dowodów obejmujących wymienione dokumenty. W ocenie sądu zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie R. W. było nieuzasadnione.

Rozpoznanie sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym. Taką możliwość daje art. 148 ¹ § 1 k.p.c. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1550), który przewiduje, że sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, Sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W przedmiotowej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne, a zatem nie zachodziła potrzeba przeprowadzania dowodów. Spór dotyczył jedynie prawa. Ponadto strony nie wniosły o przeprowadzenie rozprawy. W tych okolicznościach sąd na podstawie powołanego przepisu ocenił, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, co w konsekwencji pozwoliło na rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia na posiedzeniu niejawnym.

W odniesieniu do roszczenia R. W. o zaliczenie okresu zatrudnienia w Niemczech wskazać należy, że z formularza P1 wynika, że brak jest okresów ubezpieczenia na terenie Niemiec (k. 56 akt rentowych). Ubezpieczony w treści odwołania podnosił, że nie otrzymał informacji na temat decyzji w sprawie ubezpieczeń w czasie pracy za granicą. W tym zakresie zauważyć należy, że formularz P1 stanowiący przegląd decyzji instytucji polskiej oraz niemieckiej organ rentowy wysłał ubezpieczonemu 27 października 2022 r., w związku z odwołaniem 6 grudnia 2022 r. organ rentowy ponownie przesłał to zestawienie. Z kolei co do okresu pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców, sąd zważył, że odwołujący nie przedstawił jakiekolwiek dokumentacji pracowniczej za ten okres. Zaliczenie okresów składkowych do uprawnień oraz wzrostu świadczeń emerytalno-rentowych wymaga dowodów nie budzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych. Regułą postępowania cywilnego jest okoliczność, że ciężar udowodnienia faktu zgodnie z art. 6 k.c. spoczywał na ubezpieczonym jako osobie wywodzącej z tego faktu skutki prawne. W ocenie sądu, odwołujący nie sprostał obowiązkowi określonemu w art. 6 k.c., albowiem podnoszone przez niego argumenty co do wadliwości decyzji organu rentowego nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym

Zgodnie z art. 25 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 291 z późn. zm.) waloryzację składek przeprowadza się corocznie, od dnia 1 czerwca każdego roku, poczynając od waloryzacji za rok 2000, z uwzględnieniem art. 25a. Waloryzacja składek polega na pomnożeniu zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego składek przez wskaźnik waloryzacji. Ostatnia waloryzacja roczna była przeprowadzona za 2020 r. w 2021 r.

Zgodnie z art. 25a ustawy emerytalnej, przy ustalaniu wysokości emerytury kwota składek na ubezpieczenie emerytalnej zewidencjonowanych na subkoncie ubezpieczonego po dniu 31 stycznia, za który przeprowadzono ostatnią waloryzację roczną, jest zwaloryzowana kwartalnie.

W przypadku ustalenia wysokości emerytury w trzecim kwartale danego roku – ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje się za pierwszy kwartał danego roku. W ślad za organem rentowym wskazać należy, że ze względu na to, że prawo do emerytury ubezpieczonego było ustalone w III kwartale 2022 roku w wysokości 114,10%, a składki zaewidencjonowane w 2021 r. zostały zwaloryzowane wskaźnikiem waloryzacji kwartalnej za II kwartał 2021 r. (składki za I kwartał 2021 r.), wskaźnikiem waloryzacji za III kwartał 2021 r. (składki za II kwartał powiększone zwaloryzowane składki za I kwartał), za IV kwartał 2021 r. (zwaloryzowane składki zaewidencjonowane w I i II kwartale) oraz za I kwartał 2022 r. (zwaloryzowane składki zaewidencjonowane w I i II kwartale). Z uwagi na osiągane przychody i limit podstawy wymiaru składki ubezpieczonego odprowadzano składki emerytalne tylko w dwóch pierwszych kwartałach 2021 r. Wszystkie zwaloryzowane rocznie składki, ostatnio zwaloryzowane w 2021 r. zostały zwaloryzowane również wskaźnikiem waloryzacji kwartalnej za I kwartał 2022 r. Składki zwaloryzowane w 2022 r. (I kwartał) nie podlegają już waloryzacji, gdyż ostatnia waloryzacja kwartalna była przeprowadzona w I kwartale 2022 r. (zgodnie z przepisem art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej).

Mając na względzie powyższe sąd zważył, że odwołujący nie wykazał okoliczności które mogłyby prowadzić do wzruszenia prawidłowości ustaleń dokonanych przez ZUS w skarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe sąd na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. oddalił odwołanie.

Sąd na podstawie art. 98 § 1 i § 1 ¹ k.p.c. zasądził od R. W. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. 180 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości ustawowej od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Wskazana kwota stanowiąca stawkę minimalną została ustalona na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć ubezpieczonemu.