Uzasadnienie z 23 października 2025, sygn. IV Ko 26/23

Formularz UWO

Sygnatura akt

IV Ko 26/23

1.  WNIOSKODAWCA

I. D.

2.  ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA

1.

Odszkodowanie (kwota główna)

odsetki

1.505.009,48 złotych

Według uzupełnienia wniosku – k.909

2.

Zadośćuczynienie (kwota główna)

odsetki

6.234.864,64 złotych.

Według uzupełnienia wniosku – k.909

3.

inne

Koszty pełnomocnika z wyboru

3.  USTALENIE FAKTÓW

3.1  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

fakt

Dowód

Nr karty

I. D. urodził się w (...) roku. Początkowo zamieszkiwał w S.. Tam ukończył studia prawnicze. W toku studiów angażował się w działalność samorządu studenckiego. W 1998 roku uzyskał tytuł magistra prawa. Po zakończeniu studiów prawniczych ukończył trzy kierunki na studiach podyplomowych. Po studiach pracował jako asystent w Katedrze Postępowania Cywilnego na Uniwersytecie w S.. Później był między innymi: ekspertem Państwowego Funduszu Rehabilitacji, Dyrektorem Biura Zarządu Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników w W., Dyrektorem do Spraw Prawnych w spółce (...), Doradcą w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, etc. Następnie wyprowadził się do W., gdzie podjął aplikację radcowską. W jej trakcie pełnił funkcję Starosty roku (k.452v). Aplikację tę ukończył w 2008 roku. Już w trakcie aplikacji budował swoją pozycję w środowisku radców prawnych. Był osobą bardzo lubianą w swoim roczniku. Zawiązał tam wiele przyjaźni i znajomości. Tuż po zakończeniu aplikacji aktywnie udzielał się w samorządzie radców prawnych. Ponieważ w toku aplikacji zdobył zaufanie wielu osób jako dobry organizator życia samorządowego, w 2010 roku zaowocowało to wyborem na stanowisko wicedziekana Okręgowej Rady Radców Prawnych w W. (zwanej dalej Radą). Działając w samorządzie radców prawnych umacniał swoją pozycję w środowisku zawodowym. Cieszył się dużym poparciem. Zawsze był osobą towarzyską, pomocną, angażującą się w życie branżowe i samorządowe. Był cenionym prawnikiem. Gdy w roku 2018 roku pełnił drugą kadencję wicedziekana Rady, duże poparcie wśród kolegów i koleżanek spowodowało, że planował wystartować w wyborach na najwyższą funkcję w Okręgowej Radzie. Wybory zaplanowane były na rok 2020. Wielu kolegów namawiało go do startu w wyborach. Z tytułu pracy w samorządzie radcowskim, za udział w posiedzeniach zarządu, I. D. otrzymywał diety w kwocie 450 złotych za posiedzenie. Równolegle do działalności w samorządzie radców prawnych był zatrudniony na stanowisku Naczelnika Wydziału (...) w Urzędzie Miasta U., z którego to zatrudnienia osiągał dochody rzędu 9.000 złotych. Prowadził także własną kancelarię radcy prawnego. Z upływem czasu działalność ta przynosiła mu coraz większe dochody. Powiększał też grono klientów, z którymi wiązały go lukratywne umowy współpracy. Ostatnią z takich umów zawarł 12 kwietnia 2018 roku. Tego dnia w imieniu swojej kancelarii podpisał umowę z (...) o świadczenie obsług prawnych. Umowa ta została podpisana na czas nieokreślony. Zarząd (...) był zadowolony z poziomu obsługi I. D. i nie planował zerwania umowy w październiku 2018 roku. W przeciągu miesięcy styczeń – październik 2018 roku dochody wnioskodawcy, ze wszystkich źródeł, wyniosły łącznie 345.276,61 złotych, co w wyliczeniu średniomiesięcznym przekładało się na kwotę 34.527,61 złotych. I. D. był osobą bardzo aktywną. Trenował kilka razy w tygodniu, uprawiał żeglarstwo, narciarstwo, strzelectwo oraz nurkowanie. Jeździł też motocyklem.

Zeznania:

A. P.

D. D. (1)

K. O.

K. P.

R. Z.

P. M.

A. S.

S. B.

M. R.

R. D.

J. D.

M. D.

P. K.

E. W.

M. C.

Ł. K.

M. S. (1)

K. M.

A. N.

M. S. (2)

Umowa z (...)

Zeznania M. B.

Kopia księgi przychodów i rozchodów

Deklaracje PIT

Zeznania wnioskodawcy

Wydruk życiorysu

Pismo Rady o pełnieniu funkcji

450

451

452v

507v

509

511v-512

513-513v

665v-566

567v-568

586v

609v-610

611v-612

624-624v

627v

667-668

668v

688v

690-690v

736v

786-788

764-766

792-793

113-119

120-143

367, 412v-414v

18-19

98

W 2014 roku I. D. rozwiódł się ze swoją żoną A. D.. Od tego czasu A. D. zaczęła utrudniać mu kontakty z dziećmi. Składała zawiadomienia do organów ścigania oraz sądów dyscyplinarnych dotyczące różnych czynów popełnionych rzekomo przez I. D.. Postępowania te były umarzane lub kończyły się odmową wszczęcia. Pomimo tego i negatywnego nastawiania dzieci wobec wnioskodawcy, I. D. starał się utrzymywać dobre stosunki z dziećmi. Zabierał je na wyjazdy i wakacje. Dawał prezenty. Od 2014 roku I. D. pozostawał w związku partnerskim z E. U.. Był to udany związek.

Zeznania wnioskodawcy

Zeznania:

A. P.

D. D. (1)

K. M.

E. U.

367, 412 – 414

449v-450

451v

690v

767v

Do października 2018 roku stan zdrowia I. D. był bardzo dobry. Przechodził pozytywnie okresowe badania lekarskie w związku z uprawnieniami płetwonurka. 8 marca 2018 roku uzyskał licencję na posiadanie broni. Przeszedł wtedy pozytywnie badania psychologiczne.

dokumentacja

644-657,

732-735,

23 października 2018 roku I. D. dokonał w Biurze C. rezerwacji dla siebie i E. U. na wycieczkę do Turcji, która miała mieć miejsce od 31 października do 4 listopada 2018 roku. Dokonując rezerwacji dokonał wpłaty całości należności na rzecz C. w kwocie 3.829,88 złotych. Z uwagi na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie nie doszło do tego wyjazdu.

Dokumentacja C.

Zeznania wnioskodawcy

144-153

414

Około godziny 15:00 dnia 29 października 2018 roku I. D. wyszedł z pracy w Urzędzie Miasta U., lecz po chwili do niej wrócił. Wówczas został zatrzymany przez funkcjonariuszy policji i skuty kajdankami. Działo się to na oczach współpracowników. Następnie został zawieziony do Komisariatu Policji dla dzielnicy U.. Zamknięto go w pomieszczeniu gdzie nie było siennika. Spał na twardym podłożu przykryty kocem. W czasie zatrzymania był wielokrotnie przesłuchiwany, a pod koniec terminu zatrzymania został przewieziony do sądu, który zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. Został odwieziony i osadzony w Areszcie Śledczym na S. w W.. Często był przenoszony pomiędzy celami. Z reguły przebywał w celach wieloosobowych, ale na jego prośbę pod koniec przeniesiony został do sali jednoosobowej. Warunki były trudne. W celach panował brud, sienniki były stare i mniejsze niż łóżko, rozsuwały się. Ciepła woda w kranie była tylko dwie godziny dziennie. W jednej z cel przebywały osoby palące papierosy. Przeszkadzał mu dym z nikotyny. Otrzymał dwa niewielkie ręczniki. W celach toaleta była odgrodzona przesuwaną ścianką. W celi jednoosobowej nie było nawet ścianki tylko zasłonka. Posiłki były niewielkie i często nieświeże. Przebywając w areszcie I. D. był przerażony. Miał świadomość jak traktowane są osoby stojące pod takimi zarzutami, które zostały mu postawione. Próbował ukryć ten fakt. Informował współosadzonych, że jest oskarżony o korupcję, zaś wszystkie pisma od organów ścigania otwierał w ubikacji i od razu je niszczył, żeby nikt nie zobaczył widniejącej tam kwalifikacji prawnej. Każda taka sytuacja potęgowała jego stres w szczególności, gdy usłyszał kiedyś jak wulgarnie zareagowali współwięźniowie, gdy dowiedzieli się o innej osobie stojącej pod zarzutem pedofilii. Początkowo w obawie że współosadzeni mogą mu coś zrobić nie wychodził na spacery. Od początku był poniżająco traktowany przez funkcjonariuszy służby więziennej. Bardzo często poddawano go kontroli osobistej, podczas której musiał się rozbierać do naga i kucać. Po każdym widzeniu z obrońcami również poddawany był takim kontrolom. Takich kontroli inni więźniowie, stojący pod innymi zarzutami, doświadczali dużo rzadziej niż on. Zdarzały się sytuacje, że funkcjonariusze wprost mówili, że wiedzą pod jakim zarzutem stoi. W areszcie było bardzo głośno. Więźniowie porozumiewali się przez okna, głośno działały telewizory, a przez cały dzień działał radiowęzeł, którego nie można było wyłączyć. I. D. nie mógł przez to spać. W chwili zatrzymania nie miał właściwej, do zmieniającej się pory roku, odzieży. Zimą nie miał zimowych butów i czapki. W areszcie śledczym na S. były szczury. Wchodziły do celi przez styropianowe ocieplenia. Przez to były trudności z przechowywanie jedzenia. Bardzo często wnioskodawca poddawany był przeszukaniom celi podczas których funkcjonariusze niszczyli porządek, rozrzucali rzeczy, które ponownie trzeba było poukładać. Jego rzeczy rozrzucane były najbardziej. Do maja 2019 roku mógł utrzymywać kontakty jedynie z obrońcami. Wnioski o widzenia z rodziną były odrzucane, nawet w okresie świątecznym. Korespondencji nie wysyłał, bo nie chciał żeby prokurator czytał jego listy. Natomiast do niego listy były doręczane zarówno od przyjaciół jak i rodziny. W areszcie możliwe było wzięcie kąpieli jedynie dwa razy w tygodniu. We wtorki i czwartki. W pozostałe dni można było się myć jedynie w umywalce, najczęściej w zimnej wodzie. I. D. nie mógł uprawiać żadnej aktywności fizycznej, choć przed aresztowaniem taką aktywność utrzymywał. Cele były małe. Trudno było zrobić pompki. Ponieważ nadano mu status „izolacyjny” nie mógł uczestniczyć w zajęciach na świetlicy, gdzie był stół do ping ponga. Status „izalacyjny” wiązał się też z tym, że gdy był prowadzony na widzenia to strażnicy krzyczeli, że idzie izolacyjny. To powodowało u niego dodatkowy stres, bo wzbudzało zainteresowanie współosadzonych. (...) były osoby które poszły na współpracę z organami ścigania lub osoby z zarzutami takimi jakie postawione miał on. I. D. bardzo przeżywał izolację i rozłąkę z bliskimi. Często płakał.

Po około dwóch miesiącach pobytu w Areszcie na S. I. D. został przeniesiony do Aresztu na B.. Gdy był przenoszony musiał spakować swoje rzeczy do worków na śmieci, bo nie miał żadnej torby. Po przyjeździe na B. trafił do psychologa. Prosił o celę jednoosobową, ale z uwagi na jego złą kondycję psychiczną psycholog się nie zgodził. Trafił do celi czteroosobowej. Znowu został przeszukany. Był pytany o to za co jest osadzony. Gdy był przewożony na przesłuchanie zakuto mu także nogi. To było upokarzające. W trakcie osadzenia na B. pojawił się reportaż braci S. o pedofilii w kościele. Po tym pojawiły się wypowiedzi o konieczności zaostrzenia kar dla takich przestępców. To była kolejna okoliczność, która wpłynęła negatywnie na wnioskodawcę. Płakał. Tracił nadzieję. W toku stosowania tymczasowego aresztowania poddany był badaniom sądowo psychiatrycznym. Przewieziony został na nie w kajdankach ze skutymi nogami. Tak też przez kilka godzin poddawany był badaniom. Musiał opowiadać o swoim życiu seksualnym co było dla niego upokarzające. Gdy przebywał w areszcie na B. trafił do celi czteroosobowej z łóżkami piętrowymi. Jeden ze współosadzonych palił papierosy, choć sala była dla niepalących. Tu też panował brud, materace nie pasowały do łóżek, a nadto umywalka była pęknięta, toaleta zniszczona a sala nie miała wentylacji. Tam też wnioskodawca nie mógł spać z uwagi na hałasy oraz zapalanie światła przez strażników w trakcie obchodów. Tu także stresował się jak przychodziła korespondencja z podaną kwalifikacją prawną zarzucanego czynu. Również niszczył ją w toalecie. Funkcjonariusze zwracali się do niego i innych osadzonych na Ty, a on musiał odpowiadać na Pan. Jeden z funkcjonariuszy wymagał aby mu się wszyscy w celi kłaniali. Funkcjonariusze nie starali się ukrywać kwalifikacji stawianych mu zarzutów. Nastawiali do niego negatywnie innych osadzonych. Niektórzy z osadzonych byli do niego źle nastawieni i dochodziło do utarczek słownych (k.622v). Posiłki były nikłej jakości, a obiady trafiały do celi zimne. Chleb często był spleśniały. Z uwagi na kwalifikację zarzucanych czynów zdarzało się, że I. D. dostawał 1/3 należnej mu porcji. Czasami zdarzało się tak, że żywności przeznaczonej do wyrzucenia wybierał produkty, które można było jeszcze spożyć, na przykład ogórki. I. D. dokupował pożywienie w kantynie za pieniądze, które przekazywał mu brat. Limit na jedno zamówienie wynosił 6 kilogramów, a zamówienie można było złożyć raz na 10 dni. Warzywa, owoce i wędliny przechowywane były w spółeczce od toalety, żeby zachowały świeżość. Na B. cały czas przebywał w celi czteroosobowej. Jeden ze współosadzonych przebywał przez cały czas jego tymczasowego aresztowania – A. K., pozostałych dwóch się zmieniało. Jednym z tych, którzy przebywali w celi czasowo był R. B.. Ze współosadzonymi z celi wnioskodawca nie miał konfliktów. Nie rozmawiali o zarzucanych czynach. Jeden z oskarżonych lunatykował, używał słów wulgarnych. To wzbudzało u wnioskodawcy obawy. To był dodatkowy czynnik, który zakłócał mu sen. I w tej jednostce penitencjarnej wnioskodawca nie mógł właściwie dbać o kondycję fizyczną. Podczas spacerów korzystał czasami z drążków do podciągania, ale czasami pod nimi było błoto. Spacerniak w ogóle był brudny. Pozostawały na nim odchody współosadzonych, którzy nie mogli załatwić potrzeby poza spacerniakiem. Z uwagi na jego status, nie zawsze wszyscy osadzeni z celi korzystali ze spacerów. Jak na spacerniaku byli recydywiści wszyscy pozostawali w celi. Czasami w celi udało się z butelek PET i sznurków zrobić sztangielki, ale były one zabierane przez strażników jako zabronione. Sala była niedoświetlona. Wnioskodawca przebywając na dolnym łóżku miał bardzo utrudnione czytanie. Wzrok mu się męczył, ale zapoznawał się z materiałami procesowymi. Chciał skorzystać z pomocy psychologa bo źle się czuł, ale pierwsza z wizyt była bezproduktywna, a na drugiej pani psycholog powiedziała mu że nie ma czasu, bo ma 1500 podopiecznych. Korzystał też z porad psychiatry. Zgłasza problemy ze snem. Przepisywano mu wtedy hydroksyzynę. Kolejną dolegliwością był nie tylko fakt, że prokurator konsekwentnie odmawiał mu kontaktów z rodzicami, partnerką i bratem, ale także to, że w czasie kiedy wszyscy pozostali współosadzeni z celi na takie widzenia wychodzili, to wnioskodawca był zamykany w łazience, bo nie mógł pozostawać sam w celi. Takie sytuacje miały miejsca dwa razy w miesiącu. Od maja sąd udzielał mu już zgód na widzenia z rodziną. K. odwiedzili go także znajomi i przyjaciele. Widzenia z obrońcami odbywały się w małej salce z okienkiem, przez które strażnicy mogli obserwować i słyszeć rozmowę z obrońcą. Inny osadzeni, nawet o najcięższe zbrodnie odbywali takie widzenia w całkowicie odizolowanej sali. Każde udanie się na widzenie wiązało się z dużym stresem, bo najpierw wszyscy stłoczeni byli w jednej sali. Po każdym widzeniu wnioskodawca był poddawany kontroli osobistej w osobnym pomieszczeniu, gdzie musiał się rozebrać do naga i kucać. Bardzo to przeżywał i było to bardzo upokarzające. Gdy wnioskodawca został osadzony E. U. i grono jego przyjaciół organizowało dla niego pomoc finansową do opłacenia kosztów obrony.

Zeznania wnioskodawcy

Zeznania:

A. P.

D. D. (1)

K. O.

R. Z.

M. D.

A. K.

współosadzony

P. K.

K. M.

E. U.

R. B.

współosadzony

367v-368, 407v-411

448-451

451-452

452-454

510

612-613

622v-624

625

690v-691

768-769

769v-771

Z uwagi na osadzenie I. D. w areszcie tymczasowym nie mógł on wykonywać wiążących go umów leasingowych oraz regulować należności podatkowych. Z uwagi na powyższe został wpisany do rejestru dłużników. W miesiącach listopad i grudzień 2018 roku oraz w styczniu 2019 roku nie uiścił on rat leasingowych za pojazd B. (...) dzierżawiony od (...) SA. Łączna kwota nieuregulowanych rat to 5539,68 złotych. Z uwagi na niemożność prowadzenia działalności gospodarczej i brak perspektyw na możliwość realizacji umowy leasingu, dnia 1 lutego 2019 roku I. D. zawarł porozumienie na mocy którego dzierżawę pojazdu B. (...) przejęła E. U..

Pismo (...)

Pisma z US

Dokumentacja leasingowa

107-109

110-112

154-168

Po zastosowaniu względem I. D. tymczasowego aresztowania w prasie lokalnej i ogólnopolskiej pojawiły się informacje o tymczasowym aresztowaniu wicedziekana rady. Choć nazwisko wnioskodawcy nie było ujawnione to informacje te były wystarczające do zidentyfikowania, że chodzi o I. D.. Informacja o jego aresztowaniu szybko rozprzestrzeniła się w środowisku prawniczym w W.. Pod anonsami prasowymi publikowanymi w internecie pojawiły się na ten temat komentarze. Tuż po aresztowaniu wnioskodawcy wszczęto postępowanie administracyjne o cofnięcie mu uprawnień do posiadania broni palnej. Postanowieniem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia 27 listopada 2018 roku został on tymczasowo zawieszony w czynnościach zawodowych. Uchwałą z 14 listopada 2018 roku odwołano go z funkcji członka zarządu Fundacji radców prawnych Okręgowej Rady Radców Prawnych w W.. W dniu 27 stycznia 2019 roku rozwiązany został jego stosunek pracy w Urzędzie Miasta Stołecznego w W. z uwagi na zastosowanie tymczasowego aresztowania.

64-66, 68-70

84-90

90-92

99

105

W wyniku tymczasowego aresztowania i wynikającej z niego niemożności wywiązania się z umówi i świadczenia usług prawniczych wszyscy klienci Kancelarii Radcy Prawnego I. D. zerwali z kancelarią umowy. W konsekwencji, 31 grudnia 2018 roku, działalność Kancelarii Radcy Prawnego I. D. została wykreślona z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej.

Wydruk (...)

Zeznania wnioskodawcy

Pismo (...)

104

410

106

26 lipca 2019 roku postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie uchylono stosowanie względem I. D. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. Tego dnia wnioskodawca opuścił jednostkę penitencjarną.

Świadectwo zwolnienia

212

274

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2020 roku w sprawie XVIII K 140/19 I. D. został uniewinniony od zarzucanego mu czynu z art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. Orzeczeniem tym warunkowo, na okres 1 roku próby, umorzone zostało postępowanie karne wobec wnioskodawcy za czyn polegający na spowodowaniu w dniu 19 listopada 2017 roku naruszenia czynności narządu ciała syna – P. D., na okres poniżej 7 dni. Wyrok ten został w całości utrzymany w mocy orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie w dnia 6 sierpnia 2021 roku w sprawie II AKa 121/21. Kasacja od wyroku wywiedziona przez prokuratora została w dniu 7 września 2022 roku w sprawie II KK 367/22 oddalona przez Sąd Najwyższy.

Akta sprawy XVIII K 140/19

Wyrok I instancji, II instancji i wyrok kasacyjny załączone go do akt

954- (...)

Postanowieniem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia 19 listopada 2019 roku I. D. uchylono tymczasowe zawieszenie wykonywaniu czynności zawodowych. Postanowienia tego nie wydano z urzędu, jak w przypadku zawieszenia. Wnioskodawca musiał złożyć wniosek.

Postanowienie (...)

Zeznania wnioskodawcy

93-97

410

Podczas pobytu w jednostce penitencjarnej, z uwagi na trudne warunki do utrzymania higieny, I. D. nabawił się na rękach i nogach kurzajek. W związku z ich leczeniem poniósł koszty w wysokości 159,88 złotych. Nabawił się też zespołu jelita drażliwego, który objawiał się bólami w podbrzuszu i zaburzeniem rytmu wypróżnień.

Paragony

Zeznania: wnioskodawcy

R. D.

Dokumentacja medyczna

169-171

370

587-587v

850-855

Po opuszczeniu aresztu tymczasowego I. D. rozpoczął terapię psychologiczną w związku z traumatycznymi przeżyciami w izolacji. Stwierdzono u niego zaburzenia depresyjne reaktywne, których objawy wskazują na występowanie u niego zespołu stresu pourazowego. Do początków 2020 roku z uwagi na powyższe nie był on zdolny do wykonywania pracy zawodowej, a na dzień 1 marca 2025 roku jego możliwości w tym względzie nadal były ograniczone z uwagi na to, że występowały u niego objawy zaburzeń depresyjnych reaktywnych o umiarkowanym nasileniu. W chwili przeprowadzenia przez biegłą badań I. D. pozostawał w chronicznym stanie zaburzeń traumatycznych i był to stan przewlekły (k.899). Proces leczenia stwierdzonego u wnioskodawcy schorzenia jest długotrwały i wymaga długotrwałego leczenia psychiatrycznego i psychologicznego.

Zaświadczenie

Faktury

Opinia psychologiczna

172, 658, 848, 894, 947

173-203, 358-363, 924-946

839-848

898v-899v

Po opuszczeniu aresztu I. D. bał się spać we własnym domu. Chciał aby zawsze mu ktoś towarzyszył po to, aby zaświadczył co robił. Brat włączył mu śledzenie lokalizacji w telefonie żeby można było odtworzyć gdzie w danym czasie był. Wnioskodawca odczuwał obawę zawsze gdy widział funkcjonariuszy policji. Nie otwierał nikomu drzwi. Nie odbierał telefonów od nieznanych numerów. Miał przygotowaną torbę „na wszelki wypadek”. Kiedyś jak policja przeprowadzała interwencję w klatce obok bardzo się wystraszył. W rozmowach ze znajomymi nie mógł skupić się na innych tematach niż przeżycia związane z aresztowaniem (k.449v). Chciał powrócić do działalności w R.. Przychodził na posiedzenia. Spotkał się tam z ostracyzmem. Namawiano go do tego aby nie przychodził na spotkania. Pomimo tego przychodził na zebrania do zakończenia kadencji, albowiem w tym czasie diety z Rady były jego jedynym środkiem utrzymania. Ostracyzm osób zrzeszonych w R. trwał do chwili składania przez wnioskodawcę zeznań w niniejszej sprawie (k.414v). Diety za pracę w R. otrzymywał od września 2019 roku do kwietnia 2020 roku. Do pracy w Urzędzie Miasta nie mógł powrócić, bo jego stanowisko zostało już zajęte, a Burmistrz zniechęcił go do podjęcia tam pracy na innym stanowisku z uwagi na przebyte doświadczenia. Wnioskodawca w tym czasie nie był zdolny do pracy. Stracił wiarę w system. Cały czas żył procesem, który jeszcze się toczył. Zresztą znalezienie przez niego pracy w zawodzie było krytycznie utrudnione, albowiem pomimo uchylenia środka zapobiegawczego w środowisku panowało przeświadczenie, że jak był aresztowany to „coś na rzeczy jest”. Pomimo złej kondycji psychicznej podjął kilka rozmów o pracę, ale zawsze spotykał się z odmową i oświadczeniem, iż dopóki sprawa się toczy nie może zostać zatrudniony (prawomocne uniewinnienie nastąpiło 6 sierpnia 2021 roku). Kancelarii nie mógł ponownie otworzyć nie tylko z uwagi na zły stan psychiczny i zrujnowaną renomę zawodową, ale także z uwagi na fakt, iż w toku postępowania zabezpieczono mu narzędzia pracy w postaci komputerów, które oddano dopiero po kilku miesiącach. Do tego znalezienie jakiegokolwiek zatrudnienia utrudniała pandemia. Do stycznia 2020 roku utrzymywał się z pomocy rodziny i przyjaciół oraz wspomnianych wypłat z Rady. W styczniu 2020 roku podjął zatrudnienie na pół etatu w bibliotece którą wcześniej obsługiwał. Pracę tę zaproponowała mu A. N.. Chciała mu pomóc w ten sposób, żeby chociaż miał ubezpieczenie. Jego zarobki w bibliotece były minimalne. Początkowo nie mógł skupić się na pracy. Nawet przy standardowych umowach. Później znajomi zaproponowali mu pracę w Fundacji (...). Tam też był zatrudniony na pół etatu z minimalną pensją miesięczną. Po prawomocnym uniewinnieniu przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpoczął poszukiwanie pracy w zawodzie. Poszukiwania te zakończyły się zatrudnieniem, w lutym 2022 roku, w firmie (...) na szeregowym stanowisku radcy prawnego.

Zeznania wnioskodawcy

Zeznania E. P.

K. O.

R. Z.

P. M.

A. S.

S. B.

M. R.

R. D.

J. D.

M. D.

D. D. (2)

P. K.

J. T.

M. C.

M. F.

M. S. (1)

K. M.

A. N.

E. U.

M. S. (2)

Deklaracje PIT

410 – 414v

448v-451

453v

510-511v

512v-513

514-514v

566v-567

568-569

587-587v

610-611

613-614

615-615v

625-626

665v-667

668-668v

629-629v

689-690

691-691v

736v-737-

738v

768v-769

788

129-143

Na skutek tymczasowego aresztowania i braku kontaktu z E. U., po opuszczeniu jednostki penitencjarnej związek wnioskodawcy z partnerką się rozpadł. Główną przyczyną było to, że po opuszczeniu jednostki penitencjarnej I. D. stał innym człowiekiem. Nie był już osobą towarzyską, był zamknięty w sobie, nie potrafił rozmawiać na inne tematy niż te związane z aresztowaniem. Zmienił się nawet w jej odczuciu jego zapach. Odejście E. U. było kolejnym czynnikiem, który przyczynił się do złego stanu psychicznego I. D..

Zeznania: wnioskodawcy

E. U.

412

768

Oprócz osób ze środowiska prawniczego I. D., po opuszczeniu przez niego jednostki penitencjarnej, pomagały inne osoby, w tym koledzy z którymi spędzał czas na wyprawach motocyklowych. Zafundowali mu wyjazd motocyklowy w góry, zakupili mu telefon komórkowy.

Zeznania Ł. K.

668v

W roku 2020 roku I. D. związał związek z J. T..

Zeznania J. T.

665v

3.2  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp

fakt

Dowód

Nr karty

4. OCENA DOWODÓW

4.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 3.1

dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1, 2, 5, 12, 14, 15, 16, 17.

Zeznania:

A. P.

D. D. (1)

K. O.

K. P.

R. Z.

P. M.

A. S.

S. B.

M. R.

R. D.

J. D.

M. D.

P. K.

E. W.

M. C.

Ł. K.

M. S. (1)

K. M.

A. N.

M. S. (2)

E. U.

J. T.

M. F. D. D. (2)

A. K.

R. B.

współosadzeni

Za materiał szczery i mogący stanowić podstawę do czynienia ustaleń faktycznych sąd uznał zeznania wszystkich przesłuchanych w sprawie świadków. Taka ocena omawianych dowodów wynikała z faktu ich całkowitej zbieżności, w tych fragmentach, które dla omawianych depozycji były wspólne. Oczywiście w relacjach istnieją drobne różnice, niemniej jednak dotyczą one kwestii mniej istotnych, a których podłożem mogła być odległość czasowa od relacjonowanych zdarzeń do chwili składania procesowych relacji. Nadto każdy ze świadków mógł zwrócić uwagę i zapamiętać inne elementy wydarzeń, także w przypadku świadków relacjonujących informacje przekazane im przez wnioskodawcę. Świadkowie nie mieli motywu aby relacjonować zdarzenie w sposób odmienny od rzeczywistego. Pomijając kwestię trudności w ustaleniu wersji przez przeszło dwadzieścia osób ze środowiska radców prawnych, które relacjonowały znajomość z wnioskodawcą i jego karierę zawodową oraz zachowanie po opuszczeniu aresztu, podkreślić należy, iż zeznania są zdystansowane w odniesieniu do przedmiotu postępowania – odszkodowania za niesłuszne aresztowanie – nie przedstawiają bowiem przekazywanych im przez wnioskodawcę informacji o warunkach aresztowania w sposób wyolbrzymiony. Taka konstatacja sądu wynika z faktu zaprzeczenia stosowania względem I. D. przemocy fizycznej w areszcie, która to okoliczność mogłaby wpłynąć korzystnie na wysokość odszkodowania. Nadto depozycje omawianych osób zachowują zbieżność nie tylko między sobą, ale także z zeznaniami wnioskodawcy oraz, co istotne, z zeznaniami A. K. i R. B., to jest osób współosadzonych z wnioskodawcą w czasie jego tymczasowego aresztowania, którzy pochodzą z innych środowisk i nie znali grona znajomych i przyjaciół wnioskodawcy wywodzących się ze środowiska prawniczego. Także zeznania A. K. i R. B. sąd uznał za materiał szczery. Zeznania te w pełni korespondują z zeznaniami I. D., nie wykazują przesady i nielogiczności. Stąd też sąd ustalenia faktyczne oparł na relacjach wszystkich omawianych świadków.

7, 9, 10, 11.

Postanowienia i wyroki sądów, postanowienia i uchwały sądu dyscyplinarnego, świadectwo zwolnienia.

Sąd za materiał rzetelny i mogący stanowić podstawę do czynienia ustaleń w sprawie uznał wszystkie orzeczenia zapadłe w toku postępowania przygotowawczego i przed sądem, a także postanowienia i uchwały sądów dyscyplinarnych. Prawdziwość tych orzeczeń nie budzi wątpliwości, w szczególności, iż żadna ze stron nie kwestionowała faktu ich wydania i treści. Wykonanie postanowień o zastosowaniu tymczasowego aresztowania i jego przedłużania, fakt zawieszenia w czynnościach i odwieszenia, potwierdzają decyzje zawarte w aktach sprawy XVIII K 140/19 oraz zeznania wnioskodawcy i większości przesłuchanych świadków. Sąd za dokument rzetelny uznał świadectwo zwolnienia, albowiem jego treść w pełni koresponduje z orzeczeniem o uchyleniu tymczasowego aresztowania.

1, 6, 7, 8.

Zeznania

M. B.

Umowa z (...)

Dokumentacja C.

Kopia księgi przychodów i rozchodów

Deklaracje PIT, pismo z M., umowy leasingowe, pismo z US o zaległościach podatkowych, wydruki prasowe, świadectwo pracy, Wydruk (...).

Sąd za materiały mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych uznał złożone przez wnioskodawcę: umowy z (...) Lot, umowy leasingowe i umowę z C., świadectwo pracy, pismo z US o zaległościach podatkowych, pismo z MBank i wydruk (...), jak również kopie księgi przychodów i rozchodów i deklaracje PIT. Sąd nie znalazł powodów dla których miałby podważyć rzetelność tych dokumentów, w szczególności, że strony nie zgłaszały zastrzeżeń zarówno do prawdziwości tychże dokumentów, jak i do zawartych w nich treści. Fakt zawarcia umowy z (...) Lot potwierdzają zeznania M. B., który podpisanie dokumentu takiej treści, jak i późniejsze wykonanie postanowień umownych, potwierdził.

Przy czym, sąd w pełni dał wiarę zeznaniom M. B.. I w wypadku tego dowodu sąd nie znalazł powodów dla których świadek miałby zeznawać nieszczerze, w szczególności, że opisał bezsporny fakt zawarcia umowy i jej dalszej realizacji.

3, 6, 12

Dokumentacja medyczna, paragony, dokumentacja uprawnień płetwonurka i licencji na posiadanie broni, faktury

Sąd za w pełni wiarygodny uznał dowód z zabezpieczonych dokumentacji medycznych wnioskodawcy, w tym w zakresie stwierdzonej po aresztowaniu dolegliwości jelita drażliwego. Dokumentacje zostały sporządzone przez lekarzy posiadających specjalistyczną wiedzę i kwalifikację. Nie były one w żaden sposób podważane w toku postępowania. Prawdziwość sporządzenia dokumentacji i stwierdzonych u wnioskodawcy schorzeń, a także przyczyn ich zaistnienia, potwierdzają zeznania R. D., który dokumentacje sporządzał. Nadto podjęcie leczenia związanego z kurzajkami potwierdzają złożone przez wnioskodawcę paragony zakupu leków na tego typu dolegliwość, zaś podjęcie i prowadzenie terapii psychologicznej potwierdzają faktury.

Za dowody rzetelne i mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych sąd uznał złożone przez wnioskodawcę dokumentacje z procedur udzielania mu uprawnień płetwonurka i zezwolenia na posiadanie broni. Strony nie kwestionowały prawdziwości tej dokumentacji, zaś to, że oskarżony uprawiał strzelectwo i nurkowanie potwierdzają zeznania świadków.

13

Opinia psychologiczna, zaświadczenia o terapii

Za w pełni wiarygodną sąd uznał opinię biegłego psychologa. Biegła wykonująca badania legitymuje się odpowiednimi kwalifikacjami i doświadczeniem zawodowym. Opinia są kompletna, stanowcza i niesprzeczna. Wydana została na całości udostępnionego materiału dowodowego i po przeprowadzeniu badania wnioskodawcy. Biegła starannie, obszernie i przekonująco, z powołaniem się na aktualny stan wiedzy oraz okoliczności wynikające z akt sprawy, odniosła się do powierzonej jej zagadnień, a wywiedzione wnioski były przez nią przekonująco i wyczerpująco umotywowane. Wnioski opinii znajdują potwierdzenie w zaświadczeniach złożonych przez I. D. w zakresie wieloletniego uczestnictwa w terapii. Stąd też sąd w pełni oparł ustalenia na omawianej opinii.

Zeznania I. D.

Za materiał szczery i mogący stanowić podstawę do czynienia ustaleń faktycznych sąd uznał zeznania wnioskodawcy. Zeznania te, w zakresie sposobu zatrzymania, wdrożenia do wykonania tymczasowego aresztowania oraz miejsca jego wykonywania, pozostają w pozytywnej korelacji z całością materiału dowodowego zebranego w sprawie, który został już omówiony we wcześniejszych częściach uzasadnienia. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawdziwego charakteru zeznań wnioskodawcy w tych jego częściach, które odnosiły się do relacji jakie występowały pomiędzy nim a współosadzonymi oraz funkcjonariuszami służby więziennej, jak również w tych częściach, w których opisał on negatywne skutki dla jego relacji z rodziną i znajomymi, na które wpływ wywarło stosowanie tymczasowego aresztowania. Sąd za wiarygodne uznał również te części zeznań I. D., które odnosiły się do warunków panujących w celach, ich wygody, czystości oraz jakości i ilości podawanego mu pożywienia. I w tej części zeznań wnioskodawcy sąd dnie dopatrzył się przejaskrawień, które mogłyby wartość dowodową zeznań wnioskodawcy zdeprecjonować. Wszystkie omawiane okoliczności przedstawione zostały przez wnioskodawcę w sposób racjonalny i zgodny z doświadczeniem życiowym. We wszystkich częściach były stonowane i wyważone. Sąd nie dopatrzył się w tych fragmentach zeznań wnioskodawcy przesady i wyolbrzymień, które mogłyby świadczyć o intencjonalnym przedstawieniu swojej sytuacji i skutków tymczasowego aresztowania w sposób bardziej dolegliwy od rzeczywistego, po to aby uzyskać wyższe - od należnego - odszkodowanie. Wnioskodawca w sposób zdystansowany odniósł się do relacji ze współosadzonymi. Zaprzeczył stosowania wobec niego przemocy tak przez współosadzonych jak i pracowników służby więziennej. Nadto jego zeznania znajdują pełne potwierdzenie w zeznaniach współosadzonych A. K. i R. B..

To, że zeznania I. D. nie są wyolbrzymione wynika także z tego, że w niektórych fragmentach warunki i sytuacje zaistniałe w areszcie na B. opisywał łagodniej niż opisywali to współosadzeni. Tak w odniesieniu do wiedzy innych osadzonych o kwalifikacji prawnej zarzucanych mu czynów oraz negatywnych reakcji na obecność wnioskodawcy w areszcie, a w konsekwencji związaną z tym konieczność całkowitego izolowania I. D. od innych osadzonych, poprzez na przykład rezygnację dla wszystkich w celi ze spacerów czy możliwości korzystania ze świetlicy.

4.2 Dowody nieuwzględnione przy ustalaniu faktów

(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2

dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

5.  PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Odszkodowanie

1.

Kwota główna

odsetki

1.369.744,48

---

Zwięźle o powodach podstawy prawnej

Ustalając czy, a jeżeli tak to w jakiej wysokości, należy orzec na rzecz I. D. odszkodowanie i zadośćuczynienie, sąd dokonał analizy przesłanek wymienionych w art. 552 § 4 k.p.k. który stanowi podstawę do przyznania takich należności.

Zgodnie z treścią art. 552 § 4 k.p.k. odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje osobie wobec której zastosowano tymczasowe aresztowanie w sposób oczywiście niesłuszny.

W ocenie sądu przesłanki określone w powołanym przepisie zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie.

W toku postępowania karnego prowadzonego przeciwko I. D. wydane zostało orzeczenie, na mocy którego prawomocnie uniewinniono wnioskodawcę od zarzucanego mu czynu z art. 197 § 2 punkt 2 i 3 k.k., który to zarzut stanowił podstawę zastosowania izolacyjnego środka zapobiegawczego. Domniemanie niewinności chroniące I. D. nie zostało zatem w tym postępowaniu skutecznie podważone. Oczywistym jest przy tym, iż zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie osoby niewinnej w zasadzie zawsze jest oczywiście bezzasadne, za wyjątkiem tych sytuacji, które stanowią wyjątki stypizowane w treści art. 553 § 1 k.p.k. Nieistotne są przy tym przyczyny umorzenia sprawy lub uniewinnienia oskarżonego (podobnie: wyroku Sadu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2002 roku w sprawie V KKN 125/00;publikacja legalis nr 54758 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 22 lutego 2007 roku w sprawie II AKa 9/07; publikacja legalis nr 86471). Ponieważ w sprawie I. D. okoliczności wskazane w art. 553 § 1 k.p.k. nie występują, sąd uznał, iż zastosowanie względem niego tymczasowego aresztowania w dniu 29 października 2018 roku, a następnie utrzymywanie stosowania tego środka do dnia 26 lipca 2019 roku, było oczywiście niezasadne. Wyrok wydany w postępowaniu prowadzonym wobec wnioskodawcy przed Sądem Okręgowym w Warszawie jest prawomocny i trwale ukształtował status niewinności I. D..

Podkreślenia przy tym wymaga to, że uznanie I. D. winnym drugiego inkryminowanego mu czynu z art. 157 § 2 k.k. i warunkowe umorzenie postępowania w tym zakresie, nie ma wpływu na ustalenie, iż stosowany wobec niego środek zapobiegawczy o charakterze izolacyjnym miał charakter oczywiście niesłusznego pozbawienia wolności. Jakkolwiek prokurator oraz przedstawiciel Skarbu Państwa nie kwestionowali spełnienia przesłanek uprawiających wnioskodawcę do ubiegania się o odszkodowanie i zadośćuczynienie, dla porządku wskazać należy, iż uznając żądania wnioskodawcy za zasadne sąd oparł się na regułach wskazanych przez Sąd Najwyższy w uchwale Izby Karnej z dnia 15 września 1999 r. w sprawie I KZP 27/99 w której wskazano, iż „Niewątpliwie niesłusznym, w rozumieniu art. 552 § 4 KPK, jest takie tymczasowe aresztowanie, które było stosowane z obrazą przepisów rozdziału 28 KPK, oraz tymczasowe aresztowanie oskarżonego (podejrzanego), powodujące dolegliwość, której nie powinien doznać, w świetle całokształtu okoliczności ustalonych w sprawie, a także, w szczególności, prawomocnego jej rozstrzygnięcia”. W ocenie sądu zarówno ramy zagrożenia karą za czyn z art. 157 § 2 k.k., jak i ostateczne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, jednoznacznie wskazują na brak potrzeby stosowania względem I. D. izolacyjnego środka zapobiegawczego w tym wątku sprawy, dlatego też sąd uznał, iż spełnione są warunki do zasądzenia na rzecz I. D. odszkodowania i zadośćuczynienia za szkody i krzywdy spowodowane stosowaniem wobec niego tymczasowego aresztowania w okresie od 29 października 2018 roku do 26 lipca 2019 roku w sprawie XVIII K 140/19 prowadzonej przed Sądem Okręgowym w Warszawie.

Zadośćuczynienie

2.

Kwota główna

odsetki

1.800.000 złotych

---

Zwięźle o powodach podstawy prawnej

Jak już to zostało omówione w części uzasadnienia odnoszącej się do odszkodowania w sprawie spełnione zostały przesłanki do orzeczenia na rzecz I. D. nie tylko odszkodowania, ale też zadośćuczynienia za oczywiście niesłuszne tymczasowe aresztowanie.

Prokurator oraz przedstawiciel Skarbu Państwa nie kwestionowali spełnienia przesłanek uprawiających wnioskodawcę do ubiegania się o zadośćuczynienie, kwestionowali oni jedynie wysokość żądanej kwoty zadośćuczynienia.

Inne

3.

---

Zwięźle o powodach podstawy prawnej

---

6.  Rozstrzygnięcie sądu w przedmiocie żądania

Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia

Odszkodowanie

Kwota główna

odsetki

Przechodząc do wskazania okoliczności i motywów którymi kierował się sąd określając wysokość odszkodowania podnieść w pierwszym rzędzie należy, iż ze względu na fakt, że uposażenie wnioskodawcy pochodziło z różnych źródeł, w tym prywatnej działalności, z której dochody nie są stałe w rozumieniu ich miesięcznych wysokości, poddane są bowiem okresowym fluktuacjom (okres urlopowy, mniejsze zainteresowanie klientów), istotnym jest ustalenie tendencji w osiąganych cyklicznie dochodach oraz ustalenie średniej z różnych okresów. W ocenie sądu metoda wyliczenia dochodów które osiągnąłby I. D. w kolejnych miesiącach, gdyby nie został tymczasowo aresztowany, zaproponowana we wniosku wnioskodawcy jest racjonalna i w sposób prawidłowy zapewnia ustalenie poziomu tychże dochodów w okresie tymczasowego aresztowania i późniejszym. Zasadność zastosowanie tej metody wynika także z materiału dowodowego. I. D. oprócz stałych dochodów z pracy w Urzędzie Miasta U. i uczestnictwa w spotkaniach Rady osiągał dochody z własnej działalności, na które składały się długoterminowe umowy o współpracę z klientami instytucjonalnymi oraz dochody z incydentalnych spraw zlecanych przez klientów indywidualnych. Przy czym, pozycja zawodowa wnioskodawcy, jego wiedza i jego zaangażowanie w pracy, powodowało cykliczne zwiększanie liczby klientów i wzrost dochodów. W tym stanie rzeczy przewidywanie, iż jego dochody uległyby zmniejszeniu byłoby oderwane od ustaleń wywiedzionych na podstawie materiału dowodowego. Z drugiej strony przewidywanie nagłego wzrostu dochodów wnioskodawcy, również nie znajduje uzasadnienia. Wnioskodawca nie wspominał, ażeby przed aresztowaniem prowadził jakieś zaawansowane rozmowy z klientami instytucjonalnymi, które w bliskiej przyszłości spowodowałyby zauważalny wzrost dochodów. Biorąc pod uwagę powyższe sąd uznał, iż określenie przyszłych dochodów wnioskodawcy, które osiągnąłby nie będąc tymczasowo aresztowanym, na poziomie średniej z 10 miesięcy 2018 roku, to jest na kwotę 34.527,61 złotych, jest w rozpoznawanej sprawie zasadne i znajduje oparcie w zebranym materiale dowodowym w postaci deklaracji podatkowych, książki przychodów i rozchodów oraz zeznaniach świadków. Taką też kwotę szkody sąd przyjął dla każdego miesiąca stosowanie względem wnioskodawcy izolacyjnego środka zapobiegawczego.

Sąd przychylił się również do stanowiska zawartego we wniosku, iż odszkodowanie w zakresie wyliczonych dochodów miesięcznych winno być zasądzone wnioskodawcy także za kolejne okresy, to jest do końca 2021 roku. Jak wynika z opinii psychologicznej oraz zeznań świadków, w szczególności zeznań wnioskodawcy, zeznań A. N. oraz innych świadków wymienionych w punkcie 15 stanu faktycznego, I. D. w okresie od zwolnienia z aresztu do końca 2021 roku nie był zdolny do podjęcie pracy zawodowej, z uwagi na przewlekły stan zaburzeń traumatycznych związanych z zaburzeniami depresyjnymi reaktywnymi. Przeżywał tymczasowe aresztowanie. Dalsze postępowanie karne prowadzone przeciwko niemu powodowało niemożność skupienia się na innych sprawach, w tym zawodowych. Znaczącą przeszkodą w znalezieniu pracy adekwatnej do wykształcenia, doświadczenia zawodowego i wcześniejszych osiągnieć, był ostracyzm środowiska. Sąd w pełni dał wiarę zeznaniom wnioskodawcy co do tego, że zdarzały się sytuacje, iż udawał się na rozmowę w sprawie pracy i spotykał się z odmową argumentowaną niezakończonym postępowaniem karnym i pozostawaniem pod zarzutem poważnej zbrodni. Zresztą po kilku takich rozmowach, co naturalne, musiało wystąpić u wnioskodawcy zniechęcenie. Biorąc pod uwagę, że prawomocne uniewinnienie uprawomocniło się 6 sierpnia 2021 roku, sąd uznał, że wówczas I. D. mógł rozpocząć intensywne poszukiwanie zatrudnienia, gdyż odium ciążącego na nim zarzutu zostało oddalone. Ponieważ zatrudnienie na stanowisku radcy prawnego w (...) I. D. znalazł dopiero na początku 2022 roku sąd za zasadne uznał orzeczenie na jego rzecz odszkodowania w wysokości ustalonej wcześniej średniej z 10 miesięcy 2018 roku. Przy czym sąd ustalając wysokość należnego odszkodowania, od kwoty tej odjął dochody, które I. D. uzyskiwał w bibliotece i fundacji, w tym bowiem wypadku odszkodowanie stanowiło wyrównanie w stosunku do kwoty rzeczywiście uzyskiwanego dochodu. Podjęcie pracy w bibliotece w początkach 2020 roku oraz późniejsze zatrudnienie wnioskodawcy w fundacji nie stanowiło przeszkody w przyznaniu odszkodowania. Prace te były pomocą przyjaciół I. D. w zaspokojeniu jego podstawowych potrzeb życiowych i nabycia uprawnień do ubezpieczenia społecznego. Były znacząco poniżej jego kwalifikacji, możliwości i oczekiwań. Fakt zatrudnienia w formie pomocy w bibliotece wprost wynika z zeznań A. N., która w ten właśnie sposób opisała przyczyny zatrudnienia wnioskodawcy. Taki stan rzeczy wynika też z zeznań cytowanych wcześniej świadków i zeznań wnioskodawcy. Reasumując sąd zasądził na rzecz wnioskodawcy tytułem utraconych dochodów kwotę 1.125.628,38 złotych, obejmującą okresy od listopada 2018 roku do grudnia 2021 roku – powiększoną o stopień inflacji, o czym w dalszej części uzasadnienia.

Tytułem odszkodowania sąd zasądził też na rzecz wnioskodawcy kwotę 3.829,88 złotych, wynikającą z faktu nieskorzystania przez oskarżonego z opłaconej wcześniej wycieczki do Turcji, kwotę 5.539,68 złotych wynikającą z konieczności uregulowania rat leasingowych za samochód, których to rat I. D. nie mógł uregulować w związku z tymczasowym aresztowaniem, kwotę 159,88 złotych wynikającą z konieczności zakupu leków na kurzajki, które powstały w wyniku tymczasowego aresztowania oraz kwotę 14.940 złotych z tytułu wydatków poniesionych na terapię psychologiczną podjętą przez wnioskodawcę w związku z leczeniem zespołu stresu pourazowego powstałego w wyniku wykonania względem I. D. tymczasowego aresztowania. Sąd zasądził powyższe kwoty uznając, stanowią one szkody wynikające bezpośrednio z zastosowania wobec wnioskodawcę tymczasowego aresztowania. Sąd ustalając wysokość odszkodowania należnego za uczestnictwo w terapii psychologicznej uwzględnił wydatki I. D. poniesione na terapię do czasu wniesienie wniosku o odszkodowanie. Nie uwzględnił zaś tych wydatków w zakresie określonym we wniosku uzupełniającym. Choć jak wynika z opinii biegłego proces leczenia zespołu stresu pourazowego jest długotrwały, niemniej jednak z początkiem 2022 roku stan wnioskodawcy poprawił się na tyle, że był w zdolny do wykonywania pracy w swoim zawodzie. Nadto, co również wynika z opinii biegłego psychologa proces leczenia, aby był bardziej efektywny wymagał nie tylko stosowania terapii psychologicznej, ale także leczenia psychiatrycznego. Wnioskodawca w zeznaniach oświadczył, że nie chciał takiemu leczeniu się poddać. Uwzględniając powyższe okoliczności sąd doszedł do przekonania, że jakkolwiek fakt wystąpienia u I. D. zespołu stresu pourazowego, w wyniku zastosowania względem niego tymczasowego aresztowania, jest bezsporny i wymagał terapii psychologicznej, niemniej jednak jego zachowanie polegające na pominięciu pomocy psychiatry i ewentualnego leczenia farmakologicznego, mógł wpłynąć na brak szybszych efektów terapii i jej przedłużenie. Nadto stan wnioskodawcy do chwili złożenia wniosku uległ na tyle znaczącej poprawie, że mógł on wykonywać pracę zawodową oraz odbudowywać relacje osobiste - wszedł w nowy związek partnerski. Okoliczności te świadczą o stabilizowaniu życia osobistego i zawodowego I. D.. Dlatego też sąd uznał, że wydatki na terapię psychologiczną są uzasadnione bezpośrednimi skutkami tymczasowego aresztowania do czasu złożenia pierwotnego wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie.

Sąd nie zasądził na rzecz wnioskodawcy żądanych przez niego wydatków na obronę w postępowaniu karnym w sprawie, w której był on tymczasowo aresztowany oraz wydatków na wydruk zdjęć w tej sprawie. Wydatki te poniesione zostały w innym postępowaniu i to w tamtej sprawie wnioskodawca winien wystąpić o ich zasądzenie. Jeżeli wydatki te nie zostały uwzględnione, nie daje to podstaw do ich orzeczenia w niniejszej sprawie (porównaj wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach - II Wydział Karny z dnia 13 sierpnia 2015 r., II AKa 259/15; publikacja legalis).

Sąd nie zasądził również dochodzonych we wniosku sum wynikających z braku możliwości dokonywania wpłat przez wnioskodawcę na poczet składek emerytalnych ZUS. W tym zakresie sąd uznał, że szkoda nie została udowodniona. Choć rzeczywiście w trakcie tymczasowego aresztowania wnioskodawca nie mógł regulować obowiązkowych składek ubezpieczenia społecznego, nie oznacza to, że poniósł z tego tytułu bezpośrednią szkodę. Wnioskodawca nie jest jeszcze w wieku emerytalnym i do czasu nabycia uprawnień brakuje mu 14 lat. W tym momencie brak jest możliwości ustalenia na ile brak wpłaty tych składek wpłynie na wysokość wyliczonej wnioskodawcy emerytury. Nie wiadomo nawet czy emerytura ta będzie mu wypłacana. Składki ubezpieczenia społecznego mają charakter obowiązkowy, ale fakt wpłacenia 35 tysięcy złotych tytułem składek emerytalnych nie oznacza, że kwota ta będzie wnioskodawcy wypłacona w takiej właśnie wysokości, nawet przyjmując, że wnioskodawca nabędzie uprawnienia emerytalne i emerytura ta będzie mu wypłacana ( podobnie w wyr. SA w Katowicach z 25.9.2008 r., II AKa 247/08, OSAK 2008, Nr 4, poz. 18 „Kwota odszkodowania, jak zatem słusznie przyjmuje się w orzecznictwie, nie może być określana "w oparciu o te elementy wynagrodzenia, które w rzeczywistości nie są wypłacane pracownikowi (zaliczki na podatek dochodowy, składka na ubezpieczenie zdrowotne)".

Sąd przyznane odszkodowanie poddał waloryzacji. Od momentu złożenia wniosku o zasądzenie odszkodowania do chwili wydania nieprawomocnego orzeczenia upłynął już okres trzyletni. W tym czasie inflacja utrzymywała się na wysokim poziomie. Sąd dokonując waloryzacji zastosował wskaźniki inflacji z lat 2023 i 2024 oraz wskaźnik inflacji z pierwszego półrocza 2025 roku, które zostały opublikowane w komunikatach GUS. Ponieważ z roku 2023 inflacja wynosiła 11,4 % to na początku sąd uznaną kwotę (łącznie 1.150.097,82 złotych), zwiększył o tę właśnie wartość, a następnie o 3,6 %, to jest wartość inflacji w roku 2024, a na koniec o 1,8 % wynikającą ze wskaźnika inflacji za pierwszy kwartał 2025 roku.

---

Zadośćuczynienie

Kwota główna

odsetki

Przechodząc da analizy wysokości należnego I. D. zadośćuczynienia rozważania rozpocząć należy od wskazania, że kodeks postępowania karnego nie zawiera szczegółowych unormowań dotyczących określania wysokości zadośćuczynienia i kwestię tę pozostawił swobodnemu uznaniu sędziowskiemu. Wskazuje na to także analiza analogicznych przepisów cywilnoprawnych. W art. 445 § 2 k.c. ustawodawca posługuje się ogólnym terminem, iż zadośćuczynienie musi stanowić kwotę „odpowiednią” do doznanych krzywd i szkód i nie zawiera dookreślenia kryteriów, jakimi sąd winien się kierować ustalając wysokość zadośćuczynienia.

W orzecznictwie podnosi się, iż zadośćuczynienie musi stanowić realną rekompensatę doznanych krzywd, w tym przypadku wynikających z bezpodstawnego pozbawienia wolności. Nie może mieć charakteru symbolicznego (tak w postanowieniu Sądu Najwyższego z 5 maja 2005 roku w sprawie V KK 413/04; publikacja legalis nr 97653). Podnosi się również, iż „Ustalając poziom krzywdy związanej z bezprawnym pozbawieniem wolności nie można ograniczać się tylko do okresu izolacji więziennej, albowiem jej skutki mogą wykraczać daleko poza ten okres” (tak w wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie - II Wydział Karny z dnia 21 listopada 2024 r., II AKa 212/24; publikacja legalis; podobnie w postanowieniu Sądu Najwyższego z 12 października 2011 roku w sprawie III KK 84/11; publikacja legalis nr 499611). Nadto ugruntowany w orzecznictwie jest pogląd, wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 26 listopada 2024 r., I KA 7/24, że:

„1. przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia należy mieć na uwadze przeżycia psychiczne wiążące się nie tylko z faktem pozbawienia wolności jak izolacja, dolegliwe warunki izolacji, ale też okres izolowania od społeczeństwa, wiek osoby aresztowanej, jej stan zdrowia, uprzednią karalność, wykonywany zawód, a także skutki, jakie niesłusznie stosowane tymczasowe aresztowanie wywarło na osobę uprawnioną w środowisku, w którym funkcjonuje.

2. Przy ustalaniu przez sądy, w ramach swobodnego uznania, wysokości zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną niesłusznym pozbawieniem wolności, należy brać pod uwagę wszystkie ustalone w sprawie okoliczności rzutujące na określenie rozmiaru krzywdy wyrządzonej osobie pozbawionej wolności, w tym zwłaszcza okres izolowania jej od społeczeństwa, który w miarę rozciągania się w czasie w naturalny sposób wzmaga poczucie krzywdy. Stąd przy dłuższym pozbawieniu wolności nie można się ograniczać do ustalenia wartości pieniężnej zadośćuczynienia za 1 dzień pozbawienia wolności i mechanicznego pomnożenia takiej kwoty przez liczbę dni niesłusznej izolacji, gdyż ustalone w ten sposób zadośćuczynienie nie może być uznane za odpowiednie do krzywdy wyrządzonej pozbawionemu wolności”.

A nadto, co egzemplifikuje treść wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie - II Wydział Karny z dnia 22 marca 2023 r., II AKa 51/22: „o należnym zadośćuczynieniu winien decydować zobiektywizowany stopień negatywnych doznań osoby zatrzymanej, czas trwania dolegliwości i konsekwencje, jakie powodują dla jej funkcjonowania tak w dziedzinie jej życia osobistego, jak i społecznego. Zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny, wobec czego jego wysokość nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Z drugiej strony przyjmuje się, że wysokość ta nie może być nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być odpowiednia. W związku z tym, że nie istnieją weryfikowalne kryteria w ustalaniu kwoty zadośćuczynienia, koniecznym jest indywidualne rozważenie w każdej sprawie, na ile okoliczności uzasadniają przyznanie takiej, a nie innej sumy zadośćuczynienia”.

W ocenie sądu zacytowanie wybranych poglądów orzeczniczych ułatwi analizę sytuacji faktycznej I. D., gdyż postępowanie z jego wniosku jest sprawą nietypową w odniesieniu do większości tego rodzaju postępowań, dotyczy bowiem osoby, która przed aresztowaniem pełniła zawód zaufania publicznego, zajmowała wysoką pozycję zawodową i społeczną, osiągała znacząco ponadprzeciętne dochody, prowadziła bogate życie towarzyskie, realizowała szereg pasji i zainteresowań oraz konsekwentnie realizowała swoje ambicje związane z pełnieniem wysokich funkcji w samorządzie zawodowym. Tymczasowe aresztowanie wnioskodawcy w dniu 29 października 2018 roku całkowicie odmieniło jego życie we wszystkich tych sferach i odmieniło je radykalnie i długoterminowo na niekorzyść.

Pomijając standardowe niedogodności powodujące poczucie krzywdy u każdej osoby niesłusznie pozbawionej wolności takie jak poczucie wyobcowania, złe warunki bytowe w jednostce penitencjarnej wyrażone koniecznością mieszkania z innymi osadzonymi, przebywanie w brudnych źle wyposażonych celach, w których niemożliwe jest zachowanie jakiejkolwiek intymności nawet podczas załatwiania potrzeb fizjologicznych, konieczność żywienia posiłkami o złej jakości, często nieświeżymi, brak możliwości zachowania higieny poprzez codzienną kąpiel, brak stałego dostępu do ciepłej wody, utrudniony dostęp do służby zdrowia, niemożność przechowywania prywatnej żywności w lodówce, brak możliwości uprawiania sportu i w zasadzie jakiejkolwiek regularnej aktywności, jak również znoszenia rygorów wynikających z regulaminu jednostki w zakresie pobudki i organizacji dnia, wskazać należy, że I. D. aresztowany został w związku z zarzutami popełnienia przestępstwa na tle seksualnym, wobec osoby małoletniej poniżej lat 15, które to czyny wzbudzają u innych osadzonych skrajną niechęć i agresję wobec osadzonych stojących pod tymi właśnie zarzutami. I. D. miał tego świadomość. To powodowało znaczące zwiększenie jego negatywnych, psychicznych doznań wynikających z zastosowania tymczasowego aresztowania. Pozostawał on w ciągłym strachu o swoje bezpieczeństwo. Obawiał się w szczególności ujawnienia treści stawianych mu zarzutów współosadzonym. Nie mógł spać. Często płakał. Nadto pozostawanie go pod takimi zarzutami spowodowało nadanie mu statusu osadzonego izolacyjnego, z którym to statusem wiązały się kolejne ograniczenia w dostępie do spacerów i korzystania ze świetlicy, z których to przywilejów I. D. korzystał rzadziej niż inni osadzeni, pozostający pod zarzutami popełnienia przestępstw innego rodzaju. W odniesieniu do I. D. od standardów odbiegało także zachowanie strażników więziennych. Stygmatyzowali oni wnioskodawcę. Poniżali go stosując regularnie kontrole osobiste połączone z rozbieraniem do naga i kucaniem, które to metody w stosunku do innych osadzonych stosowane były wyjątkowo. Pomijano jego wnioski o telefon do obrońcy oraz realizację zamówień z kantyny. Dostawał czasami mniejsze porcje żywnościowe. Takie poniżające traktowanie I. D. godziło w jego godność, znacząco potęgowało poczucie krzywdy. Miał przecież świadomość, iż nie tylko jest traktowany jako więzień, ale więzień gorszej kategorii, narażony na szykany współosadzonych i funkcjonariuszy służby więziennej, a także że zagrożony jest atakami fizycznymi ze strony współosadzonych. Okoliczności te wymagają szczególnego podkreślenia, gdyż sytuacja I. D. była zgoła odmienna w zakresie wpływu wszystkich negatywnych czynników związanych z osadzeniem od sytuacji osób, co do których w sposób niesłuszny zastosowano tymczasowe aresztowanie, ale ze względu na wcześniejszą karalność osobom tym znane były warunki izolacji, jak również tych którzy osadzeni byli po raz pierwszy, ale przebywali w izolacji w związku z zarzutami innego rodzaju niż wnioskodawca. Równocześnie wnioskodawca nie mógł spotkać się, porozmawiać i otrzymać wsparcia od osób najbliższych, bo kontakty te były zabronione. Omówione okoliczności w powiązaniu z rozciągniętym na czas 9 miesięcy okresem stosowania tymczasowego aresztowania wpłynęło na uznanie przez sąd, że okoliczność te niewątpliwie przemawiają za zasądzeniem zadośćuczynienia na rzecz I. D. w wyższej od przeciętnej wysokości. Dodać przecież należy, że przed osadzeniem wnioskodawca był osobą zamożną, prowadzącą życie o wysokim standardzie. Dla niego zatem zmiana warunków była dodatkowym, negatywnym przeżyciem, wpływającym na poczucie krzywdy.

Wskazać w tym miejscu należy, że okoliczności te jakkolwiek wymienione jako przemawiające za określeniem należnego zadośćuczynienia w wyższej od przeciętnej wysokości, nie były dla sądu decydujące w zakresie ostatecznej jego wysokości. Te negatywne czynniki występowały jedynie w okresie 9 miesięcy i bezpośrednią ich konsekwencją było wywołanie u wnioskodawcy zaburzeń reaktywno-depresyjnych wymagających długoterminowej terapii psychologicznej.

Istotniejszymi z punktu widzenia sądu przesłankami do zasądzenia kwoty w ostatecznej wysokości były te okoliczności, które zostały zasygnalizowane na początku analiz. Fakt tymczasowego aresztowania spowodował nie tylko oddziaływanie na I. D. negatywnych czynników wynikających z osadzenia w areszcie tymczasowym, ale także utratę zatrudnienia na stanowisku Naczelnika Wydziału (...) w Urzędzie Miasta U., utratę klientów kancelarii i konieczność jej zamknięcia, powstanie zadłużenia w banku i wpisanie na listę dłużników w związku z nieregulowaniem rat leasingowych oraz należności podatkowych, utratę zaufania i poparcia w środowisku prawniczym, w szczególności radców prawnych w W., odejście partnerki życiowej. Te negatywne skutki wynikają bezpośrednio z zastosowania wobec wnioskodawcę tymczasowego aresztowania, a ich konsekwencje trwają nadal. W środowisku radców prawnych, po opuszczeniu aresztu śledczego, I. D. spotkał się z ostracyzmem. U wielu jego byłych znajomych trwa on do dnia dzisiejszego. Utracił on całkowicie poparcie w R. i szanse na kontynuowanie kariery w samorządzie zawodowym. Ponieważ po aresztowaniu w mediach społecznościowych i prasie pojawiły się informacje o jego aresztowaniu utracił też zaufanie u klientów. Założenie przez niego kancelarii i osiągniecie poziomu zaufania, grona klientów i dochodów na poziomie sprzed osadzenia, w tym momencie, jawi się jako nierealne. Utracił on przynajmniej na bardzo długi okres możliwości rozwijania kariery w samorządzie zawodowym i osiągania dochodów zbliżonych do tych które uzyskiwał przed oczywiście niesłusznym pozbawieniem go wolności. Utrata tych perspektyw zawodowych i samorządowych, utrata szacunku w środowisku zawodowym, utrata znacznej części wysokich przed aresztowaniem dochodów, która przekłada się na możliwość powrotu do wszystkich wcześniej realizowanych pasji, powoduje w ocenie sądu zwiększenie poczucia krzywdy u I. D. w sposób znacząco ponadprzeciętny. W ocenie sądu tymczasowe aresztowanie zdewastowało życie wnioskodawcy w sposób niewyobrażalny, tak dla przeciętnego człowieka, jak i dla osób, które posiadały podobny do niego status przed aresztowaniem. Adekwatną kompensatą za te krzywdy w odniesieniu do I. D., przy uwzględnieniu zacytowanych na wstępie wskazań wynikających z orzeczeń, jest w ocenie sądu kwota 200.000 złotych miesięcznie, co przy uwzględnieniu, że tymczasowe aresztowanie stosowane było względem wnioskodawcy przez okres 9 miesięcy wpłynęło na ostateczne ustalenie tej kwoty na 1.800.000 złotych.

Dokonując takiego ustalenia sąd nie stracił z pola widzenia tego, że w orzecznictwie pojawiają się zapatrywania, które wskazują, że przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia należy mieć na względzie przeciętną stopę życiową społeczeństwa oraz to, że musi być ono orzeczone w wysokości mieszczącej się w rozsądnych granicach. Kryteria te są pomocnicze przy ustalaniu zadośćuczynienia. W ocenie sądu i te warunki są spełnione w odniesieniu do zadośćuczynienia przyznanego I. D.. Najistotniejszym zaś kryterium jest to, aby zadośćuczynienie ustalać w odniesieniu do indywidualnej sytuacji osoby niesłusznie aresztowanej. Tak też sąd uczynił w niniejszej sprawie. Zgodzić się przy tym należy z zapatrywaniem wyrażonym w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie - II Wydział Karny z dnia 31 maja 2023 r., II AKa 161/22, w którym orzeczono, że „/…/Kryteria oceny wysokości zadośćuczynienia powinny być rozważane w związku z konkretną osobą poszkodowanego, zaś przydatność kierowania się przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia sumami zasądzonymi z tego tytułu w innych przypadkach jest ograniczona, ponieważ porównanie takie może stanowić tylko orientacyjną wskazówkę i nie może naruszać zasady indywidualizacji okoliczności wyznaczających rozmiar krzywdy /…/”. Dlatego też sąd uznał, że kierowanie się w przedmiotowej sprawie wysokościami zadośćuczynień zasądzonych innymi orzeczeniami, w których sytuacja wnioskodawców mogła być biegunowo inna, nie powinno mieć wpływu na ustalenie należnego zadośćuczynienia na rzecz I. D..

Na zakończenie wskazać należy, że sąd ustalając wysokość należnego I. D. zadośćuczynienia, nie uwzględnił rozłąki z dziećmi i braku z nimi kontaktu. Jak wynika z analizy akt postępowania XVIII K 140/19, zerwanie kontaktów i więzi wnioskodawcy z dziećmi nie było bezpośrednią przyczyną tymczasowego aresztowania, albowiem relacje te były bardzo złe przed zatrzymaniem wnioskodawcy i jego osadzeniem w jednostce penitencjarnej. W zasadzie to te złe relacje wpłynęły na złożenie przez dzieci wnioskodawcy zeznań, które stanowiły przyczynek do wszczęcia przeciwko niemu postepowania i zastosowania tymczasowego aresztowania. Stąd tez przy ustalaniu wymiaru należnego zadośćuczynienia sąd nie uwzględnił zerwanie więzi pomiędzy I. D. a jego dziećmi.

---

Inne

---

7.  INNE ROZSTRZYGNIĘCIA ZAWARTE W WYROKU

Pkt wyroku

Przytoczyć okoliczności

3

Sad oddalił wniosek w części przekraczającej kwotę przyznanych sum zadośćuczynienia i odszkodowania, albowiem uznał, iż żądania wnioskodawcy są zasadne do kwoty 1.800.000 złotych tytułem zadośćuczynienia i 1.369.774,48 złotych tytułem odszkodowania, przyczyny której to decyzji zostały omówione we wcześniejszych częściach uzasadnienia odnoszących się do określenia należnego mu odszkodowania i zadośćuczynienia.

8.  KOSZTY PROCESU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2

Sąd zasądził na rzecz wnioskodawcy kwotę 6.624 złotych z tytułu korzystania przez wnioskodawcę z pomocy prawnej przez profesjonalnego pełnomocnika w toku 19 terminów rozprawy. Sąd kwotę tę ustalił i przyznał na podstawie § 11 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) przy uwzględnieniu zastosowaniu § 15 ust. 1 2, 3, i 4 tego rozporządzenia stosując sześciokrotność stawki podstawowej. Sąd zastosował maksymalną stawkę uwzględniając znaczny stopień skomplikowania sprawy, wielość terminów, na które pełnomocnik poświęcając dodatkowy czas na dojazd z miejscowości W., ponadprzeciętną aktywność pełnomocnika, bardzo dobre przygotowanie na każdym terminie rozprawy, inicjatywę dowodową i kompletowanie obszernego materiału składanego do akt postępowania, a także bardzo dużą wartość przedmiotu sporu i zawiły charakter sprawy wynikający z konieczności kompletowania i analizowania wielowątkowego materiału dowodowego. Nadto, stosując się do reguły art. 619 k.p.k. sąd zasądził na rzecz wnioskodawcy koszty dojazdu jego pełnomocnika na rozprawę oraz koszt jednokrotnego noclegu w wysokości 8.364,70 złotych, albowiem w sposób prawidłowy pełnomocnik wykazał poniesienie tych kosztów przez wnioskodawcę, w związku z uczestnikiem pełnomocnika we wszystkich terminach rozprawy.

Sąd nie obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania w żadnym zakresie, a to uwzględniając treść art. 554 § 4 kpk który stanowi, że postępowanie o odszkodowanie za oczywiście niesłuszne zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie jest wolne od kosztów sądowych.

9.  PODPIS