Wyrok z 28 października 2025, sygn. XVII AmE 220/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 października 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie – XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

w składzie:

Przewodniczący – Sędzia SO Arkadiusz Zagrobelny

Protokolant – sekretarz sądowy Dominika Zajdowska

po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z odwołania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółka komandytowa w J.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

z udziałem zainteresowanego (...) sp. z o.o. w P.

o ustalenie obowiązku zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej

na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 19 lipca 2023 r., znak: (...)

1.  uchyla zaskarżoną decyzję,

2.  zasądza od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółka komandytowa w J. kwotę 1 737 zł (jeden tysiąc siedemset trzydzieści siedem złotych) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego;

3.  oddala wniosek zainteresowanego o zasądzenie na jego rzecz od powoda zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

/sędzia Arkadiusz Zagrobelny/

Sygn. akt XVII AmE 220/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 28 października 2025 r.

Decyzją z 19 lipca 2023 r. nr (...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: „Prezes URE”, „Pozwany”) na podstawie art. 8 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 8d pkt 4, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385 z późn. zm. – dalej: „p.e.”) oraz w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm. – dalej: k.p.a.”), po rozpatrzeniu wniosku (...) Sp. z o.o. (...) Sp. k. z siedzibą w J. dotyczącego odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej (...) Sp. z o. o. z siedzibą w P. instalacji odnawialnego źródła energii - Elektrowni Fotowoltaicznej o nazwie (...) o mocy przyłączeniowej 9,945 MW, planowanej w miejscowości C., gmina Ż., powiat (...), województwo (...), na dz. ewid. nr (...), stwierdził, że na przedsiębiorstwie energetycznym (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. nie ciąży obowiązek zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej instalacji odnawialnego źródła energii – elektrowni fotowoltaicznej o nazwie (...) o mocy przyłączeniowej 9,945 MW.

(decyzja k. 6-9)

Odwołanie od powyższej Decyzji wniósł (...) Sp. z o.o. (...) Sp. k. z siedzibą w J. ( dalej: „Powód”, „Wnioskodawca” ), zaskarżając decyzję w całości oraz zarzucając jej naruszenie art. 7 ust. 8d pkt 4 p.e. w zw. z par. 7 a Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego ( dalej: „Rozporządzenie” ) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie za prawidłowe pozostawienie przez Przedsiębiorstwo Energetyczne wniosku o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej obiektu Elektrownia fotowoltaiczna (...) bez rozpoznania, w sytuacji gdy nie zaistniała żadna z przesłanek pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, w szczególności przedłożone przez powódkę dokumenty potwierdzały przysługujący jej tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, na której jest planowana inwestycja określona we wniosku.

Jednocześnie powód wniósł o:

1.  zmianę zaskarżonej decyzji w ten sposób, że zostanie stwierdzony obowiązek przedsiębiorstwa energetycznego (...) Sp. z o. o. z siedzibą w P. zawarcia umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej instalacji odnawialnego źródła energii – elektrowni fotowoltaicznej o nazwie (...) o mocy przyłączeniowej 9,945 MW, ewentualnie o

2.  uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki do ponownego rozpatrzenia,

3.  zasądzenie od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz spółki (...) Sp. z o.o. (...) Sp. k. z siedzibą w J. zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

(odwołanie z dnia 16 sierpnia 2023 r., k.10-29)

Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie i zasądzenie od Powoda na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

(odpowiedź na odwołanie z dnia 25 stycznia 2024 r. k. 55-62)

(...) Sp. z o. o. z siedzibą w P. ( dalej: „Zainteresowany”) stał na stanowisku, iż w przypadku umów o korzystanie z nieruchomości gruntowych na potrzeby lokalizacji określonego rodzaju źródła Zainteresowany zawsze wymaga przedłożenia przez Wnioskodawcę odpisu KW przedmiotowej nieruchomości gruntowej. Zwykle odpis stanowi załącznik umowy, co wynika z jej treści. Jednak w przypadkach nie ujawnienia w KW nieruchomości dokonanego jej podziału, Zainteresowany każdorazowo oczekuje od wnioskodawcy przedłożenia prawomocnej decyzji w przedmiocie zatwierdzenia podziału tej nieruchomości. Oczywistym jest, że wskazana decyzja organu gminy winna być prawomocna, co oznacza, że zainteresowany nie akceptuje żadnych projektów, w tym projektu wykazu zmian gruntowych wraz z mapą z projektem podziału nieruchomości rolnej jak w przypadku niniejszej sprawy. Zainteresowany wniósł o zasądzenie od powoda na rzecz zainteresowanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

(pismo zainteresowanego z dnia 12 sierpnia 2025 r., k. 95-98)

W dalszym toku postępowania strony podtrzymały dotychczas prezentowane stanowiska.

(pismo Powoda z dnia 17 czerwca 2025 r. k. 83-86, pismo Pozwanego z dnia 8 sierpnia 2025 r. k. 92-94, protokół rozprawy k. 124-125)

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

(...) Sp. z o.o. (...) Sp. k. z siedzibą w J., planuje inwestycję w postaci Elektrowni (...) o nazwie (...) o mocy przyłączeniowej 9,945 MW, planowanej w miejscowości C., gmina Ż., powiat (...), województwo (...), na dz. ewid. nr (...).

Wnioskiem z 21 czerwca 2021 r., Powód wniósł do (...) sp. z o.o. o określenie warunków przyłączenia danej instalacji fotowoltaicznej do sieci elektroenergetycznej.

W załączniku nr A do tego wniosku o określenie warunków przyłączenia Powód wskazał w kolumnie numer działki – wiersz 1. (...) (pierwotnie (...) przed podziałem geodezyjnym), w kolejnej kolumnie obręb ewidencyjny – C., Gmina – Ż., nr wypisu i wyrysu /decyzji -(...), a w ostatniej kolumnie nr i oznaczenie Księgi Wieczystej danej działku - (...).

(okoliczności niesporne a ponadto: wniosek o określenie warunków przyłączenia k. 29-31 akt adm. załącznik A, k. 31v akt adm.)

Pismem z 1 października 2021 r. Zainteresowany (z powołaniem się na przepisy Rozporządzenia) poinformował Powoda, że jego wniosek jest niekompletny i musi być przez Zainteresowanego uzupełniony o poprzez dołączenie odpis z Księgi Wieczystej nieruchomości gruntowej o nr (...), tj. dla działki wskazanej w załączniku A - w terminie 14 dni pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania.

(okoliczności niesporne, a ponadto: pismo (...) sp. z o.o. z 2 grudnia 2021 r. k. 32 akt adm.)

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Powód złożył pismo z dnia 4 października 2021 r. Do pisma Powód dołączył Uproszczony wypis z ewidencji gruntów z dnia 13.11.2020 r. z którego wynikało, że położona w miejscowości C. działka o nr(...) objęta jest KW nr (...).

Powód wskazał, iż działka o nr (...) obręb C. gmina Ż. powstała wskutek podziału geodezyjnego działki nr (...) obręb C. gmina Ż., co jest zgodne z zapisami przedwstępnej umowy dzierżawy (par. 2 ust. 3). Jednocześnie poinformował, iż podział działki nie został jeszcze ujawniony w księdze wieczystej, dlatego też przesłany został wypis z rejestru gruntów, w którym jest już uwidoczniona nowa numeracja działki. AZ

(dowód: pismo Powoda z 4 października 2021 r. z załącznikami k. 33-33v akt adm.)

Pismem z 13 października 2021 r. Zainteresowany poinformowała Powoda, iż złożony wniosek jest nadal niekompletny i nie spełnia wymagań Rozporządzenia oraz ustawy prawo energetyczne. Podkreślił, iż do wniosku nadal nie dołączono odpisu KW dla działki wskazanej w załączniku A. W związku z tym, sprawę wywołaną powyższym wnioskiem Zainteresowany pozostawił bez rozpatrzenia.

(okoliczności niesporne a ponadto: pismo (...) sp. z o.o. z 13 października 2021 r. k. 034 akt adm.)

Wnioskiem z 30 grudnia 2021 r. Powód wniósł o rozstrzygnięcie przez Prezesa URE sporu dotyczącego odmowy przez (...) sp. z o.o. zawarcia z Powodem umowy o przyłączenie do sieci.

(okoliczności niesporne a ponadto: wniosek o rozstrzygnięcie sporu k. 1-16 akt adm., pismo z dnia 4 stycznia 2022 r. k. 17-18)

Księga wieczysta o nr (...) odnosi się do działki o numerze (...).

(okoliczności niesporne a ponadto: Wydruk z KW k. 35-53 akt adm.)

Ponad rok przed złożeniem przez Powoda wniosku o określenie warunków przyłączenia, tj. w dniu 6.08.2020 r. Powód (jako dzierżawca) zawarł Przedwstępną umowę dzierżawy oraz przedwstępną umowę o ustanowieniu służebności przesyłu. Umowa została zawarta z E. i E. W. (małżonkami będącymi wyłącznymi właścicielami m.in. nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) dla której Sąd Rejonowy w Żaganiu prowadzi KW nr (...)) jako Wydzierżawiającymi.

Z § 2.1 Umowy wynika że m.in. cała działka nr (...) będzie przedmiotem przyszłej dzierżawy, na okres 29 lat, do używania i pobierania pożytków tj. w celu wzniesienia i eksploatacji instalacji (urządzeń) do wytwarzania energii elektrycznej z promieniowania słonecznego (paneli fotowoltaicznych) (…).

W dniu 21.12.2021 r. został podpisany Aneks nr (...) do powyższej Umowy.

W § 1.2 Aneksu wskazano, że wyniku przeprowadzonego podziału geodezyjnego nieruchomości z działki nr (...) o powierzchni 33,3040 ha objętej księgą wieczystą nr (...) powstały działki nr (...).

W § 1.3 Aneksu określono, że strony zamierzają zmienić przedmiotową Umowę w zakresie aktualizacji przedmiotu przyszłej dzierżawy co do nowo wydzielonych działek. Przedmiot przyszłej dzierżawy miał obejmować zamiast działki (...), działkę o nr (...).

(okoliczności niesporne a ponadto: Umowa k. 116-122 akt adm., aneks nr (...) do Umowy k. 124-129 akt adm.)

Ujawnienie zaktualizowanej numeracji działek w księdze wieczystej powadzonej dla omawianej nieruchomości (tj. KW nr (...)) nastąpiło w dniu 4.11.2021 r.

(okoliczności niesporne a ponadto: Wydruk z KW k. 39-53 akt adm.)

W dniu 7.06.2021 r. została wydana przez Wójta Gminy Ż. Decyzja o warunkach zabudowy dla zamierzenia budowlanego zlokalizowanego na działce o nr (...) obręb C., gmina Ż..

( okoliczności niesporne a ponadto : decyzja nr (...) o warunkach zabudowy z załącznikami k. 130-137 akt adm.)

Na wniosek Powoda zostało wszczęte przez Prezesa URE postępowanie administracyjne w sprawie rozstrzygnięcia, w trybie art. 8 ust. 1 p.e., sporu dotyczącego odmowy zawarcia przez Zainteresowanego umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej instalacji odnawialnego źródła energii - elektrowni fotowoltaicznej o nazwie (...) o mocy przyłączeniowej 9,945 MW, planowanej w miejscowości C., gmina Ż., powiat (...), województwo (...), na dz. ewid. nr (...).

Pismem z dnia 8 lutego 2022 r. Prezes URE zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie jak również wezwał strony do złożenia wyjaśnień oraz uwierzytelnionych dokumentów mogących mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie.

( okoliczności niesporne a ponadto : zawiadomienie o wszczęciu postępowania k. 112-114 akt adm.)

W toku postępowania Powód przedstawił swoje stanowisko w sprawie w piśmie z dnia 8 marca 2022 r, a następnie w pismach z dnia 7 kwietnia 2022 r., 12 sierpnia 2022 r., 24 lutego 2023 r.

( okoliczności niesporne a ponadto : pismo z dnia 8 marca 2022 r. wraz z załącznikami k. 115-137 akt adm., pismo z dnia 7 kwietnia 2022 r., k. 246-248 akt adm., pismo z dnia 12 sierpnia 2022 r. k. 258 akt adm., pismo z dnia 24 lutego 2023 r. k. 276-280 akt adm.)

Zainteresowany przedstawił swoje stanowisko w piśmie z dnia 8 marca 2022 r., z dnia 11 maja 2022 r., z dnia 9 sierpnia 2022 r., piśmie z dnia 9 listopada 2022 r. oraz 2 maja 2023 r.

(okoliczności niesporne a ponadto: pismo z dnia 8 marca 2022 r., k. 153-154 akt adm., pismo z dnia 11 maja 2022 r., 251 akt adm., pismo z dnia 9 sierpnia 2022 r. k. 256 akt adm., pismo z dnia 9 listopada 2022 r., k. 265-266 akt adm., pismo z dnia 2 maja 2023 r. k. 310).

Zaliczka wpłacona przez Powoda na poczet opłaty przyłączeniowej została zwrócona.

( okoliczności niesporne a ponadto : FV Korekta Nr (...), k. 241 akt adm.)

(...) sp. z o.o. w piśmie z dnia 20 grudnia 2022 r. wskazała, iż Powód dotychczas nie wykazał, że posiada tytuł prawny do nieruchomości w związku z czym złożony wniosek jest nadal niekompletny. Przedłożenie umowy bez dodatkowego doręczenia Odpisu Księgi Wieczystej nieruchomości gruntowej nie stanowi tytułu prawnego, o którym mowa w art. 7 ust. 8d pkt. 4 PE.

(dowód: pismo z dnia 20 grudnia 2022 r., k. 271 akt adm., pismo z dnia 2 maja 2023 r. k. 310 akt adm.)

W dniu 19 lipca 2023 r. Prezes URE wydał zaskarżoną przez Powoda decyzję.

(dowód: decyzja k. 6-9)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o ww. dowody z dokumentów, których wiarygodność i moc dowodowa nie budziły zastrzeżeń oraz w oparciu o niekwestionowane twierdzenia stron.

Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:

Poniesione przez Powoda zarzuty skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowi art. 7 ust. 1 p.e., który jest źródłem publicznoprawnego obowiązku przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii przyłączenia do sieci ubiegającego się o to podmiotu.

W myśl powołanego przepisu (w brzmieniu obowiązującym w dacie rozpoznania przez Zainteresowanego złożonego przez Powoda wniosku o przyłączenie), Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania i przyłączania, w pierwszej kolejności, instalacji odnawialnego źródła energii, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Jeżeli przedsiębiorstwo energetyczne odmówi zawarcia umowy o przyłączenie do sieci lub przyłączenia w pierwszej kolejności instalacji odnawialnego źródła energii, jest obowiązane niezwłocznie pisemnie powiadomić o odmowie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki i zainteresowany podmiot, podając przyczyny odmowy.

Jednocześnie jak stanowi art. 7 ust. 3 p.e. obowiązek, o którym mowa w ust. 1 zdanie pierwsze, nie dotyczy przypadku, gdy ubiegający się o zawarcie umowy o przyłączenie do sieci nie ma tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, obiektu lub lokalu, do których paliwa gazowe lub energia mają być dostarczane.

Zauważyć zatem należy, iż obowiązek zawarcia umowy nie ma charakteru bezwzględnego. Istnieje on o tyle, o ile łącznie spełnione są następujące przesłanki:

- ubiegający się o zawarcie umowy o przyłączenie do sieci ma tytuł prawny do korzystania z obiektu, do którego paliwa gazowe lub energia mają być dostarczane;

- istnieją techniczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania paliw gazowych lub energii;

- istnieją ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania paliw gazowych lub energii;

- żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy spełnienia przez Powoda pierwszego ze wskazanych warunków, czy dysponował on tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości objętej planowaną inwestycją.

Przepis art. 7 ust. 8d p.e., stanowi, że do wniosku o określenie warunków przyłączenia podmiot, o którym mowa w ust. 8a, dołącza w szczególności, w przypadku przyłączania do sieci źródeł innych niż mikroinstalacje:

1) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla nieruchomości określonej we wniosku, jeżeli jest ona wymagana na podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym albo

2) decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej wydaną zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących (Dz. U. z 2021 r. poz. 1484), w przypadku budowy obiektu energetyki jądrowej, albo

3) pozwolenie na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich wydane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 457), w przypadku budowy źródła w polskim obszarze morskim;

4) dokument potwierdzający tytuł prawny podmiotu do korzystania z nieruchomości , na której jest planowana inwestycja określona we wniosku z wyłączeniem źródeł lokalizowanych w polskim obszarze morskim.

Elementy wniosku o określenie warunków przyłączenia, określa także (obowiązujące w dacie rozpoznania przez Zainteresowanego złożonego przez Powoda wniosku o przyłączenie) Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz.U.2007.93.623 z dnia 2007.05.29), dalej jako: Rozporządzenie (które zostało wydane w oparciu o delegację zamieszczoną w art. 9 ust. 3 p.e.).

W myśl § 7 ust. 5 Rozporządzenia, do wniosku o określenie warunków przyłączenia, oprócz dokumentów wymienionych w art. 7 ust. 8d ustawy, o ile są wymagane, należy dołączyć:

1) dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do korzystania z obiektu, w którym będą używane przyłączane urządzenia, instalacje lub sieci;

2) plan zabudowy lub szkic sytuacyjny określający usytuowanie obiektu, w którym będą używane przyłączane urządzenia, instalacje lub sieci, względem istniejącej sieci oraz usytuowanie sąsiednich obiektów;

3) wyciąg ze sprawozdania z badań jakości energii elektrycznej wytworzonej przez turbiny wiatrowe, jeżeli wniosek dotyczy warunków przyłączenia farm wiatrowych;

Dalej § 7a ust. 1 Rozporządzenia, stanowi, że Jeżeli wniosek, o którym mowa w § 6 ust. 1, jest niezgodny z wzorem, o którym mowa w § 6 ust. 2, nie spełnia wymagań określonych odpowiednio dla danego rodzaju wniosku w § 7 ust. 1-5 lub wymagań określonych w art. 7 ust. 8d i 8d1 ustawy, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania z pouczeniem, że nieusunięcie braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

W § 7a ust. 2 Rozporządzenia wskazano natomiast, że w przypadku nieusunięcia braków w wyznaczonym terminie, wniosek pozostawia się bez rozpoznania, o czym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej informuje wnioskodawcę.

Na podstawie §. 6 ust. 1 i 2 Rozporządzenia, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 7 ust. 8d4-8d7 ustawy, podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci, zwany dalej "wnioskodawcą", składa wniosek o określenie warunków przyłączenia w przedsiębiorstwie energetycznym zajmującym się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej, do którego sieci ubiega się o przyłączenie. Wzór wniosku o określenie warunków przyłączenia ustala oraz udostępnia przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej; we wzorze wniosku o przyłączenie do sieci dystrybucyjnej podmiotu zaliczanego do I lub II grupy przyłączeniowej powinien być określony co najmniej taki zakres informacji, jaki zawiera wzór wniosku ustalony przez operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego.

Z powyższych regulacji Rozporządzenia wynika, iż wzór wniosku o określenie warunków przyłączenia ustala oraz udostępnia przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej. Natomiast z ww. przepisów p.e. oraz Rozporządzenia wynika jakie dokumenty do wniosku o określenie warunków przyłączenia powinien przedłożyć podmiot ubiegający się o przyłączenie źródła lub magazynu energii elektrycznej do sieci elektroenergetycznej.

Z literalnego brzmienia przepisu art. 7 ust. 8 d p.e. wynika, iż katalog dokumentów, które ww. podmiot przedkłada, do wniosku o określenie warunków przyłączenia, jest katalogiem otwartym. Równocześnie jest to minimalny katalog dokumentów, które obligatoryjnie należy przedłożyć (alternatywnie pkt. 1-3).

Jednocześnie, z racji tego, że na przedsiębiorstwie energetycznym ciąży obowiązek przyłączeniowy, na nim ciąży obowiązek weryfikacji wniosku, może on również ustalić inne dokumenty, które przedsiębiorstwo powinno przedłożyć, oprócz dokumentów wynikających z art. 7 ust. 8d pe. Dodatkowo, dokumenty, które należy dołączyć do wniosku, zostały wymienione w par. 7 ust. 5 rozporządzenia, jeśli są wymagane.

W związku z powyższym, niewątpliwie, powód jako podmiot ubiegający się o przyłączenie zobowiązany był do przedłożenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny podmiotu do korzystania z nieruchomości, na której jest planowana inwestycja określona we wniosku. Przesłanką negatywną obowiązku zawarcia umowy o przyłączenie do sieci jest brak tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, do których energia ma być dostarczana (art. 7 ust. 3 p.e.).

Samo pojęcie tytułu prawnego nie zostało sprecyzowane ani w omawianym artykule, ani w ustawie prawo energetyczne. Należy zatem przyjąć szerokie rozumienie tytułu prawnego zawierające takie tytuły prawnorzeczowe jak własność, ograniczone prawa rzeczowe czy użytkowanie wieczyste, a określenia związane z prawem rzeczowym należy rozumieć tak jak zostały zdefiniowane w odpowiednich przepisach m.in. ustawie kodeks cywilny. Może to być nie tylko własność nieruchomości, ale także i inne prawo rzeczowe, a także obligacyjne (np. wynikające z umowy najmu lub dzierżawy).

Co do zasady, każdy tytuł prawny, o którym wyżej mowa jest tytułem wystarczającym z punktu widzenia obowiązku zawarcia umowy o przyłączenie do sieci. Teoretycznie zatem każdy podmiot dysponujący ww. prawem może domagać się od przedsiębiorstwa energetycznego zawarcia umowy o przyłączenie do sieci.

„Przy czym zdaniem Sądu w świetle aktualnie obwiązujących przepisów nie jest wystarczające przedstawienie tylko tytułu do dowolnej nieruchomości, ale jeszcze jest konieczne, aby nieruchomość, do której strona ma tytuł prawny nadawała się do posadowienia na niej tego typu inwestycji, a więc aby w świetle obowiązujących przepisów prawa miejscowego - planów zagospodarowania przestrzennego, na danej nieruchomości możliwe było zrealizowanie inwestycji jaką jest farma wiatrowa.(…)tylko tytuł prawny do takiej nieruchomości, na której może zostać usytuowana zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego farma wiatrowa objęta wnioskiem o przyłączenie, pozwala na ustalenie istnienia tytułu prawnego pozwalającego skutecznie ubiegać się o przyłączenia do sieci, w tym także wydanie warunków przyłączenia.” Tak: Wyrok SOKIK w Warszawie z 30.10.2013 r., XVII AmE 109/11, LEX nr 1720284.

Art. 8d(1) p.e. stanowi, że wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej lub pozwolenie na wznoszenie i wykorzystanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich powinny potwierdzać dopuszczalność lokalizacji danego źródła na terenie objętym planowaną inwestycją.

Sąd nie ma wątpliwości, że przedstawiona przez powoda przedwstępna umowa dzierżawy oraz przedwstępna umowa ustanowienia służebności przesyłu z dnia 6 sierpnia 2020 r. stanowi wystarczający tytuł prawny do korzystania z nieruchomości do którego energia ma być dostarczona. Niewątpliwie stanowiła ona tytuł prawny do korzystania przez powoda z nieruchomości działki o nr (...). Dodatkowo dopuszczalność lokalizacji źródła na działce nr (...) potwierdziła decyzja o warunkach zabudowy z dnia 7 czerwca 2021 r. Pojawiła się natomiast po stronie Zainteresowanego oraz Pozwanego wątpliwość, czy przedłożona umowa wraz z uproszczonym wypisem z rejestru gruntów, z uwagi na podział nieruchomości i zmianę numeracji działki na (...), jest dokumentem w rozumieniu art. 7 ust. 8d pkt. 4 p.e.

Kluczowe znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma art. 27 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U.2023.146 t.j. z dnia 2023.01.19), dalej k.w. Zgodnie z treścią art. 27 ust. 1 – 4 k.w., w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika – sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości. Sprostowanie, o którym mowa w ust. 1, może być dokonane także z urzędu, na skutek bezpośredniego sprawdzenia danych w bazie danych katastru nieruchomości lub zawiadomienia jednostki prowadzącej kataster nieruchomości. Do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2, dołącza się wypis z operatu katastralnego, a gdy jest to niezbędne - także wyrys z mapy katastralnej lub inny dokument stanowiący podstawę sprostowania oznaczenia nieruchomości. Organ prowadzący kataster nieruchomości zapewni nieodpłatnie sądom prowadzącym księgi wieczyste, w celu sprawdzenia oznaczenia nieruchomości, bezpośredni dostęp do bazy danych katastru nieruchomości poprzez zintegrowany system informacji o nieruchomościach.

Natomiast zgodnie z przepisami par. 28 ust. 1 – 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów. (Dz.U.2001.102.1122 z dnia 2001.09.21), dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Jeżeli zmiana oznaczenia nieruchomości, o których mowa w ust. 1, dotyczy wyłącznie zmiany położenia nieruchomości, numeracji działek ewidencyjnych, obrębu ewidencyjnego lub sposobu korzystania z nieruchomości, podstawę wpisu w księdze wieczystej stanowi wypis z rejestru gruntów. Dokumenty wymienione w ust. 1 i 2 powinny być zaopatrzone w klauzulę właściwego organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków stwierdzającą, że przeznaczone są do dokonywania wpisów w księgach wieczystych.

Powyższe przepisy mają zastosowanie w przypadku zmiany numeracji działek ewidencyjnych gruntu lub podziału działek gruntu. Omawiana niezgodność, podlegająca sprostowaniu, może mieć również charakter następczy (gdy po wpisie w księdze wieczystej doszło do zmiany danych katastru nieruchomości). Podstawę wpisu w księdze wieczystej zmiany oznaczenia nieruchomości w zakresie zmiany numeracji działki będzie stanowił wypis z rejestru gruntów.

Istotne jest to, że informacje o stanie faktycznym nieruchomości, które zamieszczono w katastrze, mają charakter źródłowy (pierwotny) w stosunku do informacji wpisywanych w księgach wieczystych. W tym sensie można mówić o pierwszeństwie danych katastru nieruchomości przed księgami wieczystymi, gdy występuje między nimi rozbieżność co do oznaczenia nieruchomości. Powyższe potwierdza poniższe orzecznictwo.

„W razie niezgodności opisu nieruchomości w księdze wieczystej z danymi ewidencji gruntów i budynków, pierwszeństwo mają dane z ewidencji a nie wpisane do księgi wieczystej. Dane te bowiem, stosownie do art. 21 ustawy P.g.k., są jedyną podstawą oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych Należy więc przyjąć, że dopóty dopóki dane ewidencyjne dotyczące obszaru i granic nieruchomości nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący, przed danymi ujawnionymi w księdze wieczystej, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r., o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 707).” Tak: Wyrok WSA w Łodzi z 26.11.2019 r., I SA/Łd 306/19, LEX nr 2761206.

„Zasada spójności systemu prawnego, której w literaturze przedmiotu przypisuje się charakter nadrzędnej, ma zagwarantować zgodność w zakresie oznaczania nieruchomości w księdze wieczystej z danymi wynikającymi z przytoczonej ewidencji, zawierającej dokumentację o charakterze podstawowym dla zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych. Potwierdzeniem takiego właśnie dążenia ustawodawcy jest art. 27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece normujący usunięcie niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej. Przepis ten expresis verbis stanowi, iż podstawą usunięcia niezgodności są dane wynikające z ewidencji gruntów.” Tak: Postanowienie SN z 2.07.2004 r., II CK 3/04, LEX nr 2752628.

„Zgodnie z art. 26 ust. 1 k.w.h., podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Natomiast art. 27 ust. 1 k.w.h. stanowi, że w razie niezgodności danych ewidencji gruntów z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych ewidencji gruntów. Regulacja ta oznacza, że dane dotyczące nieruchomości - ich położenia, granic, powierzchni, nie mogą być ujawniane w ewidencji na podstawie danych zawartych w księdze wieczystej. Relacja jest odwrotna - to ewidencja stanowi kryterium poprawności oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej i podstawę wpisów danych dotyczących gruntu do księgi wieczystej.(…)Relacja między dwoma systemami rejestrów - ewidencją gruntów i księgami wieczystymi jest taka, że wpisy dotyczące prawa własności do określonego gruntu ujawnione w księdze wieczystej, mogą stanowić podstawę do wpisania prawa własności w ewidencji, natomiast podstawą wpisów dotyczących gruntów księgi wieczyste być nie mogą.” Tak: Wyrok NSA z 18.12.2024 r., I OSK 1037/23, LEX nr 3822073.

Ponadto, sprostowania w księgach wieczystych na podstawie wypisu z rejestru gruntu nie wpływają na stan prawny nieruchomości.

„Sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, co do numerów ewidencyjnych działek nie dotyczy stanu prawnego nieruchomości.” Tak: Postanowienie SN z 26.06.2001 r., III CKN 766/00, LEX nr 551117.

„Wpis w księdze wieczystej dotyczący oznaczenia nieruchomości nie przesądza o prawie własności lub innym prawie rzeczowym wpisanym do księgi wieczystej, nie jest objęty publiczną wiarą ksiąg wieczystych i nie powoduje także niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Osoba uprawniona może w każdym czasie domagać się sprostowania na podstawie art. 27 ust. 1 u.k.w.h., jako że dział ten służy do wpisywania danych faktycznych dotyczących położenia i oznaczenia nieruchomości, a nie do wpisywania praw” tak: Wyrok SN z 25.02.2021 r., III CSKP 64/21, LEX nr 3125947.

Dodatkowo „ Ewidencja pełni zatem jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą więc tworzyć stanu prawnego, lecz jedynie odzwierciadlają w prowadzonych ewidencjach stan prawny.” Tak: Wyrok NSA z 18.12.2024 r., I OSK 1037/23, LEX nr 3822073.

Ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż powód w załączniku nr A, do wniosku z dnia 21 czerwca 2021 r. o określenie warunków przyłączenia, wskazał w kolumnie numer działki – wiersz 1. (...) (pierwotnie (...) przed podziałem geodezyjnym), w kolejnej kolumnie obręb ewidencyjny – C., Gmina – Ż., nr wypisu i wyrysu /decyzji -(...), a w ostatniej kolumnie nr i oznaczenie Księgi Wieczystej danej działku - (...).

Do wniosku dostały również załączone takie dokumenty jak: decyzja o warunkach zabudowy z dnia 7 czerwca 2021 r., dot. działki nr (...), przedwstępna umowa dzierżawy oraz przedwstępna umowa ustanowienia służebności przesyłu z dnia 6 sierpnia 2020 r. dot. działki nr (...) oraz mapa z projektem podziału oraz wykazem zmian gruntowych.

Na wezwanie Zainteresowanego, powód przedłożył dodatkowo uproszczony wypis z rejestru gruntów dla działki nr (...).

W złożonym przez powoda uproszczonym wypisie z rejestru gruntów widniały adnotacje tj: „służebność przesyłu energii elektrycznej na działce (...) na rzecz Zainteresowanej”, Ci sami właściciele nieruchomości co na pierwotnej umowie z dnia 6 sierpnia 2020 r., nowy nr działki, ten sam nr księgi wieczystej, wskazany pierwotnie we wniosku tj. KW (...) oraz powierzchnia po podziale, również taka sama co we wniosku.

W zaskarżonej decyzji Prezes URE wskazał, iż „To na podmiocie ubiegającym się o przyłączenie ciąży obowiązek przedłożenia dokumentu potwierdzającego posiadanie tytułu prawnego do podzielonych działek nieruchomości gruntowej oraz udowodnienia, że działka wskazana w Księdze wieczystej jest częścią jej podziału przez organ gminy. Wnioskodawca (podmiot profesjonalnie działający na rynku (...)) nie przedłożył Przedsiębiorstwu prawomocnej decyzji w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości, wobec braku ujawnienia aktualizacji numeru działek w Księdze Wieczystej. Przedsiębiorstwo, wobec braku usunięcia powyższych wątpliwości, mogło uznać wniosek za niekompletny.”

W decyzji pozwany wskazał, że „z akt sprawy wynika, że Przedsiębiorstwo dokonało analizy przedłożonej przez Wnioskodawcę Przedwstępnej umowy dzierżawy oraz przedwstępnej umowy ustanowienia służebności przesyłu z dnia 6 sierpnia 2020 r. W umowie powyższej wskazana została Księga wieczysta nieruchomości gruntowej działki nr (...) - w załączniku A wniosku wskazano natomiast działkę nr (...) wraz z adnotacją „pierwotnie (...) przed podziałem geodezyjnym".

Odnosząc, się do twierdzeń zainteresowanego, przy piśmie z dnia 8.3.2022, iż „w analogicznych stanach prawnych Wnioskodawcy, co do zasady doręczają (...) Sp. z o.o. oryginały lub poświadczone za zgodność z oryginałem prawomocne decyzje w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości, z których jednoznacznie wynika posiadanie tytułu prawnego do podzielonych działek nieruchomości gruntowej, bez konieczności odwoływania się do zapisów jej Księgi Wieczystej wobec braku wpisu podziału przedmiotowej działki”.

Przedsiębiorstwu chodziło więc o potwierdzenie tytułu prawnego do nowo wydzielonej nieruchomości, jednak problem w istocie sprowadzał się jedynie do zmiany numeracji działki bez zmian własnościowych nieruchomości.

W istocie Zainteresowany oraz Pozwany oczekiwali przedłożenia prawomocnej decyzji w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości lub wydruku z księgi wieczystej, z której wynikałaby zmiana numeracji działek (tj. w wezwaniu). W ocenie Sądu nie było to konieczne. Należy również zwrócić uwagę na dokumenty potwierdzające tytuł prawny Wnioskodawcy, które zostały wymienione we wzorze wniosku (k. 030 akt adm.).

Rację ma powód, że nieaktualność wpisów w księdze wieczystej, zwłaszcza w oznaczeniu nieruchomości nie prowadzi do nieważności czy bezskuteczności czynności dotyczących takich nieruchomości (k. 15). Rację ma również twierdząc, iż literalne brzmienie przepisów nie stwarza katalogu dokumentów, które będą właściwe do wykazania tytułu prawnego (k. 83v). Ostatecznie podział działki nie wpłynął na tytuł prawny do korzystania z nieruchomości od momentu złożenia wniosku do chwili wydania decyzji. W sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności, w postaci złożonego odpisu z księgi wieczystej, gdyż podział działek był znany Zainteresowanemu już w momencie złożenia wniosku wraz z planem podziału i potwierdzony wypisem z rejestru gruntów. Zainteresowany na podstawie przedłożonych dokumentów, do momentu pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, mógł dokonać merytorycznej oceny dokumentów. Jedynie pomiędzy złożeniem wypisu z rejestru gruntów doszło do zaktualizowania treści księgi wieczystej.

Przepisy nie precyzują, iż niezakończone postępowanie działowe ma wpływ na tytuł prawny do nieruchomości, prawidłowość wypełniania wniosku oraz wzór stosowany przez Zainteresowanego.

Z przedłożonego przez powoda wypisu nie wynika, aby doszło do zmiany właściciela nieruchomości – tj. stanu prawnego nieruchomości, który wymagał by wpisu w księgach wieczystych, dlatego też, w ocenie Sądu żądanie przez Zainteresowanego odpisu księgi wieczystej było, w przedmiotowej sprawie, nietrafne. Dokumentem, która strona powinna była złożyć na okoliczność dokonania podziału działki i nowej numeracji był wypis z rejestru gruntów. Na moment wezwania, strona nie przedłożyła odpisu z KW, gdyż zmiana numeracji działek, nie była jeszcze ujawniona.

Dodatkowo, powód w toku postepowania administracyjnego przedłożył odpis z księgi wieczystej na potwierdzenie prawa do nieruchomości, która miała być dzierżawiona. 4.11.2021 r. nastąpiło ujawnienie w treści księgi wieczystej o nr (...) działki o nr (...), która została wskazana we wniosku.

Dodatkowo powód w toku postępowania administracyjnego przedłożył Aneks do umowy z dnia 6 sierpnia 2020 r., który został zawarty dopiero w dniu 21 grudnia 2021 r. Rep. A(...), tj. po pozostawieniu wniosku powoda do rozpatrzenia, natomiast został złożony przed wydaniem decyzji.

Ujawnienie zaktualizowanej numeracji w KW nastąpiło dopiero 4 listopada 2021 r. po pozostawieniu wniosku powoda bez rozpatrzenia. Pierwotnie zawarta umowa poświadczała tytuł prawny i zasady korzystania z nieruchomości przed podziałem. Zapewne mogła być zmieniona po prawomocnym podziale nieruchomości, to jednak rację ma powód twierdząc, iż pierwotnie zawarta umowa dawała jej prawo do korzystania z całej nieruchomości przed podziałem tj. z całej działki o nr (...), a podział działki miał jedynie charakter faktyczny.

Mając na uwadze powyższe, złożenie przez powoda przy piśmie z dnia 4.10.2021 r. wypisu z rejestru gruntów, przedłożone było prawidłowo, oraz pozostałe dokumenty, były wystarczające do potwierdzenia tytułu prawnego podmiotu do korzystania z nieruchomości, na której jest planowana inwestycja określona we wniosku.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną Decyzję na podstawie art. 479 ⁵³ par. 2 kpc (pkt 1 sentencji wyroku).

Podkreślić w tym miejscu należy, że uchylenie zaskarżonej decyzji z omawianych przyczyn nie kończy definitywnie sprawy administracyjnej zawisłej przed organem regulacyjnym, który będzie musiał w dalszym toku postępowania rozstrzygnąć spór związany z odmową zawarcia przez Zainteresowanego z Powodem umowy o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej poprzez zbadanie, czy są zrealizowane przesłanki z art. 7 ust. 1 p.e.

O kosztach procesu (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na uwzględnienie odwołania, Pozwanego należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz Powoda zwrot kosztów procesu, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika powoda w wysokości 720 zł ustalone w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. 2018, poz. 265), opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz opłata od odwołania w wysokości 1 000 zł.

Sąd oddalił wniosek Zainteresowanego o zasadzenia na jego rzecz od Powoda zwrotu kosztów ( pkt 3 sentencji wyroku). Zainteresowany prezentował pogląd, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Skoro Sąd uchylił omawianą decyzję, to nie sposób uznać, że Zainteresowany może domagać się zwrotu koszów procesu od Powoda (który to sprawę wygrał).

/sędzia Arkadiusz Zagrobelny/

Sygn. akt XVII AmE 220/23

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

a.  (...)

b.  (...)

2.  (...)

a.  (...)

b.  (...)

/sędzia Arkadiusz Zagrobelny/