Wyrok z 23 stycznia 2025, sygn. I C 755/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 stycznia 2025 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2025 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa (...) (...) z siedzibą w W.

przeciwko M. C.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę łączną 138 054,41 (sto trzydzieści osiem tysięcy pięćdziesiąt cztery 41/100 ) złotych w tym:

a.  kwotę 73 842,58 (siedemdziesiąt trzy tysiące osiemset czterdzieści dwa 58/100) złotych z odsetkami: umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od dnia 21 stycznia 2013 r. do dnia zapłaty;

b.  kwotę 52 496,15 (pięćdziesiąt dwa tysiące czterysta dziewięćdziesiąt sześć 15/100) złotych z odsetkami: ustawowymi od dnia 21 stycznia 2013 r. do dnia zapłaty;

c.  kwotę 11 715,68 (jedenaście tysięcy siedemset piętnaście 68/100) złotych z odsetkami: ustawowymi od dnia 21 stycznia 2013 r. do dnia zapłaty;

2.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5 343 (pięć tysięcy trzysta czterdzieści trzy) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia prawomocności wyroku.

SSO Tadeusz Trojanowski

Sygn. akt I C 755/24

UZASADNIENIE

(...) (...) w W. wniósł o zasądzenie od M. C. 138054,41 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty - należność ta powstała w wyniku zawartej umowy kredytu na skutek wypowiedzenia umowy, w następstwie niedotrzymania jej warunków stała się ona wymagalna. W drodze cesji wierzytelność została przeniesiona na powoda. Na dochodzoną pozwem kwotę składa się: 73842,58 zł, które obejmują kapitał niespłaconego kredytu, 52496,15 zł obejmujące odsetki umowne skapitalizowane przez bank na dzień 31 maja 2012 r., 11715,68 zł obejmujące odsetki umowne skapitalizowane przez powoda, naliczane od kwoty kapitału za okres od 1 czerwca 2012 r. do dnia poprzedzającego dzień wniesienia pozwu.

W dniu 8 marca 2013 r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie wydał w sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, który nadał na adres pozwanego i który to na podstawie art. 139 k.p.c. pozostawił w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 5 kwietnia 2013 r. Postanowieniem z 22 maja 2013 r. nadano klauzulę wykonalności. Pismem z 30 października 2023 r. pozwany wniósł o prawidłowe doręczenie nakazu zapłaty i uchylenie klauzuli wykonalności. Zarządzeniem z 30 listopada 2023 r. referendarz sądowy uchylił zarządzenie dotyczące skutecznego doręczenia korespondencji do pozwanego, którą pozostawił w aktach sprawy bez skutku doręczenia i doręczył ponownie pozwanemu odpis pozwu i nakazu zapłaty wraz z pouczeniem.

Pozwany w ustawowym terminie wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości i wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że kwestionuje umowę cesji zawartą pomiędzy powodem, a (...), jak również wypłacenie mu jakiejkolwiek gotówki z tytułu kredytu. Zarzucił powodowi brak wykazania, aby doszło do prawidłowego i skutecznego wypowiedzenia umowy kredytu, brak przedłożenia dokumentów, z których wynikałaby wysokość poszczególnych rat kredytu jak i terminy ich spłaty, brak przedstawienia umowy, prawidłowości skapitalizowania odsetek. Niezależnie od wszystkiego pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń w całości.

Powód uzupełnił braki formalne pozwu poprzez przedłożenie odpisów wszystkich dokumentów dla pozwanego. Przesłał m.in. uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej, wyciąg powoda z Rejestru Funduszy Inwestycyjnych (...), treść KRS, umowę o kredyt gotówkowy z 2008 r. nr (...)\ (...), wniosek o kredyt gotówkowy, kopię dowodu osobistego pozwanego, uwierzytelniony odpis umowy sprzedaży wierzytelności z 31 sierpnia 2012 r. wraz z załącznikiem, postanowienie Sądu Rejonowego w Zabrzu w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności, wezwanie do zapłaty wraz z dowodem nadania do pozwanego.

Pozwany w odpowiedzi na pozew z 14 sierpnia 2024 r. potrzymał stanowisko przedstawione w sprzeciwie od nakazu zapłaty.

Sąd ustalił co następuje.

W dniu 11 września 2008 r. pozwany zawarł umowę kredytu gotówkowego nr (...)\ (...) z poprzednikiem prawnym powoda (...) w W. na kwotę 75803 zł. Pozwany zobowiązany był do spłaty kredytu w 60 miesięcznych ratach płatnych do 8 każdego miesiąca, począwszy od 8 października 2008 r.

/dowód: umowa pożyczki k. 97/

Kredyt nie został spłacony w terminie. Z treści bankowego tytułu egzekucyjnego wystawionego 28 maja 2010 r. przez (...) na podstawie ksiąg banku wynika, że pozwany dłużnik jest zobowiązany do zapłaty (...) z tytułu zawartej 11 września 2008 r. umowy o kredyt kwoty 73842,85 zł z tytułu niespłaconego kapitału, kwoty 19345,92 z tytułu odsetek umownych, a całość roszczenia jest wymagalna.

/dowód: bankowy tytuł egzekucyjny k. 119/

Umową przelewu wierzytelności z 31 sierpnia 2012 r. powód nabył wierzytelność wynikającą z wyżej wymienionej umowy.

/dowód: umowa zbycia wierzytelności wraz z załącznikiem k. 100/

Na dochodzoną pozwem kwotę składa się: 73842,58 zł, która obejmuje kapitał niespłaconego kredytu, 52496,15 zł obejmujące odsetki umowne skapitalizowane przez bank na dzień 31 maja 2012 r., 11715,68 zł obejmujące odsetki umowne skapitalizowane przez powoda, naliczane od kwoty kapitału za okres od 1 czerwca 2012 r. do dnia poprzedzającego dzień wniesienia pozwu według określonej stopy procentowej. Powód wskazał, że domaga się również zasądzenia od kwoty 73842,58 zł odsetek umownych w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a w zakresie pozostałych roszczeń zasądzenia odsetek ustawowych.

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, a to m.in. o dokumenty złożone do akt sprawy przez powoda:

- umowa kredytu - k. 97

- umowa zbycia wierzytelności - k. 100

- wyciąg nr 1 z ksiąg rachunkowych funduszu - k.115

- wezwanie do zapłaty kierowane do pozwanego - k. 116

- bankowy tytuł egzekucyjny - k. 119

- postanowienie o klauzuli wykonalności - k. 119v

Sąd miał przy tym na względzie, iż część dokumentów została złożona w kserokopiach poświadczonych za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika powoda. Jednakże brak było podstaw, aby kwestionować ich moc dowodową. Zgodnie bowiem z art. 129 § 2 k.p.c. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd nie znalazł podstaw by kwestionować wiarygodność złożonych do akt dokumentów. Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy sąd miał również na uwadze, że została ona wszczęta w 2013 r., że był wydany nakaz zapłaty w Sądzie Rejonowym w Lublinie, a pozwany po 10 latach złożył od niego skuteczny sprzeciw. Z uwagi na powyższe wniosek powoda o dokumentację z banku oddalono ponieważ proces trwa już ponad 10 lat, a więc zwracanie się do podmiotu trzeciego po takim czasie ewidentnie przedłożyło by postępowanie w sprawie, a w ocenie sądu nie były owe dokumenty potrzebne do rozpoznania sprawy. Fakt zawarcia umowy jest potwierdzony ciągiem dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

Sąd zważył co następuje.

Powództwo okazało się zasadne i jako takie zasługiwało na uwzględnienie. Pozwany wnosząc o jego oddalenie, zakwestionował legitymację czynną powoda oraz roszczenie zarówno co do zasady jak i wysokości, jednak żaden z jego zarzutów nie okazał się skuteczny.

Dochodzone w niniejszym postępowaniu roszczenie, powód wywodził z umowy pożyczki (kredytu gotówkowego) nr (...)\ (...) z 11 września 2008 r. zawartą pomiędzy (...) a pozwanym.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że powód występował jako następca prawny wierzyciela pierwotnego w związku z nabyciem wierzytelności w drodze cesji, na czym opierał swoją legitymację czynną. Stwierdzenie jej braku zawsze skutkuje oddaleniem powództwa bez potrzeby, a dokładniej bez możliwości merytorycznej oceny roszczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2009 roku, sygn. akt II PK 78/09). Dlatego też badanie legitymacji procesowej stron procesu, która stanowi przesłankę materialno-prawną jest obowiązkiem sądu, który do kwestii tej odnosi się przed merytoryczną oceną sprawy. Istnienie legitymacji procesowej bada zatem z urzędu sąd orzekając co do istoty sprawy. Mając zaś na uwadze, że istnienie legitymacji procesowej po stronie powoda i pozwanego stanowi fakt, z którego wywodzone jest dochodzone roszczenie (tworzące prawo podmiotowe), powinien być on co do zasady dowiedziony przez powoda zgodnie z treścią art. 6 k.c. Wbrew zarzutom pozwanego umowa przelewu wierzytelności jest zgodna z przepisami art. 509 i n. k.c., powód przedłożył umowę cesji oraz zawiadomienie dłużnika o przelewie wierzytelności, co czyni cesję skuteczną wobec pozwanego. Pozwany nie wykazał, by przeniesienie wierzytelności było obarczone wadami prawnymi. W wyciągu podano rodzaj umowy, jej numer oraz dane kredytobiorcy co jest wystarczające dla identyfikacji wierzytelności. Wyciąg z ksiąg rachunkowym jest dowodem prywatnym i podlega ocenie jak każdy inny dowód (vide wyrok SN z 15.09.2011, II CSK 712/10). Wysokość zadłużenia wynikała z zapisów w umowie kredytowej.

Tu wskazać wypada, że powód w toku postępowania przedłożył pełnomocnictwa, na podstawie których sąd doszedł do przekonania, że osoby działające w imieniu (...) były umocowane w sposób należyty.

Zarzut nieistnienia zobowiązania, zarówno samo istnienie długu, jak i jego wymagalność również należało uznać za bezzasadny. Powód przedstawił dokumentację potwierdzającą istnienie zobowiązania, w tym umowę kredytową zawartą przez pozwanego, wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu, wezwanie do zapłaty kierowane do pozwanego, bankowy tytuł egzekucyjny, postanowienie o klauzuli wykonalności. Wskazane dowody jednoznacznie wykazują, że pozwany zawarł umowę kredytową i nie uregulował swoich zobowiązań w pełnej wysokości. W świetle art. 6 k.c. to na pozwanym spoczywał ciężar udowodnienia, że dokonał pełnej spłaty zobowiązania, czego nie uczynił. Sąd przyjął za logiczny ciąg dokumentów, którym była i wypłata i zawarcie umowy i dokumenty dotyczące realizacji umowy, a więc zgodnie z domniemaniem faktycznym należało uznać, że wypłata kredytu nastąpiła. Tym samym zarzut braku wykazu spłat również okazał się niezasadny. Wierzyciel ma wykazać, że dane roszczenie powstało, a w danej sprawie fakt zawarcia umowy kredytu nie budził wątpliwości. Natomiast to dłużnik ma wykazać, że do spełnienia świadczenia doszło, czego pozwany nie wykazał. Również zarzut braku wypowiedzenia w ocenie sądu okazał się nietrafny. Mając na uwadze, że sprawa była już badana ponad 10 lat temu, to należało przyjąć, że nastąpiło skuteczne wypowiedzenie, wymagalność długu wynika z dokumentów, które są w aktach, a dłużnik powinien wykazać, że spłacił ten dług.

Zarzut nieprawidłowej kapitalizacji odsetek był na tyle ogólnikowy, że sąd uznał to twierdzenie za niezasadne. Powód przedłożył zestawienie należności wraz z wyliczeniami odsetek, które były zgodne z zapisami umowy. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek ustawowych lub odsetek umownych, jeśli umowa takie przewiduje. Pozwany nie zakwestionował wyliczeń matematycznych powoda skupiając się jedynie na kwestiach formalnych.

Bez względu na powyższe zarzuty, pozwany podniósł, że dochodzona wierzytelność uległa przedawnieniu, ponieważ powód zgłosił swoje roszczenie po upływie ustawowego terminu. Sąd uznał ten zarzut za niezasadny, ponieważ powód wykazał, że przedawnienie zostało skutecznie przerwane poprzez skierowanie sprawy do sądu. Zgodnie z art. 123 § 1 k.c., bieg przedawnienia przerywa się m.in. przez wszczęcie mediacji, uznanie długu przez dłużnika lub wniesienie pozwu. W niniejszej sprawie powód przedłożył dowody na podejmowane działania windykacyjne, które skutecznie przerwały bieg przedawnienia.

Jeżeli chodzi o dokumentację pierwotną to należy przyjąć, że powód nabył wierzytelność i uzyskał nakaz zapłaty w postępowaniu elektronicznym, który został podważony praktycznie po 10 latach, dlatego trudno oczekiwać od powoda, żeby dysponował archiwalną dokumentacją, a jak należy stwierdzić nie była ona potrzebna ponieważ ciąg logicznie analizowanych dokumentów wskazuje na zasadność roszczenia powoda.

Podstawę rozstrzygnięcia o odsetkach od kwoty kapitału głównego stanowił art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 482 k.c. w zw. z § 9 umowy i zasądzono je zgodnie z żądaniem pozwu. Sąd uznał, że pozwany pozostawał w opóźnieniu od 31 maja 2012 r. w dniu wskazanym przez powoda.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zasądzając od pozwanego, jako przegrywającego sprawę, na rzecz powoda kwotę 5343 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSO Tadeusz Trojanowski