Postanowienie SN z 21 lutego 2013, sygn. V KZ 4/13
Data orzeczenia
21 lutego 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Przemysław Kalinowski
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 21 lutego 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski
w sprawie S. G.
skazanego z art. 278 § 1 kk i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 21 lutego 2013 r.,
zażalenia skazanego
na zarządzenie zastępcy przewodniczącego Wydziału Karnego
Sądu Apelacyjnego
z dnia 20 grudnia 2012 r.
p o s t a n o w i ł
uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Sądowi
Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 28 września 2011 r., S. G. został
skazany za przestępstwo m.in. z art. 278 § 1 kk na karę roku i sześciu miesięcy
pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 10 lutego 2012 r.,
zmienił rozstrzygnięcie Sądu I instancji i złagodził orzeczoną karę pozbawienia
wolności do roku. Po uprawomocnieniu się tego orzeczenia skazany wystąpił z
osobistym wnioskiem o wznowienie postępowania, a następnie z wnioskiem o
wyznaczenie mu w tym celu obrońcy z urzędu. Taki obrońca został wyznaczony, a
po zbadaniu akt, pismem z dnia 23 listopada 2012 r., przedstawił opinię, z której
wynika, że w sprawie skazanego S. G. nie stwierdził podstaw do wystąpienia z
wnioskiem o wznowienie postępowania.
2
Wobec treści tego wystąpienia oraz braku sporządzenia i podpisania
stosownego wniosku przez innego adwokata, zastępca przewodniczącego
Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2012 r.,
odmówił przyjęcia wniosku skazanego S. G. o wznowienie postępowania w
przedmiotowej sprawie.
Powyższe zarządzenie zaskarżył skazany wskazując, że przesłanką
rozstrzygnięcia jest brak wniosku sporządzonego przez adwokata w sytuacji, gdy
obrońca wyznaczony z urzędu rzeczywiście przedstawił opinię o braku podstaw do
wystąpienia z takim wnioskiem, ale wyraził ją po badaniu akt sprawy o innej
sygnaturze. W swym wystąpieniu wyznaczony mu adwokat powołuje się bowiem na
analizę akt sprawy Sądu Rejonowego w M. o sygn. II K …/10 oraz Sądu
Okręgowego w G. sygn. akt IV Ka …/11, których nie dotyczył wniosek S. G.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zażalenie skazanego S. G. okazało się zasadne i musiało doprowadzić do
uchylenia zaskarżonego zarządzenia zastępcy przewodniczącego Wydziału
Karnego Sądu Apelacyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r. Zasadniczą przesłanką
tego rozstrzygnięcia był brak sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie
postępowania w sprawie S. G. przez adwokata. Jednocześnie, eksponując w tym
zarządzeniu fakt korzystania przez skazanego z pomocy prawnej udzielonej przez
obrońcę wyznaczonego z urzędu, podkreślono znaczenie przestrzegania prawa
skazanego do obrony – również na tym etapie postępowania. Jednak realizacja
tego uprawnienia w sytuacji procesowej, która ze względu na ograniczenia
ustawowe wymaga działania podmiotu profesjonalnego, w zasadniczym stopniu
jest uzależniona od rzetelnego wykonania przez niego swoich obowiązków. Zatem,
w sytuacji, gdy to organ procesowy zadecydował o wyborze konkretnego adwokata,
wyznaczając go obrońcą lub pełnomocnikiem z urzędu w celu udzielenia stronie
pomocy prawnej, która jest finansowana ze środków publicznych – również ten
organ jest zobligowany do sprawowania kontroli nad skrupulatną realizacją
obowiązku wynikającego z podjętej przez siebie decyzji procesowej. Uzasadnione
wątpliwości co do zakresu albo rzetelności czynności podjętych przez adwokata,
muszą spowodować adekwatną reakcję organu procesowego zmierzającą albo do
uzyskania stosownych wyjaśnień albo wręcz zmiany obrońcy z urzędu.
W tej sprawie, skazany S. G. zasadnie zwracał uwagę Sądu Apelacyjnego
na różnice w sygnaturach akt poddanych analizie przez obrońcę wyznaczonego z
3
urzędu w celu stwierdzenia, czy występują okoliczności, które mogą stanowić
przesłanki wniosku o wznowienie postępowania. W opinii z dnia 23 listopada 2012
r. obrońca powoływała się na badanie akt sprawy Sądu Rejonowego w M. o
sygnaturze II K …/10 i Sądu Okręgowego w G. o sygnaturze IV Ka …/11 (k. – 53).
Tymczasem, przedmiotem inicjatywy skazanego była sprawa Sądu Rejonowego w
M. o sygnaturze II K …/10 i Sądu Okręgowego w G. o sygnaturze IV Ka …/11.
W związku z powyższym, obowiązkiem Sądu Apelacyjnego było wyjaśnienie
tych rozbieżności i sprawdzenie, która z tych spraw była przedmiotem
rzeczywistego badania przez obrońcę wyznaczonego z urzędu oraz ustalenie, czy
opinia obrońcy o braku podstaw do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie
postępowania rzeczywiście dotyczy tej sprawy, w której wznowienia domaga się
skazany S. G. Zamiast tego w zaskarżonym zarządzeniu przywołano jeszcze inne
sygnatury obu w/w sądów, co następnie zostało sprostowane zarządzeniem z dnia
8 stycznia 2013 r. – dopiero po wniesieniu zażalenia przez skazanego.
W konsekwencji należało uznać, że zaskarżone zarządzenie w sposób
nieuprawniony opiera się na przesłance o udzieleniu skazanemu profesjonalnej
pomocy prawnej świadczonej z urzędu i przeprowadzeniu rzetelnej oceny jego
sprawy z punktu widzenia istnienia potencjalnych podstaw do wznowienia
postępowania. Wątpliwości istnieją bowiem już co do tak podstawowego faktu, jak
identyfikacja sprawy, która została poddana badaniu przez adwokata. Podważenie
trafności tej przesłanki musiało doprowadzić do uchylenia całego zaskarżonego
zarządzenia.
Przed ponownym rozpoznaniem sprawy należy zatem zapewnić skazanemu
taką pomoc prawną udzieloną z urzędu, której rzetelność nie będzie nasuwała
wątpliwości podobnych do wyżej opisanych.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.