Wyrok z 28 listopada 2025, sygn. I C 1734/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 listopada 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Piotr Królikowski

Protokolant: sekretarz sądowy Aleksandra Sieńczewska

po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. w J.

na rozprawie

sprawy z powództwa D. W.

przeciwko H. W.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego H. W. na rzecz powódki D. W. kwotę 38.620,50 zł (słownie: trzydzieści osiem tysięcy sześćset dwadzieścia złotych 50/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 21 lutego 2020 r. do dnia zapłaty;

2.  w pozostałym zakresie powództwo oddala;

3.  ustala, iż powódka D. W. oraz pozwany H. W. powinni ponieść koszty postępowania po połowie, pozostawiając ich szczegółowe rozliczenie referendarzowi sądowemu.

sędzia Piotr Królikowski

Sygn. akt I C 1734/21

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 28 listopada 2025 r. (k.204)

Pozwem z dnia 3 lipca 2020 r. D. W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika przeciwko H. W. wniosła o zasądzenie od pozwanego kwoty 77.241,00 zł tytułem zwrotu spłaconego przez nią wspólnego długu na rzecz nabycia nieruchomości do majątku osobistego pozwanego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od wskazanych szczegółowo w pozwie dat i kwot do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwu D. W. wskazała, iż strony łączy wspólna umowa pożyczki o nr (...) z dnia 20 Października 2015 r., która była przeznaczona na sfinansowanie nabycia mieszkania przy ul. (...) w J. do majątku osobistego Pozwanego. Na chwilę wniesienia pozwu zobowiązanie zostało w całości spłacone przez Powódkę. Nadto w przedmiotowym piśmie procesowym Powódka zawarła wniosek o zabezpieczenie, wskazując w argumentacji na brak środków pieniężnych po stronie Pozwanego na spłatę przedmiotowego długu w całości.

Nakazem zapłaty z dnia 15 września 2020 r. tut. Sąd nakazał pozwanemu H. W., aby zapłacił na rzecz Powódki dochodzoną kwotę 77.241,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie do dnia zapłaty (k.59).

Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2022 r. tut. Sąd uchylił w/w nakaz zapłaty oraz zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 par. 1 pkt. 6 k.p.c. (k.95). W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wobec braku możliwości doręczenia pozwu i nakazu zapłaty pozwanemu oraz okoliczności niepodjęcia przez pełnomocnika strony powodowej czynności wskazanych w art. 139[1] par. 1 k.p.c. dalsze funkcjonowanie nakazu zapłaty w obrocie prawnym jest niedopuszczalne i podlega on uchyleniu (k.104).

Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2023 r. tut. Sąd podjął postępowanie w przedmiotowej sprawie (k.151).

W odpowiedzi na pozew z dnia 7 września 2023 r. H. W. działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł m.in. o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od Powódki na rzecz Pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. W uzasadnieniu Pozwany zakwestionował okoliczność, iż pożyczka o nr (...) z dnia 20 października 2015 r. została przeznaczona na remont lokalu mieszkalnego, a także na spłatę zadłużenia po poprzedniej lokatorce. Pozwany podkreślał, iż zaciągnięcie przedmiotowego zobowiązania nastąpiło celem spłaty osobistego zadłużenia Powódki (k.161-163).

W dalszym toku procesu strony podtrzymywały swoje dotychczasowe stanowiska.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka D. W. oraz pozwany H. W. zwarli związek małżeński w dniu 28 kwietnia 2003 r. w J.. Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2017 r. w sprawie o sygn. akt V RC 161/17 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie ustanowił rozdzielność majątkową między stronami z dniem 1 maja 2016 r. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2018 r. o sygn. akt III C (...) orzeczono rozwód stron, wyrok ten uprawomocnił się z dniem 26 kwietnia 2019 r. strony są rozwiedzione.

Dowód: wyrok ustanawiający rozdzielność majątkową- k. 10; wyrok rozwodowy- k. 11.

W dniu 18 marca 2011 r. powódka D. W. zawarła z (...) SA umowę o kredyt gotówkowy nr (...) w kwocie 85.165,23 zł. Był on przeznaczony częściowo na spłatę wcześniejszego zobowiązania (w kwocie 37.708,09 zł), zaś w pozostałym na cele konsumpcyjne i pokrycie kosztów kredytu. Kredyt ten został spłacony kolejną umową kredytu zawartą 5 lipca 2012 r. przez powódkę i pozwanego z (...) SA nr (...)\(...) w kwocie 129.714,48 zł z której to 59.000 zł było przeznaczone na cel konsumpcyjny. W dniu 20 października 2015 r. strony wspólnie zawarły umowę pożyczki ekspresowej o nr (...) z Bankiem (...) Spółka Akcyjna. Na podstawie umowy Bank udzielił pożyczkobiorcom pożyczki w kwocie 82.536,01 zł do dnia 30 października 2019 r. Wskazany w umowie cel pożyczki stanowiło sfinansowanie celu konsumpcyjnego w kwocie 4.000,00 zł oraz spłata wcześniej zaciągniętego kredytu z 5 lipca 2012 r. w kwocie 78.536,00 zł.

Dowód: umowy pożyczek w banku (...) S.A. k. 12-15; umowa pożyczki ekspresowej w banku (...) k.16-20.

Z kredytu zaciągniętego 18 marca 2011 r. powódka kwotę 13.989,25 zł przelała tytułem spłaty zadłużenia obciążającego lokal mieszkalny nr (...) położony przy ul (...) na rzecz (...). Kwota kredytu zaciągniętego 5 lipca 2012 r. była przeznaczona na wykupienie oraz remont lokalu mieszkalnego nr (...) położonego przy ul. (...) w J., pierwotnie wynajmowanego przez matkę pozwanego. Po otrzymaniu środków z przedmiotowej pożyczki, powódka przelała na konto Pozwanego kwotę w wysokości 41.750,00 zł, a pozwany przelał tę sama kwotę na konto swojej matki P. W. tytułem darowizny, które później zostały przez nią wykorzystane w celu nabycia danego lokalu. Lokal ten został następnie przekazany pozwanemu w drodze darowizny poświadczonej w drodze sporządzenia aktu notarialnego z dnia 15 listopada 2013 r., nr Rep. A-(...) Strony planowały, iż po upływie okresu rodzącego obowiązek podatkowy mieszkanie zostanie włączone do ich wspólności majątkowej.

Dowód: umowa darowizny pieniędzy k. 27; potwierdzenie dokonania transakcji k.28, 29, k. 30; akt notarialny- k. 31-33; wypis z księgi (...) nr (...)- kk. 37-38; zeznania świadka F. L. k. 186 – 187, zeznania powódki D. W. k. 193 – 194; zeznania pozwanego H. W. k. 194 - 195.

Po rozwiązaniu związku małżeńskiego pomiędzy stronami środki w celu spłaty kredytu z 20 października 2015 r. były wciąż pobierane z rachunku powódki, albowiem wcześniej udzieliła Bankowi pełnomocnictwa do dokonania potrąceń wierzytelności właśnie z jej rachunku, zrzekając się jednocześnie prawa do jego odwołania. Przedmiotowy kredyt został ostatecznie spłacony przez powódkę w dniu 30 października 2019 r. Na rozprawie rozwodowej w dniu 11 lipca 2017 r. pełnomocnik H. W. wskazał, iż powód przepisze na siebie zobowiązanie z tytułu kredytu zaciągniętego celem pozyskania mieszkania.

Dowód: pełnomocnictwo k. 21; potwierdzenia dokonania spłat poszczególnych rat pożyczki k. 23- 26, zawiadomienie o wysokości ostatniej raty kredytu k. 22, protokół rozprawy z 11 lipca 2017 r. k. 45 – 46.

Pismem z dnia 4 lutego 2020 r. pozwany został wezwany przez powódkę do zapłaty kwoty 79.121,00 zł w terminie do 20 lutego 2020 r. W odpowiedzi na wezwanie do zapłaty z dnia 14 lutego 2020 r. (doręczono w dniu 20. lutego 2020 r.) Pozwany odmówił uiszczenia w/w kwoty na rzecz powódki.

Dowód: wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem nadania przesyłki- k. 47, odpowiedź na wezwanie- k. 48.

Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie złożonych do akt dokumentów na podstawie których ustalił daty i wysokość zaciąganych przez powódkę jak i strony zobowiązań, przepływów finansowych i przeznaczenia kredytów oraz spłaty kredytu przez powódkę. Dowodom osobowym Sąd dał wiarę o tyle o ile miały potwierdzenie w dokumentach, tym samym twierdzenia powódki o przeznaczeniu całego kredytu z 2011 r. na remont mieszkania przy ul (...) jako sprzeczne z treścią umowy kredytu (wskazującej na refinansowanie poprzedniego kredytu w znacznej kwocie) i nie mające potwierdzenia w dokumentach Sad uznał za niewiarygodne, tak jak i twierdzenia pozwanego o zaciąganiu przez powódkę licznych zobowiązań o których nie miał wiedzy na cele mu nie znane. Z umów złożonych do akt wynika, iż pozwany miał wiedzę o wszystkich 3 kredytach, z czego 2 zaciągnął razem z powódką godząc się na spłatę kredytu wcześniej zaciągniętego przez powódkę, nadto wydatkowanie przez nią środków pochodzących z majątku wspólnego prowadziłoby do powiększenia majątku wspólnego stron, a nie majątku osobistego powódki jak to postrzega pozwany, który nigdy nie wnosił o ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą poprzedzająca zaciąganie tych rzekomych zobowiązań..

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w połowie.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż zarówno powódka, jak i pozwany byli stronami umowy pożyczki ekspresowej z dnia 20 października 2015 r., co znajduje potwierdzenie w treści tej umowy, gdzie obydwoje zostali wskazani jako pożyczkobiorcy. Okoliczność ta świadczy o istnieniu po ich stronie zamiaru wspólnego zaciągnięcia zobowiązania oraz przyjęcia na siebie odpowiedzialności za jego wykonanie. Stąd brak jest podstaw do przyjęcia, iż zobowiązanie to miało charakter wyłącznie indywidualny po stronie któregokolwiek z małżonków. Część tej pożyczki była przeznaczona na spłatę wcześniejszego zobowiązania które strony także zaciągnęły razem, z którego to zostało zrefinansowane zobowiązanie powódki o którym pozwany miał wiedzę i które zostało przeznaczone przynajmniej w części na wydatki niezbędne do pozyskania mieszkania przy ul. (...) przez matkę H. W..

W tym kontekście wypadnie podkreślić, iż ustanowienie pomiędzy stronami rozdzielności majątkowej nie wywiera wpływu na istnienie oraz zakres solidarnej odpowiedzialności z tytułu zobowiązania wynikającego z treści z umowy pożyczki zawartej przed jej ustanowieniem. Solidarność ta nie wynika bowiem z ustroju majątkowego małżeńskiego, lecz bezpośrednio z treści zawartej umowy, w której obie strony zostały wskazane jako dłużnicy. Wpisanie danej osoby jako strony umowy stanowi wyraz jej woli związania się danym stosunkiem prawnym i w konsekwencji prowadzi do objęcia jej wszelkimi prawami i obowiązkami wynikającymi z tej umowy (w tym odpowiedzialnością za wykonanie zobowiązania).

Zgodnie z art. 376 par 1 k.c. treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga przede wszystkim o tym, czy roszczenia regresowe między dłużnikami wystąpią i w jakim zakresie. Źródłem tego stosunku wewnętrznego mogą być postanowienia ustawy lub umowa między dłużnikami solidarnymi. Kiedy reguły rozliczeń nie zostały w taki sposób oznaczone, przejmuje się, że dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać od współdłużników zwrotu w częściach równych. Oznacza to również, że wyłączenie rozliczeń regresowych może wynikać wyłącznie z treści stosunku wewnętrznego, bowiem bez takiego wyłączenia rozliczenia między dłużnikami będą mieć swą podstawę (komentarz do art. 376 k.c. red. Gniewek/Machnikowski 2025 wyd. 12/Wojciech Dubis). W realiach niniejszej sprawy brak jest jakichkolwiek ustaleń lub dowodów wskazujących na istnienie odmiennego stosunku prawnego łączącego pożyczkobiorców, który wyłączałby bądź modyfikował ich wzajemne rozliczenia. Zawarli oni umowę w trakcie trwania wspólności majątkowej, w tym czasie ją rozdysponowali, to że do spłat doszło już po ustaniu wspólności nie modyfikuje zakresu ich zobowiązań w związku z czym powódka miała prawo żądać od byłego męża jako współpożyczkobiorcy połowy kwot uiszczonych po ustaniu wspólności majątkowej tj. po 1 maja 2016 r. Powódka wykazała, iż w tym okresie wpłaciła z tego tytułu łącznie 77.241 zł co uzasadniało zasądzenie na jej rzecz zwrotu połowy tej kwoty w wysokości 38.620,50 zł wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 20 lutego 2020 r. tj daty określonej w wezwaniu do zapłaty z dnia 4 lutego 2020 r. Roszczenie regresowe nie staje się wymagalne w dacie spełnienia wspólnego świadczenia przez współpożyczkobiorcę względem banku, lecz w dacie wezwania współdłużnika do zapłaty co wynika z treści zdania drugiego art. 376 par 1 k.c. W konsekwencji roszczenie w niniejszej sprawie stało się wymagalne zgodnie z ogólnymi regułami wynikającymi z art. 455 k.c. niezwłocznie po skutecznym wezwaniu Pozwanego do zapłaty. Skoro Pozwany nie spełnił przedmiotowego świadczenia w terminie zakreślonym w w/w wezwaniu przez stronę powodową, tj. do dnia 20. lutego 2020 r., to od dnia następnego pozostaje on w opóźnieniu, co uzasadnia zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie art. 481 par. 1 k.c. w zw. z art. 11 par. 2 k.c. Stąd tut. Sąd orzekł jak w pkt. I oddalając powództwo ponad tę kwotę w pkt II.

Odnosząc się do twierdzeń strony powodowej, iż pozwany winien zwrócić cała spłaconą kwotę, bowiem była ona przeznaczona na przysporzenie z majątku osobistego powódki na majątek osobisty pozwanego nie ma podstaw faktycznych i prawnych. Podkreślić wypadnie, iż do remontu lokalu nr (...) przy (...), spłaty obciążającego go zadłużenia i przekazania pieniędzy matce pozwanego doszło w trakcie trwania wspólności majątkowej stron. Nawet więc gdyby przyjąć, iż kwoty z pożyczki w całości stanowiły nakład na majątek osobisty pozwanego (czego powódka nawet nie twierdzi) - przyjmując że lokal stanowił surogat tych wydatków, to zostały dokonane w trakcie trwania małżeństwa stron i ich wspólności majątkowej, w związku z czym jak słusznie wskazał pozwany mogą być rozliczane tylko w postępowaniu o podział majątku wspólnego stosownie do dyspozycji art. 567 par 1 k.p.c. W przedmiotowym postępowaniu Sąd miał kognicję jedynie do wzajemnego rozliczenia byłych małżonków na podstawie regresu z tytułu łączącej ich umowy, zaś wobec treści żądania i nie toczenia się sprawy o podział majątku nie miał podstaw do przekazania sprawy do rozpoznania we właściwym trybie. Powódka spłacała z majątku odrębnego zobowiązanie które zaciągnęła wspólnie z pozwanym, a nie czyniła nakład na jego majątek osobisty, gdyż ten został dokonany znacznie wcześniej. Także twierdzenia powódki o uznaniu zasadności żądań powódki w toku sprawy rozwodowej nie zasługują na akceptację. Twierdzenia w tym zakresie zostały wygłoszone i zawarte w piśmie procesowym złożonym przez pełnomocnika procesowego, nie mającego umocowania do składania oświadczeń materialnoprawnych, a biorąc pod uwagę datę ich składania nie mogły obejmować wszystkich roszczeń dochodzonych niniejszym pozwem. Wskazywały na poczucie pozwanego, iż winien rozliczyć się z tych nakładów z powódką ale nie sposób przyjąć że stanowiły uznanie długu. Jednocześnie nie sposób także podzielić argumentacji pozwanego, iż treści protokołu rozprawy wynika, iż pozwany w toku rozwodu uiścił na rzecz powódki kwotę 17.765,54 zł tytułem spłaty pożyczki a nie alimentów na rzecz dzieci. Kwota ta nie koresponduje nijak z wysokością kwot spłaconych na 11 lipca 2011 r., nie stanowi ani jej całości, ani połowy, pozwany nie wskazał wyraźnie by uiszczał ja z tego tytułu, w związku z powyższym w ocenie Sądu oświadczenie pełnomocnika w tym zakresie stanowi przejaw strategii procesowej nie popartej materiałem dowodowym.

Co do kosztów procesu, mając na względzie, że strony w równym stopniu wygrały sprawę, tut. Sąd, stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik procesu wyrażonej w art. 98 k.p.c. orzekł o ich podziale po połowie w pkt III wyroku..

sędzia Piotr Królikowski