Wyrok SN z 28 lutego 2013, sygn. IV KK 36/13
Data orzeczenia
28 lutego 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Józef Dołhy
Tagi
Podstawa prawna
art. 113
kpk
art. 117
kpk
art. 177
kpk
art. 244
kk
art. 335
kpk
art. 343
kpk
art. 418
kpk
art. 439
kpk
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lutego 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy (przewodniczący)
SSN Kazimierz Klugiewicz
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
Protokolant Dorota Szczerbiak
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk
w sprawie P. M.
skazanego z art. 244 kk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 28 lutego 2013 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w C.
z dnia 6 listopada 2007 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w C., uwzględniając na posiedzeniu złożony przez prokuratora
w trybie art. 335 § 1 k.p.k. wniosek, wyrokiem z dnia 6 listopada 2007 r., uznał
oskarżonego P. M. za winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art.
244 k.k. i za to skazał go na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby; w okresie próby oddał
2
oskarżonego pod dozór kuratora; wymierzył mu grzywnę w wysokości 30 stawek
dziennych po 10 zł każda oraz rozstrzygnął o kosztach sądowych.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w
pierwszej instancji w dniu 14 listopada 2007 r.
Od tego wyroku kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w
całości na korzyść oskarżonego i zarzucił:
I. rażące naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 113 k.p.k.
polegające na nie podpisaniu wyroku przez sędziego sprawozdawcę
orzekającego w sprawie, co stanowi bezwzględną przyczynę
odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k.;
II. rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść wyroku naruszenie
przepisów postępowania karnego – art. 343 § 5 k.p.k. w zw. z art. 117 §
1 i 2 k.p.k., polegające na wydaniu wobec P. M., na posiedzeniu, pod
jego nieobecność, wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy,
w sytuacji, gdy brak było dowodu, że został o nim prawidłowo
powiadomiony.
W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej uwzględnienie na posiedzeniu w
trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Rację ma skarżący, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącym naruszeniem
przepisów postępowania wskazanych w zarzucie kasacji.
Zgodnie z art. 113 k.p.k. orzeczenie podpisują wszyscy członkowie składu
orzekającego, nie wyłączając przegłosowanego, chyba że orzeczenie
zamieszczono w protokole. Zgodnie zaś z art. 418 § 1 k.p.k. ogłoszenie wyroku
następuje po jego podpisaniu.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że wydany na posiedzeniu w dniu 6 listopada
2007 r., w składzie jednoosobowym, wyrok nie został podpisany przez sędziego
przewodniczącego. Został on następnie ogłoszony przez orzekającego w tej
sprawie sędziego.
Zaniechanie podpisania wyroku przez sędziego orzekającego w sprawie w
składzie jednoosobowym, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną
w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. Uchybienie to w aktualnym stanie prawnym, nie może być
3
w żaden sposób konwalidowane - skutkuje obowiązkiem uchylenia dotkniętego nim
orzeczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2012 r., IVKK 18/12,
LEX nr 1119558; z dnia 4 listopada 2010 r., III KK 145/10, LEX nr 653504; z dnia 9
grudnia 2010 r., III KK 285/10, LEX nr 686811).
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy w C., wydając
zaskarżony wyrok, dopuścił się rażącego naruszenia art. 343 § 5 k.p.k. oraz art.
117 § 1 i 2 k.p.k.
Przepisy art. 117 § 1 i 2 k.p.k. stanowią, że uprawnionego do wzięcia udziału w
czynności procesowej zawiadamia się o jej czasie i miejscu, natomiast czynności
nie przeprowadza się m.in. wtedy, gdy osoba uprawniona nie stawiła się a brak jest
dowodu, że została o niej powiadomiona. Zgodnie zaś z art. 343 § 5 k.p.k.,
oskarżony ma prawo wziąć udział w posiedzeniu w przedmiocie rozpoznania
wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k.
Sąd Rejonowy w C. posiedzenie w przedmiocie wniosku prokuratora o
skazanie P. M. bez przeprowadzenia rozprawy wyznaczył na dzień 6 listopada
2007 r. Oskarżony nie stawił się na to posiedzenie. Sąd uznał, że oskarżony został
prawidłowo zawiadomiony o terminie tego posiedzenia, po czym po
przeprowadzeniu niezbędnych czynności procesowych, wydał wyrok.
Decyzja Sądu uznająca, że zawiadomienie o terminie i miejscu posiedzenia
zostało oskarżonemu prawidłowo doręczone, nie znajduje oparcia w materiałach
sprawy i jest oczywiście błędna. W aktach sprawy brak jest bowiem dowodu
doręczenia oskarżonemu zawiadomienia o terminie tego posiedzenia. Znajduje się
nich jedynie nieodebrana przez oskarżonego korespondencja dotycząca
przesłanego mu odpisu aktu oskarżenia (k.63).
W tej sytuacji Sąd Rejonowy w C. powinien był odroczyć posiedzenie w
przedmiocie rozpoznania wniosku złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. i
zawiadomić oskarżonego w sposób prawidłowy o nowym terminie posiedzenia. Nie
czyniąc tego i rozpoznając na tym posiedzeniu, pod nieobecność oskarżonego,
wniosek o jego skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, rażąco naruszył przepisy
art. 343 § 5 k.p.k. i art. 177 § 1 i 2 k.p.k., co miało istotny wpływ na treść wydanego
orzeczenia.
Ponadto zauważyć trzeba, że z odpisu wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 5
listopada 2011 r., sygn. akt IV K …/07, oraz danych o okresie zaliczonym na poczet
orzeczonej tym wyrokiem kary (k. 11 – 12 akt SN) wynika, że P. M. w okresie od
4
dnia 30 września 2007 r. do dnia 15 listopada 2007 r. był pozbawiony wolności. W
konsekwencji zawiadomienie o terminie posiedzenia wyznaczonego na dzień 6
listopada 2007 r., wysłane w dniu 11 października 2007 r. na podany przez niego
adres dla doręczeń, nie mogło zostać mu doręczone.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, oceniając zarzuty i wniosek skarżącego
za oczywiście zasadne, uwzględnił kasację na posiedzeniu.
Ponownie rozpoznając sprawę sąd właściwy będzie procedował z
poszanowaniem przepisów postępowania karnego i uniknie stwierdzonych powyżej
uchybień. Wymierzając oskarżonemu karę uwzględni działanie zakazu
reformationis in peius.
Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.