Wyrok z 3 grudnia 2025, sygn. I Ca 313/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 grudnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Łomży Wydział I Cywilny

w składzie :

Przewodnicząca: Edyta Piorunek

protokolant: Agata Fronc

po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2025 r. w Łomży

na rozprawie

sprawy z powództwa D. B.

przeciwko (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą we W.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego

od wyroku Sądu Rejonowego w Łomży z dnia 16 czerwca 2025r. sygn. akt I C 526/24upr

I.  zmienia zaskarżony wyrok:

a)  w punkcie I. w ten sposób, że nadaje mu treść „powództwo oddala”;

b)  w punkcie II. w ten sposób, że nadaje mu treść „zasądza od powoda D. B. na rzecz pozwanego (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą we W. kwotę 304,- zł (trzysta cztery złote) tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty”;

II.  zasądza od powoda D. B. na rzecz pozwanego (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą we W. kwotę 152,- zł (sto pięćdziesiąt dwa złote) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od uprawomocnienia się punktu II. niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I Ca 313/25

Uzasadnienie faktyczne wyroku Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 3 grudnia 2025 r.

Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym. Również Sąd Okręgowy jako Sąd II instancji rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym. Sąd Odwoławczy nie prowadził postępowania dowodowego, zatem na podstawie art. 505 ¹³ § 2 k.p.c. uzasadnienie wyroku obejmować będzie jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie prawne.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego okazała się zasadna.

Kwestia zasadności powództwa koncentrowała się na prawidłowym zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz.U.2025.1362) – dalej zwanej UKK, a mianowicie jej art. 45 w kontekście ustalonego stanu faktycznego. W sprawie bezspornym było, że strony łączyła umowa kredytu z 7 stycznia 2020 r. nr (...). Powód wystosował do pozwanego pismo z 17 kwietnia 2024 r. „Oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego wraz z informacją o abuzywności postanowień umowy kredytu i wezwaniem do zapłaty”. W piśmie powód wskazał zarzuty, na których oparł swoje oświadczenie. Zarzucił też, iż umowa kredytu zawiera postanowienia abuzywne w zakresie „a) zastrzegającym kredytowane koszty kredytu (prowizje lub składkę ubezpieczeniową), b)przewidującym naliczanie oprocentowania od kredytowanych kosztów kredytu”.

Sąd Rejonowy analizując zgłoszone zarzuty za zasadny uznał jedynie zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 4 UKK polegający na błędnym określeniu wartości całkowitej kwoty kredytu oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 UKK poprzez błędne określenie stawki RRSO. Podstawą powyższego było przyjęcie, iż pochodzące z kredytu środki w kwocie 6.652,67 zł na sfinansowanie składki z tytułu ubezpieczenia indywidualnego oraz w wysokości 702,- zł z tytułu składki ubezpieczenia asistance stanowią koszt kredytu. Zdaniem Sądu Rejonowego kwoty te błędnie umieszczono w kwocie kredytu a nie w całkowitym koszcie kredytu. Sąd ten wskazał, że pozwany nie przedłożył umowy ubezpieczenia indywidualnego, z której wynikałby zakres tego ubezpieczenia, jak również jego dobrowolność. Ponadto na podstawie zeznań powoda uznał, iż zawarcie umowy ubezpieczenia było warunkiem koniecznym uzyskania kredytu, dlatego też zasadnym było zaliczenie składek na ubezpieczenie do całkowitego kosztu kredytu. Ich zaliczenie do całkowitej kwoty kredytu skutkowało błędnym wskazaniem RRSO.

Odwołując się do treści art. 378 § 1 k.p.c., Sąd Okręgowy wskazuje, że w postępowaniu apelacyjnym sąd drugiej instancji, kontynuując postępowanie przed sądem pierwszej instancji, rozpoznaje sprawę na nowo w sposób w zasadzie nieograniczony. Obowiązujący w procesie cywilnym model tzw. apelacji pełnej, nakłada tym obowiązek samym obowiązek ponownego badania sprawy, przeprowadzania w niezbędnym zakresie postępowania dowodowego oraz orzekania na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji. Postępowanie apelacyjne jest zatem kontynuacją postępowania merytorycznego, co obligowało Sąd Okręgowy do oceny, czy zaistniały przesłanki do skutecznego skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Ocena ta obejmowała nie tylko ustalenie, czy złożenie oświadczenia woli nastąpiło we właściwym terminie ale również, czy zaistniały przesłanki uzasadniające uprawnienie do jego złożenia.

Zdaniem Sądu Okręgowego nie zaszły przesłanki do skorzystania przez powoda z sankcji kredytu darmowego przewidzianej art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Jest to sankcja bardzo dotkliwa, dlatego też jej stosowanie winno mieć charakter wyjątkowy i w sytuacjach, w których pojawia się element nieuczciwego (nierzetelnego) postępowania wobec konsumenta.

Analiza zapisów umowy w powiązaniu z treścią zeznań powoda prowadzi do wniosku, iż została ona sporządzona w zgodzie z wymogami przepisów wymienionych w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Istotnie pozwany w toku postępowania przed Sądem I instancji nie przedłożył umowy ubezpieczenia indywidualnego, lecz dołączył ją dopiero do apelacji, jednakże i bez tego dokumentu możliwa była prawidłowa interpretacja zapisów umowy kredytu odnośnie fakultatywności czy obligatoryjności zawarcia umów ubezpieczenia. Sąd Rejonowy zbyt pobieżnie dokonał analizy wyjaśnień i zeznań powoda kwitując je w zasadzie jednym zdaniem, iż z zeznań powoda wynika jednoznacznie, że warunkiem koniecznym uzyskania kredytu było zawarcie umowy ubezpieczenia. Tymczasem słusznie podnosi pozwany w swojej apelacji, że powód sam był zainteresowany zawarciem umowy ubezpieczenia. W punkcie I. 1 umowy wskazano, że w związku z umową Kredytobiorca zobowiązany jest, oprócz odsetek w wysokości określonej w pkt I 4 umowy, ponieść także inne koszty w wysokości określonej w pkt I 1 umowy, tj. prowizję za udzielenie kredytu i opłatę za wybrany sposób przekazania środków oraz według swojego wyboru składki z tytułu ubezpieczenia indywidualnego i ubezpieczenia assistance w wysokości określonej w pkt I 1 umowy. W punkcie I 1 umowy wskazano, zaś że bank udziela kredytobiorcy, na jego wniosek, kredytu w wysokości 39.599,20 zł, obejmującego m.in. środki na sfinansowanie składki z tytułu ubezpieczenia indywidualnego 6.652,67 zł, środki na sfinansowanie składki z tytułu ubezpieczenia assistance 702,- zł. Umowa kredytu w żadnym jej postanowieniu nie odnosi się do konieczności zawarcia umowy ubezpieczenia, nie uzależnia od tego np. wysokości oprocentowania. Ze złożonej w toku postępowania przed Sądem I instancji umowy ubezpieczenia assistance „Pomoc na zawołanie” jednoznacznie wynika, iż umowa miała charakter dobrowolny (pkt. III i VII 4), a ubezpieczony w terminie 30 dni od dnia jej zawarcia mógł odstąpić od umowy (pkt. VII 2), bez jakichkolwiek konsekwencji dla bytu umowy kredytu i jej warunków. Warunki finansowe umowy ubezpieczenia assistance były korzystne, bowiem za cały 5-letni okres ubezpieczenia składka wyniosła 702,- zł. Także w formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego jednoznacznie określono, że koszty ubezpieczenia indywidualnego są dobrowolne.

Jeżeli chodzi zaś o twierdzenia powoda, to należy zauważyć, że generalnie wydawał się zupełnie niezorientowany co do jakichkolwiek warunków umowy, lecz w ocenie Sądu Okręgowego jest to jedynie przyjęta strategia procesowa, o czym świadczy niespójność wyjaśnień i zeznań powoda. Wprawdzie czytał umowę, lecz nie wiedział, że będzie musiał zapłacić prowizję, chociaż obowiązek zapłaty prowizji i jej wysokość jednoznacznie wynika z umowy (pkt 1). O prowizji miał się dowiedzieć rok temu. Dalej w swoich wyjaśnieniach twierdził jednak, że przy zawarciu umowy poinformowano go, że może kredyt spłacić wcześniej i wówczas odzyska część kwoty ubezpieczenia i prowizji. Odnośnie umowy ubezpieczenia z jednej strony twierdził, że „musiał podpisać ubezpieczenie, by dostać kredyt”, ale jednocześnie był zorientowany, że „całość kredytu miała być spłacona w ramach tego ubezpieczenia, gdyby coś mu się stało”. Stwierdzenie to jednoznacznie świadczy o tym, że powód by zainteresowany zawarciem ubezpieczenia, a wynika to jeszcze bardziej z zeznań złożonych na ostatniej rozprawie. Zeznał, że ubezpieczenie było „w razie jego śmierci” oraz, że „myślał, że to ubezpieczenie w momencie jego śmierci sprawy, że bliscy nie będą mieć tego kredytu”. Zdaniem Sądu Okręgowego zeznania powoda w powiązaniu z zapisem w umowie kredytu o dobrowolności ubezpieczenia świadczą o tym, że powód świadomie i celowo podjął decyzję o skorzystaniu z umowy ubezpieczenia, zarówno indywidualnego, jak i assistance. Z zeznań powoda wynika także, że wiedział o możliwości rezygnacji z ubezpieczenia. Możliwość odstąpienia od umowy ubezpieczenia przeczy tezie o jego obligatoryjności. Gdyby umowa ubezpieczenia stanowiła warunek udzielenia kredytu, to zapisy na ten temat miałyby odzwierciedlenie w treści umowy w zapisach dotyczących zabezpieczeń. Nie sposób uznać, że kredytobiorca miałby możliwość swobodnego odstąpienia od umowy, gdyby stanowiła ona warunek udzielenia kredytu i jego zabezpieczenie.

Potwierdzeniem powyższej argumentacji są zapisy umowy ubezpieczenia indywidualnego dołączonej do apelacji, w której jednoznacznie wskazano, że zawarcie umowy było dobrowolne (pkt II ) i jest możliwość odstąpienia od umowy ubezpieczenia w terminie 30 dni od jej zawarcia (kpt V 1. Umowy) bez żadnych konsekwencji dla umowy kredytu.

Wobec powyższego kwestionowane zapisy umowy w zakresie określenia całkowitej kwoty kredytu oraz stawki RRSO są prawidłowe. Obowiązek informacyjny został przez pozwanego wykonany prawidłowo. Nie zachodzi zatem przypadek, kiedy konsument zawiera umowę kredytu pod wpływem wprowadzającej w błąd nieprawdziwej informacji o wysokości RRSO.

Jeżeli chodzi o pozostałe zarzuty strony powodowej, na których opierała ona swoje oświadczenie o sankcji kredytu darmowego, Sąd Okręgowy podziela w całości ocenę prawną dokonaną przez Sąd I instancji, bez konieczności jej przytaczania. Sad Rejonowy wnikliwie je przeanalizował i szczegółowo do nich odniósł w uzasadnieniu.

Powyższe uzasadnia wniosek, że oświadczenie powoda o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, aczkolwiek złożone w terminie, nie było usprawiedliwione i uzasadnione.

W konsekwencji, z uwagi na uwzględnienie apelacji pozwanego, należało zmienić zaskarżone orzeczenie także w pkt II orzeczenia tj. w zakresie kosztów postępowania zasądzając na rzecz pozwanego poniesione koszty zastępstwa procesowego (270 zł) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w pkt I. i II..

O kosztach procesu za drugą instancję Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu określoną w art. 98§1 i §1 ¹ k.p.c. zasądzając koszty opłaty od apelacji i koszty zastępstwa procesowego w stawce minimalnej od wartości przedmiotu zaskarżenia (135 zł) wraz z kosztami opłaty skarbowej.