Uzasadnienie z 11 grudnia 2025, sygn. VIII U 1872/25
Sygn. akt VIII U 1872/25
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 21.05.2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 28.04.2025 r. odmówił H. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2022 roku poz. 504 ze zm.), ponieważ umowa o pracę uległa rozwiązaniu z upływem czasu, na który została zawarta.
(decyzja – k. 29-29 verte plik IV załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Decyzją z dnia 4.07.2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. ponownie odmówił H. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego, gdyż z przedłożonego świadectwa pracy wynika, że rozwiązanie umowy o pracę nie nastąpiło wyłącznie z powodu likwidacji zakładu pracy a również z upływem czasu, na który umowa o pracę została zawarta.
Pozostałe warunki niezbędne do otrzymania świadczenia zostały jak wskazywał ZUS spełnione przez ubezpieczoną.
(decyzja – k. 34-35 plik IV załączonych do sprawy akt organu rentowego)
W związku z powyższym odwołanie w sprawie złożyła H. K.. Wnioskodawczyni wniosła o przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazała, iż rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło faktycznie z powodu likwidacji zakładu pracy.
(odwołanie – k. 3-4)
Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując dotychczasową argumentację.
(odpowiedź na odwołanie – k. 25-26)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Ubezpieczona H. K. urodziła się w dniu (...)
(okoliczność bezsporna)
W dniu 28.04.2025 r. ubezpieczona złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o świadczenie przedemerytalne. Do wniosku załączyła m.in. świadectwo pracy potwierdzające jej zatrudnienie w (...) M. L. (1) opatrzone datą 01.10.2024 r., w którym pracodawca wskazał, że stosunek pracy ustał na podstawie art. 30 § 1 pkt 4 k.p. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 29 lit. b ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy tj. uległ rozwiązaniu z upływem czasu, na który umowa o pracę była zawarta.
(wniosek – k. 1-2, świadectwo pracy – k. 4-6 plik IV załączonych do sprawy akt organu rentowego, świadectwo pracy – k. 36-37)
Decyzją z dnia 21.05.2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 28.04.2025 r. odmówił H. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ umowa o pracę uległa rozwiązaniu z upływem czasu, na który została zawarta.
(decyzja – k. 29-29 verte plik IV załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Wnioskodawczyni w dniu 10.06.2025 r. wystąpiła do pracodawcy o sprostowanie treści świadectwa pracy- korektę w zakresie punktu 4 ppkt a.
(wniosek – k. 40)
W odpowiedzi na powyższe płatnik sprostował wystawione wnioskodawczyni świadectwo pracy z dnia 1.10.2024 r.
W dniu 25.06.2025 r. wnioskodawczyni przedłożyła w organie rentowym świadectwo pracy – korektę potwierdzające jej zatrudnienie w (...) M. L. (1) opatrzone datą 20.06.2025 r., w którym pracodawca wskazał, że stosunek pracy został rozwiązany ze skarżącą na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 29 lit. b ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz na podstawie art. 30 § 1 pkt 4 k.p.
(świadectwo pracy - korekta – k. 32-33 plik IV załączonych do sprawy akt organu rentowego, świadectwo pracy – korekta – k. 38-39)
Decyzją z dnia 4.07.2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. ponownie odmówił H. K. prawa do świadczenia przedemerytalnego, gdyż z przedłożonego świadectwa pracy wynika, że rozwiązanie umowy o pracę nie nastąpiło wyłącznie z powodu likwidacji zakładu pracy a również z upływem czasu, na który umowa o pracę została zawarta.
(decyzja – k. 34-35 plik IV załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Wnioskodawczyni bezpośrednio przed nabyciem prawa do zasiłku dla bezrobotnych była zatrudniona w firmie (...) na stanowisku szwaczki do 30.09.2024 r. Umowa o pracę ze wskazanym płatnikiem została zawarta na czas określony od 01.04.2022 r. do 30.09.2024 r.
(świadectwo pracy – k. 4-6, umowa o pracę – k. 7, zaświadczenie z (...) – k. 8 plik IV załączonych do sprawy akt organu rentowego, umowa o pracę – k. 32, świadectwa pracy – k. 36-39, zeznania świadka M. L. (1) na rozprawie w dniu 12.11.2025 r. e-protokół (...):02:24-00:09:50 – płyta CD – k. 55, zeznania wnioskodawczyni na rozprawie w dniu 12.11.2025 r. e-protokół (...):11:31-00:15:53 – płyta CD – k. 55)
Płatnik składek miał szwalnię. S. głównie odzież damską. W firmie w firmie (...) do ubezpieczeń społecznych była zgłoszona następująca ilość osób:
- (...) -13 ubezpieczonych
- (...)- 13 ubezpieczonych
- (...) -13 ubezpieczonych
- (...) -13 ubezpieczonych
- (...)-13 ubezpieczonych
- (...) -13 ubezpieczonych
- (...) -13 ubezpieczonych
- (...)-13 ubezpieczonych
- (...)-13 ubezpieczonych
- (...) - 4 ubezpieczonych
- (...) -1 ubezpieczony
- (...) -1 ubezpieczony
(pismo – k. 49, zeznania świadka M. L. (1) na rozprawie w dniu 12.11.2025 r. e-protokół (...):02:24-00:09:50 – płyta CD – k. 55)
Płatnik składek M. L. (1) nie zamierzał przedłużyć z wnioskodawczynią umowy o pracę, ponieważ podjął decyzję o zakończeniu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w związku z zaistniałymi problemami finansowymi. Sytuacja finansowa płatnika z miesiąca na miesiąc ulegała sukcesywnemu pogorszeniu. Z datą 30.09.2024 r. wszelka produkcja ustała. Nastąpiła likwidacja stanowisk pracy. Większość pracowników, w tym ubezpieczona, zatrudnionych była do 30.09.2024 r. Pozostały jedynie 3 osoby, które kończyły jeszcze rozpoczętą produkcję. Jednak ich zatrudnienie również zakończyło się, ostatecznie w dniu 31.10.2024 r. Umowa najmu lokalu, w którym mieściła się szwalnia zakończyła się. Maszyny szwalnicze poszły na złom, bowiem były stare.
Gdyby jednak M. L. kontynuował prowadzenie działalności, to na pewno zatrudniałby nadal ubezpieczoną, gdyż była bardzo dobrym i doświadczonym pracownikiem, tym bardziej, że ubezpieczona dopytywała się, czy będzie z nią przedłużona umowa o pracę.
(zeznania świadka M. L. (1) na rozprawie w dniu 12.11.2025 r. e-protokół (...):02:24-00:09:50 – płyta CD – k. 55, zeznania wnioskodawczyni na rozprawie w dniu 12.11.2025 r. e-protokół (...):11:31-00:15:53 – płyta CD – k. 55)
W systemie informatycznym ZUS identyfikuje się wyrejestrowanie płatnika - (...) od 21.12.2024 r.
(pismo – k. 49, zeznania świadka M. L. (1) na rozprawie w dniu 12.11.2025 r. e-protokół (...):02:24-00:09:50 – płyta CD – k. 55)
Odwołująca się od dnia 7.10.2024 r. do chwili obecnej jest zarejestrowana w (...) w Ł. jako bezrobotna i w tym okresie pobierała zasiłek dla bezrobotnych.
Okres 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych upłynął w dniu 05.04.2025 roku.
W okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawczyni nie odmówiła bez nieuzasadnionej przyczyny propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, bądź zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych w rozumieniu ustawy o świadczeniach przedemerytalnych.
(zaświadczenie z (...) – k. 8, karta wypłat świadczeń – k. 9 plik IV załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy uznał, że wbrew zapatrywaniom organu rentowego, że wnioskodawczyni spełniła wszystkie przesłanki, od których zależało nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych (j.t. Dz. U. z 2025 r. poz. 421 ze zm.) tj. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 2 wskazanej ustawy (ust. 1) prawo do świadczenia przysługuje osobie, która, m.in:
1) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta oraz 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 214), zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia", w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
3) do dnia ogłoszenia upadłości prowadziła nieprzerwanie i przez okres nie krótszy niż 24 miesiące pozarolniczą działalność, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 497, 863, 1243 i 1615), zwanej dalej "ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych", i za ten okres opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne oraz do dnia ogłoszenia upadłości ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta i 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
4) zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 30 dni od dnia ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pobieranej nieprzerwanie przez okres co najmniej 5 lat, i do dnia, w którym ustało prawo do renty, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
4a) zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 323, 858, 1615 i 1871), lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2024 r. poz. 246), pobieranych nieprzerwanie przez okres co najmniej 365 dni, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana, albo przyznaniem osobie, nad którą opieka była sprawowana, prawa do świadczenia wspierającego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. poz. 1429 i 2760), i do dnia, w którym ustało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
5) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
6) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn.
Przy tym zgodnie z ust. 2 i 3 wskazanego przepisu za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa w ust. 1, uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami art. 5-9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1631 i 1674) zwanej dalej "ustawą o emeryturach i rentach z FUS".
Świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki:
1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna;
2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych;
3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 29 obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 20.04.2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U 2025 poz. 214) ilekroć w ustawie jest mowa o przyczynach dotyczących zakładu pracy - oznacza to:
a) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878, 1222, 1871 i 1965), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników,
b) rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych,
c) wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w przypadku śmierci pracodawcy lub gdy odrębne przepisy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy lub stosunku służbowego w wyniku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy,
d) rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika na podstawie art. 55 § 1 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy z uwagi na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika;
W rozpoznawanej sprawie organ rentowy podkreślił, że ubezpieczona nie spełniła tylko jednej do świadczenia przedemerytalnego, a mianowicie dotyczącej okoliczności ustania zatrudnienia. Pozostałe warunki wnioskodawczyni spełniała.
W decyzji z dnia 21.05.2025 roku, jak również w wydanej później z dnia 4.07.2025 roku organ rentowy odmówił ubezpieczonej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego wskazując, że nie spełniła ona wszystkich przesłanek, gdyż jak wynika ze świadectwa pracy – korekty z dnia 20.06.2025 r., wystawionego przez płatnika składek stosunek pracy ze skarżącą ustał w wyniku wygaśnięcia umowy z upływem czasu na jaki była zawarta – art. 30 § 1 ust 4 k.p. oraz na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 29 lit. b ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a zatem jak podnosił ZUS rozwiązanie umowy o pracę nie nastąpiło wyłącznie z powodu likwidacji zakładu pracy. Ubezpieczona w odwołaniu wskazywała natomiast, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z powodu likwidacji zakładu pracy.
Przy ustalaniu czy doszło do rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy czy też nie, niewystarczające jest oparcie się na zapisie w świadectwie pracy, ale konieczne jest ustalenie jaka była faktyczna przyczyna ustania stosunku pracy.
Wobec powyższego, Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe celem ustalenia faktycznej przyczyny rozwiązania umowy o pracę z wnioskodawczynią.
Okoliczność likwidacji pracodawcy stanowi przesłankę konieczną do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Dokonując analizy we wskazanym zakresie Sąd miał na względzie, że w orzecznictwie sądów powszechnych, jak również Sądu Najwyższego, przez długi czas wskazywano, że nie można mówić o "likwidacji pracodawcy", jeśli tym pracodawcą jest osoba fizyczna. Zmiana tego stanowiska zaczęła się jednak rysować po 2010 r. W szczególności w wyrokach z dnia 11 maja 2017 r. ((...) UK 213/16, LEX nr 2312025) oraz z dnia 22 kwietnia 2015 r. ((...) UK 185/14, LEX nr 1681884) Sąd Najwyższy akcentował, że pojęcie "likwidacji pracodawcy" na gruncie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych ma uniwersalny charakter i zawiera ten sam zespół desygnatów, niezależnie od formy organizacyjnej pracodawcy, natomiast przyjęcie odmiennej koncepcji wykluczałoby pracownika wykonującego pracę na rzecz pracodawcy będącego osobą fizyczną z grona osób uprawnionych do świadczenia przedemerytalnego w związku z likwidacją pracodawcy, a dokonana w ten sposób interpretacja prawa prowadzi do wniosków sprzecznych z celem ustawy. Ten z kolei nie może być identyfikowany z zamierzonym przez ustawodawcę ograniczeniem kręgu uprawnionych do świadczenia przedemerytalnego w zależności od statusu pracodawcy. Z aksjologicznego punktu widzenia nie ma uzasadnionych przesłanek do automatycznego wykluczenia z grona uprawnionych do świadczenia części pracowników z uwagi na zatrudnienie w określonym podmiocie mającym status pracodawcy. To nie rodzaj pracodawcy decyduje o prawie do świadczenia przedemerytalnego, lecz utrata miejsca pracy z przyczyn leżących po jego stronie. Forma organizacyjna pracodawcy nie stanowi więc cechy usprawiedliwiającej różnicowanie sytuacji pracownika na gruncie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Powyższe oznacza, że w przypadku M. L. (1). - pracodawcy odwołującej będącego osobą fizyczną także można mówić o likwidacji pracodawcy w rozumieniu, jakie temu pojęciu nadaje art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia sporu było w tej sytuacji, czy taka likwidacja faktycznie nastąpiła.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11.05.2017 r., (...) UK 213/16 (LEX nr 2312025) wskazał, że skoro osoba fizyczna w związku z zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej rozwiązała stosunek pracy z ostatnim pracownikiem, to przestała być podmiotem zatrudniającym, a w konsekwencji uznać można, że została zlikwidowana jako pracodawca. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na to, że ustawa o świadczeniach przedemerytalnych nie zawiera legalnej definicji pojęcia "likwidacja pracodawcy", takiej definicji brak jest także na gruncie unormowań kodeksu pracy, chociaż termin ten pojawia się w treści art. 41 1 k.p., ponadto posługują się nim także inne akty prawa pracy i prawa ubezpieczeń społecznych. Na tle wykładni art. 41 1 k.p. w orzecznictwie Sądu Najwyższego pierwotnie prezentowano stanowisko, zgodnie z którym likwidacja zakładu pracy to całkowite, stałe i faktyczne jego unieruchomienie jako całości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 1989 r., I PRN 62/88, OSPiKA 1990/4/204). Pogląd ten, akcentujący tzw. likwidację przedmiotową, wyrażany był w judykaturze przed nowelizacją Kodeksu pracy ustawą z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 110), wprowadzającą w miejsce zakładu pracy, jako podmiotu zatrudniającego, pojęcie pracodawcy. Nowelizacja ta wyeliminowała też z Kodeksu pracy termin "likwidacja zakładu pracy", wiążąc w art. 41 1 i innych przepisach odnośne skutki prawne z "likwidacją pracodawcy". Dało to asumpt do stwierdzenia, że skutki te powstają w razie utraty podmiotowości prawnej przez pracodawcę (zakład pracy w znaczeniu podmiotowym w dawnym rozumieniu k.p.), a nie w związku z całkowitym unieruchomieniem placówki zatrudnienia, tj. zniesieniem zakładu pacy w znaczeniu przedmiotowym. Od tamtej pory likwidację pracodawcy zaczęto łączyć z utratą jego bytu prawnego, a nie z faktyczną likwidacją placówki zatrudnienia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1998 r., I PKN 310/98, OSNAPiUS 1999/19/614; z dnia 24 listopada 1998 r., I PKN 455/98, OSNAPiUS 2000/1/24 i z dnia 4 października 2000 r., I PKN 57/2000, OSNAPiUS 2002/9/210). Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na to, że orzeczenia podejmujące temat likwidacji podmiotu zatrudniającego dotyczyły z reguły pracodawców będących jednostkami organizacyjnymi, podczas gdy z art. 3 k.p. wynika, że pojęcie pracodawcy jest szersze i obejmuje także osoby fizyczne. Sąd Najwyższy wskazał w związku z tym, że próbując określić, kiedy zachodzi likwidacja pracodawcy - osoby fizycznej, należy zgodzić się z tezą, według której samo wykreślenie tej osoby z ewidencji działalności gospodarczej nie może być utożsamiane z likwidacją pracodawcy w rozumieniu art. 41 1 k.p. Decyzja ta ma skutki administracyjnoprawne, a jej charakter jest deklaratoryjny, nie stanowi o zniesieniu podmiotowości prawnej zgłaszającego. Możliwe jest ponadto, że osoba ta zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej (i zatrudniania pracowników), tracąc przymiot przedsiębiorcy, na długo przed zgłoszeniem tego faktu do ewidencji działalności gospodarczej, albo też kontynuuje faktycznie taką działalność, zatrudniając w tym celu pracowników, mimo uprzedniego wykreślenia jej z ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto sama likwidacja jest pewnym procesem, zwykle rozciągniętym w czasie, obejmującym formalny stan związany z wyrejestrowaniem działalności w organie ewidencyjnym oraz faktyczne i trwałe zakończenie prowadzonej działalności i rozwiązanie w związku z tym stosunków pracy ze wszystkimi pracownikami w celu zakończenia działalności, z którą wiązało się prowadzenie zakładu pracy w znaczeniu przedmiotowym.
Z ustaleń Sądu wynika że, M. L. (1) prowadził działalność gospodarczą, której przedmiotem było szycie głównie odzieży damskiej, zatrudniał szwaczki. Wnioskodawczyni natomiast była szwaczką z wieloletnim doświadczeniem, docenianą przez swojego pracodawcę.
W połowie 2024 r. M. L. podjął decyzję o zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej z powodów finansowych, o czym poinformował pracownice. Z datą 30.09.2024 r. wszelka produkcja ustała. Większość pracowników, w tym ubezpieczona zatrudnionych była do 30.09.2024 r. Pozostały jedynie 3 osoby, które kończyły jeszcze rozpoczętą produkcję. Jednak ich zatrudnienie również zakończyło się ostatecznie miesiąc później, w dniu 31.10.2024r.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie – niekwestionowany przez strony – potwierdza, że działalność gospodarcza nie jest kontynuowana. W systemie informatycznym ZUS identyfikuje się wyrejestrowanie płatnika - (...) od 21.12.2024 r. Umowa najmu lokalu, w którym mieściła się szwalnia została wypowiedziana, a maszyny szwalnicze zezłomowano. Powodem zaprzestania działalności gospodarczej była nieopłacalność dalszego funkcjonowania, brak satysfakcjonujących dochodów.
Choć pracodawca ubezpieczonej wpisał w świadectwie pracy równolegle ze wskazaną przyczyną informację, iż rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło z upływem czasu, na który umowa o pracę była zawarta, to jednak głównym powodem ustania stosunku pracy ubezpieczonej – nieprzedłużenia umowy o pracę – były przyczyny ekonomiczne pracodawcy.
W konsekwencji Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, wnioskodawczyni spełniła wszystkie przesłanki, od których zależało nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy w Łodzi na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł, jak w sentencji wyroku.