Wyrok z 18 grudnia 2025, sygn. I C 1589/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 grudnia 2025 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący	Sędzia SO Paweł Lasoń
Protokolant	Klaudia Skrobek

po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 roku w X.

na rozprawie

sprawy z powództwa G. V. (1)

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w I.

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności

1.  pozbawia wykonalności, wobec G. V. (2), tytuł wykonawczy w postaci zaopatrzonego w klauzulę wykonalności nakazu zapłaty, wydanego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, dnia 25 listopada 2011 roku, w sprawie I Nc 65/11;

2.  zasądza od pozwanego Banku (...) Spółki Akcyjnej w I. na rzecz powódki G. V. (2) kwotę 13.284 (trzynaście tysięcy dwieście osiemdziesiąt cztery) złote brutto tytułem wynagrodzenia ustanowionego z urzędu pełnomocnika radcy prawnego W. G. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty;

3.  nakazuje pobrać od pozwanego Banku (...) Spółki Akcyjnej w I. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim kwotę 1.000 (jeden tysiąc) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od uwzględnionego powództwa.

Sędzia Paweł Lasoń

Sygn. akt I C (...)/23

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 23 lutego 2024 r. (data nadania) G. V. (1), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego – radcę prawnego, wniosła o pozbawienie wykonalności w całości w stosunku do powódki tytułu wykonawczego w postaci zaopatrzonego w klauzulę wykonalności nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt I Nc 65/11 zasądzającego solidarnie od G. V. (3), T. B. (1) oraz O. B. (1) na rzecz pozwanego Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w I.. kwotę 205.474,66 zł wraz z odsetkami w wysokości 1,8 – krotności odsetek ustawowych liczonych od dnia 3 listopada 2011 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 2.586 zł kosztów procesu.

W uzasadnieniu powódka podniosła, że w dniu 12 marca 2003 r. T. i O. małżonkowie B. zawarli z pozwanym (...) S.A. umowę kredytu hipotecznego nr (...) na potrzeby inwestycji na należącej do nich nieruchomości położonej przy (...). Powódka z uwagi na dobre kontakty z T. B. (1) zgodziła się zostać poręczycielem przedmiotowej umowy. W trakcie podpisywania umowy powódka jednakże została współkredytobiorcą. Po kilku latach T. i O. B. (1) zaprzestali spłacania kredytu, w reakcji na co pozwany podjął działania prawne zmierzające do egzekucji należności z umowy kredytu od powódki. Pozwany zaniechał egzekucji z majątku T. i O. B. (1) z uwagi na większe trudności jej przeprowadzenia. Powódka wskazała, że wielokrotnie domagała się wszczęcia egzekucji z nieruchomości, która stanowiła hipoteczne zabezpieczenie przedmiotowego kredytu, jednakże jej prośby u pozwanego były bezskuteczne. T. B. (1) oszukała wiele osób i została uznana za winną licznych przestępstw, które polegały na wyłudzeniu korzyści majątkowych przez nakłonienie bliskich, znajomych i podwładnych (była dyrektorem szkoły) do zaciągnięcia dla niej kolejnych kredytów. Powódka była pierwsza z osób, które padła ofiarą oszustw T. B. (1). Sama T. B. (1) wraz córką nadal mieszka na nieruchomości wybudowanej z pieniędzy otrzymanych w tym kredycie. Nie zamierza spłacać swoich długów wobec powódki ani innych osób którym wyrządziła skodę. Jest arogancka i pełna pretensji do powódki /pozew k. 6-10/

W odpowiedzi na pozew pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na swoją rzecz od powódki kosztów zastępstwa procesowego.

Pozwany w uzasadnieniu podniósł, że powódka jako współkredytobiorca umowy kredytu jest solidarnie odpowiedzialna za dług. Wobec bezskuteczności prowadzonej egzekucji z majątku T. B. (1) oraz O. B. (1) i jego spadkobierców, nie udało się uzyskać zaspokojenia wierzytelności. Nadto pozwany podniósł, że powódka miała świadomość zaciągniętej na siebie odpowiedzialności jako współkredytobiorcy. Pozwany wskazał, że informował powódkę o przyczynach nieprzejęcia nieruchomości państwa B. na własność, wskazując, że z przyczyn niezależnych od pozwanego nie mógł tego dokonać, a ostatecznie nie uznał tego sposobu zaspokojenia wierzytelności za właściwy. Pozwany uzasadniał, że nie ma obowiązku podejmować działań niekorzystnych dla siebie, aby zwolnić dłużnika z zobowiązania. Nadto pozwany podniósł, że powódka nie udowodniła wysokości dokonanych przez siebie spłat. /odp. na pozew k. 67-71/

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

T. B. (1) z mężem, O. B. (1), potrzebowali pieniędzy na budowę domu. Z uwagi na brak zdolności kredytowej małżonkowie B., poprosili o pomoc G. V. (3), która była koleżanką z pracy i pracownicą szkoły, w której T. B. (1) sprawowała funkcję dyrektora placówki. Była też dobra koleżanka matki T. B. (1).

Powódka ufała T. B. (1), dobrze znała jej matkę, dlatego zgodziła się poręczyć umowę. W trakcie czynności w banku okazało się, że bank nie zgodził się jedynie na poręczenie ze strony G. V. (2), ale wymagał aby G. V. (1) przystąpiła do umowy jako współkredytobiorca. Od samego początku było jasne, że kredyt miał być zaciągany na budowę domu przez T. B. (1) i O. B. (1), którzy byli wyłącznymi właścicielami gruntu i tylko oni otrzymali pieniądze i na nich miał w całości ciążyć obowiązek spłaty kredytu. Udział G. V. (2) wiązał się ze zwiększeniem zabezpieczenia interesów banku.

/dowód: zeznania świadka T. B. (1) k. 160-161; przesłuchanie powódki z dnia 9 września 2025 r. k. 161-162; przesłuchanie powódki z dnia 11 grudnia 2025 r. k. 185-186v/

W dniu 12 marca 2003 r. pomiędzy Bankiem (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w M. a T. B. (1), O. B. (1) oraz G. V. (3) (zwani dalej kredytobiorcami) zawarto umowę kredytu budowlano-hipotecznego nr (...).

Stosownie do §2 ust. 1 bank udzielił kredytobiorcom na złożony w dniu 28 lutego 2003 r. wniosek, na warunkach określonych w umowie oraz regulaminie stanowiącym załącznik nr 1 do umowy, kredytu w wysokości 200.000,00 zł, a kredytobiorca zobowiązał się do wykorzystania i zwrotu kredytu wraz z odsetkami zgodnie z warunkami niniejszej umowy.

Zgodnie z §8 ust. 1 pkt a) strony ustaliły, że prawne zabezpieczenie spłaty udzielonego kredytu miała stanowić wpisana na pierwszym miejscu hipoteka zwykła w wysokości 200.000,00 zł i hipoteka kaucyjna do wysokości kwoty 113.600,00 zł z tytułu odsetek umownych i kosztów udzielonego kredytu, ustanowiona na rzecz banku na finansowanej nieruchomości położonej w G. (...) dla której Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim prowadzi księgę wieczystą KW nr (...).

/dowód: umowa k. 11-15 oraz 172-174; regulamin k. 16; harmonogram - k. 175-178)

W dziale IV księgi (...) nr (...) ujawniono, że przedmiotowa nieruchomość jest obciążona umowną hipoteką zwykłą na kwotę 200.000,00 zł oraz hipoteką umowną kaucyjną na kwotę 113.600,00 zł, których wierzycielem hipotecznym był Bank (...) S.A.

/dowód: wypis z księgi wieczystej k. 17-19/

T. B. (1) z mężem, O. B. (1) wywiązywali się z obowiązków spłaty rat kredytu do maja 2010 roku kiedy to T. B. (1) została tymczasowo aresztowana.

Okazało się, że T. B. (1) przy pomocy tego samego sposobu i metody działania przekonała grupę ponad 20 osób, aby wzięli na siebie obowiązki współkredytobiorców lub kredytobiorców, samej przywłaszczając tak otrzymane z różnych instytucji pieniądze.

Przeciwko T. B. (1) toczyło się postępowanie karne zakończone skazaniem na bezwzględną karę pozbawienia wolności, w toku którego przypisano jej odpowiedzialność karną za szereg przestępstw oszustwa na szkodę wielu osób, zaś wartość uzyskanych przez nią od poszkodowanych kwot przekroczyła 500.000 złotych.

/dowód: akta II K 296/11; zeznania świadka T. B. (1) k. 160-161; przesłuchanie powódki z dnia 9 września 2025 r. k. 161-162; przesłuchanie powódki z dnia 11 grudnia 2025 r. k. 185-186v /

Wobec zaprzestania spłaty kredytu przez małżonków B. pozwany wypowiedział umowę i wystąpił z powództwem przeciwko kredytobiorcom. Nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 24 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wydanym w sprawie o sygn. akt I Nc 65/11 nakazał pozwanym T. B. (1), O. B. (1) oraz G. V. (3), aby zapłacili solidarnie powodowi (...) S.A. z siedzibą w M. kapitał w kwocie 175.793,50 zł, odsetki umowne w kwocie 5.389,98 zł, odsetki karne od zadłużenia przeterminowanego w kwocie 24.231,18 zł, opłaty i prowizje w kwocie 60 zł wraz z dalszymi odsetkami w wysokości 1,8 krotności obowiązującej stopy odsetek ustawowych, które na dzień 4 listopada 2011 r. tj. na dzień wniesienia pozwu wynosiły 23,40% w skali roku, liczonymi od kwoty 205.414,66 zł tj. kwoty wymagalnego roszczenia obejmującego kapitał w kwocie 175.793,50 zł oraz odsetki umowne w kwocie 5.389,98 zł i odsetki karne od zadłużenia przeterminowanego w kwocie 24.231,18 zł od dnia 3 listopada 2011 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 2.586 zł tytułem kosztów procesu w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu.

/dowód: nakaz zapłaty k. 20 oraz 77-78/

Z wniosku Banku (...) S.A. w M. w 2011 roku zostały wszczęte dwa postępowania egzekucyjne przeciwko O. B. (1) i T. B. (1) sygn. akt Km 403/11 i 439/11.

W 2012 roku Bank (...) S.A w M. wszczął egzekucję przeciwko powódce G. B. w sprawie Km 1352/12. Pismem z dnia 1 sierpnia 2012 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim Agnieszka Różycka, na podstawie powyższego tytułu wykonawczego, na mocy art. 881 i dalszych k.p.c. poinformowała, że została przeciwko powódce wszczęta egzekucja z jej wynagrodzenia za pracę celem zaspokojenia należności, na którą składały się kwoty 205.414,66 zł tytułem należności głównej, 35.951,42 zł tytułem odsetek od dnia 1 sierpnia 2012 r., a nadto 2.586 zł tytułem kosztów procesu, 60 zł tytułem innych kosztów, 22.495,66 zł tytułem opłaty egzekucyjnej, 410,84 zł tytułem wydatków gotówkowych.

/dowód: pismo komornika k. 21; wniosek pozwanego o wszczęcie egzekucji k. 89-91/

Od tego czasu przeciwko G. V. (1) cały prowadzona była skuteczna egzekucję z wynagrodzenia za pracę .

W piśmie z dnia 22 stycznia 2018 r. pozwany wyraził zgodę propozycję powódki spłaty przedmiotowej wierzytelności w comiesięcznych ratach po 1.600 zł od 15 lutego 2018 r. do całkowitej spłaty wierzytelności oraz wyraził zgodę na zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika T. W. o sygn. akt KM (...)/12. Od sierpnia 2018 roku ustalona kwota została zmniejszona do 1000 złotych miesięcznie zaś od czerwca 2020 roku i kwotę 500 złotych miesięcznie i była płacona aż do dnia zamknięcia rozprawy.

Bank oświadczył, że na dzień 22 stycznia 2018 r. zadłużenie powódki wobec pozwanego wyniosło nadal ponad 258.025,27 zł wraz z dalszymi odsetkami.

/dowód: pismo pozwanego k. 25 oraz 97; zaświadczenie z załącznikiem k. 149-153 oraz 166-168; zaświadczenie o dokonanych wpłatach k. 154-157/

Powódka G. V. (1) zwróciła się z prośbą zarówno do Komornika T. W. oraz do pozwanego banku o wstrzymanie postępowania o sygn. akt KM (...)12 egzekucyjnego z tytułu spłaty kredytu budowlano-hipotecznego nr (...). Na uzasadnienie swojej prośby podała, że przedmiotowy kredyt został wykorzystany przez T. i O. B. (1) na nieruchomość położoną w G. przy (...), a w trakcie zawierania umowy powódka została wykorzystana przez wyżej wymienionych w trakcie współkredytowania. Podniosła także, że nie była jedyną osobą wykorzystaną przez Państwo B. i wiele innych osób, będących pracownikami placówki oświatowej, której T. B. (1) była dyrektorem, zostało w podobny sposób wykorzystane.

W odpowiedzi na pismo powódki z dnia 30 lipca 2012 r. pozwany bank poinformował o braku podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz o tym, że jedyną postawą do umorzenia postępowania będzie spłata całości zadłużenia z tytułu spłaty przedmiotowej wierzytelności.

/dowód: pismo powódki k. 22; pismo pozwanego k. 23/

W tym czasie przeciwko T. B. (1) toczyło się inne postępowanie egzekucyjne, z wniosku wierzyciela O. P. w sprawie Km (...)/10 w którym na wniosek tego wierzyciela skierowano egzekucję do nieruchomości O. i T. B. (1) dla, której urządzona była (...) nr (...) (stanowiąca zabezpieczenie kredytu zaciągniętego u pozwanego. Wierzyciel w sprawie KM 403/11 – Bank (...) S.A został przyłączony do tej egzekucji.

Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r. Komornik Sądowy T. W. w sprawie o sygn. akt Km (...)10 umorzył postępowanie w przedmiocie egzekucji z należącej do nich nieruchomości nr (...) z uwagi na nieprzystąpienie zainteresowanych nabyciem do drugiej licytacji oraz z uwagi na brak chęci przejęcia przez wierzycieli własności tej nieruchomości.

/dowód: postanowienie k. 117/

W 2012 roku z wniosku Banku (...) wszczęto kolejną egzekucję przeciwko dłużnikowi T. B. (1) W dniu 16 października 2012 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim Agnieszka (...) w sprawie o sygn. akt KM (...)/12 wezwała do uiszczenia zaliczki na wydatki celem ogłoszenia w prasie o licytacji nieruchomości dla której prowadzono księgę wieczystą o nr (...).

W marcu 2013 roku Komornik wezwał wierzyciela do dokonania kolejnych czynności wobec bezskuteczności tej egzekucji, w szczególności wskazania spadkobierców zmarłego O. B. (1). Bank BPH nie wykonał tego wezwania i postępowanie umorzono 18 kwietnia 2016 roku

/dowód: wezwanie k. 80;82/

W 2013 roku powódka ponownie zwróciła się do pozwanego Banku o przejęcie nieruchomości dłużników w związku z toczącym się wówczas postępowaniem egzekucyjnym.

W piśmie z dnia 27 czerwca 2013 r. pozwany bank poinformował powódkę, że w odpowiedzi na pismo G. V. (3) w sprawie przejęcie na własność przez bank nieruchomości należącej do T. i O. B. (1), iż nie zdecydował się na przejęcie na własność nieruchomości.

/dowód: pismo pozwanego k. 24/

Powódka chcąc umożliwić licytację nieruchomości obciążonej hipoteką sama wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym O. B. (1).

Postanowieniem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 lutego 2017 r. w sprawie o sygn. akt I Ns (...) stwierdzono, że spadek po O. B. (2) zmarłym 15 stycznia 2015 roku O. B. (1) nabyli żona T. B. (2) oraz córka E. B. (2). W skład którego wchodziła nieruchomość dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...).

/dowód: wypis z księgi wieczystej k. 17-19; postanowienie k. 185; przesłuchanie powódki z dnia 9 września 2025 r. k. 161-162/

Postanowieniem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21 maja 2018 r. w sprawie o sygn. akt I Co 32/18 nadano klauzulę wykonalności na następcę prawnego O. B. (1) tj. na E. B. (1) wynikającą z prawomocnego nakazu zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym z dnia 24 listopada 2011 r. przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie o sygn. akt I Nc 65/11.

/dowód: postanowienie k. 77-78/

Powódka ponownie w 2016 roku występowała do pozwanego Banku (...) o przejęcie własności nieruchomości zabezpieczającej spłatę kredytu.

Pozwany pismem z dnia 25 maja 2016 r. poinformował, że nie ma możliwości i podstaw prawnych do przejęcia nieruchomości, będącej zabezpieczeniem przedmiotowej umowy kredytu. Pisma banku z tego okresu sygnowane były logo „Bank (...)”.

/dowód: pismo pozwanego z załącznikami k. 93-95

Powódka wszczęła przed Sądem Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim sześć postępowań o zapłatę, w których pozwanymi byli T. B. (1) oraz O. B. (1), zaś po jego śmierci E. B. (1), w charakterze następcy prawnego. G. V. (1) uzyskała uwzględniające w całości jej roszczenie rozstrzygnięcia w:

1. wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 grudnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I C 727/13;

2. wyroku częściowego Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 grudnia 2015 r. w sprawie o sygn. akt I C (...)/14;

3. wyroku zaocznym Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 1 marca 2017 r. w sprawie o sygn. akt I C 2775/16;

4. nakazie zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. akt I C 847/18;

5. nakazie zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 27 czerwca 2019 r. w sprawie o sygn. akt I Nc 229/19;

6. wyroku zaocznym Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 19 lipca 2021 r. w sprawie o sygn. akt I C 1560/20

Również pozostałe oszukane przez T. B. (1) osoby występowały przeciwko niej z powództwami o zapłatę i uzyskiwały tytuły wykonawcze przeciwko niej.

Ani powódki G. V. (1) ani żadnego z wierzycieli T. B. (1) nie było stać na przejęcie własności nieruchomości, bowiem zmuszeni byli dopłacić bardzo dużą część ceny. Powódka ponadto nie posiadała możliwości zaciągnięcia jakiegokolwiek kredytu.

/dowód: kopie orzeczeń SR w Piotrkowie Tryb. k. 44-49; zeznania powódki – k. 161-162/

Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim T. W. w sprawie o sygn. akt KM (...)18 podjęła próbę ściągnięcia należności pozwanego do E. B. (1).

W dniu 16 września 2019 r. o godz. 10:00 odbyła się pierwsza licytacja nieruchomości dla której prowadzono księgę (...) o (...). Licytację prowadziła Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim T. W. w sprawie o sygn. akt KM (...)18.

/dowód: wezwanie k. 84; obwieszczenie k. 50-51/

Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2020 r. Komornik Sądowy Agnieszka Różycka w sprawie o sygn. akt KM 1433/18 postanowił umorzyć z urzędu postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko T. B. (1) i E. B. (1) wobec bezskuteczności egzekucji.

/postanowienie k. 86-87 oraz 118-118v/

Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2020 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Piotrkowie Trybunalskim T. W. w sprawie o sygn. akt KM 24/19 umorzono postępowanie egzekucyjne w przedmiocie egzekucji z nieruchomości dla której prowadzona jest (...) o nr (...). Z uwagi na nieprzystąpienie do licytacji wspomnianej nieruchomości w drugiej licytacji.

/dowód: postanowienie k. 52; pismo komornika k. 114-116/

Powódka w licznych pismach kierowanych do pozwanego od 2015 r. do 2021 r. powtarzała wnioski o wszczęcie egzekucji komorniczej z nieruchomości należącej do T. B. (1) oraz O. B. (1), informowała pozwanego o nadużyciach, których wspomniani kredytobiorcy się dopuścili. Podkreślała, że w związku z prowadzoną sprawą karną o sygn. akt IV Ka 770/12 T. B. (1) została skazana za wyłudzenia finansowe, a we wskazanej sprawie powódka była osobą poszkodowaną. Nadto powódka informowała, że T. B. (1) przejawia nieprzychylną postawę wobec wierzycieli prywatnych i instytucjonalnych nie wyrażając zgody na zbycie należącej do niej nieruchomości.

/dowód: pisma powódki k. 28-37; przesłuchanie powódki z dnia 9 września 2025 r. k. 161-162; przesłuchanie powódki z dnia 11 grudnia 2025 r. k. 185-186v /

Z początkiem 2021 roku powódka ponownie domagała się od pozwanego wszczęcia egzekucji z nieruchomości T. B. (1) i E. B. (1).

Pismem z dnia 19 stycznia 2021 r. pozwany udzielił powódce wyjaśniającej odpowiedzi, że jako solidarnie odpowiedzialna za dług wynikający z umowy kredytu jest odpowiedzialna na równi z T. B. (1) oraz O. B. (1) za spłatę kredytu przyznanego umową nr (...).

/dowód: pismo pozwanego k. 38 oraz 99/

W dniu 14 kwietnia 2021 r. pozwany wniósł jednak do komornika Sądowego T. W. o wszczęcie egzekucji z nieruchomości gruntowej o numerze (...) należącej do dłużniczek T. i E. B. (1).

W dniu 27 maja T. i E. B. (1) oświadczyły, iż nie posiadają żadnego majątku oprócz nieruchomości, dla której założono (...).

Postanowieniem z dnia 2 marca 2022 r. Komornik Sądowy Agnieszka Różycka w sprawie o sygn. akt Km 319/21 z wniosku Banku (...) S.A. przeciwko T. B. (1) oraz E. B. (1) umorzył postępowanie w przedmiocie egzekucji z należącej do nich (...) z uwagi na niezłożenie wniosku o dokonanie opisu i oszacowania nieruchomości przez wierzyciela.

/dowód: wniosek z załącznikami k. 119-121v; zawiadomienie k. 43; pismo k. 114-116 oświadczenia k. 122-127/

Od wszczęcia postępowanie egzekucyjnego przeciwko G. V. (1) to jest od 5 września 2012 r. do dnia 19 stycznia 2018 r. powódka spłaciła na rzecz pozwanego kwotę 128.579,46 zł.

/dowód: zaświadczenie z dnia 19 stycznia 2018 r. w okresie k. 26-27/

Przez kolejne 8 lat powódka regularnie płaciła pozwanemu kwotę 1.600 złotych miesięcznie, od sierpnia 2018 roku kwotę 1000 złotych miesięcznie zaś od czerwca 2020 roku i kwotę 500 złotych miesięcznie do dnia zamknięcia rozprawy (64.500 zł). Do tego należy doliczyć kwoty po 400 złotych miesięcznie egzekwowane przez komornika od września 2020 roku do listopada 2022 roku ( 10.676,67 zł). Na dzień zamknięcia rozprawy dało to łącznie kwotę 3.600 złotych. Łącznie zatem od 2012 roku powódka uiściła na rzecz pozwanego (nie wliczając kosztów egzekucji) kwotę 203 756,13 złotych.

Z zaświadczenia komornika wynika, że kwoty przekazane przez komornika wierzycielowi to 129.022,92 złote plus 64.500 wpłat dokonanych przez powódkę bezpośrednio wierzycielowi – Łącznie 193 522,92 złotych.

Wraz z wpłatami jakie pozwany uzyskiwał od T. B. (1) i O. B. (1) do maja 2010 roku na konto przedmiotowej umowy pozwany do września 2025 roku uzyskał łącznie 337.577,07 złotych.

Mimo takich spłat zadłużenie powódki właściwie nie malało. Zgodnie z pismami pozwanego z dnia 22 stycznia 2018 roku wynosiło 258.025,27 złotych zaś w dniu 24 lutego 2021 r. 239.915,98 zł.

/dowód: pismo pozwanego k. 25-26; 39; zestawienie spłat kredytu - 138-140; zestawienie banku k. 138-140; zestawienie na płycie CD k. 131; załącznik z tabelą k. 148; zaświadczenie z załącznikiem k. 149-153 oraz 166-168; zaświadczenie o dokonanych wpłatach k. 154-157; potwierdzenia przelewów k. 158-159/

Materiał dowodowy sprawy w całości pozostawał bezsporny i opiera się na dokumentach i niespornych miedzy stronami twierdzeniach. Istotne znaczenie miała korespondencja prowadzona miedzy stronami, a przede wszystkim informacje komornika potwierdzające przyczyny nieprzeprowadzenia egzekucji z nieruchomości.

W ocenie sądu nie było potrzeby jednoznacznego rozstrzygnięcia, jaką ostatecznie kwotę. Uiściła powódka na rzecz pozwanego. W sprawie powstała bowiem rozbieżność pomiędzy dokumentami przedstawionymi przez komornika, a załączonym przez powódkę do pozwu, zestawieniem jakie otrzymała od pozwanego w 2018 roku. Czy ostatecznie było to 193.522 i 92 grosze, czy też 203.756,13 zł nie ma decydującego znaczenia dla sprawy.

Jedynie na marginesie należy zauważyć, że powódka cały czas uiszcza na rzecz pozwanego kwotę 500 zł miesięcznie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.

Zachowanie pozwanego jako wierzyciela narusza zasady współżycia społecznego i obowiązki ciążące na pozwanym jako profesjonaliście udzielającym konsumentom kredytu hipotecznego.

Pozwany mimo udzielenia kredytu hipotecznego małżonkom B. zaniechał egzekwowania swoich należności z nieruchomości zabezpieczającej ten kredyt, a w to miejsce właściwie całość egzekucji ogranicza do osoby, która co najwyżej powinna być poręczycielem a nie współkredytobiorcą.

W ocenie Sądu postawa pozwanego banku narusza lojalność kontraktową jaka ciąży również na pozwanym w związku z zawarciem wieloletniej umowy mającej za cel zapewnienie jedynie małżonkom B. możliwości posiadania zabudowanej nieruchomości mieszkalnej. W świetle art. 354 k.c. istnieje obowiązek lojalności kontraktowej, przejawiające się między innymi w obowiązku współdziałania stron stosunku obligacyjnego. Jak wynika z art. 354 § 2 k.c. obowiązek współdziałania obciąża również stronę będącą wierzycielem.

Stosownie do art. 840 § 1 kpt. 2 Dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia;

W ocenie Sądu w sprawie niniejszej wystąpiły pełne podstawy do zastosowania powołanego przepisu wobec spełnienia przez powódkę w znacznej części świadczenia wynikającego z umowy kredytu i w istocie całkowite zaniechanie kierowania egzekucji do nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie hipoteczne. W ocenie sądu ze względu na hipoteczny charakter kredytu obowiązkiem wierzyciela jest skierowanie egzekucji do rzeczywistego beneficjenta kredytu.

Należy zwrócić uwagę, że aktualnie możliwość zastosowania przywołanej konstrukcji do stanu faktycznego niniejszej sprawy nie powinna już budzić wątpliwości.

„Niemożność kwestionowania powództwem opozycyjnym orzeczenia stanowiącego tytuł egzekucyjny chroniony powagą rzeczy osądzonej nie oznacza, że nie można powoływać się na nadużycie prawa powstające na etapie egzekucji tego orzeczenia. Brak przekonujących argumentów dla których konstrukcja nadużycia prawa podmiotowego ( art. 5 KC) której podstawową funkcją jest dochodzenie do rezultatów prawa słusznego i sprawiedliwego, stanowiąca zasadę ogólną korygującą zakres innych, szczegółowych regulacji prawnych, nie mogłaby być stosowana na etapie wykonywania tytułu wykonawczego. Powództwo opozycyjne jest formą merytorycznej obrony dłużnika przed tytułem wykonawczym zgłaszaną w formie zarzutu wskazującego na zaistnienie zdarzenia, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 KPC. Nie ma konstrukcyjnych przeszkód, dla których art. 5 KC nie mógłby być pomocny do obrony dłużnika przy wykazywaniu zdarzenia prawnego będącego podstawą powództwa opozycyjnego. Dłużnik nie opiera jednak w takiej sytuacji powództwa, jak się niekiedy błędnie przyjmuje, na art. 5 KC, lecz podstawę roszczenia stanowi art. 840 § 1 pkt 2 KPC, o ile przesłanki w nim stwierdzone zostaną spełnione w związku z zaistnieniem nadużycia prawa.”

Takie stanowisko zostało sformułowane chociażby w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2018 roku w sprawie II CSK 664/17, w którym kompleksowo omówiono tę kwestię wskazując, że:

„W orzecznictwie Sądu Najwyższego, przy aprobacie doktryny, dominuje pogląd, że możliwe jest powoływanie się na nadużycie prawa również na etapie przymusowego dochodzenia roszczenia. Osoba korzystająca ze swojego prawa podmiotowego w oparciu o legalne instrumenty prawne może go bowiem nadużyć. Stanowisko to dotyczy także tytułów wykonawczych będących orzeczeniami sądowymi, o ile stwierdzenie stanu nadużycia prawa ma charakter następczy wobec sytuacji zamkniętej prekluzją związaną z prawomocnością materialną orzeczenia. Zdarzeniem, wskutek którego zobowiązanie nie może być egzekwowane w rozumieniu art. 840 § 1 pkt 2 KPC może być bowiem stwierdzenie sprzeczności postępowania wierzyciela z zasadami współżycia społecznego. Inaczej rzecz ujmując w szczególnych okolicznościach zachowanie wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym może stanowić nadużycie prawa (art. 5 KC) stanowiące podstawę pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 1955 r., II CZ 54/54, OSNCK 1956, nr 2, poz. 38 i z dnia 7 maja 1955 r., IV CR 395/55, OSNCK nr 2, poz. 39, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 1965 r., II CZ 68/65, OSNC 1966, nr 6, poz. 95, z dnia 27 listopada 2003 r., III CZP 78/03, Prokuratura i Prawo 2004, nr 6, uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1970 r., III CZP 46/70, OSNC 1971, nr 2, poz. 23 i z dnia 30 stycznia 1986 r., III CZP 77/85, OSNC 1986, nr 12, poz. 206, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1997 r., I CKN 243/97, z dnia 5 czerwca 2002 r., II CKN 943/00, z dnia 5 czerwca 2007 r., I CSK 116/07, z dnia 4 listopada 2010 r., IV CSK 141/10, i z dnia 22 czerwca 2018 r., II CSK 539/17). Pojawiające się w judykaturze poglądy przeciwne były związane nie tyle z wyłączeniem dopuszczalności powoływania się na nadużycie prawa w powództwie opozycyjnym, lecz z wątpliwościami co do skutków tego rozwiązania w kontekście trwałego lub przejściowego obezwładnienia praw wierzyciela (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 1962 r., II CR 549/61, z dnia 27 stycznia 1999 r., II CKN 151/98, OSNC 1999 r, nr 7-8, poz. 134, i z dnia 5 czerwca 2002 r., II CKN 943/00). Teza o przejściowym charakterze ochrony udzielanej z perspektywy art. 5 KC jest jednak zbyt daleko idąca, niekiedy bowiem uwzględnienie zarzutu nadużycia prawa wywoła skutek trwale ograniczający uprawnionego w wykonywaniu przysługującego mu prawa. Jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2018 r., II CSK 539/17, w aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego dopuszcza się w drodze wyjątku, możliwość stosowania art. 5 KC także wtedy, gdy odmowa udzielenia ochrony prawu podmiotowemu uzyskuje w istocie trwały charakter, z zastrzeżeniem zachowania innych utrwalonych założeń klauzuli nadużycia prawa do których należy nakaz uwzględniania ogółu okoliczności sprawy, postulat wstrzemięźliwości i subsydiarny charakter tego rozwiązania (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2002 r., V CA 2/02, OSNC 2003, nr 1, poz. 12, z dnia 21 lipca 2004 r., V CK 625/03, z dnia 13 kwietnia 2005 r., IV CK 663/04, z dnia 11 kwietnia 2013 r., II CSK 438/12, z dnia 28 listopada 2014 r., I CSK 735/13, i z dnia 16 czerwca 2016 r., V CSK 625/15, OSNC 2017, nr 4, poz. 45, a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2018 r., II CSK 203/17).”"

„W takim stanie faktycznym, kluczowa dla możliwości uwzględnienia powództwa jest postawa wierzyciela, która powinna być kwalifikowana jako nadużycie prawa na etapie jego wykonywania i jako taka stanowi zdarzenie wskutek którego zobowiązanie nie może być egzekwowane (art. 840 § 1 pkt 2 KPC). Każde działanie podjęte w wykonaniu prawa tak długo bowiem stanowi realizację tego prawa, jak długo nie narusza zasad współżycia społecznego. W rezultacie żadne działanie naruszające zasady współżycia społecznego, choćby oparte o formalnie rozumianą normę prawną, nie stanowi wykonywania prawa, lecz jest jego nadużyciem pozbawionym ochrony prawnej.” Patrz uzasadnienie w przywołanej sprawie II CSK 664/17.

Oczywiście pozwany ma prawo kierowania egzekucji tylko do jednego z dłużników solidarnych jednakże w realiach niniejszej sprawy takie postępowanie pozwanego banku należy już obecnie uznać za nadużycie przysługującego mu prawa.

Jest co najmniej kilka argumentów przemawiających za taką właśnie oceną zachowania pozwanego banku.

Po pierwsze od samego początku jasne było dla wszystkich stron umowy kredytowej, (przede wszystkim dla banku), że rzeczywistym beneficjentem kredytu, czyli osobami, które otrzymały kwotę udzielonego kredytu, byli tylko i wyłącznie małżonkowie B.. Kredyt miał być przeznaczony na budowę domu, który był budowany na nieruchomości, stanowiącej ich wyłączną własność. Zabezpieczenie rzeczowe w postaci hipoteki zostało ustanowione tylko i wyłącznie na tej nieruchomości. G. V. (1) nie była w żaden sposób spokrewniona z kredytobiorcami, a jej zdolność kredytowa była znacząco wyższa ze względu na nieposiadanie nikogo na swoim utrzymaniu. Celem jej udziału w umowie kredytowej było zatem zwiększenie zdolności kredytowej małżonków B. do zaciągnięcia takiego zobowiązania.

Po drugie po tym jak małżonkowie B. przestali spłacać zobowiązanie kredytowe, egzekucja w istocie została skutecznie wszczęta jedynie przeciwko powódce. Pozwany wszczynał oczywiście postępowania egzekucyjne przeciwko małżonkom B., a później następcy prawnego O. B. (1), ale efektywność tych postępowań była żadna. Niezwykle istotne jest również to, że pozwany w ogóle nie był zainteresowany skutecznym prowadzeniem egzekucji z nieruchomości dłużnika. Co ciekawe, co najmniej dwa z postępowań skierowanych do egzekucji z nieruchomości były efektem działalności innych wierzycieli niż pozwany.

Po trzecie, pozwany w żaden sposób nie zareagował na informacje o tym, że T. B. (1) w istocie jest oszustką, która wykorzystała wiele osób wyłudzając od nich bardzo wysokie kwoty pieniędzy. Fakty te zostały zweryfikowane w drodze postępowania karnego, o którym to postępowaniu pozwany uzyskał stosowną wiedzę. T. B. (1) oszukała ponad 20 osób, które były jej bliskimi, pracownikami, znajomymi. Wśród nich nie było żadnego profesjonalisty ani innej osoby, która miałaby wiedzę i umiejętności, aby kierować postępowaniem egzekucyjnym, a przede wszystkim żeby finansować to kosztowne postępowanie. Mimo znajomości tych faktów, pozwany będąc jedynym profesjonalistą pośród wszystkich wierzycieli T. B. (1). nie zdecydował się, aby wziąć na siebie główny ciężar prowadzenia egzekucji przeciwko tej dłużniczce.

Po czwarte, w sytuacji, w której doszło do drugiej bezskutecznej licytacji nieruchomości pozwany nie zdecydował się na przejęcie własności tej nieruchomości. Była to decyzja o tyle niezrozumiała, że był to jedyny w toku całej egzekucji moment, kiedy możliwe było wyegzekwowanie całości należności od dłużnika hipotecznego. Pozwany powinien był mieć świadomość, że żaden z innych wierzycieli nie jest w stanie przejąć własności tej nieruchomości.

Po piąte pozwany, mając świadomość, że rzeczywistym beneficjentem umowy kredytowej była jedynie T. B. (1) i jej rodzina, nie podjął żadnych działań mających za cel wyegzekwowanie należności od kogoś innego niż G. V. (1). Ograniczył się do prowadzenia egzekucji z wynagrodzenia za pracę nauczycielki G. V. (2).

Po szóste, pozwany kompletnie ignorował wszystkie sygnały, prośby, pisma i inne aktywności G. V. (2) zmierzające do aktywowania jakichkolwiek działań ze strony banku w kierunku jak najszybszego uzyskania całej wierzytelności. To powódka a nie pozwany zajęła się ustaleniem spadkobierców O. B. (1), aby możliwe było dalsze prowadzenie egzekucji. To powódka swoimi ciągłymi pismami w istocie zmuszała pozwanego do podejmowania działań przeciwko beneficjentom kredytu. Można zaryzykować stwierdzenie, że gdyby nie jej działania, prawdopodobnie pozwany w ogóle nie byłby zainteresowany prowadzeniem jakiejkolwiek egzekucji przeciwko małżonkom B.. Dla pozwanego niezwykle wygodne, ale też bardzo korzystne finansowo było posiadanie dłużnika, który do końca życia będzie płacił raty wraz z bardzo wysokimi odsetkami.

Po siódme i chyba najważniejsze, pozwany był zainteresowany tym, aby kredyt i cała wierzytelność nie była zbyt szybko wyegzekwowana. Taka postawa wynikała z oprocentowanie kredytu stawką Wibor powiększoną o 2,2% marży, która była zdecydowanie niższa niż odsetki ustawowe, jakie pozwany mógł naliczać stosownie do treści tytułu wykonawczego. Pozwany miał zatem realny interes finansowy w tym, aby nie prowadzić skutecznej egzekucji i jedynie bazować na niewielkich spłatach ze strony powódki, które nie pokrywały odsetek. Dobrze to widać po poziomie łącznego zadłużenia wynikającego z załączonych do akt sprawy dokumentów, gdzie mimo regularnego spłacania należności przez powódkę dług malał jedynie w minimalnym zakresie.

Po dziewiąte - powódka przez cały okres spłacania należności, uiściła na rzecz pozwanego około 200.000 zł, a zatem kwotę stanowiącą równowartość kapitału. Kiedy do tego doliczymy kwotę należności, jakie do 2012 roku spłacili sami beneficjenci kredytu, czyli państwo B., uzyskamy wartość ponad 337.0000 zł. Taką kwotę dotąd pozwany uzyskał od wszystkich kredytobiorców. Taką kwotę pozwane uzyskał dotąd od wszystkich kredytobiorców. Trzeba tu dostrzec, że niemal całość należności wpłaconych przez samych małżonków B. w wykonaniu umowy kredytu to raty spłacone do 2012 roku. Od czasu wszczęcia egzekucji na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego wartości świadczeń wyegzekwowanych od innych osób niż G. V. (1) były symboliczne W oparciu o tytuł wykonawczy pozwany dysponuje wciąż roszczeniem o wartości ponad 250.000 wobec wszystkich dłużników objętych tytułem, wykonawczym.

Zważywszy wszystkie te argumenty należało uznać, że pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności wobec G. V. (2) nie będzie naruszało praw wierzyciela.

Co więcej, należy stwierdzić, że dopuszczenie do dalszego prowadzenia egzekucji przez pozwany bank wobec G. V. (2) w istocie naruszałoby zasady współżycia społecznego i słuszne prawa konsumenta jakim jest powódka. Pozwany mając prawo kierowania egzekucji tylko do wybranych przez siebie dłużników solidarnych w istocie, w realiach faktycznych niniejszej sprawy nadużył tego i niezgodnie z zasadami współżycia społecznego de facto ograniczył dotychczasową egzekucję jedynie do G. V. (2). prawa de facto ograniczając

Takie rozstrzygnięcie mieści się również w wyrażonej w artykule 799 kodeksu postępowania cywilnego zasadzie proporcjonalności i wynikającej z niej obowiązkom prowadzenia egzekucji z jak najmniejszym obciążeniem dłużników.

O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o art. 98 § 2 i 3 k.p.c. przyjmując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, który powód przegrał w całości.

W pozostałym zakresie o kosztach orzeczono na podstawie art. art. 113. ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który stanowi, że kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator (powódka była zwolniona od kosztów sądowych), sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Powódka była zwolniona od kosztów procesu.

ZARZĄDZENIE

(...)