Wyrok z 18 grudnia 2025, sygn. I C 758/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 grudnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, w I Wydziale Cywilnym

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

Protokolant: Kajetan Michałowski

po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa Dyrektora (...) Urzędu Pracy w W.

przeciwko (...) sp. z o.o. z siedzibą w W.

o zapłatę

I.  oddala powództwo w całości;

II.  zasądza od powoda Dyrektora (...) Urzędu Pracy
w W. na rzecz pozwanego (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 10.817,00 (dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście i 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 29 lutego 2024 roku (data stempla pocztowego, k. 37) powód Dyrektor (...) Urzędu Pracy w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. kwoty 463.999,26 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty. Powód wniósł ponadto o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że pozwany (...) sp. z o.o. wystąpił o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o których mowa w art. 15g ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...), innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Wobec pozytywnego rozpoznania wniosku Dyrektor (...) Urzędu Pracy w W. zawarł z pozwanym umowę o wypłatę świadczeń, na podstawie której wypłacono kwotę 1.470.140,25 złotych. Zauważono jednocześnie, iż wszelka komunikacja w procesie rozpoznawania wniosków o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony pracy i wsparcia następuje w drodze elektronicznej. Wskazano ponadto, iż zgodnie z § 3 zawartej umowy Beneficjent zobowiązany jest w terminie do 30 dni po upływie okresu pobierania świadczeń, do złożenia we właściwym (...) Urzędzie Pracy rozliczenia dokumentującego wykorzystanie środków. W przedmiotowej sprawie okres wsparcia obejmował maj 2020 roku, a dofinansowanie pozwany otrzymał w dniu 09 lipca 2020 roku, wobec czego pozwany zobowiązany był do wydatkowania i rozliczenia otrzymanych świadczeń najpóźniej do dnia 10 sierpnia 2020 roku. Tymczasem pozwany wydatkował środki w zakresie składek ZUS za maj 2020 r. dopiero w dniu 01 października 2020 r. Wydatkowanie kwoty wsparcia po określonym umową terminie stanowi wsparcie podlegające zwrotowi. Wyjaśniono ponadto, iż powód przeprowadził weryfikację końcową, na podstawie której ustalono, że rozliczone i zaakceptowane zostały środki w kwocie 957.529,72 zł. Wobec dokonanej przez pozwanego wpłaty kwoty 48.611,27 zł, do zapłaty pozostaje kwota 463.999,26 zł. (pozew, k. 3-7)

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym w sprawie o sygn. I Nc 77/24 Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił całość roszczenia dochodzonego pozwem (nakaz zapłaty, k. 39).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana (...) sp. z o.o. z siedzibą
w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu pozwana zaprzeczyła wszelkim twierdzeniom powoda, w szczególności, iż: umowa przewidywała termin zwrotu środków, pozwany był obowiązany do wydatkowania otrzymanych świadczeń w terminie do dnia 10 sierpnia 2020 roku, pozwana wykorzystała udzielone środki niezgodnie z ich przeznaczeniem oraz, aby roszczenie powoda stało się wymagalne w dniu 11 sierpnia 2020 roku. Pozwana przyznała, iż wystąpiła o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o których mowa w art. 15g ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem (...), innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych i takie dofinansowanie otrzymała. Potwierdzono przy tym, iż pozwana wydatkowała środki przeznaczone na dofinansowanie składek ZUS za maj 2020 r. (otrzymane w lipcu 2020 r.) w dniu 01 października 2020 r., tj. w terminie zgodnym z umową o odroczenie terminu płatności składek za maj 2020 r. Wyjaśniono przy tym, iż w dniu 09 kwietnia 2020 r., a wiec jeszcze przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie, pozwana złożyła wniosek do ZUS o odroczenie terminu płatności składek za maj 2020 r. ZUS uwzględnił wniosek i 26 czerwca 2020 r. zawarł z pozwaną umowy o odroczenie terminu płatności składek za kwiecień i maj. Termin płatności składek za maj został odroczony do dnia 16 października 2020 r. Wyjaśniono przy tym, iż powód miał wiedzę o korzystaniu przez pozwaną z tego rodzaju wsparcia i nie kwestionował go wypłacając kolejne transze dofinansowania. Zdaniem pozwanej roszczenie powoda nie ma uzasadnienia w postanowieniach umowy, ani w przepisach prawa. Podkreślono jednoczenie, iż łącząca strony umowa nie przewidywała żadnego terminu na wydatkowanie środków. Tym samym rzekome wydatkowanie środków po terminie nie może stanowić podstawy do żądania zwrotu dofinansowania. Jednocześnie pozwana wskazała, iż działanie powoda narusza zasady współżycia społecznego. ( sprzeciw od nakazu zapłaty, k. 46-56)

W toku postępowania, w tym dalszych pismach procesowych, strony podtrzymywały dotychczasowe stanowiska.

Sąd ustalił, co następuje.

(...) sp. z o. o. z siedzibą w W. w dniu 05 maja 2020 r. złożyła do (...) Urzędu Pracy w W. wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia (...). Wnioskodawca wystąpił o przyznanie środków na wypłatę świadczeń w łącznej kwocie 1.470.140,25 zł od dnia 1 maja 2020 r. na okres jednego miesiąca, z tytułu obniżonego wymiaru czasu pracy dla: 809 pracowników, przysługujących za okres 1 miesiąca z przeznaczeniem na:

a)  dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w kwocie: 1.254.493,30 zł,

b)  pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy od kwoty dofinansowania do wynagrodzenia, o której mowa w pkt 2 lit. a, w kwocie 215.646,95 zł.

W treści wniosku znalazło się oświadczenie, iż wnioskodawca nie ubiegał się i nie będzie ubiegał się o pomoc w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłaty na rzecz ochrony miejsc pracy, jak również, że wnioskodawca nie zamierza skorzystać ze zwolnień w opłacaniu składek na ZUS, o których mowa w ustawie(...) (ust. 7 pkt 5 i6)

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: wydruk wniosku - k. 12-13

Na skutek pozytywnego rozpoznania wniosku Dyrektor (...) Urzędu Pracy w W. zawarł z (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. (zwanym Beneficjentem) Umowę o wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie (...).

W § 2 ust 1 Umowy Beneficjent zobowiązał się wykorzystać przekazane środki na warunkach określonych w umowie, zgodnie z celem na jaki je uzyskał, określonym we Wniosku.

W myśl § 3 ust. 1 pkt 1 umowy Beneficjent został zobowiązany do złożenia do właściwego (...) Urzędu Pracy w terminie 30 dni po upływie okresu pobierania przyznanych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy dokumentów potwierdzających prawidłowość wykorzystania środków.

W § 4 Umowy strony ustaliły, że osoby Upoważnione przez Dyrektora (...) Urzędu Pracy mają prawo przeprowadzenia kontroli u Beneficjenta w zakresie przestrzegania postanowień umowy, wydatkowania środków przyznanych na wypłatę świadczeń określonych we Wniosku, zgodnie z warunkami określonymi w Umowie i we Wniosku oraz w zakresie właściwego udokumentowania i wykorzystania tych środków (ust 1). Kontrola mogła być przeprowadzona w okresie pobierania przyznanych świadczeń oraz przez trzy lata od upływu terminu 30 dni po upływie okresu pobierania przyznanych świadczeń (ust 2).

Wedle postanowień § 5 Umowy niewykorzystana przez Beneficjenta część przyznanych na rzecz ochrony miejsc pracy środków, podlegać miała zwrotowi w terminie, 30 dni po upływie okresu pobierania przyznanych świadczeń (ust 1). Natomiast w razie wykorzystania przez Beneficjenta środków przyznanych na rzecz ochrony miejsc pracy niezgodnie z warunkami określonymi w umowie lub we Wniosku, Beneficjent zobowiązany był do zwrotu w terminie 30 dni po upływie okresu pobierania przyznanych świadczeń środków w części wykorzystanej niezgodnie z warunkami określonymi w umowie lub we Wniosku wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków wykorzystanych niezgodnie z warunkami określonymi w umowie lub we Wniosku (ust 2).

Dowód: Umowa – k. 10-11

Na podstawie zawartej umowy, w dniu 09 lipca 2020 r., Dyrektor (...) Urzędu Pracy przekazał (...) sp. z o. o. z siedzibą w W., środki w wysokości 1.470.140,25 zł.

Dowód: potwierdzenie przelewu – k. 14

W dniu 25 czerwca 2020 roku pomiędzy (...) sp. z o.o., a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych została zawarta umowa nr (...) o odroczenie płatności terminu składek, na podstawie której termin płatności składek na ubezpieczenia społeczne za maj 2020 roku został odroczony do dnia 16 października 2020 roku (§ 2 i 4 umowy).

Składki zostały uiszczone w dniu 01 października 2020 r.

Dowód: Umowa – k.79-80, potwierdzenie realizacji przelewu, k. 104

W dniu 10 sierpnia 2020 roku (...) sp. z o.o. dokonała rozliczenia wniosku w zakresie otrzymanych środków na ochronę miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych.

Na podstawie rozmowy telefonicznej pracownik (...) sp. z o.o. uzyskała potwierdzenie, iż do rozliczenia wystarczy umowa o odroczeniu płatności zawarta z ZUS.

Dowód: rozliczenie wniosku, k. 94, zeznania świadka K. M., k. 177v

Pismem z dnia 23 marca 2021 r. Dyrektor (...) Urzędu Pracy w W. poinformował o przeprowadzeniu wstępnej weryfikacji otrzymanych przez (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. świadczeń i środków na rzecz ochrony miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) wskazując, że wstępna weryfikacja została zakończona wynikiem negatywnym z powodu braku dokumentów potwierdzających przelewy wynagrodzeń pracowników, bądź odbiór wypłaty w gotówce za każdy miesiąc otrzymanego wsparcia. Wskazano ponadto na brak zbiorczego potwierdzenia dokonania przelewu z tytułu składek ZUS za miesiąc maj, pomimo pisma informującego o odroczeniu płatności do 16 października 2020 r.

Dowód: Pismo Dyrektora (...) 23.03.2021., k. 15 potwierdzenie odbioru – k. 17,

W wyniku dalszej wymiany korespondencji, pismem z dnia 20 lipca 2023 roku (...) Urząd Pracy w W. poinformował (...) sp. z o.o. o przeprowadzeniu końcowej weryfikacji rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków na rzecz ochrony miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń. Suma środków wykorzystanych (zaakceptowanych przez (...) Urząd Pracy, jako rozliczone) wyniosła 957.529,72 zł, zaś suma środków zwróconych na konto (...) w W. wyniosła 48.611,27 zł. Tym samym łączna kwota zwrotu została określona na 463.999,26 zł. W uzasadnieniu wskazano, że stwierdzono dokonanie wypłaty środków ZUS po terminie określonym na dokonanie rozliczenia zgodnie z § 3 umowy.

Dowód: Pismo Dyrektora (...) 23.03.2021., k. 15 potwierdzenie odbioru – k. 17,

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne, a także na podstawie wskazanych wyżej dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, które nie pozostawały ze sobą w sprzeczności i których autentyczności oraz zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy nie zakwestionowała żadna ze stron postępowania. Wobec niekwestionowania złożonych do akt kserokopii i wydruków dokumentów brak było podstaw do żądania złożenia wyżej wymienionych dokumentów w oryginale. Wskazane dowody wzajemnie się uzupełniają i potwierdzają, w zestawieniu ze sobą tworzą spójny stan faktyczny i brak jest zdaniem Sądu przesłanek do odmówienia im mocy dowodowej w zakresie, w jakim stanowiły one podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

Sąd nie miał wątpliwości co do wiarygodności zeznań złożonych przez świadka K. M., przy czym nie miały one istotnego znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, albowiem stan faktyczny wynikał zasadniczo ze złożonych do akt sprawy dokumentów.

Pozostałe, a niewymienione wyżej dowody nie stanowił wartościowego materiału dowodowego dla ustalenia istotnych w sprawie okoliczności faktycznych.

Sąd zważył, co następuje.

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Strona powodowa domagała się zasądzenia kwoty 463.999,26 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 11 sierpnia 2020 roku, podnosząc, że zgodnie z § 5 Umowy Beneficjent ma obowiązek zwrotu przyznanych środków wykorzystanych niezgodnie z warunkami umowy. Zdaniem powoda po stronie pozwanej istnieje obowiązek zwrotu części przyznanych środków z uwagi na fakt braku wydatkowania i rozliczenia dotacji przed upływem przewidzianego terminu.

Strona pozwana argumentowała z kolei, że nie miała wiedzy, że powód interpretuje postanowienia umowy w taki sposób, że wykluczają one możliwość jednoczesnego wnioskowania o odroczenie terminu płatności składek.

W świetle powyższego oczywistym jest, że spór w przedmiotowej sprawie nie dotyczy faktów (te były bowiem bezsporne), a jedynie interpretacji przepisów prawa.

Rozpatrując powyższą kwestię w pierwszej kolejności należy odwołać się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...), innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 z dnia 2020.03.07).

Zgodnie z art. 15g ust 1 ustawy przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, organizacja pozarządowa w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057) oraz podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia(...), państwowa lub prowadzona wspólnie z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego instytucja kultury, w rozumieniu ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 194), u której wystąpił spadek przychodów w następstwie wystąpienia (...), a także kościelna osoba prawna działająca na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła (...) w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, oraz jej jednostka organizacyjna, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia(...), na zasadach określonych w ust. 7 i 10.

Jednocześnie na podstawie ust. 2 pozwanej przysługiwały środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń, o których mowa w ust. 1. Świadczenia, o których mowa w ust. 1, oraz środki, o których mowa w ust. 2, przysługiwały przez łączny okres 3 miesięcy, przypadających od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1 (ust. 16).

Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie, Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy.

Analizując okoliczności przedmiotowej sprawy przypomnieć należy, iż zgodnie z treścią zawartej umowy, pozwana (...) sp. z o.o. zobowiązała się wykorzystać przyznane środki na warunkach określonych w umowie i zgodnie z celem wskazanym we wniosku. Celem tym było dofinansowanie wynagrodzenia pracowników oraz pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy od kwoty dofinansowania do wynagrodzenia, na okres jednego miesiąca. W myśl § 3 ust. 1 pkt 1 umowy Beneficjent, tj. pozwana spółka została zobowiązana do złożenia do właściwego (...) Urzędu Pracy w terminie 30 dni po upływie okresu pobierania przyznanych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, dokumentów potwierdzających prawidłowość wykorzystania środków. Środki zostały wypłacone w dniu 09 lipca 2020 roku, a zatem termin, o którym mowa powyżej mijał 10 sierpnia 2020 roku. Z okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy bezspornie wynika, iż pozwana nie przedłożyła w powyższym terminie rozliczenia dowodów potwierdzających uiszczenie składek na ubezpieczenia społeczne za maj 2020 roku. Pozwana uiściła je bowiem w terminie wskazanym w umowie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, zawartej już po podpisaniu umowy z powodem.

Zgodnie z § 5 ust. 2 umowy pozwana mogłaby być zobowiązana do zwrotu dofinansowania w wypadku wykorzystania go niezgodnie z warunkami określonymi w umowie lub we wniosku. Zdaniem powoda taka sytuacja miała miejsce, gdyż pozwana nie wydatkowała środków w terminie określonym w umowie. Należało jednak podkreślić, że umowa nie określała terminu na ich wydatkowanie. Co więcej przyznane środki zostały wydatkowane na wskazany cel, zaś termin został zachowany, albowiem został przedłużony na mocy umowy zawartej z ZUS.

Analizując przedmiotową sprawę nie możemy tracić z pola widzenia istniejących wówczas nadzwyczajnych okoliczności, które determinowały wprowadzanie przez ustawodawcę różnych form wsparcia. W ocenie Sądu materiał dowodowy zawarty w przedmiotowej sprawie (w tym wniosek o dofinansowanie oraz umowa) nie wskazuje na brak możliwości skorzystania przez pozwaną spółkę z odroczenia terminu płatności. Odroczenie terminu płatności wszak nie oznacza dodatkowej pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników, czy też zwolnień w opłacaniu składek ZUS. Brak takiego zakazu był nadto w pełni uzasadniony. Obie formy pomocy przedsiębiorcom, przyznane na podstawie odrębnych ustaw (art. 15zb ustawy z 2 marca 2020 r. nie stanowi podstawy prawnej do odroczenia składek) w okresie pandemii (...) nie wykluczały się wzajemnie. Pozwana zobowiązała się jedynie nie korzystać ze zwolnienia w opłaceniu składek i o takie zwolnienie się nie starała – odroczenie nie jest, co oczywiste, równoznaczne ze zwolnieniem z opłacania składek.

Nie można było zatem zgodzić się z argumentacją powoda, że pozwana powinna wydatkować środki otrzymane na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne za maj 2020 r. najpóźniej do dnia 10 sierpnia 2020 r. Dla pozwanej wiążący był bowiem termin na opłacenie składek wynikający z umowy zawartej z ZUS, tj. 16 października 2020 r. i dopiero opłacenie składek po tym terminie mogłoby prowadzić do wniosku, że pozwana nie wydatkowała środków otrzymanych od powoda w terminie. Podkreślenia wymaga, iż w świetle umowy zawartej w dniu 25 czerwca 2020 roku, w dniu 10 sierpnia 2020 r. składki ZUS nie były jeszcze wymagalne. W ocenie Sądu w świetle powyższego brak było podstaw uzasadniających opłacenia przez pozwaną składek na ubezpieczenie społeczne za przed terminem ich wymagalności.

Warto przy tym zauważyć – co wynika z wiarygodnych zeznań świadka K. M. - powód nie tylko miał wiedzę o tym, że pozwana skorzystała z możliwości odroczenia terminu płatności składek, ale nie kwestionował tej okoliczności wypłacając kolejne dofinansowania (k. 98, 100). Tym samym należy stwierdzić, iż powód akceptował działanie pozwanej i nie traktował go jako naruszenia postanowień umowy.

Nadmienić ponadto należy, że umowa została w całości zredagowana przez powoda, który miał pełną swobodę w tworzeniu jej treści – w przeciwieństwie do pozwanej, która nie miała możliwości negocjacji jej treści. W takiej sytuacji ewentualne wątpliwości co do treści umowy należało interpretować na niekorzyść powoda będącego jej autorem. Gdyby intencją powoda faktycznie było ograniczenie pozwanej w korzystaniu z form wsparcia oferowanych przez Państwo (abstrahując od zgodności takiego rozwiązania z przepisami prawa dot. wsparcia dla przedsiębiorców w okresie pandemii i ich wykładnią celowościową), to powinien on był dołożyć należytej staranności, aby takie postanowienia zostały wprost wyartykułowane w umowie. Powód nie przewidział jednak takich rozwiązań w umowie.

W świetle powyższego stwierdzić należy, iż pozwana uiściła składki na ubezpieczenie społeczne za maj 2020 roku, wywiązując się w sposób prawidłowy ze swoich obowiązków, a co za tym idzie cel umowy zawartej przez strony został osiągnięty.

Zgodnie z art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Zasady współżycia społecznego, jako klauzula generalna, nie mają sztywnych ram, lecz podlegają każdorazowej interpretacji w obliczu całokształtu okoliczności danej sprawy. Ustawodawca tą szczególną normą upoważnił sąd do tego, by w sytuacji, gdy uwzględnienie powództwa, zgodnego z literą prawa, powodowałoby skutki rażąco niesprawiedliwe i krzywdzące, niedające się zaakceptować z punktu widzenia norm moralnych i wartości powszechnie uznawanych w społeczeństwie.

Analizując okoliczności przedmiotowej sprawy należy pamiętać, iż otrzymane środki zostały przez pozwaną spółkę przeznaczone na cele zgodne z umową. Wykorzystanie tych środków pozwoliło pozwanej spółce na utrzymanie miejsc pracy oraz dalsze prowadzenie działalności, pomimo spadku dochodów powodowanych sytuacją nadzwyczajną i wprowadzonymi obostrzeniami. Programy pomocowe stanowiły formę swoistej „rekompensaty” dla przedsiębiorstw, których możliwości prowadzenia działalności zostały ograniczone w następstwie wprowadzonych obostrzeń. Tym samym, należy podzielić stanowisko pozwanego, iż uwzględnienie powództwa prowadziłoby faktycznie do pozbawienia pozwanego należnego mu wsparcia, a tym samym godziłoby w zasady współżycia społecznego i stanowiło nadużycie prawa (art. 5 k.c.).

Wobec powyższego, powództwo podlegało oddaleniu.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. i zasądzono od powoda na rzecz pozwanego kwotę 10.817,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (§ 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska