Wyrok z 13 lutego 2025, sygn. XVII AmE 69/24
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Sygn. akt XVII AmE 69/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 lutego 2025 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie:
|
Przewodniczący: |
SSO Maciej Kruszyński |
|
Protokolant: |
Sekretarz Magdalena Ratajczyk |
po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2025 r. w Warszawie
na rozprawie
sprawy z odwołania Syndyka Masy Upadłości (...) S.A. w upadłości w W.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
o wymierzenie kary pieniężnej
na skutek odwołania Syndyka Masy Upadłości (...) S.A. w upadłości w W. od decyzji Prezes Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 28 października 2020 r. Nr (...). (...) (...)
1. oddala odwołanie,
2. zasądza od Syndyka Masy Upadłości (...) S.A. w upadłości z siedzibą w W. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 (słownie: siedemset dwadzieścia) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.
SSO Maciej Kruszyński
Sygn. akt XVII AmE 69/24
UZASADNIENIE
Decyzją z 28 października 2020 r. nr (...). (...) (...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 5c i ust. 6a, art. 64 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz.U. z 2020 poz. 411 ze zm., dalej Ustawa o zapasach) i art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), ( dalej k.p.a.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorstwu (...) S.A. w upadłości z siedzibą w W. ( dalej „Przedsiębiorstwo”, „Powód” lub „Spółka” ) orzekł, że: Przedsiębiorstwo nie wywiązało się z obowiązku przekazania w wymaganym terminie do dnia 15 maja 2018 roku informacji o ustalonej wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na okres od dnia 1 października 2018 roku do dnia 30 września 2019 r. Prezesowi URE w celu weryfikacji (art. 25 ust. 3 Ustawy o zapasach) i za to Prezes URE wymierzył Przedsiębiorstwu karę pieniężną w wysokości 25.000.000,00 zł (dwadzieścia pięć milionów złotych), (decyzja z dnia 28 października 2020 r., k. 6-15).
(...) S.A. w upadłości z siedzibą w W. wniosła odwołanie od powyższej Decyzji , zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej Decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art 7 k.p.a. w zw. z art. 77§ 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu podjęcia przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki działań mających na celu wyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego tej sprawy poprzez uznanie, że (...) S.A. w upadłości nie wywiązał się z obowiązku przekazania Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki do dnia 15 maja 2018 roku informacji o ustalonej wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na okres od dnia 1 października 2018 roku do dnia 30 września 2019 roku w celu jej weryfikacji, który miał wynikać z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym, w sytuacji gdy upadłość (...) S.A. została ogłoszona w dniu 12 marca 2020 roku w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego dla m.st Warszawy w Warszawie, XIX Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, na mocy którego wyznaczono Syndyka w osobie T. S., co w konsekwencji oznacza, że w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji ani (...) S.A. w upadłości, ani też Syndyk Masy Upadłości (...) S.A. w upadłości nie mógł dopuścić się ww. naruszeń, ponieważ w ww. okresie wobec Spółki nie toczyło się jeszcze postępowanie upadłościowe. Z tego względu, obowiązków, o których mowa powyżej mogła nie dopełnić jedynie (...) S.A., a tym samym nie istniały podstawy zarówno do orzeczenia, iż ww. naruszeń dopuściło się (...) S.A. w upadłości czy też Syndyk Masy Upadłości (...) S.A. w upadłości jak i brak było podstaw do wymierzenia kary pieniężnej wobec (...) S.A. w upadłości;
2. art. 230 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo Upadłościowe w zw. z art. 342 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo Upadłościowe poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż kara pieniężna, o której mowa w punkcie 2 zaskarżonej decyzji powinna być wymierzona wobec (...) S.A. w upadłości i zakwalifikowana do kosztów bądź zobowiązań masy upadłości, pomimo, że ww. kara pieniężna została orzeczona w związku ze zdarzeniem zaistniałym przed ogłoszeniem upadłości (...) S.A., a tym samym kara pieniężna, której wysokość została ustalona na mocy ww. decyzji wydanej na skutek postępowania przeprowadzonego przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nie została orzeczona na skutek czynności Syndyka, ani w żaden sposób nie ma związku z Syndykiem ani prowadzonym przez Syndyka postępowaniem upadłościowym, a w konsekwencji ww. kara pieniężna stanowiąca zobowiązanie wymierzone za zdarzenie zaistniałe przed ogłoszeniem upadłości (...) S.A. powinna być dochodzona w drodze zgłoszenia wierzytelności na zasadach przewidzianych w Prawie Upadłościowym,
3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym poprzez brak uwzględnienia faktów wynikających ze zgromadzonego przez Prezesa URE materiału dowodowego, a także znanych Prezesowi URE z urzędu, polegające na zaniechaniu poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie właściwego powodowi roku podatkowego, pominięciu wpływu ogłoszenia upadłości Spółki na jej dalsze funkcjonowanie, w tym utrudnień związanych z pozyskiwaniem informacji na temat działalności operacyjnej Spółki przed dniem ogłoszenia upadłości, co skutkowało przedwczesnym zakończeniem postępowania administracyjnego w sprawie, a także nieprawidłowym ustaleniem wysokości przychodów Spółki, jako wartości stanowiącej podstawę do ustalenia wymierzonej jej kary pieniężnej;
4. art. 77 § 1 i 4 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dowolne i niemające związku z zebranym i ujawnionym przez pozwanego materiałem dowodowym ustalenie:
i. wysokości przywozu z zagranicy przez Spółkę 4 021 680 MWh gazu ziemnego w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 31 marca 2018 r., co skutkowało błędami w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, w tym ustaleniem wielkości zapasów obowiązkowych, do których utrzymania zobowiązany byłby powód w okresie od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 września 2019 r. na poziomie 330 550 MWh;
ii. wartości unikniętych przez Spółkę kosztów związanych z utrzymaniem zapasów obowiązkowych w kwocie 20 352 624 zł, co skutkowało błędami w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, w tym bezpodstawnym, określeniem przez Prezesa URE korzyści Spółki w związku ze stwierdzonym naruszeniem;
5. art. 189d pkt 2), 3), 4), 5) oraz 6) k.p.a. poprzez wymierzenie kary pieniężnej z pominięciem istotnych okoliczności mających wpływ na jej wymiar, a także w oparciu o okoliczności nieznajdujące potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, co skutkowało błędami w ustaleniach stanu faktycznego sprawy, a także ustaleniem wysokości kary pieniężnej w sposób dowolny;
6. art. 63 ust. 6a ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 411) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że (1) rok podatkowy poprzedzający rok wymierzenia kary pieniężnej, odpowiada rokowi kalendarzowemu oraz (2) przychód ukaranego przedsiębiorcy dla potrzeb ustalenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków w zakresie ustalenia wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego lub przedstawienia Prezesowi URE informacji o wielkości zapasów obowiązkowych w celu weryfikacji to przychód wynikający z działalności gospodarczej polegającej na obrocie paliwami gazowymi w ogóle, podczas gdy właściwa wykładnia przedmiotowego przepisu wymaga aby (1) rok podatkowy był właściwy dla ukaranego przedsiębiorcy obejmując albo rok kalendarzowy albo okres kolejnych następujących po sobie 12 miesięcy oraz (2) przychód ukaranego przedsiębiorcy dla potrzeb ustalenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków w zakresie ustalenia wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego lub przedstawienia pozwanemu informacji o wielkości zapasów obowiązkowych w celu weryfikacji był przychodem wynikającym z działalności koncesjonowanej z którą wiąże się wymierzana kara tj. działalnością gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą;
7. art. 63 ust. 1 pkt 5c w zw. z art. 63 ust. 6a ustawy o zapasach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie Spółce w dniu 28 października 2020 r. kary pieniężnej w ogóle - w tym w kwocie (...) zł (dwadzieścia pięć milionów złotych) za niewywiązanie się z obowiązku przekazania Prezesowi URE w terminie do dnia 15 maja 2018 r. informacji o ustalonej wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na okres od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 września 2019 r. w oparciu o oszacowane przez Prezesa URE przychody Spółki (szacowane w dwóch wariantach za pierwszy kwartał 2019 r. oraz za okres od stycznia do listopada 2019 r.) niezwiązane z posiadaniem koncesji na obrót paliwami gazowymi z zagranicą, podczas gdy rzeczony przepis dopuszcza wymierzenie kary pieniężnej za ww. naruszenie tylko w sytuacji jego rzeczywistego wystąpienia w ściśle określonych ramach tj. w wysokości od 1% do 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy wynikającego z działalności koncesjonowanej, z którą wiąże się stwierdzone naruszenie, osiągniętego przez danego przedsiębiorcę w roku podatkowym poprzedzającym rok podatkowy, w którym wydano decyzję wymierzającą karę pieniężną, powodując brak możliwości ustalenia i wymierzenia kary przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w ogóle w oparciu o informacje zebrane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, ponieważ poprzedzający wymierzenie kary rok podatkowy to rok podatkowy obowiązujący od 1 października 2019 r. do 30 września 2020 r., a nadto nie dokonano żadnych ustaleń dotyczących osiągnięcia jakichkolwiek przychodów związanych z koncesją na obrót paliwami gazowymi z zagranicą;
8. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w braku zawieszenia postępowania administracyjnego po wydaniu i doręczeniu Spółce decyzji wymierzającej karę pieniężną w tej sprawie, pomimo iż po wydaniu i doręczeniu Spółce decyzji ustalającej wysokość wymierzonej kary pieniężnej, a zatem po wydaniu i doręczeniu Upadłemu decyzji tworzącej nową wierzytelność, która pozostaje w bezpośrednim związku z czynnościami podejmowanymi przez (...) S.A. przed dniem ogłoszenia upadłości nie jest dopuszczalne kontynuowanie postępowania administracyjnego przed odmową wciągnięcia wierzytelności na listę wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, a tym samym skoro postępowanie administracyjne nie może się toczyć, to winno ono ulec zawieszeniu do czasu gdy zostanie rozstrzygnięte w toku postępowania upadłościowego czy wierzytelność będąca przedmiotem postępowania zostanie umieszczona na liście wierzytelności;
9. art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe w zw. z art. 236 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku prawo upadłościowe poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w braku dokonania zgłoszenia wierzytelności w toku postępowania upadłościowego prowadzonego wobec (...), pomimo, iż prawo upadłościowe kreuje właściwe sobie reguły dochodzenia roszczeń wierzycieli od upadłego, a wierzytelność stanowiąca ww. karę pieniężną powstała z dniem prawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji Spółce oraz jest to wierzytelność, która dotyczy czynności podejmowanych przez (...) przed dniem ogłoszenia upadłości tej spółki, a tym samym tryb zgłoszenia wierzytelności sędziemu komisarzowi należy uznać za wyłączną drogę dochodzenia przedmiotowej wierzytelności w postępowaniu upadłościowym.
W związku z powyższymi zarzutami, powód wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji,
względnie o:
2. zmianę zaskarżonej decyzji poprzez wskazanie w pkt. 1 sentencji decyzji, iż to (...) S.A. nie wywiązało się z obowiązku przekazania w wymaganym terminie do dnia 15 maja 2018 roku informacji o ustalonej wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na okres od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 września 2019 roku Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki w celu jej weryfikacji (art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym), oraz o
3. zmianę zaskarżonej decyzji poprzez wskazanie w pkt. 2 sentencji decyzji, iż kara pieniężna wymierzona jest w stosunku do (...) S.A. zamiast w stosunku do (...) S.A. w upadłości, a także w wysokości ustalonej na podstawie okoliczności faktycznych ustalonych w ramach postępowania sądowego.
4. uwzględnienie odwołania w trybie art. 479 (48) par. 2 kpc.
5. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
(odwołanie k. 16-43)
Pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od powoda na rzecz Prezesa URE zwrotu kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
(odpowiedź na odwołanie k. 87-102)
Powód w piśmie procesowym z dnia 17 sierpnia 2021 r. wniósł o zawieszenie postępowania, zgodnie z wnioskiem zawartym w odwołaniu.
(pismo z dnia 17 sierpnia 2021 r. k. 111-117)
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
(...) S.A. z siedzibą w W. w okresie od dnia 1 kwietnia 2017 r. do dnia 31 marca 2018 r. prowadziła działalność na podstawie koncesji:
1. na obrót paliwami gazowymi nr (...) z dnia 18 sierpnia 2014 r., cofniętej przez Prezesa URE w dniu 1 czerwca 2020 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 4 ustawy – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2020 r., poz. 833 ze zm.),
2. na obrót gazem ziemnym z zagranicą Nr (...) z dnia 3 listopada 2014 r., cofniętej w dniu 1 czerwca 2020 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 4 upe.
(okoliczność niesporna, decyzja z dnia 28 października 2020 r.,k. 6).
W związku z powyższym, Powód był zobowiązany do przedstawienia Prezesowi URE, stosownie do dyspozycji art. 25 ust. 3 ustawy o zapasach, informacji o ustalonej wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na okres od dnia 1 października 2018 r. do dnia 30 września 2019 r. na podstawie ilości gazu ziemnego przywiezionego z zagranicy w okresie od 1 kwietnia 2017 r. do 31 marca 2018, celem jej weryfikacji przez Prezesa URE, w terminie do 15 maja 2018 r. Obowiązku tego Powód nie zrealizował
(okoliczność niesporna).
(...) S.A. z siedzibą w W. nie przedłożył sprawozdań - GAZ- 3, jak i w informacjach o realizacji umów dotyczących zakupu gazu ziemnego z zagranicy w poszczególnych kwartałach okresu od 1 grudnia 2017 roku do 31 marca 2018 roku przedkładanych Prezesowi URE spółka nie wykazała przywozu gazu ziemnego z zagranicy (okoliczność bezsporna).
Prezes URE pismem z 20 marca 2020 r., znak: (...). (...) (...), zawiadomił (...) S.A. z siedzibą w W. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia mu kary pieniężnej w związku z
podejrzeniem wystąpienia nieprawidłowości polegających na nieprzestrzeganiu obowiązku w zakresie przedstawienia Prezesowi URE informacji o wielkości zapasów obowiązkowych w celu weryfikacji, o którym mowa w art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym, w przewidzianym terminie, tj. w przedmiotowym przypadku do 15 maja 2018 r.
Syndyk T. S. zawiadomił, iż Postanowieniem z dnia 12 marca 2020 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie XIX Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych w sprawie XIX GU 1058/19 ogłosił upadłość (...) S.A. w upadłości z siedzibą w W. (KRS: (...)).
Syndyk wskazał również, iż wszczęte postępowanie administracyjne dotyczy czynności spółki podejmowanych przed ogłoszeniem jej upadłości. Z tego względu, syndyk podniósł, iż nie ma wiedzy czy spółka dopuściła się w 2018 r. naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 25 ust. 3 ustawy o zapasach, tj. w zakresie przedstawienia Prezesowi URE informacji o wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego w odpowiednim terminie, nie dysponuje wiedzą, która pozwoliłaby mu na zweryfikowanie danych, czy powodów zaistniałej sytuacji. Syndyk wskazał również, iż w przypadku wydania decyzji, na mocy której zostanie wymierzona spółce kara pieniężna, ewentualna wierzytelność wynikająca z decyzji powinna zostać zgłoszona w toku postępowania upadłościowego.
(pisma k. 10, 11 akt. adm.).
Spółka osiągnęła w 2018 r. przychód w wysokości (...) zł tytułem wykonywanej działalności gospodarczej objętej koncesją na obrót paliwami gazowymi. Spółka w 2018 r. nie osiągnęła przychodu tytułem wykonywanej działalności gospodarczej objętej koncesją na obrót gazem ziemnym z zagranicą
(pismo z dnia 25 kwietnia 2019, k. 15-21 akt adm.).
Pismem z dnia 5 listopada 2019 r. znak: (...) Naczelnik (...) Urzędu Celno – Skarbowego w S. poinformował Prezesa URE, że w dniu 5 września 2019 r. zakończył kontrolę celno – skarbową w (...) S.A. z siedzibą w W. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres grudzień 2017 r. – marzec 2018 r., wydając wyniki kontroli nr (...)- (...) (...) i nr (...)- (...) (...). W wynikach kontroli stwierdzono nieprawidłowości polegające na ewidencjonowaniu w rejestrach zakupu faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji gospodarczych oraz na wystawianiu przez kontrolowany podmiot nierzetelnych faktur dotyczących zakupu i sprzedaży gazu ziemnego ze spółką (...) Sp. z o.o. Spółka dokonała prawnie skutecznych korekt deklaracji VAT-7 dla podatku od towarów i usług oraz wyksięgowania z przychodów i kosztów podatkowych wszystkich faktur za cały okres współpracy z przedsiębiorcą (...) Sp. z o.o. za grudzień 2017 r. oraz od stycznia do marca 2018 r.
(zawiadomienie z dnia 5 listopada 2019 r. k. 169 akt adm.).
(...) S.A. z siedzibą w W. kupowała gaz ziemny na rynku (...) lub (...), następnie sprzedawała nabyty na tych rynkach (...) Sp. z o.o. przed granicą polską, (...) Sp. z o.o. wprowadzała nabyte wolumeny do polskiego systemu gazowego w oparciu o moce przesyłowe zarezerwowane w punkcie wejścia do polskiego systemu przesyłowego przez (...) S.A. z siedzibą w W. i udostępnione (...) Sp. z o.o. oraz następnie następowało ich odkupienie w polskim systemie gazowym przez (...) S.A. z siedzibą w W. i jego dostarczenie przez tę spółkę do odbiorców końcowych z wykorzystaniem sieci OSP i OSD na podstawie umów przesyłowych i dystrybucji.
Moce przesyłowe, zarezerwowane w punkcie wejścia do polskiego systemu przesyłowego przez (...) S.A. z siedzibą w W., zostały udostępnione (...) Sp. z o.o., zgodnie z zasadami określonymi w Instrukcji (...) i Eksploatacji Systemu Przesyłowego, na podstawie umów udostępnienia przepustowości z dnia 28 września 2017 r. zawartej na okres od dnia 1 października 2017 r. do dnia 1 października 2018 r.
Podmiotem dokonującym przywozu gazu ziemnego na terytorium RP, w rozumieniu art. 2 pkt. 14a) ustawy o zapasach oraz zobowiązanym do wykonania obowiązku na podstawie art. 25 ust. 3 ustawy o zapasach oraz do utworzenia i utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego miała być Spółka (...) Sp. z o.o.
Została również zawarta umowa ramowa dla umów sprzedaży gazu ziemnego wg standardu (...) z dnia 28 września 2017 r.
Wg sprawozdań GAZ -3 złożonych przez spółkę (...) Sp. z o.o. spółka ta w grudniu 2017 r. przywiozła z zagranicy 1 760 215,00 MWh, natomiast w okresie od stycznia do marca 2018 r. 2 261 465,00 MWh. Łącznie spółka przywiozła, w okresie od grudnia 2017 do marca 2018 r., 4 021 680,00 MWh.
Spółka (...) S.A. uniknęła w okresie od 1.12.2017 r. – 31.03.2018 r. utrzymania zapasów na poziomie 330 550 MWh.
Całkowita ilość gazu wprowadzonego - na zlecenie (...) - S.A. z siedzibą w W. przez (...) Sp. z o.o. w okresie, od 1 grudnia 2017 r. do 31 marca 2018 r., do polskiego systemu gazowego, była przedmiotem sprzedaży, a potem odkupu od (...) Sp. z o.o. Gaz sprzedany, a następnie zakupiony od (...) Sp. z o.o., był gazem zakupionym przez spółkę od podmiotów zagranicznych.
(...) S.A. z siedzibą w W. udostępniła (...) Sp. z o.o. całość posiadanych w tym okresie mocy przesyłowych.
Naczelnik (...) Urzędu Celno -Skarbowego w S. przedstawił szczegółowo proceder, wskazany w piśmie naczelnika z 23 stycznia 2020 polegający na tym, ze (...) Sp. z o.o. nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej, transakcje pomiędzy tą spółką a (...) S.A. nie miały miejsca, o zafakturowane czynności – w rzeczywistości – nie zostały wykonane.
Naczelnik, na podstawie akt postępowania karnoskarbowego wskazał, że (...) (...) Sp. z o.o, nie była samodzielnym podmiotem i prowadziła fikcyjną działalność (tzw. „słup”). Transakcje ze spółką (...) Sp. z o.o. w rzeczywistości nie miały miejsca, a wystawione faktury dokumentują czynności, które nie zostały w rzeczywistości wykonane. Celem zawarcia rzekomych transakcji pomiędzy stronami nie było odniesienie korzyści finansowych ze wzajemnej wymiany towarów/świadczenia usług (aspekt rynkowy) a jedynie uniknięcie przez spółkę obowiązku utrzymywania obowiązkowych zapasów gazu ziemnego i zarezerwowania dodatkowych mocy transgranicznych. Dzięki fikcyjnym transakcjom to spółka (...) Sp. z o.o., posiadająca koncesję na obrót gazem ziemnym z zagranicą, przejęłaby wszelkie obowiązki związane z utrzymywaniem zapasów obowiązkowych gazu ziemnego (w przypadku utrzymywania takich zapasów za granicą).
Wolumen gazu „sprzedanego” przez (...) na rzecz (...) sp. z o.o. pokrywa się z wolumenem gazu „zakupionego” Przez (...) od (...) sp. z o.o. (k. 175 akt adm. V.) Fakt ten potwierdził (...) w toku postepowania przed Naczelnikiem (...) Urzędu Celno –Skarbowego ((k. 176 akt adm. V). A całość tego gazu to był gaz zakupiony wcześniej przez (...) od podmiotów zagranicznych.
Były prezes (...) S.A. z siedzibą w W. – R. K. - zeznał, że zdecydowano się na współpracę ze spółką ponieważ spółka ta posiadała koncesję na obrót gazem. Nie wiedział czy na gruncie podatkowym transakcja miała miejsce w Polsce, czy w Niemczech. Potwierdził również, że cały zakupiony od (...) (...) Sp. z o.o gaz został sprzedany na rynku polskim – poza przypadkiem w których był reeksportowany. Przesłuchiwany wskazał, na kłopoty z regulacją dotyczącą obowiązku przechowywania i magazynowania gazu. W jego ocenie miało to nierynkowych charakter. Wskazał że w związku z tym (...) nie ryzykował sporu i stwierdził, że istnieją w Polsce podmioty które świadczą usługi importu i muszą liczyć się z obowiązkiem utrzymywania rezerw poza granicami kraju i ewentualnym postępowaniem z Prezesem URE w przypadku utrzymywania zapasów za granicą. Potwierdził przy tym że nie utrzymuje zapasów gazu, i nie wie czy (...) (...) Sp. z o.o raportował do Prezesa URE dane dotyczące ilości paliwa importowanego.
W postępowaniu podczas kontroli celno-skarbowej kontrolowano siedzibę spółki (...) Sp. z o.o. Lokal był zamknięty, a właściciele sąsiednich nieruchomości poinformowali że nie znają takiego podmiotu i nie mają wiedzy o prowadzeniu działalności. W toku kontroli do akt wpłynęło pismo – odpowiedź spółki (...) Sp. z o.o. Informacji udzielił radca prawny. Wskazano że współpraca z (...) została nawiązana, ale spółka nie posiada informacji na temat kto zainicjował rozmowy handlowe. Wskazał, że usługa świadczona na rzecz (...) miała polegać na przewiezieniu do Polski paliwa gazowego zakupionego za granicą przez (...) Sp. z o.o. Przesłuchany w charakterze świadka R. I. – członek zarządu (...) (...) wskazał, że udzielił pełnomocnictwa R. K. i podkreślił, że spółka (...). z o.o tak w istocie należy do niego. Prezes zarządu (...) (...) nie wiedział kto jest uprawniony do działania w imieniu spółki i kto został przez niego umocowany. W toku postępowania (...) (...) Sp. z o.o przedłożyła potwierdzenia otrzymania przelewów od (...) które nie były wygenerowane z serwisu transakcyjnego prowadzonego dla (...) (...) tylko z poziomu zleceniodawcy – to jest (...). Ponadto R. I. słuchany jako świadek były prezes (...) spółka z o.o. wskazał, że nie posiada doświadczenia dotyczącego handlu gazem, jest technikiem budowlanym, otrzymuje wynagrodzenie z tytułu sprawowanej funkcji zaś właścicielem i głównym udziałowcem (...) Sp. z o.o. jest R. K.. Na funkcję prezesa został powołany z inicjatywy R. K.. Świadek nie miał wiedzy dotyczącej przepisów regulujących działalność podmiotów funkcjonujących w branży energetyczne regulacji, procesu transportu gazu, tego jaki spółka posiada rok podatkowy, na temat sprawozdania finansowego, nawet pobieżnej wiedzy na temat przychodów i kosztów spółki, a także ilości jaką spółka zakupiła od (...). Także inny ze świadków – S. G., który również był prezesem zarządu i udziałowcem (...) sp. z o.o., wskazał że nigdy nie zajmował się sprzedażą gazu, nie znał stosownych regulacji prawnych, informacji na temat funkcjonowania spółki i wskazywał że tak naprawdę o wszystkim decydowała firma kupująca spółkę.
W konsekwencji naczelnik (...) urzędu wskazał, że przedmiotowe transakcje nie miały miejsca, a wyłącznym celem działania (...) było uniknięcie obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego. Pozorna transakcja z (...) (...) miała tak naprawdę uwolnić (...) od obowiązku utrzymywania zapasów gazu ziemnego i było to świadome działanie podjęte w celu przeniesienia tej powinności na podmiot, który z takich obowiązków nie był w żadnej mierze się wywiązać. Naczelnik z tych przyczyn wskazał że w istocie przedmiotowe transakcje nie miały miejsca, a faktury wystawione przez (...) na rzecz (...) (...), jak również (...) (...) na rzecz energii (...) nie dokumentują odpłatnej dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisów ustawy o podatku towarów i usług. Zeznań świadków wynika że nie prowadzili oni żadnej działalności w imieniu (...) spółka z o.o. a ich obecność w strukturze zarządczej miała wyłącznie charakter formalny, nie posiadali wiedzy na temat funkcjonowania podmiotów w branży energetycznej, oni wiedzy na temat działalności operacyjnej jaką miała prowadzić spółkę. Wszelkie transakcje zostały ocenione przez naczelnika jako fikcyjne
W związku z powyższym, (...) S.A. z siedzibą w W., która uprzednio wykazywała, że dokonała zakupu gazu od podmiotów z zagranicy a następnie dokonała jego wprowadzenia do polskiego systemu gazowego oraz sprzedaży na polskim rynku. Po przeprowadzonej kontroli tj. 6 września 2019 r. spółka dokonała korekt deklaracji podatkowych eliminując z rozliczeń podatkowych transakcje z (...) Sp. z o.o.
(pismo Naczelnika UCS z dnia 17 czerwca 2020 r. k. 175-187 akt adm., pismo z dnia 23 stycznia 2020 r. k. 173 akt adm.)
Pismem z 14 lipca 2020 r. znak: (...). (...) (...), Prezes URE zawiadomił Syndyka T. S. o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z możliwością naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 25 ust. 3 ustawy o zapasach oraz poinformował o możliwości zapoznania się z zebranym w postępowaniu materiałem dowodowym oraz złożenia uwag i dodatkowych wyjaśnień w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Poinformował również jakie dokumenty składają się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (zawiadomienie z dnia 14 lipca 2020 r. k. 208 akt adm.).
Na podstawie art. 123 par. 1, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Prezes URE, pismem z 20 sierpnia 2020 r., podjął postępowanie dowodowe i wezwał Powoda do przedstawienia informacji o przychodach osiągniętych w 2019 r. z działalności polegającej na obrocie paliwami gazowymi, w tym na obrocie gazem ziemnym z zagranicą oraz o sytuacji finansowej Spółki w terminie do 7 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.
Spółka:
1) nie zamieściła sprawozdania finansowego za rok 2019 w Krajowym Rejestrze Sądowym,
2) nie wywiązała się z obowiązku, o którym mowa w art. 34 ust. 6 p.e., tj. przedstawienia Prezesowi URE informacji w sprawie opłaty koncesyjnej, uwzględniającej wysokość przychodów z działalności koncesjonowanej w 2019 r., w terminie do 15 kwietnia 2020 r., określonym w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłaty koncesyjnej z dnia 9 listopada 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2277).
(Postanowienie z dnia 20 sierpnia 2020 k. 210 akt adm.). Postanowienie doręczono syndykowi 24 sierpnia 2020 r. ( z.p.o. k. 211 akt adm.).
Do dnia 31 sierpnia 2020 r. nie przygotowano sprawozdania finansowego (...) za 2019 r. oraz nie było możliwości ustalenia pewnych wartości dotyczących przychodów z określonych działalności koncesjonowanych w 2019 r., tym samym nie przekazano przychodów Spółki za 2019 r. (pismo 31.08.2020 r. k. 212 akt adm.).
Wielkość przychodu powoda w 2019 r. została oszacowana na kwotę nie mniejszą niż (...) zł, a przychód z działalności koncesjonowanej na kwotę nie mniejszą niż
(...) zł .
Pismem z 7 września 2020 r. znak: (...). (...) (...), Prezes URE ponownie zawiadomił Syndyka T. S. o zakończeniu postępowania dowodowego (zawiadomienie z dnia 7 września 2020 r. k. 218 akt adm.).
Prezes URE, 28 października 2020 roku wydał zaskrzoną Decyzję (Decyzja k. 221-230. akt adm.).
Syndyk nie odniósł się do zgromadzonego materiału dowodowego. Nie złożył uwag i dodatkowych wyjaśnień w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia ( z.p.o. k. 220 akt adm.). Syndyk zapoznał się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym 13 listopada 2020 r. (oświadczenie z dnia 13 listopada 2020 r. k. 232 akt adm.).
Prezes URE dokonał zgłoszenia wierzytelności wynikającej z wydanej decyzji z dnia 28 października 2020 r. w kwocie (...) zł. Zgłoszona wierzytelność nie została jednak uznana przez Syndyka na liście wierzytelności. Prezes URE wniósł sprzeciw od tej decyzji.
Sprzeciw został prawomocnie oddalony przez sędziego komisarza postanowieniem z 19 sierpnia 2024 roku. W uzasadnieniu postanowienia sędzia komisarz wskazał, że nie ma on kognicji do rozpoznania złożonego sprzeciwu materia objęta sprzeciwem wierzyciela– Prezesa URE została przekazana do rozpoznania przez sąd powszechny na mocy szczególnego przepisu. Sądem decydującym o istnieniu wierzytelności zatem jest Sąd Okręgowy w Warszawie sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ponadto sędzia komisarz wskazał, iż w niniejszej sprawie istniała potrzeba wydania decyzji administracyjnej a także doprowadzenia do jej prawomocności tak, aby uwzględnić wierzytelność na liście wierzytelności. Dopiero nałożenie kary za niewykonanie obowiązku - prawomocnej - pociąga za sobą możliwość żądania jej zapłaty w trybie egzekucji administracyjnej. Co za tym idzie Prezes URE nie mógł zgłosić wierzytelności objętej przedmiotową decyzją w postępowaniu upadłościowym na zasadach przewidzianych w artykule 236 i następnym ustawy Prawo upadłościowe przed nałożeniem kary – co podkreślono - prawomocną decyzją.
postanowienie SR dla m. st. Warszawy z 19 sierpnia 2024 roku - karta 235
W sprawie o sygnaturze akt XVII AmE 4/19 SOKiK Sąd oddalił odwołanie spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. od decyzji Prezesa URE z dnia 22 listopada 2018 r. nr (...). (...) (...), którą Prezes URE cofnął koncesję na obrót gazem ziemnym z zagranicą, udzieloną decyzją Prezesa URE z dnia 11 grudnia 2015 r. Nr (...).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów złożonych w trakcie postępowania administracyjnego oraz okoliczności niekwestionowanych przez strony.
Sąd podzielił ustalenia Prezesa URE dokonane w postępowaniu administracyjnym oparte także na ustaleniach z postępowania karno-skarbowego. Fakty ustalone w tych postępowaniach nie zostały zakwestionowane skutecznie w toku postępowania przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w istocie nie były kwestionowane.
Sąd pominął część dowodów zgłoszonych przez powoda w niniejszym postępowaniu– jako nieprzydatnych do ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia.
Na zarządzenie sądu powód sprecyzował fakty, które mają być przedmiotem ustaleń za pomocą zgłoszonych wniosków dowodowych (vide pismo k. 230).
W szczególności nie był potrzebny dowód z zeznań świadka na potwierdzenie faktu braku dostępności pewnych danych dotyczących przychodów działalności spółki, a także na fakt iż prezes nie podjął działań mających na celu ustalenie przychodów (...) S.A. za ostatni zamknięty rok podatkowy. Po pierwsze fakt dotyczący braku sprawozdania finansowego nie był kwestionowany. Mając na uwadze rozkład ciężaru dowodu i charakter postępowania przed sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów to na powodzie spoczywał obowiązek przedstawienia dowodów na fakt, iż Prezes przyjął błędne dane wyjściowe do ustalenia wysokości kary pieniężnej. Tego typu wniosek nie został w ciągu kilku lat postępowania zaproponowany przez powoda. W tym kontekście nie ma znaczenia, iż Prezes w toku postępowania administracyjnego nie poczynił jakichś działań w celu uzyskania informacji pozwalających na ustalenie wysokości kary pieniężnej. Prezes wyjaśnił sposób ustalenia kary w uzasadnieniu decyzji. Jeżeli jest to kwestionowane przez powoda – ma on możliwość przedstawienia dowodów i wykazania swoich racji w toku postępowania przed sądem. Powód z takiej możliwości nie skorzystał – do końca podnosząc jedynie kwestię iż w toku postępowania administracyjnego nie miał możliwości złożenia sprawozdania finansowego. Taką możliwość dawało postępowanie przez SOKiK.
Podobnie sąd pominął, jako nieistotny dla rozstrzygnięcia, wniosek dowodowy o zwrócenie się do operatora gazociągów przesyłowych o udzielenie informacji czy (...) S.A. z siedzibą w W. przekazywał jakieś ilości gazu ziemnego, w okresie od 1 grudnia do 31 marca 2018 roku, w punktach wejścia do krajowego systemu przesyłowego. Przedmiotem tego postępowania nie było ustalenie tego czy (...) wprowadzał w ogóle gaz ziemny na teren kraju. Nałożona na powoda kara wynikała z faktu, iż gaz wywieziony „na papierze” na teren kraju przez spółkę (...) był w istocie gazem wwiezionym przez powoda - co wynikało ze wszystkich wskazanych wyżej okoliczności w postepowaniu administracyjnym. Ilość wywiezionego w ten sposób gazu nie była kwestionowana. Wynika z dokumentów zebranych w toku postępowania administracyjnego i z wyjaśnień spółki (...) S.A. z siedzibą w W. złożonych w toku postępowania.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
I. Naruszenie obowiązku przez powoda
W pierwszej kolejności, należy zaznaczyć, że nie jest rolą Sądu ocena przyjętych rozwiązań ustawowych.
Przedmiotem Decyzji i rozważań ujętych w jej uzasadnieniu było nieprzekazanie informacji o wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego przez powoda.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o zapasach, w celu zapewnienia zaopatrzenia Rzeczypospolitej Polskiej w gaz ziemny oraz minimalizacji skutków:
(i) zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa,
(ii) wystąpienia sytuacji awaryjnej w sieci gazowej,
( (...)) nieprzewidzianego wzrostu zużycia gazu ziemnego - przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą oraz podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego są obowiązani do utrzymywania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, w wielkości odpowiadającej co najmniej 30-dniowemu średniemu przywozowi tego gazu ustalonemu w sposób określony w art. 25 ust. 2 albo 5.
Stosownie zaś do przepisu art. 25 ust. 1 ustawy o zapasach, wielkość zapasów gazu ziemnego ustala przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie obrotu gazem ziemnym z zagranicą i podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego, z uwzględnieniem ust. 5 do dnia 30 kwietnia każdego roku. Ust. 2 powołanego przepisu stanowi, że przedsiębiorstwa i podmioty, o których mowa w ust. 1, które w okresie od dnia 1 kwietnia roku ubiegłego do dnia 31 marca danego roku dokonały przywozu gazu ziemnego, ustalają wielkość zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na podstawie ilości gazu ziemnego przywiezionego w tym okresie.
Zgodnie zaś z ust. 3 tego przepisu informacje o wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, ustalonej zgodnie z ust. 2, przedsiębiorstwa i podmioty, o których mowa w ust. 1, przedkładają do dnia 15 maja każdego roku Prezesowi URE w celu ich weryfikacji. Prezes URE, w drodze decyzji, dokonuje weryfikacji tych informacji na podstawie danych zawartych w sprawozdaniach statystycznych sporządzanych przez te przedsiębiorstwa i podmioty oraz danych przekazanych w trybie art. 49c ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne.
Zapasy obowiązkowe gazu ziemnego w wielkości zweryfikowanej przez Prezesa URE są utrzymywane w okresie od dnia 1 października danego roku do dnia 30 września kolejnego roku (art. 25 ust. 4 ustawy o zapasach).
Z omówionych powyżej regulacji ustawy o zapasach wynika, że podmioty zobowiązane przedstawiają informację o wysokości zapasów gazu ziemnego Prezesowi URE, który przekazane mu informacje weryfikuje a następnie wydaje decyzję, w której ustala wysokość obowiązkowych zapasów gazu ziemnego, które powinny być utrzymywane przez podmioty wskazane w art. 25 ust. 1 ustawy o zapasach.
Obowiązek utrzymywania obowiązkowych zapasów gazu ziemnego wynika z ustawy, jednakże wysokość tych zapasów jest weryfikowana przez Prezesa URE, który następnie w decyzji określa wielość zapasów jakie dane przedsiębiorstwo energetyczne jest zobowiązane utrzymywać. Zatem nieprzekazanie informacji o wysokości zapasów, uniemożliwia Prezesowi wydanie decyzji o wysokości zapasów obowiązkowych, a tym samym przedsiębiorstwo energetyczne nie jest zobowiązane do ich utrzymywania. Tak też było w rozpoznawanej sprawie.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Powód nie przedłożył Prezesowi URE do dnia 15 maja 2018 r., informacji o wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego do weryfikacji, w związku z czym Prezes URE nie wydał decyzji.
Stosownie zaś do przepisu art. 63 ust. 1 pkt 5c ustawy o zapasach, karze pieniężnej podlega ten, kto nie ustali wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego lub nie przedstawi Prezesowi URE informacji o wielkości zapasów obowiązkowych w celu weryfikacji.
Zatem wolą ustawodawcy było, aby karze pieniężnej podlegały podmioty, które nie tylko nie ustalą wielkości zapasów obowiązkowych ale również te, które nie przedstawiły informacji o wielkości zapasów.
Przed przejściem do dalszych rozważań, należy zauważyć, że odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy o zapasach ma charakter obiektywny. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 5 lutego 2015 r. (sygn. akt III SK 36/14, LEX nr 1652700), zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego do stwierdzenia naruszenia przez przedsiębiorstwo energetyczne ciążących na nim obowiązków wystarczające jest ustalenie, że dany podmiot zachował się w sposób niezgodny z wiążącym go nakazem albo zakazem (wyroki Sądu Najwyższego z 30 września 2011 r., III SK 10/11; z 5 listopada 2008 r., III SK 6/08 i powołane tam przykłady). Jednakże gdy dochodzi do nałożenia kary pieniężnej, konieczne jest uwzględnienie różnego rodzaju elementów o charakterze subiektywnym, składających się na podmiotową stronę odpowiedzialności zagrożonej dolegliwymi karami pieniężnymi (wyrok Sądu Najwyższego z 30 września 2011 r., III SK 10/11, Lex nr 1101332). O ile zatem do zastosowania klasycznych sankcji administracyjnych wystarczające jest stwierdzenie obiektywnego stanu niezgodności zachowania adresata z treścią normy, o tyle w przypadku nakładania przez organ kary pieniężnej, wymierzania jej wysokości oraz oceny możliwości odstąpienia od jej wymierzenia, istotną rolę odgrywają czynniki o charakterze subiektywnym, odtwarzane w oparciu o analizę całokształtu zachowania karanego przedsiębiorcy, jego motywacji, kontekstu zarzucanego mu naruszenia, czy chociażby wpływu przedsiębiorstwa na uchybienie obowiązującym normom. Dlatego w orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtowała się linia orzecznicza, zgodnie z którą w sprawach z odwołania od decyzji regulatora rynku nakładających kary pieniężne z tytułu naruszenia obowiązków wynikających z mocy ustawy lub decyzji, należy zapewnić przedsiębiorcom wyższy poziom sądowej ochrony praw, zaś zasady sądowej weryfikacji prawidłowości orzeczenia organu regulacji w zakresie dotyczącym kary pieniężnej, powinny odpowiadać wymogom analogicznym do tych, jakie obowiązują sąd orzekający w sprawie karnej (wyroki Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SK 1/10 Lex nr 1037765 i z 1 czerwca 2010 r., sygn. akt III SK 5/10, Lex nr 622205). Zgodnie z tą linią orzeczniczą przyjęto, że przedsiębiorstwo energetyczne może uniknąć kary, gdy wykaże, że obiektywne okoliczności danej sprawy uniemożliwiają mu przypisanie odpowiedzialności za naruszenia przepisów ustawy, z uwagi na podjęte przez to przedsiębiorstwo działania o charakterze ostrożnościowo-prewencyjnym.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że okolicznością bezsporną jest, iż Powód nie przedstawił Prezesowi URE informacji o których mowa w art. 25 ust. 3 ustawy o zapasach – informacji o wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, ani w terminie ustawowym ani w toku postępowania administracyjnego, a skoro tak to dopuścił się naruszenia przepisów ustawy skutkującego możliwością nałożenia na niego kary pieniężnej.
Wolą ustawodawcy było, aby karze pieniężnej podlegał również ten, kto nie przekazuje informacji Prezesowi URE o wysokości tych zapasów, co oznacza, że każdy kto nie przekazał informacji, o której mowa w art. 25 ust. 3 będzie zagrożony karą pieniężną, chyba że w sprawie zajdą szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary.
Ponadto w toku postępowania powód nie wykazał, aby podjął jakiekolwiek działania o charakterze ostrożnościowo - prewencyjnym, aby zapobiec naruszeniu przepisów ustawy o zapasach. Wręcz chciał uniknąć obowiązków związanych z utrzymywaniem obowiązkowych zapasów gazu ziemnego, fikcyjnie cedując je na inny podmiot tj. spółkę (...) Sp. z o.o.. Fikcyjność transakcji została opisana wyżej, a wszystkie dokumenty rachunkowe dotyczące kupna – sprzedaży gazu zostały skorygowane przez powoda na skutek wszczętego postępowania celno-skarbowego. Dowodem potwierdzającym transakcje miały być noty obciążeniowe, ale Sąd podziela stanowisko zaprezentowane przez pozwanego w decyzji, że dokumentem potwierdzającym realizację dostawy towaru jest faktura.
Ponadto, w prowadzonym postępowaniu przez Naczelnika (...) Urzędu Celno – Skarbowego w S. wykazano, iż w istocie to (...) S.A. z siedzibą w W. kierował działaniami (...) Sp. z o.o. zmierzającymi do obciążenia jej obowiązkami wynikającymi z ustawy o zapasach.
Nie wykazano również, aby spółka (...) Sp. z o.o. miała wykonać obowiązki wynikające z ustawy o zapasach (spółce wręcz cofnięto koncesję). W konsekwencji żadna ze spółek nie wykonała obowiązku związanego z przekazaniem informacji o wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, a powód uniknął znacznych (kosztów zakupu gazu i magazynowania).
W konsekwencji Sąd uznał, iż działania spółek zmierzały jedynie do obejścia przepisów ustawy o zapasach, a podmiotem faktycznie dokonującym przywozu i zobowiązanym do przekazania informacji o wielkości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego był powód. Prezes URE zasadnie przeprowadził postępowanie wobec powoda i obciążył go karą.
Zgodnie z art. 63 ust 6a ustawy o zapasach w przypadku, o którym mowa w art. 63 ust. 1 pkt. 5c, kara pieniężna wynosi od 1 % do 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, a jeżeli kara dotyczy działalności wykonywanej na podstawie koncesji, wysokość kary wynosi od 1 % do 15 % przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym.
W niniejszej sprawie, do wymierzenia kary pieniężnej potrzebne było ustalenie wysokości przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. Prezes URE na potrzeby sprawy przyjął rok kalendarzowy poprzedzający rok wydania decyzji, tj. rok 2019. Prezes URE uzasadnił powody przyjęcia takiego rozumowania, i ustalił wysokość przychodu wg dostępnych informacji.
Takie stanowisko zostało poparte szeroką argumentacją pozwanego dotyczącą zaniechania przez powoda licznych obowiązków związanych z działalnością koncesjonowaną, w szczególności tj.:
- przedstawienie formularza opłaty koncesyjnej za 2019 r. i odprowadzenia opłaty koncesyjnej,
- wykazania przywozu gazu w sprawozdaniach GAZ-3,
- przedkładania informacji o realizacji umów dotyczących zakupu gazu ziemnego.
Przy tym syndyk – reprezentowany przez pełnomocnika - nie przedstawił żadnych przeciwdowodów świadczących o innej wysokości przychodu powoda w 2019 r.. Ostatecznie wielkość przychodu powoda w 2019 r. została oszacowana na kwotę nie mniejszą niż (...) zł, a przychód z działalności koncesjonowanej na kwotę nie mniejszą niż (...) zł.
Sąd w tym zakresie podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt XVII AmE 44/06, iż w przypadku nie przedstawienia informacji nt. osiągniętego przychodu Prezes URE jest uprawniony do wymierzenia wysokości kary pieniężnej na podstawie posiadanego materiału dowodowego. Dlatego też dostępny dla organu materiał dowodowy stanowił podstawę ustalonego przychodu w 2019 r. W konsekwencji, w ocenie Sądu dopuszczalne było takie ustalenie przychodu z działalności koncesjonowanej gdyż organ nie miał innych dostępnych danych. Tym samym zarzut naruszenia art. 63 ust. 6a ustawy o zapasach Sąd uznał za bezpodstawny .
Ponownie należy podkreślić, że w tym zakresie dowód obciążał powoda, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 6 k.c. i 232 k.p.c. Powód nie przedstawił, w toku kilku lat postępowania, żadnych wniosków w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, wymierzona kara nie mogła być niższa niż 1% przychodu z działalności koncesjonowanej tj. (...) zł, i nie wyższa niż 15 % tego przychodu tj. (...) zł.
Przy tym powyższe uwagi odnoszą się również do zarzutu naruszenia art. 63 ust. 1 pkt. 5c ustawy o zapasach, gdyż jak wyżej wskazano, powód został uznany za podmiot zobowiązany do ustalenia wielkości zapasów gazu ziemnego jako podmiot dokonujący przywozu gazu ziemnego w świetle art. 25 ust. 1 i 3 ustawy o zapasach, a tym samym podmiotem odpowiedzialnym za nie przedstawienie Prezesowi URE informacji o wielkości zapasów obowiązkowych w celu ich weryfikacji, a wymierzona kara została ustalona o dostępny materiał dowodowy, w tym o przychód niezwiązany z posiadaniem koncesji na obrót paliwami gazowymi z zagranicą w roku kalendarzowym 2019.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów powoda dotyczących wysokości wymierzonej kary, wskazać należy na zarzut naruszenia art. 189d pkt 2), 3), 4), 5) oraz 6) k.p.a. poprzez wymierzenie kary pieniężnej z pominięciem istotnych okoliczności mających wpływ na jej wymiar, a także w oparciu o okoliczności nieznajdujące potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, co skutkowało błędami w ustaleniach stanu faktycznego sprawy, a także ustaleniem wysokości kary pieniężnej w sposób dowolny;
Zgodnie z art. 189d kpa – Wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę:
2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara;
3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe;
4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa;
5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;
6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła;
W ocenie Sądu zarzut ten należy również uznać za nieuzasadniony, ponieważ w uzasadnieniu Decyzji Prezes URE szczegółowo wyjaśnił, dlaczego nałożył na Powoda karę pieniężną i jakie okoliczności wziął pod uwagę i argumenty te są dla Sądu w pełni przekonywujące.
Istotnie pozwany wymierzając karę pieniężną, ustalił wielkość obowiązkowych zapasów gazu na 330 550 MWh (z uwagi na ilość przywiezionego gazu z zagranicy 4 021 680,00 MWh w okresie od grudnia 2017 r. do marca 2018 r.). Tym samym wielkość unikniętych kosztów utrzymania obowiązkowych zapasów gazu wyniosła 20 352 624 zł co przełożyło się na wysokość osiągniętych przez spółkę korzyści. Organ przy tym uwzględnił pozostałe okoliczności tj. np. zaniżona wielkości przychodów.
Nie można również podzielić stanowiska Powoda, iż Prezes URE nie ocenił działań podjętych przez Spółkę w celu wywiązania się z obowiązku przekazania informacji o wysokości zapasów obowiązkowych, ponieważ sam Powód nie wskazał, aby takie działania podejmował i nie przedstawił dowodów na tą okoliczność. W toku całego podstępowania administracyjnego powód stał na stanowisku, iż regulacja związana z utrzymywaniem obowiązkowych zapasów gazu ziemnego jest sprzeczna z prawem równocześnie wykorzystując inny podmiot, który miałby zrealizować przedmiotowy obowiązek.
Niewątpliwie niewywiązanie się z obowiązku wynikającego z art. 25 ust. 3 ustawy o zapasach w bezpośredni sposób rzutuje na obniżenie krajowego poziomu bezpieczeństwa dostaw gazu ziemnego. Okoliczność ta nie wymaga dowodzenia, ponieważ sam ustawodawca uznał, że utrzymywanie obowiązkowych zapasów gazu ziemnego służy zapewnieniu zaopatrzenia Rzeczypospolitej Polskiej w gaz ziemny oraz minimalizacji skutków: (i) zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa, (ii) wystąpienia sytuacji awaryjnej w sieci gazowej, (iii) nieprzewidzianego wzrostu zużycia gazu ziemnego (art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o zapasach). W tych realiach czynu Powoda nie można uznać za szkodliwy w stopniu znikomym, skoro dotyczy tak ważnej kwestii, jaką jest bezpieczeństwo energetyczne państwa.
W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że nieudzielenie informacji jest penalizowane na równi z brakiem utrzymywania zapasów, a zatem już sam ustawodawca uznał takie działanie za groźne dla bezpieczeństwa energetycznego państwa. Powodem dla przyjęcia takiego rozwiązania było zapewne wyjście z założenia, że konsekwencją nieprzedstawienia informacji o wysokości zapasów obowiązkowych jest niemożność wydania przez Prezesa URE decyzji dla konkretnego podmiotu o wysokości zapasów obowiązkowych, a tym samym zobowiązany podmiot nie będzie utrzymywał obowiązkowych zapasów.
Powód zakwestionował wysokość przyjętego przychodu, jednakże nie wykazał błędów logicznych czy też rachunkowych w rozumowaniu Pozwanego, które doprowadziło do wymierzenia kary w wysokości (...) zł. Poprzestał na zakwestionowaniu samej metody, która jednak doprowadziła do wymierzenia kary pieniężnej w wysokości ustawowej tj. nie przekraczającej od 1% do 15 % przychodu.
Sąd podziela stanowisko Pozwanego, iż uwzględniając przesłanki wymiaru kary opisane w art. 189d k.p.a. słusznie wziął pod uwagę korzyści jakie osiągnął Powód nie realizując obowiązku przedstawienia informacji o wysokości zapasów obowiązkowych gazu ziemnego. Sąd nie podzielił zarzutu powoda odnośnie mechanizmu ustalenia szacunkowych korzyści. Kwestia ta również nie została konstruktywnie wzruszona przez powoda. Nie mniej jest to tylko zasadniczo jeden z elementów branych pod uwagę przy wymiarze kary i nie wymaga wykazania (udowodnienia) korzyści. Ustalenia Prezesa w tym zakresie mogą być szacunkowe.
Korzyści te Pozwany oszacował na kwotę ok. 20 352 624 zł, czego konsekwencją było wymierzenie kary w wysokości (...) zł stanowiącej jedynie (...) % przychodu z działalności gospodarczej polegającej na obrocie gazem ziemnym osiągniętego w 2019 roku. Takie rozwiązanie Sąd w pełni akceptuje, bowiem kara musi być na tyle dotkliwa, aby podmiotowi ukaranemu nie opłacało się w przyszłości naruszanie przepisów ustawy. Natomiast jeśli kara pieniężna jest niższa niż korzyści uzyskane z nieprzestrzegania obowiązków ustawowych, to nie zrealizuje ona swoich celów.
Dodatkowo należy zauważyć, że Powód nie przedstawił danych dotyczących przychodów Spółki za 2019 r. co więcej Spółka nie wykonała również obowiązku, o którym mowa w art. 34 ust. 6 PE, tj. nie przedstawiła Prezesowi URE formularza opłaty koncesyjnej, określającego wysokość przychodów z działalności koncesjonowanej przedsiębiorstwa energetycznego, ani nie odprowadziła opłaty koncesyjnej, której wysokość kalkulowana jest w oparciu o wielkość przychodu z działalności koncesjonowanej, ani nie zamieściła sprawozdania finansowego w KRS.
W związku z tym, dla potrzeb określenia wysokości kary pieniężnej, stosownie do dyspozycji art. 63 ust. 6a ustawy o zapasach, konieczne było ustalenie przychodów Spółki na podstawie informacji dostępnych Prezesowi URE. W oparciu o te informacje, szczegółowo opisane w Decyzji, Pozwany ustalił wysokość przychodów uzyskanych na podstawie koncesji na obrót gazem ziemnym w 2019, co oznacza z kolei, że był uprawniony do wymierzenia kary pieniężnej w granicach (...) zł, i nie wyższa niż 15 % tego przychodu tj. (...) zł.
Kara pieniężna, o której wyżej mowa, pełnić będzie funkcję prewencji szczególnej i ogólnej, a więc być zarówno realną dolegliwością dla ukaranego podmiotu, będącą reakcją na naruszenie przepisów, ale także wyraźnym ostrzeżeniem, zapobiegającym powtarzaniu nagannych zachowań.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że ustalone w postępowaniu okoliczności w pełni uzasadniają nałożenie na Powoda kary pieniężnej w wysokości ustalonej przez Prezesa URE.
II. Kwestia upadłość powoda
II.A
Brak było podstaw do zawieszenia postępowania toczącego się przed Prezesem URE i przed SOKiK.
Postępowanie wszczęte przeciwko podmiotowi, wobec którego została ogłoszona upadłość podlega zawieszeniu, jeżeli dochodzona wierzytelność podlega zgłoszeniu do masy upadłości (art. 145 ust 1 p.u.).
Odwołanie powoda dotyczy, nałożonej przez Prezesa URE zaskarżoną decyzją. kary administracyjnej, która nie ma waloru wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości. Kara wynika z działań upadłej spółki zanim wobec niej orzeczono upadłość. Tryb zgłoszenia wierzytelności sędziemu-komisarzowi należy uznać za wyłączną drogę dochodzenia w postępowaniu upadłościowym należności publicznoprawnych powstałych przed ogłoszeniem upadłości, niemniej wyjątek od tej zasady dotyczy wierzytelności, które powstają na podstawie konstytutywnej decyzji organu (por.: Wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000 r., I SA/Wr 634/99; por. również wyrok NSA z dnia 26 maja 2000 r., I SA/Wr 2549/98 - oba wyroki cytuję za: P. Miłek, Ogłoszenie upadłości a administracyjne postępowanie egzekucyjne, Mon.Praw. 2001, nr 2, s. 92 i n.).
Oznacza to, że jeżeli przed ogłoszeniem upadłości, czy tez po ogłoszeniu – ale z przyczyn dotyczących okresu poprzedzającego upadłość, zostało wszczęte postępowanie zmierzające do wydania konstytutywnej decyzji, to nie może ono zostać zawieszone przed wydaniem tej decyzji, ponieważ wówczas organ nie miałby możliwości dochodzenia przysługującej mu wierzytelności w postępowaniu upadłościowym (bez decyzji wierzytelność nie istnieje).
Wierzytelność taka wówczas – de facto - powstaje po ogłoszeniu upadłości i nie podlega umieszczeniu na liście wierzytelności. Z tego powodu nie ma przeszkód, aby, po ogłoszeniu upadłości, toczyło się postępowanie dotyczące tej wierzytelności.
Decyzja w przedmiocie kary pieniężnej jest indywidualnym aktem administracyjnym, niekorzystnym dla jej adresata. Jest to jedna decyzja administracyjna, ale składająca się w warstwie materialnej z następujących elementów:
1) stwierdzającego naruszenie obowiązków wynikających z norm pr. en., skutkujących nałożeniem kary pieniężnej;
2) nakładającego karę pieniężną.
Należy więc odróżnić tę część decyzji, która dotyczy stwierdzenia naruszenia obowiązków wynikających z norm pr. en. i ma wyłącznie deklaratoryjny charakter, stwierdzający jedynie istnienie określonej sytuacji prawnej, od jej części konstytutywnej, zawierającej imperatyw postępowania, nakładający na adresata obowiązek zapłaty kary pieniężnej.
W części dotyczącej stwierdzenia naruszenia obowiązków wynikających z pr. en. decyzja ta ma deklaratoryjny charakter. Nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz stwierdza, że dany stan faktyczny, ustalony w toku postępowania administracyjnego, wyczerpuje przesłankę naruszenia obowiązków uregulowanych w art. 56 pr. en.
Druga część decyzji, tj. w zakresie nałożenia kary pieniężnej, ma charakter konstytutywny, którego konsekwencją jest skuteczność orzeczonej sankcji karnoadministracyjnej, zasadniczo od momentu, w którym decyzja stała się prawomocna (ostateczna). Taki walor, przedmiotow w sprawie decyzja uzyskuje dopiero z momentem prawomocnego zakończenia postępowania przez SOKiK.
Zatem dopiero z tym momentem prawomocności powstaje możliwość egzekwowania środków represyjnych i zastosowania środków przymusu unormowanych w ustawie z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 599 z późn. zm.). Gdy stanie się ostateczna, a adresat nie będzie zachowywał się zgodnie z jej treścią (tj. nie uiści dobrowolnie kary pieniężnej), wówczas właściwy organ egzekucyjny będzie mógł, przez zastosowanie środków egzekucji administracyjnej, zmusić adresata do zachowania zgodnego z jej treścią, w sposób, który – w kontekście upadłości powoda – nie podlega przesądzeniu w tym postępowaniu. (zob.: Muras Zdzisław (red.), Swora Mariusz (red.), Prawo energetyczne. Tom II. Komentarz do art. 12-72, wyd. II, Opublikowano: WK 2016).
Z tych przyczyn powód stał na błędnym stanowisku co do konieczności zawieszenia postępowania w sprawie. Jeżeli postępowanie nie dotyczy wierzytelności, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może ono toczyć się po ustaleniu osoby syndyka. Wówczas, art. 145 p.u. nie ma zastosowania. (por. też. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie VII ACa 839/17, Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dn. 28 marca 2022 r., sygn. VII AGa 494/21, z dnia 27 lipca 2022 r., sygn. VII AGa 1229/21).
II. B
Upadły nie może występować w postępowaniach sądowych i administracyjnych dotyczących masy upadłości (vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie VII Aga 300/23). Nie mniej to upadły jest podmiotem odpowiedzialnym za działanie skutkujące nałożeniem kary administracyjnej. Dlatego w postępowaniu stroną - w znaczeniu materialnym - jest podmiot prawa, obowiązku albo innej sytuacji prawnej, o jakim (jakiej) mowa w powództwie. Stroną w znaczeniu procesowym jest ten, kto jest oznaczony jako strona danego procesu, a więc przede wszystkim ten, kto we własnym imieniu wytoczył powództwo oraz ten, przeciwko komu powództwo zostało wytoczone, a także ten, kto imiennie stał się stroną w wyniku podmiotowego przekształcenia procesu (W. Broniewicz, Stanowisko syndyka upadłości w procesach z jego udziałem, PiP 1993, nr 2, s. 41 i n.; por. również P. Nazarewicz, Charakter postępowania upadłościowego oraz wpływ upadłości na procesowe postępowanie cywilne, PPH 2002, nr 1, s. 13 i n.). Zazwyczaj strona, w znaczeniu materialnym, jest jednocześnie stroną w znaczeniu procesowym. Niekiedy jednak następuje rozdzielenie tych ról i taka sytuacja ma miejsce właśnie w postępowaniu upadłościowym. Stroną postępowań dotyczących masy upadłości, w znaczeniu materialnym, jest upadły. Wynika to z tego, że pomimo ogłoszenia upadłości właścicielem całego majątku wchodzącego w skład masy upadłości jest upadły, a więc to jego praw lub obowiązków dotyczy postępowanie. Upadły nie może jednak, z mocy art. 144 p.u., samodzielnie występować w postępowaniu. Tak więc stroną w znaczeniu procesowym postępowań dotyczących masy upadłości jest syndyk (T. Radkiewicz, Glosa do postanowienia SN z dnia 24 czerwca 1999 r., II CKN 358/99, Palestra 2000, nr 7-8, poz. 260; obecnie A. Jakubecki [w:] A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2011, art. 144).
Przekłada się to zarówno na postępowanie administracyjne jak i na postępowanie przed SOKiK.
Postępowanie prowadzi się udziałem strony w znaczeniu formalnym, tj syndyka, oraz syndykowi doręcza się decyzję, jako podmiotowi, który brał udział w postępowaniu i działał na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym (tylko on miał legitymację do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony).
Skoro zaś pomimo utraty legitymacji formalnej upadłego w postępowaniach dotyczących masy upadłości (na rzecz syndyka), upadły nadal pozostaje stroną w znaczeniu materialnym, w części decyzji, stanowiącej rozstrzygnięcie, tj. sentencji decyzji (lub wyroku), należało określić upadłego - jako właściwy podmiot praw i obowiązków (czyli stronę w znaczeniu materialnym). Wymierzona kara administracyjna powinna zostać nałożona na upadłego przedsiębiorcę (por. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 czerwca 1999 r., sygn. akt II CKN 358/99), nie zaś syndyka – co było przyczyna korekty treści decyzji w powoływanych przez powoda sprawach o sygnaturze XVII AmE 5/24 oraz XVII AmE 256/20. Przy czym konieczna była zmiana decyzji z uwagi właśnie na wpisanie w treści decyzji syndyka. Zmiana polegała więc jedynie na usunięciu syndyka i pozostawieniu samej nazwy przedsiębiorstwa w upadłości, jako podmiotu, który dokonał naruszenia.
Powyższy pogląd podzielił również sędzia komisarza w uzasadnieniu postanowienia oddalającego sprzeciw Prezesa URE, od odmowy umieszczenia wierzytelności z kary, na podstawie nieprawomocnej decyzji, na liście wierzytelności. Sędzia komisarz wskazał, iż aktualnie to w kompetencji SOKiK – u leży orzeczenie o istnieniu wierzytelności wynikającej z kary administracyjnej.
Pośrednio z tym wiąże się również zarzut błędu w decyzji, gdyż – jak twierdził powód - naruszeń skutkujących nałożeniem kary administracyjnej dopuściło się (...) S.A. z siedzibą w W. tj. bez dopisku „w upadłości”.
Stanowisko powoda nie jest prawidłowe. Oczywistym jest, że naruszenie miało miejsce przed ogłoszeniem upadłości. Ale umyka powodowi oczywistość, że aktualny upadły i spółka przed ogłoszeniem upadłości – to jest nadal ten sam podmiot. Przy czym po ogłoszeniu upadłości podmiot ten posługuje się firmą z obowiązkowym dodatkiem „w upadłości” (art. 60 1 p.u.). Zatem, skoro zarówno decyzja jak i wyrok zapada w chwili, kiedy firma powoda brzmi (...) S.A. w upadłości – taką firmą należy posługiwać się określając stronę w znaczeniu materialnym. Przy czym sposób określenia strony nie przesądza zupełnie o tym, jak należy zakwalifikować wierzytelność w kontekście jej późniejszego dochodzenia od upadłego.
Na marginesie powyższych rozważań należy stwierdzić, że Sąd dostrzega pewien problem rysujący się tle kwestii dochodzenia (egzekwowania) wierzytelności z kary administracyjnej orzeczonej za działania poprzedzające upadłość, a ukonstytuowanej po ogłoszeniu upadłości. Sytuacja ta może nieco wymykać się dystynkcji wynikającej z art. 230 pr.u. Problem ten uwidacznia niespójne stanowisko judykatury i piśmiennictwa, nakazujące traktować tę wierzytelność jako niepodlegającą zgłoszeniu do masy upadłości, wedle innego poglądu podlegającą, nawet po czasie na to wyznaczonym, lub jako koszt upadłości (uprzywilejowując Prezesa URE kosztem innych wierzycieli) ewentualnie wierzytelność wobec której zawieszeniu podlega egzekucja itd. Kwestia ta wykracza poza ramy zainteresowania Sądu w tym postępowaniu.
Podniesione przez powoda zarzuty odnośnie naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie mogą odnieść skutku, albowiem do kognicji Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie należy kontrola prawidłowości postępowania prowadzonego przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jest to bowiem postępowanie sądowe pierwszoinstancyjne, w którym strona może przedstawić wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na potwierdzenie zasadności swojego stanowiska, tak więc co do zasady ewentualne uchybienia postępowania administracyjnego nie mają znaczenia dla rozpoznania sprawy przed tym Sądem.
Biorąc powyższe względy pod uwagę Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia, oddalił wniesione przez powoda odwołanie na podstawie art. 479 53 § 1 k.p.c.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na oddalenie odwołania w całości, Powoda należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu. Na powyższe koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w wysokości 720,00 zł ustalone w oparciu § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015, poz. 1804 z zm.).
Sędzia SO Maciej Kruszyński