Wyrok z 8 stycznia 2026, sygn. VI U 244/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 stycznia 2026 roku

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Karolina Chudzinska

po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2026 roku w V.

na posiedzeniu niejawnym

sprawy H. S.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w V.

o świadczenie uzupełniające

na skutek odwołania H. S.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w V.

z dnia 26 stycznia 2024r., znak: (...)

1.  Zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje ubezpieczonej H. S. prawo do świadczenia uzupełniającego od dnia 1 lutego 2023r. na stałe.

2.  Zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w V. na rzecz H. S. kwotę 360 ( trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, do dnia zapłaty.

Sędzia Karolina Chudzinska

Sygn. akt VI U 244/24

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 stycznia 2024r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w V. odmówił H. S. prawa do świadczenia uzupełniającego na podstawie ustawy z dnia 31 lipca 2019r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji ( tekst jednolity Dz. U. z 2019r., poz. 1622 ze zm. ), uzasadniając swoje stanowisko orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 15.01.2024r., która nie uznała ubezpieczonej za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ubezpieczona, domagając się jej zmiany i przyznania żądanych świadczeń, bowiem spełnia wszystkie warunki niezbędne do ich przyznania.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, powołując się ponownie na okoliczności przytoczone w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Sąd ustalił i zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 3, art. 2 i art. 4 ust. 3 ustawy o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji w wersji obowiązującej w dniu składania wniosku :

świadczenie uzupełniające przysługuje osobom zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są:

1) obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej lub

2) posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, lub

3) cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Świadczenie uzupełniające przysługuje osobom, które ukończyły 18 lat i których niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji albo orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji, zwanym dalej "osobami uprawnionymi".

Świadczenie uzupełniające przysługuje osobom uprawnionym, które nie posiadają prawa do świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków publicznych albo suma tych świadczeń o charakterze innym niż jednorazowe, wraz z kwotą wypłacaną przez zagraniczne instytucje właściwe do spraw emerytalno-rentowych, z wyłączeniem renty rodzinnej przyznanej w okolicznościach, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 53 i 252), zasiłku pielęgnacyjnego oraz innych dodatków i świadczeń wypłacanych wraz z tymi świadczeniami na podstawie odrębnych przepisów przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń, nie przekracza (określonej) kwoty miesięcznie.

Świadczenie uzupełniające nie przysługuje osobie uprawnionej, która jest tymczasowo aresztowana lub odbywa karę pozbawienia wolności, z wyjątkiem osoby uprawnionej, która odbywa karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

Przy czym w myśl art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1270 ze zm. ) – niezdolną do samodzielnej egzystencji jest osoba, u której doszło do naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w celu zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych.

Natomiast całkowicie niezdolną do pracy, zgodnie z art. 12 ust. 1 powyższej ustawy, jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy.

Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie było ustalenie stanu zdrowia ubezpieczonej i jego wpływu na zdolność do samodzielnej egzystencji.

W celu rozstrzygnięcia powyższej kwestii Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłych sądowych, lekarzy następujących specjalizacji :

- psychiatry,

- psychologa,

którzy rozpoznali u ubezpieczonej przewlekła chorobę psychiczną pod postacią schizofrenii, obecnie z dominującymi objawami rezydualnymi.

Zdaniem biegłych sądowych ubezpieczona jest niezdolna do samodzielnej egzystencji na stałe. Natomiast schorzenia laryngologiczne oraz pulmonologiczne nie stanowią podstawy do uznania ubezpieczonego za osobę niezdolna do samodzielnej egzystencji, wymaga stałej pomocy innej osoby przy zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Jak wskazali biegli, procesy poznawcze ubezpieczonej uległy zaburzeniu, jej myślenie jest autystyczno – niezdyscyplinowane, chwilami niedokojarzone. Okresowo otaczającą rzeczywistość postrzega i interpretuje w sposób zaburzony ze względu na występujące omamy i urojenia. Ubezpieczona nie jest w stanie samodzielnie zadbać o zaspokojenie potrzeb życiowych, jak zaplanowanie i zrobienie zakupów, przygotowanie posiłków, zadbanie o higienę osobistą, wypełnianie zaleceń lekarskich w związku z chorobą psychiczną. Ubezpieczona samodzielnie nie opuszcza domu – zagubiła się po samodzielnym wyjściu. Nie potrafi załatwić spraw urzędowych. Jej komunikacja z otoczeniem, z uwagi na zaburzenia toku myślenia, bywa w mniejszym lub większym stopniu zaburzona.

- dowód – opinie biegłych sądowych ( k. 55 – 62, 77 – 79 ).

Sąd nie znalazł merytorycznych podstaw do zakwestionowania opinii biegłych sądowych i ocenił je pozytywnie, jako wydane zgodnie z posiadaną przez biegłych wiedzą medyczną i doświadczeniem, z uwzględnieniem przeprowadzonych badań i dokumentacji medycznej. Wydane opinie były wyczerpująco uzasadnione, a organ rentowy w piśmie z dnia 29.07.2025r. stwierdził, że nie wnosi zastrzeżeń do opinii ).

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznał, że odwołanie ubezpieczonej od decyzji odmawiającej prawa do świadczenia uzupełniającego zasługuje na uwzględnienie, bowiem ubezpieczona spełnia przesłanki niezbędne do nabycia świadczenia uzupełniającego, wynikające z przytoczonej na wstępie ustawy, dlatego też działając na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. zmienił w zaskarżoną decyzję, jak w punkcie 1 w sentencji.

O kosztach orzeczono w myśl art. 98 k.p.c.

Sędzia Karolina Chudzinska