Wyrok z 13 stycznia 2026, sygn. I C 2001/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 stycznia 2026 r.

Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny

w składzie: Przewodniczący: sędzia Juliusz Ciejek

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Kosowska

po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. w Olsztynie

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Banku (...) S.A.

przeciwko J. W. i E. W.

o zapłatę ewentualnie o zmianę wysokości świadczenia i zapłatę

I.  powództwo oddala,

II.  zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 10.834 (dziesięć tysięcy osiemset trzydzieści cztery) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 2001/24

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 14.11.2024 r. przeciwko E. W. i J. W. powódka (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W., wniosła o:

1.  zasądzenie solidarnie od pozwanych solidarnie/ewentualnie in solidum/ ewentualnie w częściach równych na rzecz powódki kwoty 350.000 zł z tytułu zwrotu nominalnej wartości kapitału kredytu wypłaconego na podstawie zawartej przez strony umowy kredytu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 15.08.2024 r.

2.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 62.281,83 zł tytułem zwrotu kwoty należnej powodowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu wypłaconego na podstawie zawartej przez strony umowy kredytu w związku z koniecznością urealnienia wysokości świadczenia banku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 15.08.2024 r. – na podstawie przepisów art. 410 w zw. z art. 405 k.c.

3.  ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia roszczenia, o którym mowa w pkt 2 powyżej, podtrzymując żądanie w pkt 1 powyżej, powódka wniosła ponadto o:

a)  zmianę wysokości świadczenia powódki w postaci wypłaconego pozwanym na podstawie zawartej przez strony umowy kredytu kapitału kredytu w związku z istotną zmianą siły nabywczej pieniądza w czasie i ukształtowanie go na poziomie 445.212,70 zł,

b)  zasadzenie solidarnie od pozwanych a rzecz powódki kwot 95.212,70 zł tytułem zwrotu kwoty należnej powódce ponad nominalną kwotę kapitału kredytu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego po dniu doręczenia pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty – na podstawie przepisów o waloryzacji sądowej (art. 358 ¹ § 3 k.c.).

Ponadto, powódka wniosła o zasądzenie od pozwanych na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Powódka wniósł o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy zawisłej między stronami przed Sądem Apelacyjnym w B. sygn. akt(...)z uwagi na fakt, że od wyniku postępowania z powództwa kredytobiorcy zależy wynik niniejszej sprawy.

W uzasadnieniu powódka wskazała, że strony zawarły umowę kredytu, na podstawie której kredytobiorcom została wypłacona nominalna kwota kredytu. Pozwani wystąpili przeciwko powódce z powództwem, które oparli na twierdzeniach o rzekomej abuzywności postanowień umowy kredytu dotyczących zasad rozliczenia wypłat i spłat kredytu. Zdaniem pozwanych uznanie kwestionowanych postanowień za abuzywne powinno skutkować nieważnością całej umowy kredytu. Powódka dochodzi zwrotu wypłaconych środków pieniężnych oraz zwrotu korzyści uzyskanych przez pozwanych na skutek korzystania przez nich z kapitału na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Wskazał, że nominalna kwota kapitału kredytu nie realizuje w pełni postulatu wzajemnego rozliczenia się, bowiem realna wartość wypłaconego kapitału kredytu w dacie jego udostępnienia przez Bank była niewspółmiernie wyższa niż aktualnie.

(pozew k. 4-21v)

W odpowiedzi na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa głównego i ewentualnego w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według nrom prawem przepisanych, o ile nie zostanie złożony spis kosztów.

Pozwani wskazali, że w sprawie z ich powództwa Sąd I instancji ustalił nieważność umowy kredytu łączącej strony. Wyrok nie jest prawomocny, został zaskarżony przez bank. Pozwani uiścili na rzecz powódki kwotę 376.093,44 zł tytułem rat kapitałowo-odsetkowych i kwotę tę potrącili z wzajemną wierzytelnością powódki w kwocie 350.000 zł tytułem udostępnionego kapitału. Żądanie zapłaty ponad udostępniony kapitał jest sprzeczne z prawem europejskim, dyrektywą 93/13. Podnieśli, że z uwagi na to, że powódka jest przedsiębiorcą nie może żądać waloryzacji świadczenia na podstawie przepisu art. 358 ¹ § 3 k.c.

(odpowiedź na pozew k. 65-67v)

Sąd na rozprawie w dniu 13.01.2026 r. oddalił wniosek powódki o zawieszenie postępowania.

(protokół rozprawy – k. 108)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka (...) Bank (...) S.A. jest następcą prawnym (...) Bank S.A. z siedzibą w W.. (bezsporne)

W dniu 28.10.2008 r. pozwani, jako konsumenci zawarli z poprzednikiem prawnym pozwanego banku (...) S.A. z siedzibą w W. – umowę o kredyt na cele mieszkaniowe (...), mocą której Bank udzielił pozwanym na ich wniosek kredytu w kwocie 350.000 zł „denominowanego (waloryzowanego) w walucie (...) na okres 360 miesięcy od dnia 28.10.2008 r. do dnia 28.10.2038 r. (§ 2 ust 1.)

Kredyt został przeznaczony na zakup prawa własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wolnostojącym (§ 3 umowy).

Zawarta przez strony umowa zawierała następujące postanowienia:

- kwota kredytu denominowanego (waloryzowanego) w (...) lub transzy kredytu zostanie określona według kursu kupna dewiz dla wyżej wymienionej waluty zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w Banku w dniu wykorzystania kredytu lub transzy kredytu (§ 2 ust. 2),

- kredyt uruchamiany i wykorzystywany jest w złotych, przy jednoczesnym przeliczeniu kwoty kredytu według kursu kupna dewiz dla (...) zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w banku w dniu wykorzystania kredytu (§ 4 ust. 1 i 1 a),

- wysokość rat kapitałowo-odsetkowych określona jest w (...) (§ 9 ust. 2 zdanie drugie),

- spłata rat kapitałowo-odsetkowych dokonywana jest w złotych po uprzednim przeliczeniu rat kapitałowo-odsetkowych według kursu sprzedaży dewiz dla (...) zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w Banku w dniu spłaty (§ 9 ust. 2 zdanie trzecie),

- wysokość rat kapitałowo-odsetkowych w złotych zależy od wysokości kursu sprzedaży dewiz dla (...) obowiązującego w banku w dniu spłaty, a tym samym zmiana wysokości ww. kursu waluty ma wpływ na ostateczną wysokość spłaconego przez kredytobiorcę kredytu (§ 9 ust. 2 zdanie czwarte).

Oprocentowanie kredytu określono jako zmienne i stanowiące sumę zmiennej stawki odniesienia oraz stałej marży w wysokości 2,90 punktów procentowych. Na dzień zawarcia umowy oprocentowanie wynosiło 5,86 %. (§ 8 ust. 1 i 2 umowy).

(dowód: umowa k. 25-28)

Kredyt został uruchomiony zgodnie z umową w PLN w kwocie 350.000 zł. Pozwani w okresie od dnia 14.11.2008 r. do dnia 29.01.2024 r. uiścili na rzecz banku kwotę 376.092,43 zł tytułem spłat rat kapitałowo-odsetkowych.

(dowód: zestawienie – k. 42-43v)

Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 27.06.2023 r. w sprawie (...) z powództwa pozwanych przeciwko powodowemu bankowi ustalił, że umowa kredytu na cele mieszkaniowe (...) nr (...) z dnia 28.10.2008 r. jest nieważna.

Następnie, powódka wywiodła apelację od powyższego wyroku.

Sąd Apelacyjny w B. wyrokiem z dnia 12.03.2025 r. oddalił apelację.

Powódka wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego.

(dowód: wyrok Sądu Okręgowego w O.z dnia 27.06.2023 r. - k. 82, wyrok Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 12.03.2025 r. wraz z uzasadnieniem – k. 86-96, protokół rozprawy – k. 108-109, okoliczność bezsporna)

Pozwani pismem z dnia 04.04.2024 r. wezwali powódkę do zapłaty kwoty 26.093,44 zł w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. Jednocześnie złożyli oświadczenie o potrąceniu o potrąceniu ich wierzytelności wobec banku w kwocie 376.093,44 zł z wierzytelnością banku z tytułu wypłaconego kapitału w wysokości 350.000 zł. Oświadczenie zostało odebrane przez powódkę w dniu 08.04.2024 r.

Powódka pismem z dnia 25.07.2024 r. wezwała pozwanych do zapłaty kwoty 350.000 zł tytułem zwrotu nominalnej wartości kapitału kredytu wypłaconego na podstawie umowy kredytu oraz kwoty 62.281,83 zł tytułem kwoty należnej bankowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu wypłaconą na podstawie umowy kredyty w związku z koniecznością urealnienia świadczenia banku, łącznie kwoty 412.281,83 zł. Termin zapłaty został wyznaczony na dzień 15.08.2024 r. Pozwani odebrali wezwanie w dniu 02.08.2024 r. W odpowiedzi wskazali, że złożyli oświadczenie o potrąceniu żądanej należności.

Następnie, powódka pismem z dnia 29.08.2024 r. złożyła pozwanym oświadczenie o potrąceniu wierzytelności kredytobiorców o zapłatę kwoty dochodzonej przed Sądem Apelacyjnym w B. w sprawie o sygn. akt (...) z wzajemną wierzytelnością Banku tj. kwoty 350.000 zł tytułem zwrotu nominalnej wartości kapitału kredytu wypłaconego na podstawie umowy kredytu oraz kwoty 62.281,83 zł tytułem kwoty należnej bankowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu wypłaconą na podstawie umowy kredyty w związku z koniecznością urealnienia świadczenia banku.

(dowód: pismo pozwanych z dnia 04.04.2024 r. wraz z potwierdzeniem nadania i odbioru – k. 71-72, pismo powódki z dnia 25.07.2024 r. wraz z potwierdzeniem nadania i odbioru – k. 29-35, pismo pozwanych z dnia 19.08.2024 r. wraz z potwierdzeniem nadania i odbioru – k. 73-75, pismo powódki z dnia 29.08.2024 r. – k. 78-81v)

Sąd zważył, co następuje:

Roszczenie powódki o zapłatę z tytułu udostępnionego kapitału było bezzasadne w całości. W świetle ostatniego orzecznictwa (...) przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca nie ma prawa żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, gdy konsument go spłacił nominalnie. Z uwagi na fakt, że umowa kredytu łącząca strony jest nieważna, strony powinny zwrócić sobie jedynie uzyskaną bezprawnie korzyść. Pozwani nie uzyskali korzyści, która podlegałaby zwrotowi na rzecz powódki.

Sąd oddalił również roszczenie powódki o zapłatę kwoty 62.281,83 zł tytułem zwrotu kwoty ponad nominalną kwotę kapitału kredytu w związku z koniecznością urealnienia wysokości świadczenia banku. Ponadto, sąd oddalił roszczenie powódki o zmianę wysokości świadczenia powódki w postaci wypłaconego kapitału kredytu oraz zapłatę z tego tytułu. Brak jest podstaw do uwzględnienia powyższych żądań.

Sąd dokonał ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o załączone do akt i niekwestionowane przez strony dokumenty.

Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego zakończenia sprawy z powództwa strony pozwanej będącej na etapie postępowania przed Sądem Najwyższym. Zgodnie z art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy do wyniku innego toczącego się postępowania w postępowaniu cywilnym. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie niezależnie od procedowania przez Sąd Najwyższy tutejszy Sąd mógł rozstrzygnąć co do roszczenia powódki.

Powódka żądanie pozwu opierał na tym, że w wyniku postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Okręgowym w Ostrołęce, a następnie Sądem Apelacyjnym w Białymstoku ustalono, że umowa kredytu łącząca strony jest nieważna. Sąd orzekający w niniejszej sprawie na podstawie art. 365 i 366 k.p.c. jest związany prawomocnym wyrokiem wydanym przez Sąd Okręgowy w Ostrołęce i Sąd Apelacyjny w Białymstoku w zakresie ustalenia, że umowa kredytu jest nieważna.

Bezsporne w niniejszej sprawie okazało się ostatecznie to, że umowa o kredyt z dnia 28.10.2008 r. jest nieważna. Powyższa okoliczność została prawomocnie przesądzona przez sąd powszechny. Wobec czego rozliczenie stron następuje w oparciu o przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu - regulujące zwrot uzyskanej korzyści, co prowadzi do konieczności zbilansowania wzajemnych świadczeń.

Dotychczas w sprawach rozpoznanych w tym składzie Sądu do rozliczeń między stronami miała zastosowanie uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7.05.2021 r. w sprawie III CZP 6/21, w której stwierdzono, że w przypadku następczej nieważności umowy kredytowej po obu jej stronach powstają odrębne roszczenia o zwrot świadczeń nienależnie spełnionych. Ostatecznie zatem świadczenia te podlegają zwrotowi niezależnie od siebie, bez konieczności badania z urzędu, czy ich wzajemna wysokość prowadzi do powstania stanu wzbogacenia, który byłby miarą zwrotu różnicy między tymi świadczeniami. Jednak w dniu 19.06.2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie I C 396-24 zgodnie, z którym „Artykuł 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty.”

Wyłącznie (...) ma uprawnienie do wykładni przepisów prawa europejskiego w tym dyrektywy konsumenckiej. Jego wykładnia jest wiążąca dla sądów powszechnych i Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, w ocenie Sądu, zasadny będzie zwrot kredytobiorcom jedynie kwoty uzyskanej przez bank ponad wypłacony kapitał, a więc realnie uzyskaną korzyść. Należy mieć na względzie treść przepisu art. 405 k.c. który stanowi, że kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Wprost w tym przepisie wskazano, że ustawodawca usankcjonował zwrot korzyści, a więc to co druga strona uzyskała ponad to co zobowiązana była świadczyć. Podkreślić należy, że w tym przepisie nie zostało użyte sformułowanie „zwrot świadczenia” czy też „zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy” tak jak ma to miejsce w przypadku odstąpienia od umowy w przepisach art. 494 k.c. czy 496 k.c. Jeżeli zamiarem ustawodawcy byłoby również w przypadku zastosowaniu art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. zwrot wszystkich należności wówczas w przepisie wskazano by na zwrot świadczenia, a nie zwrot korzyści. W przypadku bezpodstawnego wzbogacenia należy mieć na uwadze, że strona powołująca się na te przepisy może żądać wyłącznie korzyści, a więc tego co druga strona uzyskała ponad to co jej przysługiwało.

Wobec tego, kredytobiorcy mogą żądać od banku wyłącznie kwot uiszczonych ponad udostępniony kapitał. Zaś bank kwoty udostępnionego kapitału ale wyłącznie w takiej części w jakiej nie została ona dotychczas zaspokojona przez kredytobiorców, w toku realizacji nieważnej umowy.

Należy tu podnieść , że w kodeksie cywilnym nie skodyfikowano tzw. „teorii dwóch kondykcji”. Za to, to teoria salda znajduje właśnie swój bezpośredni wyraz normatywny w treści art. 405 k.c. Efektem bezpośrednim sformułowania teorii dwóch kondykcji był dwukrotny wzrost tzw. spraw „frankowych”. W trosce o źle pojęty interes konsumentów wepchnięto ich w kolejne procesy i sparaliżowano większość przeciążonych i tak sądów, pozbawiając konsumentów możliwości dochodzenia swoich racji w realnym terminie.

Dla osób wychowanych na elementarnych regułach prawa rzymskiego oczywistą jest zasada, zgodnie z którą, jeżeli wzięło się cudzą rzecz bez podstawy to należy ją zwrócić. To nakaz elementarnej uczciwości, którego dotąd nikomu nie trzeba było tłumaczyć, tak samo jak obowiązku przeproszenia jeśli się kogoś obraziło, czy obowiązku zadośćuczynienia jeśli się kogoś skrzywdziło. Podważanie tych zasad przez uczestników obrotu, a co gorsza czasem wręcz przez instytucje, które mają stać na straży porządku prawnego, więcej niestety mówi o kondycji tychże, niż cała rzesza nieżyczliwych im krytyków.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, powódka mogła dochodzić w sprawie wyłącznie kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy sumą kwoty udostępnionego kapitału, a kwotą którą otrzymała od pozwanych w ramach wykonywania nieważnej umowy. Powódka udostępniła pozwanym kapitał w kwocie 350.000 zł. Pozwani uiścili zaś na rzecz powódki tytułem rat kapitałowo–odsetkowych kwotę 376.092,43 zł. Powyższe kwoty wynikały wprost z dokumentów przedłożonych przez strony, których autentyczność nie była kwestionowana jak również wartości w nich wskazane. Z uwagi na nieważność umowy kredytu powyższe świadczenia pozwanych na rzecz powódki również były nienależne, wobec tego podlegają wzajemnemu rozliczeniu.

Porównanie powyższych kwot, przy zastosowaniu teorii salda, bezsprzecznie wskazuje na to, że udostępniony przez powódkę kapitał został całkowicie zaspokojony przez spłaty dokonane przez pozwanych. Wobec tego wierzytelność powódki nie istnieje – została całkowicie zaspokojona. Z tego względu w ocenie Sądu powódka nie wykazała, że przysługuje jej jakakolwiek kwota, zaś pozwani udowodnili, że roszczenie powódki zostało w całości zaspokojone. Jednocześnie podkreślić należy, że z uwagi na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19.06.2025 r. w sprawie I C 396-24 Bank nie może domagać się od kredytobiorców środków jeżeli znajdują się one w jego posiadaniu. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Podkreślić należy, że roszczenie zwrotne banku nie podległo przedawnieniu, gdyż w świetle art. 405 k.c. roszczenie to nie powstało wobec pozostawania środków w dyspozycji banku. Wyraźnie zaznaczył Trybunał Sprawiedliwości, wypowiadając się przeciwko prawu do dochodzenia zapłaty środków wpłaconych przez konsumenta bankowi dopóki są one w jego dyspozycji.

Nawet gdyby przyjąć przedawnialność takiego roszczenia, to podniesienie takiego zarzutu w przedmiotowej sytuacji trzeba byłoby uznać za nadużycie prawa w świetle zasad współżycia społecznego. Przyznanie konsumentowi nieograniczonego w czasie prawa do żądania zwrotu swoich świadczeń i pozbawienie banku tego prawa byłoby wyrazem rażącej niesymetryczności, a co więcej krótkowzroczności. Nie ponawiając tu już argumentów o elementarnych zasadach uczciwości, wskazać należy, że byłoby to po prostu przeciwskuteczne z punktu widzenia interesów wszystkich konsumentów. Wbrew poglądom osób bezrefleksyjnych, banki w istocie nie mają już „własnych” pieniędzy. Wszystko czego zostaną pozbawione powyżej racjonalnych założeń swojego bilansu i tak „odbiją” sobie na rażącym zaniżaniu oprocentowania lokat, rachunków oszczędnościowych, zawyżonym oprocentowaniu debetów i udzielanych kredytów, czy opłatach za czynności bankowe.

Odnieść należy się do złożonych przez powódkę i pozwanych oświadczeń o potrąceniu wzajemnych wierzytelności. Zgodnie z art. 498 § 1 k.c. „Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.”. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem mogą zostać potrącone wierzytelności – jednak warunek ten nie jest spełniony w niniejszym stanie faktycznym. Wierzytelność powódki w kwocie 350.000 zł z tytułu udostępnionego kapitału oraz wierzytelność pozwanych w takiej samej kwocie z tytułu spłaty rat kapitałowo-odsetkowych w związku z wykonaniem nieważnej umowy na dzień orzekania nie istnieje (obie wierzytelności uległy wzajemnej kompensacji na skutek ustalenia nieważności umowy). Wobec tego, przy przyjęciu teorii salda, którą Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela, powódka ani pozwani nie mogli złożyć skutecznego oświadczenia o potrąceniu wzajemnych wierzytelności z tytułu udostępnionego kredytu, inna zaś wierzytelność banku do potrącenia nie została wskazana.

Natomiast nawet jeżeli przyjąć, że teoria salda nie ma w niniejszej sprawie zastosowania lecz teoria dwóch kondykcji, to wówczas należy uznać, że nastąpiło skuteczne potrącenie wzajemnych wierzytelności stron.

Z uwagi na powyższe, wobec braku spełnienia przesłanek z art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c., Sąd oddalił powództwo o zapłatę kwoty 350.000 zł tytułem zwrotu kapitału udostępnionego pozwanym z uwagi na jego bezasadność, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

Ponadto, strona powodowa żądała zapłaty kwoty 62.281,83 zł tytułem kwoty ponad nominalną kwotę kapitału kredytu w związku z koniecznością urealnienia wysokości świadczenia banku na podstawie art. 410 w zw. z art. 405 k.c. Ewentualnie, powódka wniosła o zmianę wysokości świadczenia w postaci wypłaconego kapitału w związku z istotną zmianą siły nabywczej pieniądza w czasie i ukształtowanie go na poziomie 445.212,70 zł oraz zapłaty tego tytułu kwoty 95.212,70 zł.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie roszczenie główne jak i ewentualne powódki nie zasługiwało na uwzględnienie w jakiejkolwiek części. Powódka żądała zasądzenia urealnionej kwoty na podstawie art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c., ewentualnie dokonania waloryzacji na podstawie art. 358 ¹ § 3 k.c. według wskaźników inflacji.

Podkreślić należy, że w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zasądzenie od pozwanych na rzecz powódki żądanych kwot byłoby sprzeczne z Dyrektywą 93/13/EWG. Dyrektywa ta ma przede wszystkim na celu zapewnienie ochrony konsumentów poprzez sankcjonowanie niepożądanych działań przedsiębiorców względem słabszego podmiotu obrotu gospodarczego jakim właśnie jest konsument. Zasadą jest, że to przedsiębiorca stosujący nieuczciwe czy niedozwolone postanowienia umowne ponosi konsekwencje takich decyzji, a powinny one być na tyle dotkliwe, aby w przyszłości nie podejmował tego rodzaju działań. Spór w niniejszej sprawie powstał z uwagi na fakt, że powódka stosowała postanowienia abuzywne w umowie kredytowej łączącej ją z pozwanymi. Wobec uznania, że umowa jest nieważna, powódce przysługuje wyłącznie zwrot wypłaconej, a niespłaconej kwoty kredytu – bez zysku w postaci urealnienia wypłaconej kwoty kredytu. Przyznanie zaś kwoty wyższej niż odpowiadająca kwocie niespłaconego kapitału nie byłoby niczym innym jak obejściem ustawy i przyznaniem powódce „należnych na podstawie nieważnej umowy odsetek” tylko nazwanych urealnieniem kwoty kapitału. W takiej sytuacji Dyrektywa 93/13/EWG nie odniosłaby zamierzonego skutku, bowiem ryzyko utraty być może niewielkiej części zysku (różnicy pomiędzy odsetkami wynikającymi z umowy, a wysokością zwaloryzowanego kapitału) byłoby nieznaczne w porównaniu z utratą całkowitego zysku. W takiej sytuacji przepisy dotyczące konsumentów nie spełniałyby swojej roli tj. nie chroniłyby ich przed nieuczciwymi działaniami przedsiębiorców.

Jednocześnie wskazać należy, że kwestia praw i obowiązków stron o różnej pozycji w obrocie gospodarczym – konsumenta i przedsiębiorcy – była rozpatrywana na gruncie Dyrektywy 1999/44/WE. W sytuacji gdy konsument nabył samochód, który później okazałby się wadliwy (w terminie ustawowym obowiązywania rękojmi za wady, wada istotna), nabywca uprawniony byłby do odstąpienia od umowy. W takiej sytuacji strony powinny zwrócić sobie to co wyłącznie wzajemnie świadczyły czyli pojazd i cenę nabycia. Zbywca pojazdu na podstawie żadnego przepisu nie jest uprawniony do dochodzenia roszczenia za korzystanie z tego pojazdu, a jedynie nabywca mógłby dochodzić naprawienia poniesionej szkody w związku z nabyciem wadliwego pojazdu.

Ponadto, wskazać należy że zgodnie z art. 358 ¹ § 4 k.c. z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. Bezsporne i oczywiste jest to, że powódka jest przedsiębiorcą, a zgłoszone żądanie bezsprzecznie pozostaje w związku z prowadzeniem przez powódkę przedsiębiorstwem. Występuje również pogląd przeciwny dotyczący tego, że roszczenie banku jest świadczeniem nienależnym, a nie świadczeniem z obowiązującej umowy. Jednak w ocenie Sądu pogląd ten jest nieadekwatny do przedmiotowej sprawy. Wadliwa umowa kredytu, zawierająca postanowienia abuzywne została zawarta w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa jak również wykonywanie nieważnego stosunku prawnego oraz wzajemne rozliczenie stron. Nie zostało wykazane aby na którymkolwiek etapie został zerwany związek wadliwej umowy z prowadzonym przez powódkę przedsiębiorstwem.

W świetle przedstawionej argumentacji Sąd oddalił wniosek dowodowy o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego, jako nieistotny dla rozstrzygnięcia.

Wobec powyższego Sąd oddalił roszczenie główne powódki o zapłatę z tytułu urealnienia kapitału kredytu kwoty 62.281,83 zł, jak również roszczenie ewentualne powódki o zmianę wysokości świadczenia i zapłatę z tego tytułu kwoty 95.212,70 zł, jako pozbawione podstaw prawnych i faktycznych, o czym Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. poprzez obciążanie powódki obowiązkiem ich zwrotu na rzecz pozwanych w całości. Powódka przegrała proces w całości.

Koszty procesu po stronie pozwanej obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika (adwokata) w stawce wynikającej z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (10.800 zł) oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictwa (34 zł).

O odsetkach od zasądzonych kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Z tego względu Sąd zasądził od powódki na rzecz pozwanych kwotę 10.834 zł, o czym orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku.