Wyrok z 13 stycznia 2026, sygn. I C 173/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 stycznia 2026 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Barbara Przybylska
Protokolant:	Anna Sznura

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa (...)
z siedzibą w W.

przeciwko Z. G., H. G.

o zapłatę

1.  oddala powództwo;

2.  zasądza od powoda na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 10 800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia tytułem zwrotu koszów procesu.

SSO Barbara Przybylska

Sygnatura akt I C 173/25

UZASADNIENIE

Powód (...) z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanych H. G. oraz Z. G. kwoty 67 3333,59 CHF, tytułem wymagalnego zadłużenia
z tytułu umowy o kredyt hipoteczny (...) nr (...) z dnia 29 listopada 2007 roku - a to kapitału wypłaconego na podstawie umowy kredytu, wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, liczonymi od dnia 8 czerwca 2017 roku do dnia zapłaty oraz kwoty 5.470,61 CHF tytułem odsetek umownych za okres od dnia 15 marca 2016 roku do dnia 7 czerwca 2017 roku (pozew, k. 3 i nast.).

W piśmie z dnia 4 sierpnia 2017 roku powód sprecyzował żądanie pozwu, poprzez wskazanie, iż dochodzi zasądzenia od pozwanych:

-należności głównej (kapitału) w wysokości 61.862,98 CHF;

-odsetek umownych liczonych od dnia 15 marca 2016 roku do dnia 7 czerwca 2017 roku, w kwocie 5.470,61 CHF, które zostały wyliczone od wartości należności głównej, tj. kwoty 61.862,98 CHF;

-dalszych odsetek umownych, których należność będzie wyliczona od kwoty należności głównej, tj. 61.862,98 CHF od dnia 15 marca 2016 roku do zapłaty

(pismo z dnia 4 sierpnia 2017 roku, k. 29).

Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w dniu 14 września 2017 roku wydał w sprawie o sygn. akt II Nc 129/17 nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, uwzględniający powództwo w całości (nakaz zapłaty, k. 44).

Od powyższego nakazu zapłaty pozwani nie wnieśli zarzutów.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2023 roku Prokurator Generalny wniósł w przedmiotowej sprawie skargę nadzwyczajną, zarzucając wydanemu orzeczeniu doprowadzenie do naruszenia zasady ochrony konsumentów, jako strony słabszej strukturalnie w stosunkach cywilnoprawnych z przedsiębiorcą, przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Stosunek prawny istniejący między stronami kształtował bowiem zobowiązanie konsumenta w sposób radykalnie nieadekwatny do wzajemnych świadczeń przedsiębiorcy i ponoszonych przez niego kosztów, co skutkowało bezpodstawnym wzbogaceniem przedsiębiorcy (skarga nadzwyczajna, k. 101 i nast.).

Sąd Najwyższy Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2025 roku w sprawie o sygn. akt II NSNc 495/23 uchylił zaskarżony nakaz zapłaty w całości i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania a koszty postępowania wywołane wniesioną skargą nadzwyczajną zniósł wzajemnie między stronami (wyrok SN, k. 359a).

W piśmie z dnia 22 kwietnia 2025 roku powód podtrzymał stanowisko przedstawione w pozwie (pismo z dnia 22 kwietnia 2025 roku, k. 367).

Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości. Wskazali, iż zawarta przez strony umowa kredytu jest nieważna, co zostało ustalone na mocy Wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 30 kwietnia 2025 roku, sygn. akt I C 1842/22, a zatem brak podstaw do uwzględniania powództwa wniesionego przez powodowy bank (pismo z dnia 10 czerwca 2025 roku, k. 373 i nast.).

Sąd ustalił:

W dniu 29 listopada 2007 roku pozwani zawarli z powodem umowę kredytu hipotecznego (...) nr (...). Kredyt został udzielony w wysokości 83.081,30 CHF (§ 1 umowy).

Wypłata kredytu nastąpiła jednorazowo na rachunek wskazany przez kredytobiorców. Kredyt mógł być wypłacony w walucie wymienialnej na finansowanie zobowiązań kredytobiorców za granicą i w przypadku zaciągnięcia kredytu na spłatę kredytu walutowego, a w walucie polskiej na finansowanie zobowiązań w kraju. W przypadku wypłaty kredytu w walucie polskiej, stosować się miało kurs kupna dla dewiz obowiązujący w (...) S.A. w dniu realizacji zlecenia płatniczego, według aktualnej Tabeli kursów. W przypadku wypłaty kredytu lub transzy w walucie wymienialnej, miało się stosować kursy kupna/sprzedaży dla dewiz, obowiązujące u powoda w dniu realizacji zlecenia płatniczego (§ 5 umowy). W dniu sporządzenia umowy stawka referencyjna wynosiła 2,7500%, marża banku wynosiła 2,11 p.p. a oprocentowanie kredytu wynosiło 4,8600% w stosunku rocznym (§ 7 ust. 1 umowy). Płatność rat kredytu ustalono w ratach annuitetowych (§ 12 ust. 4 umowy).

Potrącanie środków z rachunku w walucie polskiej następowało w wysokości stanowiącej równowartość kwoty kredytu lub raty spłaty kredytu w walucie wymienialnej, w której udzielono kredytu, przy zastosowaniu kursu sprzedaży dla dewiz, obowiązującego w (...) S.A. w dniu wymagalności raty (§ 13 ust. 7 umowy) (umowa, k. 186 i nast.).

W pismach z dnia 27 lutego 2017 roku powód wezwał pozwanych do zapłaty kwoty 61.862,98 CHF z tytułu zwrotu udostępnionego kapitału oraz kwoty 3.097,78 CHF z tytułu należnych odsetek, tj. łącznie do zapłaty kwoty 64.960,76 CHF, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania do zapłaty (wezwania do zapłaty z dnia 27 lutego 2017 roku, k. 7 i 9).

Zgodnie z wyciągiem z ksiąg bankowych z dnia 7 czerwca 2017 roku, wynikające z umowy kredytu wymagalne zadłużenie pozwanych względem powoda wyniosło 67.333,59 CHF, na co składały się kwota 61.862,98 CHF (należność główna) oraz kwota 5.470,61 CHF (odsetki za okres od dnia 15 marca 2016 roku do dnia 7 czerwca 2017 roku) (wyciąg z ksiąg bankowych z dnia 7 czerwca 2017 roku, k. 6).

Sąd Okręgowy w Rybniku prawomocnym wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2025 roku w sprawie o sygn. akt I C 1842/22 ustalił, że umowa kredytu hipotecznego (...), nr (...) z dnia 29 listopada 2007 roku, zawarta przez strony jest nieważna (odpis Wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 30 kwietnia 2025 roku, sygn. akt I C 1842/22, k. 385).

Ustaleń w zakresie przedstawionego powyżej stanu faktycznego, przyjętego za podstawę do przeprowadzonych w dalszej części rozważań prawnych, sąd dokonał w oparciu o powołane wyżej dokumenty.

Sąd zważył:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Przedmiotem sporu było żądanie zwrotu kapitału kredytu oraz zapłaty odsetek umownych za opóźnienie liczonych od kapitału kredytu. Podstawę faktyczną żądania zapłaty sformułowanego w pozwie stanowiła umowa kredytu, i takie stanowisko powód podtrzymał do zamknięcia rozprawy.

W przedmiotowej sprawie brak podstaw do zasądzenia na rzecz powoda żądanej kwoty. Będąca podstawą roszczenia umowa kredytu zawarta przez strony prawomocnym Wyrokiem Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 30 kwietnia 2025 roku, sygn. akt I C 1842/22 została uznana za nieważną. Obecnie nie istnieje więc żadna podstawa roszczenia banku wynikająca z przedmiotowej umowy kredytu.

W tych okolicznościach stwierdzić należy, że powództwo okazało się bezzasadne, ponieważ powodowy bank nie był uprawniony do wywodzenia roszczenia na podstawie umowy, uznanej następczo przez sąd za nieważną. Umowa kredytu została prawomocnie uznana za nieważną, zatem stosunek prawny między stronami należy uznać za nieistniejący ex tunc, tj. z mocą wsteczną.

Nieważność ex tunc oznacza bowiem, że stwierdzenie nieważności umowy ma skutki wsteczne, co oznacza, że umowa uznana za nieważną jest traktowana jako nieistniejąca i niewywołująca żadnych skutków prawnych.

O ile w tej sytuacji można brać pod uwagę wzajemne zobowiązania stron wynikające z bezpodstawnego wzbogacenia, to roszczenie takie nie zostało zgłoszone – podstawę faktyczną żądania stanowiła umowa stron.

W tym stanie rzeczy sąd oddalił powództwo banku w całości.

Orzeczenie o kosztach procesu oparto o przepis art. 98 k.p.c. Na zasądzoną kwotę składają się koszty zastępstwa procesowego ustalone w oparciu o § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (10.800 zł).

SSO Barbara Przybylska