sygn. I C 1619/23 15 stycznia 2026 Sąd Okręgowy w Gliwicach

Wyrok z 15 stycznia 2026, sygn. I C 1619/23

Data orzeczenia 15 stycznia 2026

Sąd Sąd Okręgowy w Gliwicach

Wydział I Wydział Cywilny

Przewodniczący Sędzia Andrzej Kieć

Tagi

#Sąd Okręgowy w Gliwicach #I Wydział Cywilny #wyrok

Podstawa prawna

art. 79 koszty sadowe w sprawach cywilnych art. 102 kpc art. 243 kpc art. 355 kpc art. 499 kc

Sygn. akt I C 1619/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 15 stycznia 2026 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Andrzej Kieć
Protokolant:	protokolant sądowy Marta Kentnowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2026 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w A.

przeciwko S. D.

o zapłatę

1. umarza postępowanie w zakresie ograniczonego żądania;

2. oddala powództwo w pozostałym zakresie;

3. odstępuje od obciążania pozwanej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu;

4. zwrócić powodowi kwotę 4098 zł (cztery tysiące dziewięćdziesiąt osiem) tytułem zwrotu części opłaty od pozwu.

SSO Andrzej Kieć

Sygn. akt I C 1619/23

UZASADNIENIE

Powód (...) S.A. w A. w pozwie wniesionym w dniu 22.12.2023 r. wniósł o zasądzenie od pozwanej S. D. kwoty 89.051,85 zł oraz 17.295,85 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21.11.2023 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej jako świadczenia nienależnego. Nadto wniósł o zmianę wysokości (ukształtowanie) wypłaconego przez niego pozwanej świadczenia w walucie polskiej w kwocie 89.051,85 zł, poprzez poddanie należności banku od strony pozwanej z tytułu rozliczenia nieważności bądź bezskuteczności umowy kredytu hipotecznego (...) nr (...) z dnia 18.01.2008 r. waloryzacji sądowej w ten sposób, że poza roszczeniem o zwrot środków wpłaconych przy uruchomieniu kredytu w ich nominalnej wysokości powodowi przysługuje dodatkowe świadczenie w postaci 5.107,52 zł, wynikające z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza. W związku z tym wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 5.107,52 wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie do dnia zapłaty, stanowiącej dodatkową kwotę, ponad kwotę 89.051,85 zł oraz 17.295.85 CHF, o którą należy zwaloryzować roszczenie o zwrot świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej, jako świadczenia nienależnego. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów procesu.

W uzasadnieniu wskazał, iż strony zawarły w dniu 18.01.2008r umowę kredytu hipotecznego. W sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Gliwicach w zapadł dniu 11.03.2021 r. (sygn. I C 237/20) wyrok oddalający powództwo kredytobiorcy o ustalenie nieważności tej umowy i o zapłatę, zaś na skutek apelacji kredytobiorcy w dniu 29.12.2022 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach (sygn. V ACa 197/21) uwzględnił apelację i zmienił wyrok w ten sposób, że ustalił nieważność umowy zawartej między stronami, a także zasądził na rzecz kredytobiorcy od banku kwotę 103.432,08 zł z odsetkami oraz kosztami procesu. Bank zwrócił tę kwotę. W związku ze stwierdzeniem przez sąd II instancji nieważności umowy, bank pismem z dnia 06.10.2023 r., wezwał pozwaną do zapłaty należności w kwocie 89.051,85 zł oraz 17295,85 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 21.11.2023 r. do dnia zapłaty. Wezwanie zostało doręczone stronie pozwanej w dniu 20.10.2023 r. Strona pozwana nie uiściła należności objętych wezwaniem.

Pismem z dnia 06.02.2024 r. (k.81) powód częściowo cofnął powództwo, a mianowicie cofnął pozew w części dotyczącej punktu II żądania głównego, tj. żądania ukształtowania dochodzonego przez powoda w punkcie I pozwu świadczenia w walucie polskiej w kwocie 89.051,85 zł poprzez poddanie należności banku od strony ozwanej z tytułu nieważności bądź bezskuteczności umowy kredytu hipotecznego (...) nr (...) z dnia 18.01.2008 r. waloryzacji sądowej w ten sposób, że poza roszczeniem o zwrot środków wypłaconych przy uruchomieniu kredytu w ich nominalnej wysokości powodowi przysługuje dodatkowe świadczenie w postaci kwoty 5.107,52 zł, wynikające z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza oraz zapłaty na rzecz powoda kwoty 5.107,52 zł, bez zrzeczenia się roszczenia.

Skutkiem tego postanowieniem z dnia 21 lutego 2024r sąd postanowił postepowanie w zakresie żądania zmiany wysokości świadczenia oraz o zapłatę kwoty 5.107,52 zł (k.83) a postanowienie to stało się prawomocne z dniem 27.03.2024r

Pozwana S. D. domagała się oddalenia powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu. Podniosła zarzut przedawnienia roszczeń strony powodowej z uwagi na upływ terminu 3 lat od dnia złożenia przez kredytobiorcę reklamacji skierowanej do banku, w której kredytobiorcę powoływał się na nieważność umowy, co miało miejsce w 2019 r., wobec czego roszczenie miało ulec przedawnieniu z końcem 2022 r. Na wypadek nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia, pozwana podniosła zarzut potrącenia z wierzytelnością banku swej wierzytelności w wysokości 31.677,98 zł (w wyniku nieważnej umowy w majątku powodowego banku pozostała wierzytelność w kwocie 31.677,98 zł odpowiadająca ilości pieniędzy przekazanych bankowi w związku z przedmiotową umową – środki te nie były objęte wcześniejszym powództwem), który w przypadku uwzględnienia skutkuje umorzeniem wierzytelności banku do kwoty 57.373,87 zł oraz 17.295,05 CHF. Podniesiony zarzut przedawnienia powódka wycofała na rozprawie w dniu 18.12.2024r.

W piśmie procesowym z 16.05.2024r (k.128), pozwana wskazała, że skutkiem oświadczenia o potrąceniu z dnia 14.03.2024 r. było umorzenie wierzytelności w kwocie 31.677,98 zł i do zapłaty na rzecz banku pozostawała kwota 57.373,87 zł oraz 17.295,05 CHF. Pozwana wpłaciła na rzecz banku ww. kwoty tytułem zwrotu kapitału i rozliczenia nieważnej umowy. Pozwana wniosła przy tym o nieobciążanie jej kosztami procesu. Powód uznał oświadczenie z 14.03.2024r za skuteczne.

W piśmie z 19.09.2024r (doprecyzowanym na rozprawie w dniu 18.12.2024r), powód zmodyfikował żądanie pozwu w ten sposób, że wniósł o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 206,35 zł oraz 900,92 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 21.11.2023 r. tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej jako świadczenia nienależnego. Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanej kwoty 6.636,80 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia doręczenia stronie pozwanej przedmiotowego pisma modyfikującego powództwo do dnia zapłaty, tytułem zwrotu świadczenia w postaci odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty kapitału wypłaconego stronie pozwanej w wysokości 89.051,85 zł za okres od dnia wymagalności roszczenia, tj. 21 listopada 2023 r. do dnia częściowo skutecznego złożenia oświadczenia o potrąceniu. W pozostałym zakresie cofnął powództwo.

Sąd ustalił:

Strony postępowania zawarły w dniu 18.01.2008 r. umowę kredytu hipotecznego (...) nr (...) w kwocie 57.348,89 CHF na spłatę kredytu hipotecznego (...), spłatę innych zobowiązań kredytowych oraz przeprowadzenie remontu nieruchomości mieszkalnej położonej w E. przy (...). Powód wypłacił pozwanej kwotę 89.051,85 zł i 17.295,85 CHF w ramach wykonania umowy kredytu. W okresie 03.03.2008 r. – 02.02.2023 r. pozwana spłaciła łącznie 135.110,06 zł tytułem rat kredytu.

W prawomocnie zakończonej pomiędzy stronami sprawie (V ACa 297/21) Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznający apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 11.03.2021r, wyrokiem z 29 grudnia 2022 roku ustalił nieważność zawartej pomiędzy stronami umowy kredytu hipotecznego z dnia 18.01.2008r oraz zasądził od powodowego banku na rzecz pozwanej kwotę 103.432,08 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 7 listopada 2022 roku do dnia zapłaty. Bank wypłacił pozwanej zasądzoną ww. kwotę wraz z zasądzonymi odsetkami.

Pismem z 06.10.2023 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 89.051,85 zł i 17.295,85 CHF z tytułu zwrotu wypłaconego kapitału kredytu w terminie 1 miesiąca, zapowiadając skierowanie sprawy na drogę sądową w razie braku zapłaty. Pismo zostało pozwanej doręczone w dniu 20.10.2023 r.

Pozwana w pismach z 7.12.2023r zadeklarowała chęć porozumienia w zakresie rozliczenia się z bankiem.

Pismem z 5.09.2024r powód potwierdził otrzymania oświadczenia pozwanej z 14.03.2024r o potrąceniu i wpłaty od pozwanej oraz wskazał, że po dokonanym zarachowaniu pozwana winna zapłacić na rzecz banku kwoty 206,35 zł oraz 900,92 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Pismem z 1.10.2024r pozwana potrąciła przysługującą jej wierzytelność w kwocie 3.076,45 zł odpowiadającą kwocie ustawowych odsetek za opóźnienie liczonych od kwoty 31.677,98 zł objętej wezwaniem do zapłaty z dnia 03.01.2023 r., tj. odsetek liczonych od dnia 30.01.2023 r. do dnia powstania stanu potrącalności (daty wymagalności roszczenia banku) tj. dnia 21.11.2023 r., z przysługującą bankowi względem pozwanej wierzytelnością o zwrot kwoty 4.730,86 zł., w tym kwota 206,35 zł oraz 900,92 CHF wraz z naliczonymi odsetkami od tych kwot. W związku z powyższym, w celu końcowego rozliczenia, pozwana dokonała wpłaty kwoty 1.654,41 zł na rzecz banku.

Pozwana pismem z 15.11.2019 r złożyła reklamację dotyczącą spornej umowy kredytowej, którą pozwany pismem z 29.11.2019r uznał za niezasadną.

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe. Dowody z dokumentów nie zostały zaprzeczone co do swej prawdziwości. Zgodnie z art. 243(2) k.p.c., dokumenty znajdujące się w aktach sprawy stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia.

dowody:

umowa kredytu hipotecznego (k. 27-41), dyspozycje wypłaty kredytu k.42-49, informacja banku z 5.02.2013r k.54, historia spłat k.50-53, k.54-61, wyrok SO z 11.03.2021r i wyrok SA z 29.12.2022r k.62-64, wezwanie do zapłaty z dnia 06.10.2023 r. z tytułu nieważności umowy oraz dowodem jego nadania i doręczenia pozwanemu (k. 19-23), potwierdzenie wykonania przelewu wykonania wyroku (k. 26), zaświadczenie – informacja banku z dnia 05.12.2023 r. (k. 54), historia spłat kredytów (k. 55-61), pisma pozwanej z 7.12.2023r i z 16.01.2024r k.88,89, wezwanie do zapłaty z 3.01.2023r wystosowane przez pozwaną k.132, dowód doręczenia pisma k.168, oświadczenie o potrąceniu z 14.03.2024r k.105-107, pismo powodowego banku z dnia 05.09.2024 r. przesłane bezpośrednio do pozwanej (k. 166), potwierdzenie przyjęcia przelewu z dnia 07.05.2024 r. (k. 131), oświadczenie o potrąceniu z 1.10.2024r k.163-165,potwierdzenie uiszczenia przelewu na kwotę 1654,41 PLN (k. 164), reklamacja z 15.11.2019r i pismo banku z 29.11.2019r k.108-112

Sąd zważył:

W zakresie cofniętego skutecznie powództwa (ograniczenia żądania), dokonanego skutecznie (i za zgodą strony pozwanej wyrażoną na rozprawie w dniu 18.12.2025r), sąd postępowanie umorzył na podstawie art. 355 kpc.

W pozostałym podtrzymywanym zakresie sąd uznał powództwo za niezasadne.

Pozwana posiadała względem powodowego banku wierzytelność w wysokości 31.677,98 zł, z tytułu dokonanych wpłat na poczet nieważnej umowy kredytowej, nie objętej żądaniem w sprawie sygn. IC 237/20. Pismem z dnia 14.03.2024 r. pozwana przesłała powodowi oświadczenia o potrąceniu tej kwoty z wierzytelnościami banku o zwrot kwoty 89.051,85 zł oraz 17.295,05 CHF, skutkiem czego wierzytelności umorzyły się do wysokości wierzytelności niższej a w związku z tym do zapłaty na rzecz banku pozostała pozwanej kwota 57.373,87 zł oraz 17.295,05 CHF. Zarówno wierzytelność pozwanej, jak i wierzytelność powoda były wymagalne; wierzytelność pozwanej była wymagalna wskutek wezwania do zapłaty z dnia 3.01.2023r, natomiast powoda była wymagalna wskutek wezwania do zapłaty pismem z 6.10.2023r. Wierzytelność powoda była wymagalna z dniem 21.11.2023r, natomiast wierzytelność pozwanej była wymagalna 29.01.2023r (k.132, k.168). Zgodnie z art. 499 kc, oświadczenie o potrąceniu ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenia stało się możliwe. Oświadczenie pozwanej o potrąceniu z 14.03.2024r zatem miało moc od dnia 21.11.2023r, co oznacza, że wierzytelność banku wyrażona w złotych została spełniona do kwoty 57.373,87 zł. W zakresie kwoty 31.677,98 zł bankowi nie należało się już więc odsetki. Odsetki należały się powodowi w zakresie kwoty 57.373,87 zł za okres od 21.11.2023r do dnia zapłaty tej kwoty przez pozwaną, co nastąpiło w dniu 7.05.2024r (k.131). Odsetki ustawowe za opóźnienie naliczone od kwoty 57.373,87 zł za wskazany okres wynosiły 2.970,87 zł.

W piśmie z 19.09.2024r powód żądał również, poza skumulowanymi odsetkami za opóźnienie, kwoty 206,35 zł oraz 900,92 CHF.

Żądanie dotyczące kwoty 206,35 zł było niezasadne: bank wypłacił kredytobiorcy tytułem kapitału kredytu kwotę 89.051,85 zł (pismo banku z 5.12.2023r k.54); pozwana zwróciła (rozliczyła) tę kwotę poprzez potrącenie kwoty 31.677,98 zł oraz dopłatę w wysokości 57.373,87 zł (k.131).

Pismem z 1.10.2024r pozwana potrąciła przysługującą jej wierzytelność w kwocie 3.076,45 zł odpowiadającą kwocie ustawowych odsetek za opóźnienie liczonych od kwoty 31.677,98 zł objętej wezwaniem do zapłaty z dnia 03.01.2023 r., tj. odsetek liczonych od dnia 30.01.2023 r. do dnia powstania stanu potrącalności (daty wymagalności roszczenia banku) tj. dnia 21.11.2023 r., z przysługującą bankowi względem pozwanej wierzytelnością o zwrot kwoty 4.730,86 zł.(k.163), w tym przeliczonej na PLN kwoty 900,92 CHF. Potrącenie to zostało dokonane skutecznie albowiem dotyczyło wymagalnych wierzytelności obu stron.

W celu końcowego rozliczenia, pozwana dokonała dodatkowo wpłaty kwoty 1.654,41 zł na rzecz banku.

Biorąc pod uwagę dokonane skutecznie potrącenie oraz dokonaną przez pozwaną dopłatę, wierzytelności stron zostały rozliczone.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 102 kpc. Jakkolwiek pozwana rozliczyła się z powodem dopiero po dniu wniesienia pozwu przez powoda (w drodze potrącenia oraz zapłaty), skutkiem czego w przeważającej części winna został uznana za stronę przegrywającą proces, sąd uznał, iż zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od obciążania strony pozwanej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu. Przedmiotem sporu były rozliczenia dokonywane po stwierdzeniu nieważności zawartej pomiędzy stronami umowy kredytowej; umowa została uznana za nieważną wskutek zastosowania przez bank w umowie postanowień niedozwolonych. Pozwana (kredytobiorca – konsument) znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, na co wskazują złożone orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (k.135,136); wynika z nich, że pozwana jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest niezdolna do pracy. W tej sytuacji obciążanie jej kosztami procesu mogłoby naruszać zasady współżycia społecznego.

Z uwagi na cofnięcie (ograniczenie) powództwa dokonane przed rozprawą, od cofniętego żądania należało zwrócić połowę uiszczonej opłaty od pozwu tj. kwotę 4098 zł. Z uwagi na to orzeczono jak w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 79 ust.1 pkt.3a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (część opłaty zwrócono również w punkcie 2 postanowienia z 21.02.2024r – z uwagi na częściowe cofniecie powództwa dokonane w piśmie z 6.02.2024r).

SSO Andrzej Kieć