Uzasadnienie z 15 stycznia 2026, sygn. II Ka 341/25

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 341/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 5 sierpnia 2025 r., sygn. akt II K 640/24

1.2.  Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3.  Granice zaskarżenia

1.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4.  Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

1.5.  Ustalenie faktów

1.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

1.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

1.6.  Ocena dowodów

1.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Rażąca niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary, a polegająca na wymierzeniu P. O. kary 8 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie, gdzie karą adekwatną do stopnia winy i społecznej szkodliwości będzie kara grzywny w wysokości ustalonej.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja wywiedziona przez obrońcę oskarżonego okazała się niezasadna i jako taka nie doprowadziła do zmiany zaskarżonego orzeczenia w kierunku postulowanym przez skarżącego. Apelujący nie wykazał bowiem, by orzeczona kara ograniczenia wolności była rażąco niewspółmierna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zarzut niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić wówczas, „gdy kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy - innymi słowy, gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą. Niewspółmierność więc zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary (wyrok SN z dnia 11 kwietnia 1985 roku, V KRN 178/85). Trzeba również pamiętać, że zgodnie z art. 438 pkt 4 k.p.k. ta niewspółmierność kary musi być „rażąca”, bowiem w ramach tej przyczyny odwoławczej chodzi o różnice ocen o charakterze zasadniczym. Chodzi tu więc przy wykazaniu tego zarzutu nie o każdą różnicę co do wymiaru kary, ale o „różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby – również w potocznym znaczeniu tego słowa – rażąco niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować” (wyrok SN z dnia 2 lutego 1995 roku, II KRN 198/94). Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14.03.2018r. sygn. II AKa 460/17, zgodnie z którym „rażąca niewspółmierność kary, o której mowa w przepisie art. 438 pkt 4 k.p.k. zachodzić może tylko wtedy, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć wpływ na wymiar kary można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej, w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary, przewidzianych w art. 53 k.k. oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego”.

Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia doprowadziła do konstatacji, że wymierzona oskarżonemu przez Sąd Rejonowy kara 8 miesięcy ograniczenia wolności jest odpowiednia do stopnia winy oraz stopnia społecznej szkodliwości czynu, a przy tym stanowić będzie dla P. O. odpowiednią sankcję o charakterze prewencji indywidualnej.

W tym miejscu apelującemu wypada przypomnieć, że Sąd Rejonowy, wymierzając oskarżonemu karę ograniczenia wolności, skorzystał z dobrodziejstwa instytucji sformułowanej w art. 37a § 1 k.k., co znalazło wyraz w podstawie prawnej skazania.

Przy czym, instytucja przewidziana w art. 37a k.k. ma charakter wyjątkowy, a jej istotę stanowi pozbawione wątpliwości uznanie, że w danej sprawie kary o charakterze nieizolacyjnym stanowią wystarczającą dolegliwość dla sprawcy, którego nie trzeba - choćby warunkowo - izolować od społeczeństwa (Wyrok SA w Poznaniu z 28.09.2022 r., II AKa 300/21, LEX nr 3425619).

Wprawdzie zatem w/w przepis dopuszcza możliwość orzeczenia zamiast kary pozbawienia wolności zarówno grzywny, jak i kary ograniczenia wolności, niemniej jednak w realiach tej sprawy, uwzględniwszy stopień społecznej szkodliwości czynu oraz motywację sprawcy działającego z niskich pobudek (konflikt sąsiedzki), Sąd I instancji prawidłowo uznał, że karą jaką należało wymierzyć P. O. jest kara ograniczenia wolności. W tym stanie bowiem grzywna jawiłaby się jako rażąco łagodna do stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, a co za tym idzie, nie spełniłaby w sposób dostateczny celów prewencji generalnej i indywidualnej.

Odnotować również należy, że Sąd Rejonowy wymierzając oskarżonemu karę ograniczenia wolności, uwzględnił wszelkie okoliczności podmiotowe i przedmiotowe leżące w granicach cech przypisanego oskarżonemu przestępstwa – co zostało odzwierciedlone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Odnosząc się natomiast do sformułowanego przez obrońcę oskarżonego zarzutu, podkreślić trzeba, że Sąd Rejonowy, korzystając z dobrodziejstwa instytucji opisanej w art. 37a § 1 k.k. i wymierzając P. O. karę ograniczenia wolności, wziął pod uwagę okoliczności łagodzące, m.in. uprzednią niekaralność oskarżonego. Nie bez znaczenia pozostawał także fakt przyznania się przez oskarżonego do winy w postępowaniu sądowym. Nie można jednak stracić z pola widzenia tego, co słusznie zaakcentował Sąd I instancji, że zachowanie oskarżonego było karygodne i społecznie nieakceptowalne, a co za tym idzie, zasługiwało na stanowczą reakcję wymiaru sprawiedliwości.

Wobec tego, nie może odnieść zamierzonego skutku argumentacja apelującego odnosząca się do rzekomych negatywnych konsekwencji dla oskarżonego w związku z wykonywaniem kary ograniczenia wolności.

Okoliczność bowiem, że wykonywanie kary ograniczenia wolności może powodować komplikacje dla prowadzonej przez P. O. działalności gospodarczej jest irrelewantna z perspektywy decyzji w przedmiocie wymiaru sankcji wobec oskarżonego. Winien on bowiem już na etapie popełniania czynu zabronionego mieć świadomość negatywnych konsekwencji, jakie mogą wiązać się z popełnieniem przestępstwa, a konieczność odbycia orzeczonej kary ograniczenia wolności stanowi jedną z naturalnych konsekwencji takiego, nagannego zachowania. Nadto, wśród konsekwencji, z jakich winien zdawać sobie sprawę sprawca czynu zabronionego jest także konieczność zrekompensowania swojego postępowania na gruncie prawa cywilnego, choćby w postaci naprawienia powstałej szkody. Tego rodzaju niedogodności stanowią zwykłe konsekwencje popełniania czynów zabronionych.

Jednocześnie Sąd odwoławczy ma na uwadze ustabilizowaną sytuację życiową oskarżonego i prezentowanie przez niego poprawnej postawy obywatelskiej, niemniej jednak okoliczności, na które powołuje się obrońca odnoszą się do sytuacji P. O. już po inkryminowanym zdarzeniu i nie mają wpływu na wymiar kary. Irrelewantny z tej perspektywy jest również fakt, że oskarżony wypełniał swoje procesowe obowiązki, nie utrudniając tym samym toczącego się postępowania.

Reasumując, zdaniem Sądu odwoławczego, orzeczona przez Sąd Rejonowy kara jest karą współmierną do stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu i nie przekracza stopnia winy sprawcy. Ponadto w ocenie Sądu odwoławczego, orzeczona kara spełni cele prewencyjne wobec oskarżonego, jak również da zadość społecznemu poczuciu sprawiedliwości.

Mając zatem na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd odwoławczy nie znajdując przy tym uchybień określonych w art. 440 k.p.k., podlegających uwzględnieniu z urzędu i powodujących konieczność zmiany bądź uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia – na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. orzekł jak w wyroku.

Wniosek

Obrońca oskarżonego wniósł o zmianę wyroku w kwestionowanej części poprzez wymierzenie oskarżonemu kary grzywny w wysokości ustalonej przez Sąd Okręgowy w Koninie; ewentualnie o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Koninie, celem ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wobec niezasadności argumentacji przedstawionej w wywiedzionym przez apelującego środku odwoławczym, brak było podstaw do podzielenia sformułowanych w nim wniosków. Wymierzona przez Sąd I instancji kara ograniczenia wolności uwzględnia bowiem stopień winy i stopień społecznej szkodliwości czynu, a jednocześnie jej wymiar nie narusza kodeksowych dyrektyw wymiaru kary. Sąd nie dostrzegł również uchybień powodujących konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

1.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Sprawstwo i wina oskarżonego, wymierzona kara 8 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania przed Sądem I instancji.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Wobec prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, sprawstwo i wina oskarżonego nie budziły wątpliwości. Nadto Sąd odwoławczy w toku kontroli instancyjnej nie dopatrzył się uchybień w zakresie wymierzonej P. O. kary ograniczenia wolności, która jest adekwatna do okoliczności czynu i stopnia zawinienia oskarżonego a jej dolegliwość nie przekracza stopnia jego winy oraz uwzględnia stopień społecznej szkodliwości czynu. Jako prawidłowe należało również uznać rozstrzygnięcie o kosztach postępowania przed Sądem I instancji.

1.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

1.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

1.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

1.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2.

Wobec niezasadności apelacji wywiedzionej przez obrońcę oskarżonego, Sąd odwoławczy na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym wydatki w kwocie 20 zł. Nadto na podstawie § 1 i § 2 ust. 1 pkt. 3 w zw. z § 2 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych wymierzono oskarżonemu opłatę w kwocie 180 zł.

7.  PODPIS

Karol Skocki

0.1.1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Orzeczona kara ograniczenia wolności

0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.1.1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

Zmiana