Wyrok z 16 stycznia 2026, sygn. I C 969/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 stycznia 2026 r.

Sąd Okręgowy w O. I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	Sędzia Beata Bihuń
Protokolant:	starszy sekretarz sądowy Edyta Smolińska-Kasza

po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2026 r. w O.

na rozprawie

sprawy z powództwa B. w O.

przeciwko E. D., A. D.

o zapłatę

I.  Zasądza in solidum od pozwanych E. D. oraz A. D. (poprzednio B.) na rzecz powoda B. w O. kwotę 563.145,45 zł ( pięćset sześćdziesiąt trzy tysiące sto czterdzieści pięć złotych 45/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia 04 sierpnia 2025 r. do dnia zapłaty,
z zastrzeżeniami, iż:

a.  pozwana E. D. odpowiada za zobowiązanie z ograniczeniem do wartości ½ udziału w nieruchomościach, dla których prowadzone są przez Sąd Rejonowy w O. księgi wieczyste o numerach: (...) (dz. nr (...)), (...) (dz. nr (...)), (...) (dz. nr (...)) oraz (...) (lokal mieszkalny nr (...) położony w O. przy ul. (...)),

b.  pozwana A. D. (poprzednio B.) odpowiada za zobowiązanie z ograniczeniem do wysokości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku, po zmarłym R. D.;

II.  zasądza in solidum od pozwanych A. D. (poprzednio B.) oraz E. D. na rzecz powoda B. w O. kwotę 38.975,00 zł (trzydzieści osiem tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt pięć złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt I C 969/25

UZASADNIENIE

Powód B. w O. pozwem wniesionym przeciwko E. D. oraz A. D. (wcześniej B.) wniósł o zasądzenie in solidum od pozwanych na swoją rzecz kwoty 563.145,45 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem, że spełnienie tego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugą z pozwanych ze zobowiązania wobec powoda przy czym do chwili całkowitego zaspokojenia wierzyciela obie dłużniczki pozostają zobowiązane, a pozwanej E. D. przysługuje prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jej odpowiedzialności:

- do nieruchomości położonej w P., dla której Sąd Rejonowy w (...) VI Wydział Ksiąg wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) oraz do wysokości hipoteki umownej w kwocie 1.026.896,36 zł, ustanowionej na rzecz powoda na tej nieruchomości ,

- do nieruchomości położonej w O., dla której Sąd Rejonowy w (...) VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) oraz do nieruchomości położonej w O., dla której Sąd Rejonowy w O. VI wydział ksiąg wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr (...) oraz do nieruchomości dla której Sąd Rejonowy w (...) VI wydział ksiąg wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) oraz do wysokości hipoteki umownej łącznej w kwocie 1.125.000 zł, ustanowionej na rzecz powoda na tych nieruchomościach.

Ponadto powód wniósł o zasądzenie in solidum od pozwanych E. D. oraz A. B. na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, wraz z kwotą 17 zł uiszczoną tytułem opłaty skarbowej w związku z przedkładanym pełnomocnictwem.

W uzasadnieniu swojego stanowiska powód wskazał, że w dniu 04.12.2015 r. zawarł z R. D. umowę nr: (...) o kredyt (...) kredyt w rachunku bieżącym. Kwota kredytu pozostawiona do dyspozycji kredytobiorcy wynosiła 250.00,00 zł. W późniejszym czasie umowa była aneksowana. W dniu 02.02.2022 r. zawarto ugodę na podstawie której ustalono nowe warunki spłaty zobowiązań, ponadto kredytobiorcy uznali, iż muszą spłacić na rzecz powoda kwotę 513.488,18 zł tytułem należności głównej. R. D. zmarł w dniu 16.10.2022 r.. Sąd Rejonowy w(...) X Wydział Cywilny postanowieniem z dnia (...)., stwierdził, iż spadek po zmarłym z dobrodziejstwem inwentarza nabyła A. B.. Na dzień 02.04.2025 r. wierzytelność banku miała wynosić 563.145,45 zł, w tym 483.517,49 zł tytułem niespłaconego kapitału kredytu, 69.745,61 zł odsetek umownych od kredytu za okres od 01.09.2022 r. do 30.12.2023 r., 9.798,35 zł tytułem odsetek karnych za okres od 30.09.2022 r. do 30.12.2023 r. oraz 84 zł tytułem innych kosztów. Powód wskazał, iż pozwane ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania zmarłego P. D.. Podkreślił, iż ma prawo dochodzić roszczeń od pozwanej A. D. na podstawie art. 924 i 925 k.c.. Podstawą odpowiedzialności E. D. są natomiast art. 65 ust. 1 i art., 69 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

(pozew k. 4-8)

W odpowiedzi na pozew pozwana E. D. uznała fakt, iż jest dłużnikiem rzeczowym powoda z tym zastrzeżeniem, że odpowiada ona jedynie:

- do wysokości ½ udziału w nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości (...) (działka (...)), gmina O., powiat (...), województwo (...), o pow. 0,9600 ha, dla której Sąd Rejonowy w O. VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr (...), (...);

- do wysokości ½ udziału w nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości O. (działka (...)), gmina O., powiat (...), województwo (...), o pow. 0,1122 ha, dla której Sąd rejonowy w O. VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr (...);

- do wysokości ½ udziału w nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości O. (działka (...)), gmina O., powiat (...), województwo (...), o pow. 0,2040 ha, dla której Sąd Rejonowy w O. VI wydział ksiąg wieczystych prowadzi KW nr (...);

- do wysokości ½ udziału w nieruchomości lokalowej, stanowiącej odrębną nieruchomość, położonej w miejscowości O., powiat (...), gmina O., województwo (...), przy ul. (...) lok. 37 o pow. użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych 57,1200 m ², dla której Sad Rejonowy w O. VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr (...).

Ponadto pozwana wniosła o nieobciążanie jej kosztami procesu.

W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwana E. D. przyznała, iż w dniu 04.12.2015 r. zawarła wraz z R. D. umowę kredytu na kwotę 250.000,00 zł. Potwierdziła, iż umowa była wielokrotnie aneksowana. Pozwana wskazał, iż ostatecznie w dniu 02.02.2022 r. powód wraz z kredytobiorcą podpisali ugodę. W dniu 16.10.2022 r. R. D. zmarł, o czym pozwana miała informować bank. Ponadto miała ona także poinformować go o prowadzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym, a następnie o zakończeniu tego postępowania. Spadek po zmarłym z dobrodziejstwem inwentarza nabyła A. B. (obecnie D.), która jest dłużnikiem osobistym powoda. Pozwana E. D. wskazała, że jest dłużnikiem rzeczowym powoda. Pozwane nie są w stanie się porozumieć między sobą.

(odp. na pozew. E. D. k.83-86)

Pozwana A. D. (zmiana nazwiska z B.) wniosła o oddalenie powództwa, ewentualnie ograniczenie przez Sąd egzekucji zabezpieczeń hipotecznych do istniejących i wystarczających składników majątku, np. dwóch nieruchomości. Ponadto pozwana wniosła o zasądzenie od powoda na jej rzecz zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwana A. D. wskazała, iż w niniejszej sprawie doszło do podwójnego zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomościach, mimo, że kredyt nie był kredytem kaucyjnym. Ponadto wskazała, iż zabezpieczenie kredytu narzędziami pracy Kredytobiorcy, należy uznać za naruszające prawo do pracy i możliwość spłaty kredytu. Ponadto sprzęt geodezyjny po śmierci R. D. został fizycznie utracony/skradziony przez pracowników jego przedsiębiorstwa, a postepowanie prowadzone przez prokuraturę zostało umorzone. Pozwana kwestionuje skuteczność ugody z dnia 02.02.2022 r., albowiem została zawarta w warunkach presji ze strony banku, bez przedstawienia pełnego rozliczenia kredytu odnawianego i bez realnej możliwości negocjacji jej treści. Kredytobiorca podpisał ugodę w trudnej sytuacji finansowej, związanej ze stanem powstałym po epidemii covid, potrzebą zabezpieczenia bytu 63 pracowników, presja banku, brakiem realnej możliwości negocjacji jej treści, co można w opinii pozwanej uznać za wykorzystanie sytuacji finansowej przez bank, a co za tym idzie za błąd lub wyzysk. Pozwana zakwestionowała także sposób liczenia odsetek , które zostały obliczone w sposób nieprzejrzysty i niezgodny z warunkami umowy kredytowej. Nadmieniła, że bank pobierał tylko odsetki, bez wskazania możliwości spłacania kapitału, który dopiero objęła ugoda bankowa. Bank nie ma prawa wypowiedzieć umowy wobec spadkobiercy, gdyż wypowiedzenie dotyczyło umowy, której stroną był wyłącznie zmarły kredytobiorca, spadkobierca nie staje się automatycznie stroną umowy kredytowej, która wygasła w chwili śmierci R. D.. Pozwana podniosła także zarzut braku aktualnego odpisu KRS powoda.

(odp. na powiedź A. D. k.94-98)

Pismem z dnia 27.12.2025 r. pozwana A. D. wskazała, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości, ewentualnie ograniczenie odpowiedzialności pozwanej do wartości stanu czynnego spadku po zmarłym, z wyraźnym zastrzeżeniem tego w sentencji wyroku. Pozwana podtrzymała wniosek o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu.

Pozwana przyznała, iż jest spadkobierczynią zmarłego R. D. oraz, że przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Podkreśliła, iż jej odpowiedzialność za długi po zmarłym jest ograniczona zgodnie z art.1031 par.2 k.c.. Podniosła, że powód nie wykazał składu masy spadkowej, stanu czynnego spadku oraz nie wykazał w jakim zakresie dochodzone roszczenie mieści się w granicach tej odpowiedzialności. Pozwana wskazała, iż nie jest dłużnikiem osobistym powoda.

(pismo procesowe pozwanej A. D. k.111-113)

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 04.12.2015 r. powód B.w O. zawarł z pozwanym R. D. umowę o kredyt (...) Kredyt w rachunku bieżącym nr (...).

Jako kwotę udzielonego kredytu wskazano 250.000,00 zł.

Kredyt został udzielony na okres od 04.12.2015 r. do 30.11.2016 r., z przeznaczeniem na bieżącą działalność firmy na zasadach i warunkach określonych w niniejszej umowie oraz w Regulaminie kredytowania Banku.

Oprocentowanie kredytu w dniu zawarcia umowy wynosiło 7,08 % w stosunku rocznym, co stanowi sumę stopy referencyjnej WIBOR 12M dla PLN obowiązującej w dniu sporządzenia umowy kredytu 1,83 % oraz marży w wysokości 5,25 p.p., stałej w okresie kredytowania.

Odsetki od wykorzystanego kredytu naliczane miały być w okresach miesięcznych i pobierane przez Bank w ostatnim dniu każdego miesiąca i przy spłacie kredytu począwszy od dnia 31.12.2015 r. w ciężar rachunku kredytobiorcy.

Prawne zabezpieczenie spłaty kredytu wraz z odsetkami stanowiły:

1)  Weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową z wystawienia kredytobiorcy

2)  Pełnomocnictwo do dysponowania rachunkiem bieżącym G. (...) R. D. w BS O..

3)  Polisa Życie Komfort pakiet 1 R. D. w wysokości 150.000,00 zł

4)  Przewłaszczenie zgodnie z § 108 instrukcji prawnych form zabezpieczeń wierzytelności:

- (...) L. (...), (...) sztuk 2 o łącznej wartości 82.000,00 zł

- (...) L. (...), CS 15 sztuk 4 o łącznej wartości 162.000,00 zł

- (...) (...) C. (...)/1G sztuk 2 o łącznej wartości 56.000,00 zł

- (...) L. (...), CS10 sztuk 1 o wartości 27.000,00 zł

- (...) L. (...), CS 15 sztuk 1 o wartości 28.000,00 zł

- (...) L. (...), (...) sztuk 2 o łącznej wartości 76.000,00 zł

- Tachimetr L. (...) R400 sztuk 1 o wartości 34.000,00 zł

- Tachimetr L. (...)+ R400 sztuk 1 o wartości 55.000,00 zł

- Tachimetr L. (...)+ (...) sztuk 1 o wartości 45.000,00 zł

5)  Cesja praw z polisy ubezpieczenia przewłaszczonych urządzeń.

(dowód: umowa kredytu k.44-45)

Aneksem nr (...) do umowy o kredyt zawartym w dniu 24.11.2016 r. dokonano przedłużenia oraz zwiększenia kredytu o kwotę 500.000,00 zł do kwoty 750.000,00 zł na okres od 24.11.2016 r. do 23.11.2017 r..

Oprocentowanie kredyt w dniu zawarcia umowy wynosiło 6,00% w stosunku rocznym, co stanowi sumę stopy referencyjnej WIBOR 12M dla PLN obowiązującej w dniu sporządzenia umowy kredytu 1,81% oraz marży w wysokości 4,19 p.p., stałej w okresie kredytowania.

Prawne zabezpieczenie spłaty kredytu wraz z odsetkami stanowiły:

1)  Weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową z wystawienia kredytobiorcy,

2)  Pełnomocnictwo do dysponowania rachunkiem bieżącym G. (...) R. D. w BS O.,

3)  Polisa Życie Komfort pakiet 1 R. D. w wysokości 500.000,00 zł,

4)  Przewłaszczenie zgodnie z § 108 instrukcji prawnych form zabezpieczeń wierzytelności:

- (...) L. (...), (...) sztuk 2 o łącznej wartości 80.000,00 zł

- (...) L. (...), CS 15 sztuk 4 o łącznej wartości 160.000,00 zł

- (...) (...) C. (...)/1G sztuk 2 o łącznej wartości 56.000,00 zł

- (...) L. (...), CS10 sztuk 1 o wartości 27.000,00 zł

- (...) L. (...), CS 15 sztuk 1 o wartości 28.000,00 zł

- (...) L. (...), (...) sztuk 2 o łącznej wartości 74.000,00 zł

- Tachimetr L. (...) R400 sztuk 1 o wartości 33.000,00 zł

- Tachimetr L. (...)+ R400 sztuk 1 o wartości 52.000,00 zł

- Tachimetr L. (...)+ (...) sztuk 1 o wartości 44.000,00 zł

5)  Cesja praw z polisy ubezpieczenia przewłaszczonych urządzeń,

6)  Przewłaszczenie według § 110 instrukcji prawnych form zabezpieczeń wierzytelności samochodu marki V. (...), rok produkcji 2010, nr rej. (...) o wartości 57.014,00 zł,

7)  Cesja prawa z polisy ubezpieczenia przewłaszczonego samochodu marki V. (...) rok produkcji 2010, nr rej. (...)

8)  Hipoteka umowna łączna do kwoty 1.125.000,00 zł na nieruchomościach opisanych w KW nr (...), nr (...) oraz nr (...) prowadzonych przez Sąd Rejonowy w O. na zabezpieczenie wierzytelności wraz z odsetkami, kosztami postepowania oraz innymi roszczeniami ubocznymi w tym opłatami i prowizjami na rzecz B. w O.,

9)  Cesja praw z polisy lokalu niemieszkalnego/biura położonego przy ul. (...) w O..

Aneksem nr (...) dokonano odnowienia zobowiązania na okres od 23.11.2017 r. do 22.11.2018 r.. Aneksem nr (...) dokonano zmiany zabezpieczenia kredytu w postaci określenia wysokości polisy życie komfort pakiet 1 ze stałą suma ubezpieczenia na kwotę 286.000,00 zł. Aneksem nr (...) odnowiono zobowiązanie kredytobiorców w zakresie kwoty 690.000,00 zł na okres od 22.11.2018r. do 21.11.2019 r.. Aneksem nr (...) ponownie odnowiono zobowiązanie banku w zakresie kwoty 640.000,00 zł na okres od 21.11.2019 r. do 20.11.2020 r.. Aneksem nr (...) odnowiono roszczenie w zakresie kwoty 580.000,00 zł na okres od 20.11.2020 do 19 listopada 2021 r.. Aneksem nr (...) odnowiono zobowiązanie w zakresie kwoty 580.000,00 zł na okres od 20.11.2020 r. do 17.12.2021 r..

W dniu 02.02.2022 r. zawarto ugodę bankową, którą pozwany uznał istnienie zobowiązania do kwoty 513.448,18 zł. Ugoda została zawarta na okres od 02.02.2022 r. do 21.10.2029 r..

(dowód: aneksy nr (...) k.46-54, ugoda bankowa k.55-56)

Hipoteki umowne na nieruchomościach stanowiących zabezpieczenie spłaty kredytu zostały ustanowione za zgodą obydwu ich właścicieli, tj. R. D. oraz E. D..

(dowód: odpis księgi wieczystej nr (...) k.23-27, odpis księgi wieczystej nr (...) k.28-32, odpis księgi wieczystej nr (...) k.33-37, odpis księgi wieczystej (...)k.38-43, oświadczenie właścicieli nieruchomości w sprawie ustanowienia hipoteki umownej łącznej k.57)

W dniu 16.10.2022 r. zmarł (...) P. D., a spadek po nim nabyła z dobrodziejstwem inwentarza A. B. (obecnie D.).

(dowód: postanowienie k.63)

W dniu 03.04.2025 r. powód wypowiedział pozwanym umowę ugody oraz wezwał je do zapłaty na jego rzecz kwoty 563.145,45 zł. (E. D. otrzymała pismo związane ze wskazaną kwestią w dniu 10.04.2025 r., natomiast A. D. w dniu 11.04.2025 r.)

(dowód: zawiadomienie wraz z wezwaniem do zapłaty k.65 i 68, potwierdzenia doręczeń k.67-67v. i 70-70v.)

W toku procesu pozwane uznały zasadność powództwa, z zastrzeżeniem, że E. D. odpowiada jedynie z nieruchomości opisanych w pozwie, natomiast A. D. (B.) odpowiada do wysokości stanu czynnego spadku.

(dowód: protokół z rozprawy – oświadczenie E. D. k.115 oraz A. D. k.115v.)

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie Sądu, żądania powoda zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie m.in. dołączonych do akt dokumentów, nie znajdując podstaw do podważenia ich wiarygodności.

Sąd na podstawie (...) § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. pominął ostatecznie podtrzymany przez pozwaną E. D. wniosek o zobowiązanie powoda do przedłożenia dowodu z wyciągu rachunku bankowego przedsiębiorstwa (...) R. D. w Banku Spółdzielczym (pkt 3 lit. a odpowiedzi na pozew k.84), wniosek o przesłuchanie stron oraz wnioski dowodowe złożone przez A. D., albowiem w związku z niekwestionowaniem przez obie pozwane wysokości żądania powoda oraz samego żądania co do istoty, dopuszczanie dalszych dowodów było nieistotne i prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego przedłużenia niniejszego postępowania.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż pozwane w toku rozprawy (E. D. także w odpowiedzi na pozew) uznały istnienie roszczenia powoda oraz nie kwestionowały jego wysokości, a co za tym idzie należało zasądzić od pozwanych na rzecz powoda dochodzoną przez niego kwotę 563.145,45 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu (04.08.2025 r.) do dnia zapłaty.(pkt I wyroku)

Podkreślić należy, iż roszczenie powoda stało się wymagalne z pierwszym dniem następującym po upływie 30 dniowego terminu wyznaczonego pozwanym na zapłatę, a co za tym idzie od tamtej chwili powód mógł dochodzić odsetek od pozwanych, jednakże Sąd jest związany żądaniem pozwu, a co za tym idzie należało zasądzić je od dnia wniesienia pozwu.

W dalszej kolejności należy wskazać, iż pozwana E. D. nie była kredytobiorcą, co wynika z przedłożonej przez bank umowy kredytu, aneksów do niej zawartych oraz ugody z dnia 02.02.2022 r., a jej odpowiedzialność ograniczała się jedynie do hipotek umownych ustanowionych na nieruchomościach, których była współwłaścicielką ze zmarłym R. D., który był jedynym kredytobiorcą. Biorąc pod uwagę powyższe jednoznacznie należy stwierdzić, iż pozwana E. D. jest jedynie dłużnikiem rzeczowym powoda, a jej odpowiedzialność ogranicza się do nieruchomości, dla których Sąd Rejonowy w O. - VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste o nr (...) (działki (...)), (...) (działka (...)), (...) (działki (...)) oraz (...) (lokal niemieszkalny położony w O. przy ul. (...)). Podkreślić należy, iż sam powód nie kwestionował, a nawet sam przyznał w pozwie, iż pozwana E. D. jest jego dłużnikiem rzeczowym.

Zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka).

Dłużnik osobisty ponosi odpowiedzialność wobec wierzyciela z całego swojego majątku. Odpowiedzialność jego wynika ze stosunku obligacyjnego, który stał się podstawą zaciągnięcia długu. Z kolei dłużnik hipoteczny (rzeczowy) ponosi odpowiedzialność wobec wierzyciela, któremu przysługuje wierzytelność zabezpieczona hipoteką, tylko z nieruchomości obciążonej hipoteką. Odpowiedzialność tego dłużnika wynika ze stosunku hipoteki. Obaj ci dłużnicy odpowiadają wobec wierzyciela na podstawie innego stosunku prawnego. Po stronie dłużnika rzeczowego oraz dłużnika osobistego zachodzi - wobec braku w ustawie przepisu, który by przewidywał solidarną odpowiedzialność tych dłużników - tzw. solidarność przypadkowa (nieprawidłowa, niewłaściwa, in solidum) do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy o solidarności biernej, zwłaszcza przepis art. 366 KC. Problem rozliczeń (roszczeń zwrotnych) między tymi dłużnikami z reguły reguluje umowa. Wierzyciel zatem, gdy z nadejściem terminu płatności nie otrzyma zapłaty, a dłużnik hipoteczny nie jest zarazem dłużnikiem osobistym, może - według swego wyboru - albo wytoczyć powództwo na podstawie stosunku hipoteki przeciw dłużnikowi hipotecznemu (temu, kto wpisany jest w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości, obciążonej hipoteką) o zapłatę sumy hipotecznej pod zagrożeniem egzekucji z przedmiotu hipoteki, albo wytoczyć powództwo na podstawie stosunku obligacyjnego przeciw temu, kto zaciągnął dług, albo też wytoczyć powództwo - oparte na obydwu podstawach - przeciwko dłużnikowi hipotecznemu i dłużnikowi osobistemu; w tym wypadku, odwołując się do odpowiedzialności in solidum po stronie pozwanej.( Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 10 września 1999 r., III CKN 331/98)

Biorąc pod uwagę powyższe, zgodnie z wnioskiem pozwanej E. D. należało wpisać do wyroku zastrzeżenie o jej ograniczonej do w/w nieruchomości odpowiedzialności względem powoda.

W dalszej kolejności należy wskazać, iż pozwana A. D. jest zarówno dłużnikiem osobistym jak i rzeczowym powoda. Na skutek nabycia przez nią spadku po R. D., zgodnie z art. 922 ust. 1 k.c. wstąpiła ona we wszelkie prawa i obowiązki majątkowe pozwanego, w tym także stała się w jego miejsce stroną stosunku prawnego wynikające z zawartej przez niego umowy kredytu, a co za tym idzie powód był uprawniony do wypowiedzenia jej wspomnianej wcześniej umowy (w tym ugody) oraz do żądania zapłaty od niej. Ponadto na skutek nabycia spadku przez A. D. stała się ona współwłaścicielem wcześniej wymienionych nieruchomości obciążonych hipoteką na rzecz banku, a co za tym idzie jej odpowiedzialność wobec powoda ma charakter dwojaki, albowiem odpowiada ona względem powoda z wcześniej przywołanych nieruchomości oraz dodatkowo do wysokości wartości całego majątku powoda.

Zgodnie jednak z art. 1031 § 2 k.c. w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku.

W związku z przywołanym przepisem odpowiedzialność pozwanej A. D. ograniczona jest do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku, a co za tym idzie należało, zgodnie z jej wnioskiem, wpisać w tym zakresie odpowiednie zastrzeżenie do wyroku. Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączające wspomniane ograniczenie, w tym w szczególności opisane w zdaniu drugim wyżej przywołanego przepisu kodeksu cywilnego.

Odnosząc się końcowo do zarzutu pozwanej A. D. odnośnie nie przedłożenia przez powoda aktualnego odpisu z KRS należy wskazać, iż pełnomocnictwo dla pełnomocnika powoda pochodzi z dnia 26.06.2012 r., natomiast odpis z KRS pochodził z dnia 29.07.2025 r., a co za tym idzie jednoznacznie należy stwierdzić, iż osoby je udzielające miały do tego umocowanie, ponadto wskazany odpis zawiera wszelkie aktualne na moment składania pozwu informacje, które mogły mieć wpływ na przebieg postepowania, a co za tym idzie zarzut pozwanej w tym zakresie należy uznać za bezzasadny.

O kosztach procesu rozstrzygnięto w pkt II wyroku na podstawie art. 98 § 1, 1 ¹ i 3 k.p.c., mając na względzie wynik procesu, Sąd postanowił obciążyć pozwane in S. ( w związku z ich odpowiedzialnością w niniejszym postepowaniu na tej zasadzie) kosztami procesu w całości, jako stronę przegrywającą.

Przy obciążaniu pozwanych kosztami procesu należy wziąć pod uwagę fakt, iż A. D. konsekwentnie kwestionowała istnienie zobowiązania powoda, a dopiero na rozprawie uznała jego zasadność, natomiast E. D. od początku uznawała roszczenie powoda, jednakże mimo wcześniejszego wezwania jej do zapłaty oraz wiedzy po jej stronie o istnieniu i zasadności zobowiązania powoda nie uregulowała ona należności względem niego w żadnym zakresie, powołując się na swoją odpowiedzialność rzeczową, co skutkowało koniecznością wytoczenia przez powoda przeciwko niej powództwa w niniejszej sprawie.

Na koszty procesu po stronie powodowej składają się: opłata od pozwu w kwocie
28.158 zł, opłata skarbowa w kwocie (17,00 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika w stawce wynikającej z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (10.800,00 zł), co daję łącznię kwotę 38.975,00 zł.