Postanowienie SN z 18 kwietnia 2013, sygn. II KK 102/13
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono kasację jako oczywiście bezzasadną
Typ sprawy
sprawa karna
Etap
postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym
Tematy
prawo karne
Role w sprawie
oskarżony
pokrzywdzony
oskarżyciel posiłkowy
prokurator
Data orzeczenia
18 kwietnia 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Włodzimierz Wróbel
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 18 kwietnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 kwietnia 2013 r.,
sprawy W. M. B.
uniewinnionego z zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 177 § 2 k.k.,
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
od wyroku Sądu Okręgowego w W.
z dnia 12 listopada 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O. z
dnia 25 października 2011 r.,
p o s t a n o w i ł
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2) obciążyć oskarżyciela posiłkowego kosztami sądowymi
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 25 października 2011 r. W. B. został
uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu występku z art. 177 § 2 k.k. Wyrok
ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 12 listopada 2012
r.
Powyższy prawomocny wyrok został zaskarżony kasacją przez
pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, w której podniesiono zarzut rażącego
naruszenia prawa materialnego (art. 177 § 2 k.k.) przez uniewinnienie W. B. od
zarzutu pomimo, że zdaniem skarżącego, ten, zbliżając się do przejścia dla
2
pieszych oraz obszaru oznaczonego znakiem A-17 (miejsce na drodze
uczęszczane przez dzieci), zachował się w sposób nieostrożny, nie dał posłuchu
zasadzie ograniczonego zaufania nienależycie przy tym obserwując przedpole
jazdy, nie zmniejszył prędkości i nie podjął manewru hamowania (ani żadnego
innego manewru obronnego) przez co istotnie zwiększył prawnie nieakceptowane
niebezpieczeństwo (ryzyko) dla dobra prawnego (życia i zdrowia), co pozwala,
zdaniem skarżącego przyjąć, że po stronie oskarżonego doszło do zarzucalnego
naruszenia reguł ostrożności wymaganej w danych okolicznościach (art. 9 § 2 k.k.),
a wiec w stopniu uzasadniającym odpowiedzialność za występek z art. 177 § 2 k.k.
Podnosząc powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie wyroków Sądów
obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w odpowiedzi na kasację wniósł o jej
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniesiona kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało
jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Zarzut wyeksponowany w kasacji, jako rażące naruszenie prawa
materialnego skonfrontowany z jego uzasadnieniem prowadzi do wniosku, że
skarżący de facto kwestionuje poczynione w sprawie ustalenia faktyczne.
Zwłaszcza, gdy porównać zarzuty apelacyjne i ich uzasadnienie.
Sąd odwoławczy szczegółowo referuje i omawia tok argumentacji Sądu I
instancji w zakresie oceny zachowania kierującego pojazdem W. B. oraz
pokrzywdzonej U. W. w perspektywie obowiązków nałożonych na uczestników
ruchu przez Prawo o ruchu drogowym (s. 8- 10 uzasadnienia wyroku Sądu II
instancji). Wyraża on przekonanie, że ocena prawna przyjęta w postepowaniu
pierwszoinstancyjnym odnośnie braku obowiązku kierowania się przez kierującego
pojazdem zasadą ograniczonego zaufania jest prawidłowa, gdyż przesłanki z art. 4
Prawa o ruchu drogowym nie wystąpiły. Ponadto, Sąd odwoławczy szczegółowo
omawia warianty wykonania manewru hamowania, które, co podkreślił już
wcześniej Sąd I instancji, nie uchroniłyby w żadnej sytuacji U. W. przed
potrąceniem.
Oceny zdarzenia i obowiązków W. B. zawarte w kasacji stanowią pogląd jej
autora (z racji roli procesowej –odmienny od zawartego w wyrokach Sądów obu
instancji), który na etapie postępowania kasacyjnego nie może być skutecznie
3
forsowany, gdyż nie jest rolą Sądu Najwyższego czynienie własnych ustaleń
faktycznych w przekazywanych mu do rozpoznania sprawach, do czego dąży
skarżący w taki, a nie inny sposób formułując kasację. Pamiętać należy, a
zwłaszcza na uwadze winien mieć to profesjonalny pełnomocnik, że celem
postępowania kasacyjnego nie jest ani powielająca kontrolę apelacyjną
ocena rozumowania sądu meriti, ani kontrola przeprowadzonych w sprawie ustaleń
faktycznych, gdyż postępowanie kasacyjne, jako kontrola nadzwyczajna, związane
jest przede wszystkim z "sądem - prawa", a nie "sądu - faktu" (tak m.in.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2012 r. V K.K. 125/12, LEX nr
1277781).
Odnosząc się natomiast do rozbudowanych wywodów skarżącego o
przesłankach obiektywnego przypisania skutku, podkreślić należy, że na jego
płaszczyźnie normatywnej należy dokonać ustalenia, czy i ewentualnie jaką regułę
postępowania z określonym dobrem prawnym naruszył ex ante sprawca. Sąd
Najwyższy w aktualnym orzecznictwie silnie akcentuje, że nie chodzi tutaj o
jakiekolwiek naruszenie owych reguł, ale ze względu na funkcje i cele prawa
karnego – o naruszenie istotne, które w sposób karygodny zwiększa ryzyko
wystąpienia skutku (por. m.in. postanowienie SN z dnia 15 lutego 2012 r. II KK
193/12 Biul.SN 2012/9/11, wyrok SN z dnia 8 marca 2000 r., III KKN 231/98,
OSNKW 2000, z. 5-6, poz. 45; wyrok SN z dnia 1 grudnia 2000 r., IV KKN 509/98,
OSNKW 2001, z. 5-6, poz. 45; wyrok SN z dnia 9 maja 2002 r., V KK 21/02, LEX nr
54393; wyrok SN z dnia 3 października 2006 r., IV KK 290/06, R-OSNKW 2006,
poz. 1866; wyrok SN z dnia 30 sierpnia 2008 r., IV KK 187/11, LEX nr 950442).
Brak jednak w wywodach kasacji zarzutu, że Sąd II instancji powielił błędne
rozumienie schematu obiektywnego przypisania i w sytuacji tego rodzaju
ustalonego, karygodnego i istotnego przyczynienia się do wystąpienia skutku – nie
przypisał go. Ustalenia Sądów obu instancji nie zawierają tego rodzaju tez, co czyni
zarzuty kasacyjne chybionymi.
Z uwagi na powyższe, należało orzec jak w sentencji. nie wystąpiły. Ponadto, Sąd odwoławczy szczegółowo
omawia warianty wykonania manewru hamowania, które, co podkreślił już
wcześniej Sąd I instancji, nie uchroniłyby w żadnej sytuacji U. W. przed
potrąceniem.
Oceny zdarzenia i obowiązków W. B. zawarte w kasacji stanowią pogląd jej
autora (z racji roli procesowej –odmienny od zawartego w wyrokach Sądów obu
instancji), który na etapie postępowania kasacyjnego nie może być skutecznie
3
forsowany, gdyż nie jest rolą Sądu Najwyższego czynienie własnych ustaleń
faktycznych w przekazywanych mu do rozpoznania sprawach, do czego dąży
skarżący w taki, a nie inny sposób formułując kasację. Pamiętać należy, a
zwłaszcza na uwadze winien mieć to profesjonalny pełnomocnik, że celem
postępowania kasacyjnego nie jest ani powielająca kontrolę apelacyjną
ocena rozumowania sądu meriti, ani kontrola przeprowadzonych w sprawie ustaleń
faktycznych, gdyż postępowanie kasacyjne, jako kontrola nadzwyczajna, związane
jest przede wszystkim z "sądem - prawa", a nie "sądu - faktu" (tak m.in.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2012 r. V K.K. 125/12, LEX nr
1277781).
Odnosząc się natomiast do rozbudowanych wywodów skarżącego o
przesłankach obiektywnego przypisania skutku, podkreślić należy, że na jego
płaszczyźnie normatywnej należy dokonać ustalenia, czy i ewentualnie jaką regułę
postępowania z określonym dobrem prawnym naruszył ex ante sprawca. Sąd
Najwyższy w aktualnym orzecznictwie silnie akcentuje, że nie chodzi tutaj o
jakiekolwiek naruszenie owych reguł, ale ze względu na funkcje i cele prawa
karnego – o naruszenie istotne, które w sposób karygodny zwiększa ryzyko
wystąpienia skutku (por. m.in. postanowienie SN z dnia 15 lutego 2012 r. II KK
193/12 Biul.SN 2012/9/11, wyrok SN z dnia 8 marca 2000 r., III KKN 231/98,
OSNKW 2000, z. 5-6, poz. 45; wyrok SN z dnia 1 grudnia 2000 r., IV KKN 509/98,
OSNKW 2001, z. 5-6, poz. 45; wyrok SN z dnia 9 maja 2002 r., V KK 21/02, LEX nr
54393; wyrok SN z dnia 3 października 2006 r., IV KK 290/06, R-OSNKW 2006,
poz. 1866; wyrok SN z dnia 30 sierpnia 2008 r., IV KK 187/11, LEX nr 950442).
Brak jednak w wywodach kasacji zarzutu, że Sąd II instancji powielił błędne
rozumienie schematu obiektywnego przypisania i w sytuacji tego rodzaju
ustalonego, karygodnego i istotnego przyczynienia się do wystąpienia skutku – nie
przypisał go. Ustalenia Sądów obu instancji nie zawierają tego rodzaju tez, co czyni
zarzuty kasacyjne chybionymi.
Z uwagi na powyższe, należało orzec jak w sentencji.