Uzasadnienie z 27 stycznia 2026, sygn. IV Ko 5/25

Formularz (...)

Sygnatura akt

IV Ko 5/25

1.  WNIOSKODAWCA

Z. T.

2.  ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA

1.

Odszkodowanie (kwota główna)

Odsetki

1.

brak żądania

brak żądania

2.

Zadośćuczynienie (kwota główna)

Odsetki

1.

1 200 000 złotych

odsetki ustawowe za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty

3.

Inne

1.

zasądzenie kosztów ustanowienia pełnomocnika według norm przepisanych

3.  Ustalenie faktów

3.1.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Fakt

Dowód

Numer karty

3.1.1.

Z. T. urodził się (...) - obecnie ma 81 lat .

dane osobowe

138

3.1.2.

W 1981 roku Z. T. był żonaty i miał dwójkę dzieci w wieku 11 lat i 16 lat. W tym czasie pracował w Zakładach (...) w Ł.. Jego żona pracowała w Ośrodku (...). Nie był karany i nigdy nie był w zakładzie karnym. Przed zatrzymaniem Z. T. był leczony pulmonologicznie, miał początki astmy, miał choroby reumatyczne.

przesłuchanie wnioskodawcy

139, 141, 146

3.1.3.

Wnioskodawca należał do (...) Związku Zawodowego (...) od października 1980 roku, był członkiem Tymczasowej Komisji Zakładowej oraz przewodniczącym Komisji Zakładowej (...). Z tego tytułu zajmował się sprawami socjalnymi, poprawą bytu pracowników, brał udział w tajnych spotkaniach, kolportażu ulotek. Był jednym z organizatorów tej organizacji w zakładzie.

W dniu 14 grudnia 1981 roku wnioskodawca wraz z innymi członkami (...) zorganizował i wziął udział w strajku okupacyjnym pracowników Zakładu (...), który był wyrazem protestu przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce.

W dniu 2 kwietnia 1981 roku wnioskodawca został zarejestrowany przez Wydział III-A KWMO Ł. pod nr (...) w kategorii osoba zabezpieczona (OZ).. Przerejestrowany do Sprawy Operacyjnego Rozpracowania (SOR) kryptonim (...).

przesłuchanie wnioskodawcy

139, 146

wydruk

106,

dane osoby z katalogu "rozpracowywanych "

107

3.1.4.

Tego samego dnia, czyli w dniu 14 grudnia 1981 roku, wnioskodawca wraz z czterema innymi osobami o godzinie 22:30 został zatrzymany na terenie zakładu pracy przez umundurowanych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej. Miał wówczas 37 lat. Nie był skuty, ale stawiał bierny opór. Zatrzymani były wyczytywani z listy po nazwisku. To było ścisłe kierownictwo związku kierujące strajkiem. "Milicja nas otoczyła z wojskiem, "wycisnęli" nas na korytarz i wyprowadzili nas do portierni, gdzie był kordon Milicji, każdy musiał okazać się dowodem, z listy nas zatrzymali".

Następnie został wywieziony do Komendy Wojewódzkiej Milicji w Ł. przy ul (...) i tam był osadzony. Na terenie Komendy czekali na dalsze czynności i gdy wnioskodawca rozmawiał z kolegami, że co im przecież grozi, to jeden z funkcjonariuszy powiedział mu, że grozi mu kara śmierci jako przywódcy. Na przesłuchanie był doprowadzony następnego dnia wieczorem. W sumie na terenie tej Komendy były 4 jego przesłuchania-przeważnie w nocy, wieczorem. Przy ostatnim jego przesłuchaniu na terenie Komendy była taka prowokacja, że siedział w pomieszczeniu wraz z funkcjonariuszem SB, który bawił się pistoletem. Wnioskodawca widział, że nie ma w nim magazynku. W pewnym momencie funkcjonariusz zamachnął się na wnioskodawcę chcąc go nim uderzyć, lecz ten odchylił się unikając ciosu. Prokuratorzy żądali od wnioskodawcy informacji, ale milczał.

Został osadzony przez kilka dni w pomieszczeniu na terenie Komendy. Cela była 3 osobowa, ale w tym pomieszczeniu było ich 13, a nawet w pewnym momencie 17. Były tam 3 łóżka piętrowe, każde z trzema miejscami.

W dniu 19 grudnia 1981 roku Z. T. został przewieziony do Aresztu Śledczego w Ł.. Umieszczony został w celi z dwoma nieznanymi mężczyznami osadzonymi za zwykłe przestępstwa. W celi był sedes, umywalka, okno malutkie z szybą. Było w miarę czysto i nie było robactwa. Było nawet tam ciepło, wyprowadzali ich na spacery. Pod koniec pobytu w tej jednostce umieścili z nimi mężczyznę, który miał wszawicę i zaraził ich wszystkich. Zostali ogoleni na łyso. W tym czasie nie miał kontaktu z żoną ani z dziećmi. Mogli brać prysznic raz w tygodniu, jedzenie było bardzo złe- otrzymywali je 3 razy dziennie. Na śniadanie był chleb, kawa, margaryna, na obiad jakaś zupa, drugie danie ubogie, kawałek wędliny na kolację. Na Wigilię dostali po łyżce smalcu, chleb i ciemną kawę. Gdy prosił o kontakt z księdzem, to przysłali mu pastora. Nie dostawał żadnej korespondencji od żony. Nie był bity przez funkcjonariuszy, natomiast funkcjonariusze używali wobec niego słowa wulgarne.

przesłuchanie wnioskodawcy

139-141, 146

13-14

wydruk

86-92, 106

3.1.5.

Prokuratura Rejonowa dla Dzielnicy Ł. w Ł. wszczęła śledztwo przeciwko wnioskodawcy.

Postanowieniem z dnia 15 grudnia 1981 roku w tej sprawie zastosowano wobec Z. T. tymczasowe aresztowanie.

W dniu 19 grudnia 1981 roku zamknięto śledztwo i skierowano przeciwko w/w akt oskarżenia do sądu.

Postanowieniem z dnia 21 grudnia 1981 roku Sąd Wojewódzki w Łodzi przyjął sprawę przeciwko Z. T. do rozpoznania w trybie doraźnym na podstawie dekretu z 13 grudnia 1981 roku o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego.

Wnioskodawcy wyznaczono obrońcę z urzędu.

13-14, 22

akt oskarżenia

15-21

lista obrońców

23

3.1.6.

W dniu 8 stycznia 1982 roku wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Łodzi w sprawie III K 126/81- doraźna został Z. T. uznany za winnego tego, że w dniu 14 grudnia 1981 roku w Ł. będąc członkiem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność", którego działalność została zawieszona, działając w imieniu tego związku wspólnie z innymi osobami kierowali strajkiem w Zakładach (...), przy czym Z. T. jako przewodniczący, J. J., J. M., A. O., J. K. jako członkowie komitetu strajkowego, to jest popełnienia przestępstwa z art. 46 pkt 1 i 2 dekretu z 12 grudnia 1981 roku o stanie wojennym i skazany został na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 3 lat pozbawienia praw publicznych. Na poczet orzeczonej kary zaliczono wnioskodawcy okres tymczasowego aresztowania od dnia 14 grudnia 1981 roku do dnia 8 stycznia 1982 roku.

Prokurator Generalny wywiódł rewizję nadzwyczajną od tego wyroku przeciwko Z. T. wnosząc o wymierzenie mu kary 6 lat pozbawienia wolności, lecz bezskutecznie.

wyrok z uzasadnieniem

24-39, 52-56

nakaz przyjęcia

40

Zawiadomienie

41-42

przesłuchanie wnioskodawcy

142-143, 146

apelacja

44-47

rewizja nadzwyczajna

48-51

wydruk

86-92, 94-105

3.1.7.

W dniu 10 lutego 1982 roku wnioskodawca został przewieziony z Ł. do Zakładu Karnego Ł.. Ponieważ zepsuła się "więźniarka" to w sześć osób byli przewożeni karetką pogotowia i z tej racji byli skuci jeden do drugiego. W dniu 14 lutego 1982 roku miał pierwsze widzenie z żoną i dziećmi, które trwało prawie godzinę, przy stoliku. Był najpierw omyłkowo umieszczony w pojedynczej celi "...zapomniano o mnie. I słyszałem, że jeden więzień zginął i był szum, to chodziło o mnie, to zacząłem krzyczeć, zacząłem walić miską w drzwi". Potem został umieszczony w wieloosobowej celi, gdzie było 9 osób i kilka pustych łóżek. Tam były umywalka, sedes z parawanem, w miarę ciepło było, ale latem za gorąco. Tutaj jedzenie było o 100 % lepsze, nawet dawali biały chleb. W Zakładzie Karnym w Ł. żona mogła wnioskodawcę odwiedzać nawet dwa razy w miesiącu, siostra też. Otrzymywał korespondencję po cenzurze. Mógł uczestniczyć w mszach i spotykać się z kapłanem. Każdego 13 -tego dnia danego miesiąca nie przyjmowali posiłków na znak protestu wobec wprowadzenia stanu wojennego i z tego powodu wypędzali ich ze spacerniaków. Natomiast 13 maja w rocznicę zamachu na Papieża Jana Pawła II na spacerniaku śpiewali pieśni patriotyczne i wtedy wypędzono ich do cel. Gdy Z. T. stał przy celi tyłem do funkcjonariusza, ten dźgnął go kluczem w pośladek tak mocno, że uszkodził nerw i do tej pory nie działa u niego prawidłowo jeden zwieracz. Wyzywanie wnioskodawcy było na porządku dziennym. Osadzeni za przestępstwa mogli wykonywać pracę w T. i uzyskiwać pieniądze, natomiast im nie pozwolono na takie prace. W Ł. otrzymywał paczki. Zachorował poważnie na anginę. Miał straszny ból gardła, gorączkę. Sądził, że się udusi. W zakładzie karnym nie było odpowiednich leków, ale pielęgniarka wystarała się o antybiotyk, który podała mu w nocy.

W dniu 5 czerwca 1982 roku Z. T. został osadzony w Zakładzie Karnym w H., gdzie były lepsze warunki. Cele były 4 osobowe, jedzenie dobre. Mogła tutaj też odwiedzać go żona z dziećmi, otrzymywał korespondencję po cenzurze, paczki. Dnia 31 sierpnia była rocznica powstania NSZZ " Solidarności" i z tego tytułu śpiewali pieśni patriotyczne i religijne. Funkcjonariusze wyprowadzili ich wówczas z cel i zrobili "solidny kipisz".

Potem podjęli głodówkę walcząc o prawa więźniów politycznych. Przez 6 dni nic nie jedli tylko przyjmowali płyny. Byli na siłę karmieni przez sondy. Wnioskodawca był umieszczony na specjalnym fotelu i "wpychali na siłę rurę w gardło". To go bolało. Tak dokarmiany był przez 7 dni raz dziennie.

przesłuchanie wnioskodawcy

141-143, 144, 146

zawiadomienie

43, 57

3.1.8.

Postanowieniem z dnia 21 grudnia 1982 roku udzielono wnioskodawcy przerwy w karze (trudna sytuacja materialna rodziny -na wyłącznym utrzymaniu żony pozostała dwójka dzieci), w następstwie czego opuścił on zakład karny w H. w dniu 23 grudnia 1982 roku.

Po opuszczeniu Zakładu Karnego w H. u wnioskodawcy pojawiło się nadciśnienie.

Uchwałą Rady Państwa z 18 lipca 1983 roku w drodze ułaskawienia warunkowo przedterminowo zwolniono wnioskodawcę z odbycia reszty kary pozbawienia wolności z okresem próby lat 3.

Gdy zgłosił się do swojego poprzedniego miejsca pracy w (...), to nie przyjęto go ponownie do tej pracy "Dyrektor powiedział, że nie bo jak mnie przyjmie to jego wywalą". Z. T. starał się o pracę w wielu zakładach pracy, ale bez efektu z uwagi na jego przeszłość- pobyt w zakładzie karnym w związku odbywaniem kary pozbawienia wolności. Pisał w życiorysie, że tam przebywał. Gdy w końcu podjął pracę w (...), to po 4 godzinach pracy pojawił się esbek z kierownikiem "kasjerka wypłaciła mi dniówkę i esbek powiedział ..., bo wrócisz znowu za kraty" (k 144). Wreszcie kolega załatwił mu pracę w domu pomocy społecznej dla dzieci w charakterze konserwatora. Tutaj też był problem, bo nie mógł podjąć pracy, gdyż nie można było uzyskać skierowania z urzędu zatrudnienia z uwagi "na moje zaszłości". "Jakoś załatwili moje zatrudnienie". Po pewnym czasie w tym jego miejscu pracy pojawiło się dwóch opiekunów z SB i dociekali dlaczego chodzi do kościoła w innej parafii i co tam robi.

Postanowieniem z dnia 29 czerwca 1983 roku udzielono wnioskodawcy dalszej przerwy w odbywaniu kary do dnia 30 sierpnia 1983 roku.

Z. T. po opuszczeniu zakładu karnego nadal działał w NSZZ "Solidarność", a także w "Duszpasterstwie Świata Pracy". Drukował ulotki i je kolportował, przywoził stacje do radiostacji.

Bliscy wnioskodawcy nie mieli nieprzyjemności z powodu jego działalności.

przesłuchanie wnioskodawcy

143-144, 146

58, 62, 64-65

świadectwo zwolnienia

59-60

Zawiadomienie

61

uchwała Rady Państwa

63

wydruk

101-105

3.1.9.

Wyrokiem z 15 czerwca 1993 roku w sprawie III Ko 44/93 Sąd Najwyższy, na skutek wniosku prokuratora w Ministerstwie Sprawiedliwości, wznowił postępowanie w sprawie III K 126/81, uchylił ten wyrok i uniewinnił Z. T. od popełnienia zarzucanego mu czynu. W posiedzeniu Sądu Najwyższego w dniu 15 czerwca 1993 roku uczestniczył sam wnioskodawca. Nie stawił się jego obrońca. Wnioskodawca nie został pouczony, że przysługuje mu prawo żądania odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne skazanie. Dopiero w czerwcu 1996 roku wnioskodawca dowiedział się, że przysługują mu takie uprawnienia i dlatego dopiero w styczniu 1997 roku złożył stosowny wniosek w tym względzie w Sądzie.

W sprawie IV Ko 37/97 o odszkodowanie i zadośćuczynienie prokurator podniósł zarzut przedawnienia, ale nie został on uwzględniony przez Sąd Wojewódzki w Łodzi ze względu na zasady współżycia społecznego.

przesłuchanie wnioskodawcy

138, 146

wyrok z uzasadnieniem

68-82

wydruk

101-105

3.1.10.

W czasie gdy Z. T. był pozbawiony wolności, jego żona korzystała ze wsparcia finansowego ze strony Kościoła.

przesłuchanie wnioskodawcy

143, 146

3.1.11.

Postanowieniem z dnia 23 czerwca 1989 roku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi zarządzono zatarcie skazania Z. T. zgodnie z ustawą z 29 czerwca1989 roku o abolicji- z dniem 23 czerwca 1989 roku.

66

zawiadomienie

67

wydruk

101-102

3.1.12.

W sprawie IV Ko 37/97 wyrokiem z dnia 14 maja 1999 roku na podstawie art 552§1 k.p.k. zasądzono od Skarbu Państwa -Sądu Okręgowego w Łodzi na rzecz wnioskodawcy kwotę 12 458 złotych tytułem odszkodowania i kwotę 14 000 zł tytułem zadośćuczynienia - obie kwoty z ustawowymi odsetkami od uprawomocnienia się wyroku. W pozostałej części wniosek został oddalony, a kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.

wyrok z uzasadnieniem

z akt IV Ko 37/97 -65-66, 68-72

przesłuchanie wnioskodawcy

138-139, 146

wniosek

83-84

85

3.1.13.

Z. T. został odznaczony przez Prezydenta RP L. K. Oficerskim, a przez Prezydenta RP A. D. Krzyżem Wolności i Solidarności.

Wnioskodawca pobiera dodatek do emerytury jako osoba represjonowana w kwocie 1600 złotych.

przesłuchanie wnioskodawcy

144-145, 146

3.2.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Fakt

Dowód

Numer karty

3.2.1.

4.  ocena DOWODów

4.1.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 3.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Co do

wszystkich faktów

Wszystkie dokumenty powołane w podsekcji 3.1

uznane za wiarygodne - nie były kwestionowane.

przesłuchanie wnioskodawcy

uznane za wiarygodne albowiem z jednej strony co do faktów znalazło potwierdzenie w dokumentach powołanych w podsekcji 3.1., zaś z drugiej strony w pozostałym zakresie relacje wnioskodawcy były logiczne, rzeczowe i wyważone, a przez to także wiarygodne.

4.2.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

dowody nie powołane w podsekcji 3.1, a ujawnione w toku rozprawy

nie zostały uwzględnione albowiem nie miały znaczenia dla ustalania faktów.

5.  PODSTAWA PRAWNA

Odszkodowanie

1.

Kwota główna

Odsetki

1.

brak żądania

brak żądania

Zwięźle o powodach podstawy prawnej

Zadośćuczynienie

2.

Kwota główna

Odsetki

1.

145 000 zł

odsetki ustawowe za czas opóźnienia od daty uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Zwięźle o powodach podstawy prawnej

Żądanie wnioskodawcy znajduje swoje oparcie w art 8 ust 4 i 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. 2024.442.t.j.) zwana dalej ustawą lutową. W sprawie IV Ko 37/97 zasądzono na rzecz wnioskodawcy w trybie art 552 §1 k.p.k. odszkodowanie w kwocie 12 458 złotych i zadośćuczynienie w kwocie 14 000 złotych. W tej sprawie nie kwestionowano tego, że zadośćuczynienie w kwocie 14 000 zł przyznane wyrokiem z dnia 14 maja 1999 roku w sprawie IV Ko 37/97 za okres pozbawienia wolności w wymiarze 374 dni jest rażąco niskie. W chwili obecnej byłaby to kwota rzędu 71 927, 94 zł (skoro w 1999 roku przeciętne miesięczne wynagrodzenie wg danych GUS wynosiło w Polsce 1706, 74 zł, to przyznana kwota stanowiła 8,2 krotność tego wynagrodzenia, a w trzecim kwartale 2025 roku wynosiło ono wg danych GUS- 8771,70 zł -komunikat z 7 listopada 2025 roku, co po pomnożeniu przez 8,2 daje taką kwotę). Tak więc względy słuszności przemawiają za przyznaniem tzw. uzupełniającego zadośćuczynienia w tym trybie.

Poprzednio wnioskodawcy przyznano kwoty w trybie kodeksu postępowania karnego - rozdział 58 - za niesłuszne skazanie. Wyrok skazujący wnioskodawcę z dnia 8 stycznia 1982 roku sygn akt III K 126/81 na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, w wyniku wniosku o wznowienie postępowania, uchylono, a wnioskodawca został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu. Niewątpliwie Z. T. był osobą represjonowaną za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i został skazany na bezwzględną karę pozbawienia wolności, z której odbył 374 dni. Wnioskodawca z tego tytułu doznał krzywdy, a poprzednio przyznane zadośćuczynienie nie zrekompensowało w całości tej krzywdy. Tak więc uzupełniające zadośćuczynienie przysługuje wnioskodawcy w trybie tzw. ustawy lutowej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 18 czerwca 2025 roku, II AKa 102/25, Lex nr 3945840, postanowienie SN z 27 listopada 2024 roku, I KK 510/24, Lex nr 3783545, wyrok SN z 11 września 2024 roku, I KK 318/23, Lex nr 3754673).

Przyznając zadośćuczynienie Sąd kierował się art 23 k.c., art 24 k.c., art 445§1 i 2 k.c. i art 448 §1 k.c.

Wnioskodawca żądał 1200 000 złotych zadośćuczynienia, tak przeliczając rozmiar swojej krzywdy, nie określił jednak szczegółowo jak wyliczył akurat taką kwotę, wskazując jedynie że żąda za dwanaście miesięcy po 100 000 złotych za każdy miesiąc pozbawienia wolności, a więc Sąd nie mógł się odnieść do metodyki wyliczenia. Sąd uznał, że żądanie ponad kwotę przyznaną czyli ponad 145 000 zł jest rażąco wygórowane i podlega oddaleniu.

Suma zadośćuczynienia nie jest łatwa do precyzyjnego ustalenia, a żadna kwota pieniężna nie jest w stanie w sposób pełny zrekompensować krzywd. Zdaniem Sądu kwota 145 000 zł jest adekwatna do poziomu krzywd i cierpień wnioskodawcy, przy uwzględnieniu poprzednio przyznanej kwoty. Przyznana kwota nie jest rażąco wygórowana, a zarazem nie można powiedzieć że stanowi źródło „bezpodstawnego wzbogacenia”. Sąd miał też na uwadze panujące obecnie w społeczeństwie stosunki majątkowe, siłę nabywczą pieniądza, inflację i ustalił wysokość uzupełniającego zadośćuczynienia na realnym rozsądnym poziomie, rozważając nie tylko subiektywne doznania wnioskodawcy, ale i też ich obiektywny kontekst. Niewątpliwie wnioskodawca przez okres 374 dni (od 14 grudnia 1981 roku do 23 grudnia 1982 roku) był pozbawiony wolności, miał w tym czasie bardzo ograniczony kontakt z rodziną, szczególnie z dziećmi- do 14 lutego 1982 roku nie miał kontaktu z rodziną. Był wtedy 37- letnim mężczyzną i miał dwoje nastoletnich dzieci. Nie był wcześniej karany i nigdy nie przebywał w zakładzie karnym. Niewątpliwie doznał takich uczuć jak cierpienie, strach, bezsilność. Warunki, w których przebywał były złe, szczególnie w początkowym okresie izolacji. Był umieszczany w celi z osobami z przeszłością kryminalną. W porze nocnej był brany na przesłuchania. Chorował, doznał urazu ze strony funkcjonariusza służby więziennej, zarażony był wszawicą. Był znieważany. Wprawdzie z orzeczonej kary 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności odbył 374 dni, ale niewątpliwie doznał dodatkowych cierpień (lęk o przyszłość), skoro prokurator wywiódł na jego niekorzyść rewizję nadzwyczajną wnosząc o orzeczenie kary 6 lat pozbawienia wolności. Opuścił zakład karny otrzymując przerwę w karze, a potem także warunkowo go zwolniono ale z okresem próby. Tak więc miał poczucie, że mimo pobytu na wolności, może wrócić do zakładu karnego. Po opuszczeniu zakładu karnego utracił pracę, a potem miał poważne problemy ze znalezieniem pracy z uwagi na powyższe skazanie. Wprawdzie wcześniej wnioskodawca miał schorzenia pulmonologiczne i reumatyczne, ale potem pojawiło się u niego nadciśnienie. Nie trzeba w tym zakresie wiadomości specjalnych, żeby skonkludować że długotrwały stres miał z tym związek. Doznał urazu nerwu wskutek działania funkcjonariusza.

Doszło do naruszenia wielu dóbr osobistych wnioskodawcy między innymi wolności, godności, czci, prawa do życia z rodziną, swobody przemieszczania się, wolności słowa, zdrowia.

Zgodnie z powołanymi przepisami Kodeksu cywilnego suma zadośćuczynienia pieniężnego mająca zrekompensować doznaną krzywdę powinna być "odpowiednia". Pojęcie to ma charakter niedookreślony, ale w orzecznictwie wskazuje się pewne kryteria, którymi należy się kierować przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, a mianowicie to, że musi ono mieć charakter kompensacyjny, a więc winno przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, nie będącą jednocześnie wartością nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy. Określając wysokość zadośćuczynienia należy wziąć pod uwagę nie tylko czas trwania odosobnienia, ale także stopień dolegliwości, z jakim wiązało się zastosowanie tego środka, a więc przykrości, przeżycia natury moralnej z tego wynikające, konieczność poddania się rygorom związanym z pobytem w zakładzie karnym. Z drugiej strony kwotę tego świadczenia należy ustalać z umiarem, stosownie do realiów społecznych, jak zamożność mieszkańców, wartość pieniądza itp, by nie pozostało poczucie krzywdy wnioskodawcy, ale i by orzeczenie nie było sposobem uzyskania nadmiernych korzyści majątkowych.

Trudno w przedmiotowej sprawie określić jakąś precyzyjną metodykę wyliczenia, ale trzeba w tym zakresie posiłkować się pomocniczo pewną orientacyjną, ale weryfikowalną metodologią wyliczenia. W tym zakresie Sąd podzielił po części propozycję prokuratora, by przyjąć za miesiąc pozbawienia wolności jako realną wartość 2 x 8771,70 złotych (przeciętne wynagrodzenie w trzecim kwartale 2025 roku), co daje kwotę 17 543,40 zł., co za 12 miesięcy (17 543,40 x12) daje kwotę 210 520,80 złotych, czyli za jeden dzień pozbawienia wolności (210 520, 80 : 365 dni) 576, 76 złotych (577 złotych). Skoro wnioskodawca był pozbawiony wolności 374 dni, to za dodatkowe 9 dni (9x577), daje to kwotę 5193 zł, czyli łącznie przysługiwałoby (210 520,80 +5193) 215 713,80 zł minus kwota już przyznana po waloryzacji czyli 71 927,94 zł=143 785,86 złotych, po zaokrągleniu daje kwotę przyznaną 145 000 złotych. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.Podstawą zasądzenia odsetek jest art 481§1 i 2 k.c.

Inne

3.

1.

Zwięźle o powodach podstawy prawnej

6.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA

Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia

Odszkodowanie

1.

Kwota główna

Odsetki

1.

brak żądania

brak żądania

Zadośćuczynienie

2.

Kwota główna

Odsetki

1.

145 000 zł

Uzasadnienie w sekcji 5.

odsetki ustawowe za czas opóźnienia od daty uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty

Inne

3.

1

7.  Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

3

Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (t.j. Dz. U. 2024. 442), art. 616 §1 pkt 2) k.p.k., art 558 k.p.k., art 98 §3 k.p.c. oraz §11 ust 6 , §15 ust 1, § 16 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. 2018.265) skoro w sprawie złożono wniosek o zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k 2), a stronie przysługuje zwrot uzasadnionych wydatków z tytułu ustanowienia w sprawie jednego pełnomocnika, to zasądzono 240 złotych.

8.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

4

Zgodnie z art 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (t.j. Dz. U. 2024. 442) koszty tego postępowania ponosi Skarb Państwa.

9.  PODPIS

Sędzia Wioletta Kubasiewicz