sygn. IV KK 5/13 24 kwietnia 2013 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 24 kwietnia 2013, sygn. IV KK 5/13

Data orzeczenia 24 kwietnia 2013
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący SSN Józef Dołhy
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Karna #postanowienie SN
Sygn. akt IV KK 5/13
POSTANOWIENIE
Dnia 24 kwietnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy
na posiedzeniu w trybie art.535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013 r.,
sprawy S. L.
skazanego z art. 245 kk i in.
z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę,
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
z dnia 13 grudnia 2011 r.,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w M.
z dnia 21 czerwca 2011 r.,
p o s t a n o w i ł:
1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego
obciąża skazanego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w M., wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r., uznał S. L.
za winnego popełnienia przestępstw: 1) z art. 245 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw.
z art. 11 § 2 k.k. – za co wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;
2) z art. 245 k.k. w zw. z art. 12 k.k. – za co wymierzył mu karę 8 miesięcy
pozbawienia wolności; 3) z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
– za co wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności; 4) z art. 62 ust. 2
ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii – za co wymierzył mu karę 3 miesięcy
2
pozbawienia wolności; łącznie wymierzył oskarżonemu karę 2 lat i 3 miesięcy
pozbawienia wolności, na podstawie art. 65 § 2 k.k. orzekł zwrot korzyść
majątkowej na rzecz Skarbu Państwa.
Od tego wyroku apelacje wnieśli prokurator i m.in. obrońca
oskarżonego oraz osobiście oskarżony.
Obrońca oskarżonego podniósł zarzuty: obrazy prawa materialnego –
art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, obrazy prawa
procesowego – art. 7 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k., art. 6 k.p.k., art. 172
k.p.k., art. 200 k.p.k. i art. 201 k.p.k., art. 404 § 2 k.p.k. w zw. z art. 402 § 3
k.p.k., natomiast oskarżony S. L. w swojej apelacji kwestionował ocenę
dowodów oraz zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych.
Sąd Okręgowy w K., wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 r., uchylił
zaskarżony wyrok wobec oskarżonego S. L. w pkt 4 w zakresie uniewinnienia
go od popełnienia występku z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu
narkomanii i w tej części sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w M. do
ponownego rozpoznania, zmienił zaskarżony wyrok wobec tego oskarżonego
w ten sposób, że w pkt 5 przyjął, iż przypisany mu czyn stanowi wykroczenie z
art. 66 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i na zasadzie art. 45 § 1 k.w.
umorzył w tym zakresie postępowanie, uchylił rozstrzygnięcie o karze łącznej
pozbawienia wolności zawarte w pkt 6 wyroku oraz orzeczenie zawarte w pkt
10 wyroku i na mocy art. 91 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego karę łączną w
wymiarze 2 lat pozbawienia wolności, na poczet której zaliczył okres
rzeczywistego pozbawienia wolności na mocy art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 45 §
1 k.k. orzekł środek kary w postaci przepadku na rzecz Skarbu Państwa
korzyści majątkowej, zaś w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w
mocy.
Od tego wyroku kasację wniósł obrońca skazanego zarzucając:
I. rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na
treść orzeczenia a mianowicie
a) przepisu art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. wobec braku
rozważenia wszystkich zarzutów wskazanych w apelacji obrońcy
oskarżonego, a to
3
- zarzutu naruszenia art. 6 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art.
170 k.p.k., co do oddalenia składanych przez obrońcę wniosków
dowodowych: o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka B. T. - na
okoliczność przebiegu zdarzeń przypisanych skazanemu w pkt 1, 2
wyroku Sądu I instancji, dowodu z informacji Stacji Pogotowia
Ratunkowego dotyczącej czasu, numeru telefonu zgłaszającego
konieczność wyjazdu karetki w dniu 2.07.2009 r. pod adres
zamieszkania świadka E. J., czasu przybycia do pacjentki oraz
danych osób stanowiących załogę karetki celem dopuszczenia
dowodu z ich przesłuchania - na okoliczność przebiegu zdarzenia z
dnia 2.07.2009 r. będącego przedmiotem czynu przypisanego w pkt 1
wyroku Sądu I instancji, dowodu z informacji Komisariatu Policji w Ł. ,
czy było zgłoszenie o pobiciu oraz czy je przyjęto, dowodu z
kserokopii notatnika służbowego oraz zeznań policjanta odbierającego
to zawiadomienie, dowodu z opinii innego biegłego psychologa w
przedmiocie postrzegania i odtwarzania przez pokrzywdzoną E. J.
postrzeżeń oraz poprzez oddalenie składanych przez oskarżonego
wniosków dowodowych w przedmiocie konfrontacji świadków, których
to przeprowadzenie miało znaczenie dla ustalenia wszystkich
istotnych okoliczności sprawy - poprzez odniesienie się do tychże
zarzutów przez Sąd Okręgowy jedynie w sposób powierzchowny, bez
uzasadnienia odnoszącego się do celowości ich przeprowadzenia,
podczas gdy dopuszczenie wyżej wskazanych dowodów pozwoliłoby
na dokonanie prawidłowej oceny przeprowadzonych dowodów i na
tejże podstawie dokonanie ustaleń faktycznych polegających na
prawdzie;
- zarzutu naruszenia art. 366 §1 k.p.k. w zw. z art. 200 k.p.k. i 201
k.p.k., co do dokonania pozytywnej oceny dowodu z opinii biegłej
psycholog E. O., a która to opinia nie spełniała wymogów stawianych
dowodowi z opinii psychologicznej, a co z kolei doprowadziło do
błędnej oceny dowodu z zeznań pokrzywdzonej E. J., a czego Sąd
Okręgowy nie rozważył, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że
4
Sąd I instancji ocenił ją bardzo wnikliwie i szczegółowo, podczas gdy
zdyskredytowanie opinii biegłej jako dowodu w sprawie i
przeprowadzenie badania przez innego biegłego pozwoliłoby na
dokonanie prawidłowej oceny zeznań pokrzywdzonej E. J. i na tejże
podstawie dokonania ustaleń faktycznych polegających na prawdzie;
- zarzutu naruszenia art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z
art. 266 § 1 k.p.k. poprzez nie dokonanie prawdziwych ustaleń
faktycznych wobec dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów w tym
w szczególności dowodu z wyjaśnień skazanego S. L. i skazanej M.
M. oraz zeznań pokrzywdzonej E. J., świadków […], z których to
wynika iż skazany nie popełnił przypisanych mu czynów oraz nie
wzięcie pod uwagę dowodu z opinii i opinii uzupełniającej biegłego
lekarza sądowego R. C., z której wynika, że uszkodzenia ciała
pokrzywdzonej nie powstały na skutek pobicia, jak również analizy
kryminalistycznej Wydziału IV ds. Informatyzacji i Analiz Prokuratury
Okręgowej w K., z której wynika jedynie, że były wykonywane
połączenia, nie wynika jednakże kto wykonywał te połączenia oraz
jaka była treść rozmów,
- zarzutu naruszenia art. 404 § 2 k.p.k. w zw. z art. 402 § 3 k.p.k.
wobec braku koncentracji materiału dowodowego poprzez
dopuszczenie do realnej przerwy pomiędzy rozprawami na których
było przeprowadzane postępowanie dowodowe na okres od
20.12.2010 r. do dnia 15.03.2011 r., a do którego to zarzutu odniósł
się Sąd Okręgowy jedynie w sposób iluzoryczny, podczas gdy
wskazany brak koncentracji materiału dowodowego doprowadził do
utraty przez Sąd I instancji kontaktu z materiałem dowodowym, a tym
samym do nierzetelnych i niepełnych ustaleń w sprawie co do
popełnienia przez skazanego przypisanych mu czynów,
b) przepisu art. 440 k.p.k. wobec nie przeprowadzenia totalnej kontroli
odwoławczej orzeczenia sądu I instancji, niezależnie od granic zaskarżenia i
podniesionych przez obrońcę zarzutów, a w tym nie uwzględnienie naruszenia
art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 266 § 1 k.p.k. poprzez
5
nie dokonanie prawdziwych ustaleń faktycznych wobec dowolnej, a nie
swobodnej oceny dowodów z zeznań Ł. K., co do czasokresu przebywania
przez skazanego z tymże w dniu 2.07.2009 r., czynności które razem
wykonywali oraz co do faktu udzielania przez skazanego temu świadkowi
substancji psychotropowych, wyjaśnień uniewinnionych G. B. i A. B., co do
faktu udzielania przez skazanego tymże substancji psychotropowych oraz
wypowiadania gróźb w stosunku do T. J. i R. T., zeznań E. J., co do
przypisanych skazanemu czynów z pkt 2 i 3 wyroku Sądu I instancji.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w
zaskarżonej części w całości jak i poprzedzającego go wyroku Sądu
Rejonowego w M. w zaskarżonej części w całości i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym.
Wbrew stanowisku skarżącego uzasadnienie zaskarżonego wyroku
Sądu Okręgowego w K. spełnia wymogi art. 457 § 3 k.p.k. i dowodzi, że tenże
Sąd zrealizował wymóg z art. 433 § 2 k.p.k., tj. rozważył i odniósł się w
wystarczającym zakresie do zarzutów apelacji (vide s. 13-19 uzasadnienia
zaskarżonego wyroku).
W szczególności Sąd ten rzetelnie ustosunkował się do
prezentowanego w apelacji zarzutu obrazy art. 6 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1
k.p.k. w zw. z art. 170 k.p.k. dot. oddalenia przez Sąd I instancji złożonych na
rozprawie przez obrońcę i oskarżonego wniosków dowodowych. Sąd
Odwoławczy jednoznacznie podkreślił, że skarżący nie wskazał na
jakiekolwiek istotne argumenty, które mogłyby zdyskredytować tok
rozumowania Sądu I instancji w szczególności w aspekcie niekompletności
tegoż materiału i potrzeby jego uzupełnienia. Sąd Odwoławczy zauważył, że
obrońca wniósł, w końcowej fazie procesu, o przeprowadzenie szeregu
dowodów, w tym o przesłuchanie w charakterze świadka B. T., jednak jako
tezę dowodową wskazał ogólnie „na okoliczność przebiegu zdarzeń będących
przedmiotem zarzutów". Sąd I instancji nie przeprowadził tego dowodu,
bowiem świadek nie przebywał pod wskazanym adresem i nie dało się ustalić
6
jego miejsca pobytu (k. 885 ). W apelacji także nie wskazano, jakie to
wiadomości miałaby posiadać B. T. i w jaki sposób można byłoby informacje
od niej przekazane wykorzystać. Podobnie obrońca nie wskazał, w jaki
sposób miałby być przydatny dowód z informacji Stacji Pogotowia
Ratunkowego dotyczącej numeru telefonu zgłaszającego konieczność
wyjazdu karetki w dniu 2 lipca 2009 r. pod adres zamieszkania świadka E. J.,
czasu przybycia do pacjentki oraz danych osób stanowiących załogę karetki,
celem dopuszczenia dowodu z ich przesłuchania. Zdaniem Sądu
odwoławczego, oczywistym w sprawie jest, że po opuszczeniu mieszkania
przez oskarżonego S. L. pokrzywdzona wezwała pogotowie i karetka, już po
przyjściu do mieszkania A. K. i w jej obecności, odwiozła ją do Szpitala w M.,
gdzie udzielono jej pomocy medycznej. W tej sytuacji Sąd II instancji trafnie
przyjął, że przeprowadzenie wymienionych dowodów na okoliczność
przebiegu zdarzenia z dnia 2 lipca 2009 r. byłoby bezcelowe, bowiem
pracownicy pogotowia na miejscu zdarzenia znaleźli się już po zakończeniu
aktywności oskarżonego, zaś obrażenia pokrzywdzonej zostały
udokumentowane zarówno w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego, jak
również opinii biegłego lekarza sadowego R. C. Sąd II instancji podkreślił
również, że pracownicy pogotowia ratunkowego stanowiący załogę karetki, o
ile w ogóle pamiętaliby interwencję, to nie byli bezpośrednimi świadkami
przebiegu zdarzenia, jego przebieg zaś ewentualnie poznać mogli z relacji
pokrzywdzonej E. J., stanowczej w swych zeznaniach, iż sprawcą pobicia był
S. L.
Co do przeprowadzenia dowodu z informacji KP w Ł., czy było
zgłoszenie o pobiciu oraz, czy je przyjęto, przeprowadzeniu dowodu z kopii
notatnika służbowego oraz zeznań policjanta odbierającego to
zawiadomienie, Sąd II instancji słusznie wskazał, iż z ustaleń Sądu I instancji
oraz przebiegu postępowania przygotowawczego w niniejszej sprawie
wynika, że E. J. nie wzywała na miejsce zdarzenia Policji. Tak też miała
odpowiedzieć na pytanie zadane jej przez A. K., po jej przyjściu do
mieszkania.
7
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z
art. 200 k.p.k. i art. 201 k.p.k. Sąd Okręgowy zauważył, że wniosek o
dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego psychologa oddalono z
argumentacją opierającą się na treści przepisu art. 201 k.p.k., w ocenie Sądu
Okręgowego Sąd I instancji zasadnie uznał opinię biegłej E. O. za jasną,
pełną i wewnętrznie niesprzeczną. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się w treści tej
opinii okoliczności podnoszonych w uzasadnieniu wniosku o przeprowadzenie
tego dowodu, a zwłaszcza zarzutów kierowanych przez obrońcę na rozprawie
w dniu 16 czerwca 2011 r. Słusznie również wskazał, że brak zgody strony z
treścią wniosków biegłej, nie może stanowić per se podstawy do powołania
innego biegłego. Sąd I instancji okoliczności z art. 201 k.p.k. nie dostrzegł,
zaś stanowisko to Sąd Okręgowy w pełni zaakceptował.
W ocenie Sądu odwoławczego żadnego wpływu na treść wyroku nie
miało także oddalenie składanych przez oskarżonego wniosków
dowodowych w przedmiocie konfrontacji świadków, bowiem Sąd I instancji
nie dostrzegł takiej konieczności, zaś każdy ze świadków złożył w sprawie
wyczerpujące zeznania w obecności stron i one podlegały wszechstronnej i
wnikliwej ocenie Sadu I instancji, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego
wyroku.
Całkowicie chybionym jest podniesiony w kasacji zarzut braku
wnikliwości Sądu Okręgowego w kontroli poprawności oceny materiału
dowodowego i wyprowadzonych na tej podstawie wniosków. Sąd odwoławczy
nie jest uprawniony do analizy wyjaśnień i zeznań poprzez rozważenie,
którym dać wiarę, a którym jej odmówić i dlaczego. To prawem i obowiązkiem
Sądu I instancji jest ocena zgromadzonego materiału dowodowego, stąd
bezprzedmiotowe są twierdzenia o dowolności oceny tegoż materiału przez
Sąd II instancji. Zważywszy na charakter rozstrzygnięcia wydanego w
przedmiocie przestępstwa przypisanego skazanemu w pkt. 1, na co słusznie
wskazuje prokurator w odpowiedzi na kasację, Sąd II instancji nie musiał w
sposób szczegółowy odnosić się do każdego z przeprowadzonych dowodów.
Pozostającej natomiast w gestii Sądu Odwoławczego kontroli prawidłowości
przeprowadzonej oceny pod kątem spełnienia wymagań określonych
8
przepisem art. 7 k.p.k. Sąd Okręgowy w K. sprostał (por. s. 15-18
uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
W realiach konkretnej sprawy nie można żadną miarą przyjąć, by
doszło do naruszenia przepisu art. 7 k.p.k. W szczególności do wysunięcia
takiego twierdzenia dalece niewystarczające jest to, iż przyjęte przez Sąd
odwoławczy założenia dowodowe, nie odpowiadają preferencjom
oskarżonego i jego obrońcy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu
Najwyższego (np. wyrok z 3 września 1998 r., V KKN 104/98, PiPr 1999, z. 2,
poz. 6 i szereg innych judykatów) przekonanie sądu o wiarygodności jednych
dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisu art. 7
k.p.k., jeśli tylko:
a) jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu
okoliczności sprawy,
b) stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających
zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego,
c) jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a
nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu
wyroku.
Obrońca nie wykazał w skardze kasacyjnej, aby którykolwiek z
powyższych warunków nie został w prawomocnym wyroku dotrzymany.
Nie jest również zasadny argument odwołujący się do rzekomo
iluzorycznej kontroli odwoławczej stawianego w apelacji zarzutu naruszenia
art. 404 § 2 k.p.k. w zw. z art. 402 § 3 k.p.k. Trafnie zauważył Sąd
Odwoławczy, że realna przerwa między rozprawami trwała nieco ponad trzy
miesiące i była uzasadniona konkretnymi okolicznościami, obrona natomiast
nie wykazała, by przerwa ta miała jakikolwiek wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Co równie istotne, żadna z obecnych na rozprawie stron nie składała
wniosków o prowadzenie sprawy od początku i - jak słusznie wskazano w
odpowiedzi na kasację - nie dała żadnego wyrazu swojej dezaprobacie dla
decyzji procesowej o kontynuowaniu rozprawy.
W tym stanie rzeczy kasację jako oczywiście bezzasadną należało
oddalić.
9