Wyrok z 11 lutego 2026, sygn. III Ca 1030/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 lutego 2026 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Magdalena Balion-Hajduk

po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. w U.

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa L. L. (1)

przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w Z.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanej

od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach

z dnia 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt II C 911/24

1.  oddala apelację,

2.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od prawomocności postanowienia o kosztach

SSO Magdalena Balion – Hajduk

Sygn. akt: III Ca 1030/25

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z 7 sierpnia 2025 roku umarzył postępowanie co do roszczenia głównego w kwocie 3.748,28 zł, zasądził od pozwanej Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w Z. na rzecz powoda L. L. (2).198,88 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:

-od kwoty 13.647,16 zł za okres od dnia 15 maja 2024 roku do dnia 9 sierpnia 2024 roku;

-od kwoty 9.898,88 zł za okres od dnia 10 sierpnia 2024 roku

-od kwoty 300 zł za okres od dnia 29 lipca 2024 roku, oddalił powództwo w części i orzekł o kosztach procesu.

Sąd Rejonowy ustalił, że 10 kwietnia 2024 r. doszło do kolizji, w której uszkodzeniu uległ pojazd marki L. (...) klasa C o nr rej. (...). Sprawca szkody objęty był ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w Towarzystwie (...) S.A. w Z.. Po zgłoszeniu szkody ubezpieczyciel wszczął postępowanie likwidacyjne i uznał swoją odpowiedzialność decyzją z dnia 6 maja 2024 r. i wypłacił poszkodowanemu odszkodowanie w wysokości 8 997,15 zł.

W dniu 6 maja 2024 r. poszkodowany U. F. zawarł umowę cesji wierzytelności z L. L. (1), prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...), na mocy której przelał na rzecz powoda wierzytelności przysługujące mu od wszelkich podmiotów odpowiedzialnych za szkodę w pojeździe marki L. (...) klasy C o nr rej. (...), powstałą 10 kwietnia 2024 r., z wyjątkiem roszczenia z tytułu najmu pojazdu zastępczego. Cena nabycia wierzytelności została

Poszkodowany U. F. był drugim właścicielem pojazdu marki L. (...) klasa o nr rej. (...). Samochód, zarówno przez poszkodowanego, jak i poprzedniego właściciela, był serwisowany w autoryzowanym serwisie obsługi. W wyniku zdarzenia z dnia 10 kwietnia 2024 r. uszkodzone było zawieszenie, układ kierowniczy, błotnik, lampa i zderzak z prawej strony pojazdu. Kwota odszkodowania wypłacona przez ubezpieczyciela nie wystarczyła na pokrycie kosztów naprawy pojazdu po zaistniałej szkodzie. Kwota wypłacona przez L. L. (1) była dla poszkodowanego satysfakcjonująca. Poszkodowany nie naprawił wszystkich uszkodzonych elementów pojazdu.

Powód L. L. (1) zwrócił się do rzeczoznawcy samochodowego o sporządzenie kalkulacji naprawy uszkodzeń powstałych w pojeździe poszkodowanego marki L. (...) klasy C na skutek zdarzenia z dnia 10 kwietnia 2024 r. Kalkulacja została opracowana dnia 1 lipca 2024 r. i wskazywała, że uzasadnione koszty naprawy wynosiły 22 882,32 zł. Koszt sporządzenia kalkulacji wyniósł 300 zł brutto i został poniesiony przez powoda.

Pozwany ubezpieczyciel został wezwany przez powoda pismem z 15 lipca 2024 r. do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 13 885,17 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wymagalności. W dniu 9 sierpnia 2024 r. pozwany ubezpieczyciel dokonał dopłaty odszkodowania na rzecz powoda w kwocie 3 748,28 zł.

Koszt naprawy pojazdu marki L. (...) klasy C o nr rej. (...), stanowiącego własność U. F., uszkodzonego w wyniku zdarzenia z 10 kwietnia 2024 r., która pozwala na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody, przy zastosowaniu części oryginalnych oraz według stawek warsztatów nieautoryzowanych w wysokości 120 zł/rbg za prace blacharskie i 120 zł/rbg za prace lakiernicze, wynosi 22 644,31 zł brutto.

Koszt naprawy uszkodzonego pojazdu, w przypadku ujawnienia, iż części uszkodzone w wyniku przedmiotowej szkody, były w chwili zdarzenia częściami nieoryginalnymi, wynosi 16 792,69 zł brutto. Kwotę tę wyliczono biorąc pod uwagę ceny alternatywnych części zamiennych o jakości Q, a w przypadku ich braku – części oryginalnych, oraz według stawek warsztatów nieautoryzowanych w wysokości 120 zł/rbg za prace blacharskie i 120 zł/rbg za prace lakiernicze.

Jedyną przesłanką do zastosowania w kosztorysie naprawy alternatywnych części zamiennych jest wykazanie, że elementy biorące udział w przedmiotowej szkodzie były w chwili zdarzenia częściami nieoryginalnymi. Na przywrócenie pojazdu marki L. (...) klasy C o nr rej. (...) do stanu sprzed szkody pozwala naprawa przy zastosowaniu wyłącznie oryginalnych części zamiennych.

Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo co do kwoty 10.198 zł na podstawie art. 415 k.c. w zw. z art. 436 § 2 k.c., art. 509 k.c. oraz art. 34 ust. 1, art. 36, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 621 z późn. zm.) i art. 822 § 1 k.c. Podkreślił, że zakres odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela za szkodę reguluje art. 361 § 1 k.c. , zaś zgodnie z art. 361 § 2 k.c. naprawienie szkody ma zapewnić całkowitą kompensatę doznanego uszczerbku, co oznacza, że odpowiedzialność zobowiązanego nie jest ograniczona tylko do bezpośrednich następstw działania sprawcy kolizji, ale musi mieścić się w granicach normalnego związku przyczynowego. Bezsporne było, że pozwana w toku postępowania likwidacyjnego wypłaciła poszkodowanemu odszkodowanie w wysokości 8 997,15 zł, natomiast po wniesieniu pozwu zapłaciła powodowi dodatkowo kwotę 3 748,28 zł tytułem odszkodowania.

Sąd Rejonowy podkreślił, że zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa wysokość tego rodzaju szkody odpowiada celowym i ekonomicznie uzasadnionym kosztom przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody także wówczas, gdy pojazd został naprawiony lub sprzedany przed datą ustalania odszkodowania. Na wysokość szkody nie mogą wpływać zdarzenia następujące po szkodzie i niezwiązane bezpośrednio ze szkodą (niestanowiące jej koniecznych następstw), w szczególności naprawa pojazdu czy też jego zbycie. Szkodę w majątku poszkodowanego wywołuje określone zdarzenie, polegające na uszkodzeniu samochodu w wyniku zdarzenia drogowego. Sąd, uznając za uzasadnione koszty naprawy wyliczone przy zastosowaniu części oryginalnych oraz stawek roboczogodziny na poziomie 120 zł netto, uwzględnił żądanie pozwu w części, zasądzając od pozwanej na rzecz powódki kwotę 9.898,88 zł, która odpowiada różnicy między odszkodowaniem należnym (22 644,31 zł) a dotychczas wypłaconym (12 745,43 zł). Dodatkowo w ramach należnego powodowi odszkodowania Sąd Rejonowy uwzględnił również kwotę 300 zł tytułem wynagrodzenia uiszczonego przez powoda za sporządzenie prywatnej kalkulacji wysokości szkody, uznając że wydatek ten mieści się w granicach normalnego związku przyczynowego ze szkodą, ponieważ jego poniesienie na etapie przedsądowym jest niezbędne dla prawidłowego dochodzenia roszczeń od ubezpieczyciela, w tym zwłaszcza ich określenia co do wysokości. Podkreślenia wymaga, że powód nie zajmuje się profesjonalnymi naprawami pojazdów czy też jakimikolwiek usługami w branży motoryzacyjnej, ale wyłącznie dochodzeniem i skupowaniem wierzytelności. Nie ma zatem organizacyjnych możliwości, aby – nawet w przybliżeniu – określić wysokość roszczenia, które będzie objęte pozwem. W ramach szkody uwzględnić należy nie tylko uszczerbki będące bezpośrednim następstwem zdarzenia wywołującego szkodę, ale również takie niekorzystne zmiany w majątku poszkodowanego, które powstają w związku z dochodzeniem roszczeń, o ile pozostają w adekwatnym związku przyczynowym z szkodą. O odsetkach należnych stronie powodowej orzeczono na podstawie art. 481 § 1 k.c.

Pozwana zaskarżyła wyrok w pkt 2, 4 i 5 w całości, zarzucając :

- naruszenie przepisu prawa procesowego ,tj art.233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, dokonanej wybiórczo i nieuwzględnienie faktu, że powód dokonał naprawy i przyjęcie za zasadne ustalenie wysokości odszkodowania z tytułu naprawy w kwocie hipotetycznej, odbiegającej od realnie poniesionej szkody,

- naruszenie przepisu art. 361 § 1 k.c. w zw. z art 363 § 1 k.c. poprzez i uznanie, że szkoda w majątku powoda wyraża się jako wysokość hipotetycznych kosztów naprawy, gdy powinna zostać ustalona w oparciu o stratę w majątku poszkodowanego,

- naruszenie art. 6 k.c. prze przyjęcie, że powód wykazał w sposób prawidłowy wartość naprawy,

- naruszenie art. 361 k.c. § 1 k.c. przez przyjęcie, że koszty opinii prywatnej pozostają w związku przyczynowym ze szkodą.

Wskazując na powyższe podstawy pozwana wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania odwoławczego.

W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasadzenia kosztów postepowania odwoławczego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanej nie odniosła skutku.

Sąd Odwoławczy uznaje, że ustalenia faktyczne dokonane rzez Sąd Rejonowy są prawidłowe, znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym, dlatego też przyjmuje je jako własne, bez konieczności ich uzupełnienia i powtórzenia. Na aprobatę zasługują również zastosowane przez Sąd Rejonowy przepisy prawa materialnego. Sąd Rejonowy poddał szczegółowej analizie zarzuty przedstawione przez stronę pozwaną, Sąd Okręgowy podziela argumentację prawną wskazaną w treści uzasadnienia.

Swoją argumentację w apelacji, co do zarzutów naruszeniu prawa procesowego i materialnego strona pozwana w głównej mierze opiera na najnowszej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, w tym o uchwale Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2024 r. III CZP 65/23, z której wynika m.in. że, jeżeli naprawa pojazdu przez poszkodowanego stała się niemożliwa, w szczególności w razie zbycia lub naprawienia pojazdu, nie jest uzasadnione ustalenie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy. Zaprezentowany powyżej pogląd, jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy, stoi w sprzeczności z dotychczas aprobowanym w orzecznictwie stanowiskiem, iż obowiązek naprawienia szkody nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy samochodu i czy w ogóle zamierzał dokonać takiej naprawy w przyszłości (m.in. wyrok SN z dnia 8 marca 2018 r., II CNP 32/17, LEX nr 2497991), jak również od tego czy samochód został sprzedany przez poszkodowanego bez dokonania naprawy. Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym sprawę podziela dotychczasową linię orzecznictwa, zgodnie z którą roszczenie o świadczenie należne od ubezpieczyciela w ramach ubezpieczenia komunikacyjnego odpowiedzialności cywilnej z tytułu kosztów przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu pierwotnego jest wymagalne niezależnie od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy pojazdu, czy go sprzedał bez jej dokonania.

Szkodą w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. jest różnica między stanem majątku poszkodowanego zaistniałym po zdarzeniu wywołującym szkodę, a stanem tego majątku przed wystąpieniem zdarzenia. Roszczenie odszkodowawcze powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i wysokością odpowiada hipotetycznym kosztom restytucji. Następcze postępowanie poszkodowanego z rzeczą uszkodzoną nie ma znaczenia do określenia wysokości odszkodowania, bowiem poszkodowany wedle swojego uznania może rzecz naprawić, zlecić naprawę innemu podmiotowi, czy też całkowicie zaniechać takiego działania i rzecz sprzedać.

Sąd Odwoławczy stoi na stanowisku, że koncepcja ustalenia wysokości odszkodowania przy szkodach komunikacyjnych, wyrażona w powołanym przez skarżącego orzecznictwie Sądu Najwyższego podważa dotychczasowa linię orzecznictwa ugruntowaną przez ponad dwadzieścia lat. Należy mieć na uwadze, że dotychczasowe poglądy wyrażane w orzecznictwie Sądu Najwyższego opierały się na zasadzie równego traktowania poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych bez względu na to jakie podjęli decyzje, co do dalszego postępowania z pojazdem, który był ich własnością. Najbardziej obiektywnym i sprawiedliwym kryterium wyceny tej szkody jest ustalenie kosztów naprawy zgodnie z cenami rynkowymi, przy uwzględnianiu rodzaju części jakie posiadał pojazd w chwili zaistnienia szkody. Takiej wyceny w razie sporu dokonuje biegły sądowy. Jeśli naprawa wedle wyboru poszkodowanego ma doprowadzić jedynie pojazd do stanu technicznego umożliwiającego jego użytkowanie, jednak nie przywraca mu wszystkich walorów, jakie posiadał przed zdarzeniem wywołującym szkodę, poniesione koszty naprawy nie odzwierciedlają wysokości szkody zaistniałej w majątku poszkodowanego i brak podstaw, aby nie wypłacić mu kwoty odpowiadającej rzeczywistemu uszczerbkowi zaistniałemu w jego majątku. Podobnie w sytuacji dokonania naprawy systemem gospodarczym lub na skutek uzyskania tańszych części zamiennych, naprawa zostanie wykonana tańszym kosztem niż wynika to z cen rynkowych, nie ma podstaw, aby obniżać wartość faktycznej szkody zaistniałej już w chwili zdarzenia, tylko dlatego, że poszkodowany podjął decyzję, aby zaoszczędzić własne koszty na naprawę pojazdu. Podobnie nie ma znaczenie sprzedaż pojazdu bez dokonania jakiejkolwiek naprawy. Częściowa naprawa pojazdu nie stanowi pełnego sposobu naprawienia szkody w postaci wyrównania uszczerbku majątku poszkodowanego, powstałym w chwili zdarzenia.

Adekwatną metodą ustalenia wysokości szkody pozostaje tzw. metoda kosztorysowa, pozwalająca na ustalenie kosztów, jakie muszą zostać poniesione w celu przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego, co eliminuje uszczerbek w majątku każdego poszkodowanego, w jednakowy sposób, bez względu na to czy dokonano naprawy samochodu, jakim kosztem, czy też go sprzedano.

Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił hipotetyczną wysokość szkody w oparciu o opinię biegłego.

Sąd odwoławczy podziela także ocenę zasadności poniesienia przez powoda kosztów prywatnej opinii. Powód nie jest profesjonalista w zakresie naprawy pojazdów, aby ocenić wysokość przysługującego mu z mocy cesji wierzytelności skorzystał z opinii prywatnej, której koszt pozostaje w związku przyczynowym ze szkoda i był konieczny dla wykazania swojego roszczenia.

Biorąc pod uwagę przywołane okoliczności, na podstawie 385 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego jako bezzasadną.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c., a złożyło się na nie wynagrodzenie pełnomocnika powoda w kwocie 1800zł.

SSO Magdalena Balion-Hajduk