Uzasadnienie z 11 lutego 2026, sygn. VII GC 46/25

UZASADNIENIE

W dniu 24 grudnia 2024 roku (...) S.A. w T. pozwał Grupa (...) Sp. z o.o. we E. o zapłatę kwoty 105.472 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia 9. 12. 2023 r. do dnia zapłaty.

Powód uzasadnił powództwo tym, że w dniu 17.05.2017 r. została zawarta umowa pomiędzy powodem, a pozwanym na wykonanie kompleksowego audytu energetycznego przedsiębiorstwa powoda. Zgodnie z § 15 ust. 4. Pozwany oświadczył, że spełnia wszelkie warunki przewidziane w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu pracowników, konieczne do zastosowania obniżenia wpłaty na PFRON w wysokości 100% kwoty netto z faktury pozwanego. Istotnym elementem, który skłonił pozwanego do zawarcia umowy był fakt, że na etapie negocjacji pozwany zagwarantował możliwość obniżenia wpłat na PFRON w wysokości 100% faktury.

W dniu 16.04.2018 r. została zawarta umowa pomiędzy powodem, a pozwanym, której przedmiotem było wykonanie kompleksowej instalacji oczyszczania powietrza na hali produkcyjnej (...) S.A. Pozwany w §15 ust. 4 oświadczył, że spełnia wszelkie warunki przewidziane w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu pracowników, konieczne do zastosowania obniżenia wpłaty na PFRON w wysokości 100% kwoty netto z faktury pozwanego.

W dniu 18.04.2018 r., pomiędzy powodem a pozwanym została zawarta umowa, przedmiotem której było wykonanie przez pozwanego pełnego zakresu usług związanych z przeprowadzeniem procesu pozyskania wsparcia finansowego dla projektu powoda. Zgodnie z § 3 pkt. 3.1.2 pozwany miał obowiązek przekazania powodowi informacji o kwocie obniżenia wpłat na PFRON do 100 % wartości kwoty netto faktury wystawionej przez pozwanego. W załączniku nr 1 do umowy, pozwany zobowiązał się także do wystawienia na rzecz powoda informacji o kwocie obniżenia od 90 do 100%.

Na mocy w/w umów pozwany wystawiał faktury 1 przekazywał informacje o obniżeniu wpłat za PFRON za okresy (...)-(...), (...)-(...). Powód wg przekazanych informacji wykorzystywał informacje przekazane przez pozwanego obniżając wpłaty na PFRON. W dniu 01.12.2020 r. Prezes PFRON wszczął postępowanie w przedmiocie wpłat obowiązkowych wobec powoda mające na celu określenie wysokości zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okresy (...) oraz za okresy (...) (...). W wyniku przeprowadzonych postępowań zostały wydane decyzje, w których określono prawidłową wysokość należnych wpłat na PFRON. Na podstawie prawomocnych decyzji (...) S.A. uiścił prawidłową wysokość wpłat na rzecz PFRON wraz z odsetkami. Działania pozwanego polegające na przekazywaniu nieprawidłowych informacji w przedmiocie przysługujących ulg we wpłatach na PFRON doprowadziły do powstania szkody w majątku pozwanego. Szkoda ta obejmuje należne wysokość uzupełniających wpłat na rzecz PFRON wraz z odsetkami. Pozwany na etapie negocjacji umów zapewniał powoda, że powód otrzyma informację o kwocie obniżenia (ulgi) składki na PFRON w wysokości 100% wartości netto faktur wystawionych przez pozwanego. Tym samym powód, w wyniku działań i zaniedbań pozwanego nie uzyskał korzyści w postaci 86.787 zł ulgi na PFRON oraz poniósł szkodę w postaci konieczności zapłaty odsetek w kwocie 18.685 zł. Wobec powyższego za nienależyte wykonanie zobowiązania ponosi odpowiedzialność pozwany i zobowiązany jest do naprawienia szkody powstałej na skutek jego niedbałych działań.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Przyznał, że zawarł z powodem w dniach 17 maja 2017 r., 16 kwietnia 2018, 18 kwietnia 2018r. umowy i informował powódkę, że (...) spełnia warunki, od których uzależnione jest wystawienie dokumentu INF U, który z kolei uprawnia powódkę do zmniejszenia obowiązkowej wpłaty na PFRON. Usługi będące przedmiotem umowy zostały wykonane i w tym zakresie powódka nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń. Roszczenia powoda wynikające z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, czyli oparte o przepis art. 471 kc, już się przedawniły. Warunki obniżenia wpłaty są unormowane w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Przedsiębiorca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny czas pracy zobowiązany jest dokonywać miesięcznych wpłat na PFRON. Jednocześnie tenże przedsiębiorca ma prawo do obniżenia obowiązkowej wpłaty na Fundusz, jeżeli dokonuje zakupu produkcji lub usług, wytworzonej lub świadczonej przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, który osiąga wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych. W tej sprawie już dawno po wykonaniu umowy Prezes PFRON przeprowadził kontrolę prawidłowości wydanych dokumentów INF U i wydał decyzje w tej sprawie z dnia 24.02.2021 r., ustalając wysokość zobowiązań odwołującego się z tytułu wpłat na PFRON. Od powyższej decyzji pozwana złożyła odwołanie do Ministra Rodziny i Polityki Społecznej i w dniu 25 stycznia 2022 r. zaskarżona decyzja została uchylona w całości do ponownego rozpoznania. Wydana przy ponownym rozpoznaniu decyzja z 28. 10. 2022 r. została przez pozwaną oceniona jako błędna i pozwana złożyła odwołanie od powyższej decyzji do ministra Rodziny i Polityki Społecznej który częściowo utrzymał tę decyzję w mocy. Pozwana zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie który w sprawie (...) w dniu 18 06 2024 r. uchylił ją do ponownego rozpoznania. K. zaskarżył ten wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego i wyrokiem z dnia 12 grudnia 2024 r. skargę oddalono. W obrocie prawnym nie istnieje na dzień 03 02 2025r. prawomocna decyzja zobowiązująca pozwaną do zapłaty jakiejkolwiek należności na rzecz PFRON. Wydane decyzje PFRON wobec powoda są w istocie wadliwe. Powód nie powinien płacić wskazanych w nich kwot, a jeżeli to robi to na własne ryzyko.

Nadto, w umowie o wykonanie audytu energetycznego z 17. 05. 2017r. w §5 pkt 1.5 ograniczono odpowiedzialność pozwanej do niewykonania/nienależytego wykonania przedmiotu umowy z tytułu nie przeprowadzenia audytu w terminie bądź przeprowadzenia go w sposób wadliwy. Po drugie, łącząca strony umowa nie jest umową rezultatu, a umową starannego działania.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 17 maja 2017 r. powód (...) S.A. w T. zawarł z pozwaną (...) (...) Sp. z o.o. we E. umowę nr (...), której przedmiotem było wykonanie przez pozwanego kompleksowego audytu energetycznego przedsiębiorstwa powoda. Strony ustaliły cenę na 40.000 zł netto + VAT.

W §5 ust. 1.5 wskazano, że wykonawca ponosi względem zamawiającego wyłącznie odpowiedzialność w zakresie niewykonania lub nienależytego wykonania przedmiotu umowy w terminie lub przeprowadzenia audytu energetycznego w sposób wadliwy i nieprawidłowy.

W § 15 ust. 4 wskazano, że zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, wysokość obniżenia kwoty wpłaty na PFRON wynosi do 100% kwoty netto z faktury wystawionej przez wykonawcę. Wykonawca zapewnił, że spełnia wszelkie warunki przewidziane w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu pracowników, konieczne do zastosowania obniżenia wpłaty na PFRON i oświadczył, że zamawiający będzie mógł skorzystać z ulgi przy odpisie na PFRON w wysokości od 80% do 100% wartości netto faktury wystawionej przez pozwanego. (bezsporne, k. 32-46)

W dniu 16 kwietnia 2018 r. strony zawarły umowę nr (...), której przedmiotem było wykonanie koncepcji kompleksowej instalacji oczyszczania powietrza na hali produkcyjnej (...) S.A., za cenę 18.000 zł netto + VAT.

W § 15 ust. 4 wskazano, że zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, wysokość obniżenia kwoty wpłaty na PFRON wynosi do 100% kwoty netto z faktury wystawionej przez wykonawcę. Wykonawca zapewnił, że spełnia wszelkie warunki przewidziane w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu pracowników, konieczne do zastosowania obniżenia wpłaty na PFRON i zobowiązuje się spełniać te warunki przez cały okres obowiązywania umowy.

(bezsporne, k. 47-53)

W dniu 18 kwietnia 2018 r. strony zawarły umowę nr (...), przedmiotem której było wykonanie przez pozwanego pełnego zakresu usług związanych z przeprowadzeniem procesu pozyskania wsparcia finansowego projektu zleceniodawcy: „Promowanie efektywności energetycznej i korzystania z odnawialnych źródeł energii w przedsiębiorstwach”. Obejmowały one wykonanie audytu efektywności energetycznej i przygotowanie kompletnego wniosku aplikacyjnego. Wynagrodzenie ustalono na 29.000 zł netto + VAT. Zgodnie z § 3 pkt. 3.1.2 pozwany miał wystawić informację o kwocie obniżenia wpłat na PFRON do 100 % wartości kwoty netto faktury wystawionej przez pozwanego. (bezsporne, k. 57-60)

Powód na podstawie umów i informacji od pozwanego na formularzach (...) obniżał należne wpłaty na PFRON.

W listopadzie 2019 r. PFRON przeprowadził kontrolę w (...) (...) sp. z o.o. w przedmiocie ustalenia stanu faktycznego i prawnego w zakresie spełniania warunków dotyczących prawidłowości realizacji przepisu art. 22 ustawy o rehabilitacji w obszarze spełniania warunków do wystawiania informacji o kwocie obniżenia wpłat na PFRON oraz poprawności merytorycznej i formalnej wystawianych informacji za okresy (...) – (...). W toku kontroli stwierdzono, że sprzedający zawyżył wysokość informacji o obniżeniu wpłat na PFRON wystawionych powodowi.

W dniu 1. 12. 2020 r. prezes PFRON wszczął postępowanie w przedmiocie wpłat obowiązkowych wobec powoda mające na celu określenie wysokości zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okresy (...) (...). W wyniku przeprowadzonych postępowań zostały wydane dwie decyzje prezesa PFRON z dnia 21.06.2021, w których określono prawidłową wysokość należnych wpłat na PFRON za okres: - (...) – 35 830 zł zamiast 22.483 zł,

- (...) – 44 377 zł zamiast 22.266 zł,

- (...) – 26 566 zł zamiast 22.437 zł,

- (...) (...) – 33 194 zł zamiast 22.223 zł,

- (...) – 40 727 zł zamiast 22.107 zł,

- (...) – 39 523,00 zł zamiast 21.914 zł.

Różnica za 2017 rok wynosiła 39.587 zł, a za 2018 rok 47.200 zł (bezsporne, k. 91-115)

Powód nie odwoływał się od decyzji i wpłacił kwotę różnicy 86.787 zł wraz z odsetkami 18.685 zł na rzecz PFRON. (bezsporne)

Sąd zważył, co następuje:

Powyżej ustalony stan faktyczny sprawy był w całości bezsporny i wynikał z niekwestionowanych dokumentów.

Powództwo okazało się niezasadne.

Powód wywodzi odpowiedzialność pozwanego z nienależytego wykonania umowy, na skutek którego poniósł szkodę dochodzoną pozwem.

Art. 471 kc stanowi, że dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie z art. 361 § 1 kc, zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), w wysokości określonej w tym przepisie. Art. 22 ust. 1 stanowi, że wpłaty na Fundusz ulegają obniżeniu z tytułu zakupu produkcji lub usługi, z wyłączeniem handlu, odpowiednio wytworzonej lub świadczonej przez zakłady aktywności zawodowej, przedsiębiorstwa społeczne zatrudniające co najmniej 10 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy lub innych pracodawców zatrudniających co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy - jeżeli wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych zaliczonych do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, w odniesieniu do których orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję, oraz niewidomych - wynosi co najmniej 30%.

Warunkiem obniżenia wpłaty jest zgodnie z ust. 2 udokumentowanie zakupu fakturą, uregulowanie należności za zakup produkcji lub usługi w terminie określonym na fakturze, oraz udokumentowanie przez nabywcę kwoty obniżenia informacją o kwocie obniżenia wystawioną przez sprzedającego (art. 22 ust. 2 pkt 3).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem świadczenia pozwanego z umów zawartych z powodem było wykonanie kompleksowego audytu energetycznego, koncepcji kompleksowej instalacji oczyszczania powietrza oraz usług związanych z przeprowadzeniem procesu pozyskania wsparcia finansowego. Świadczeniem pozwanego nie było zaś samo wystawienie informacji o obniżeniu wpłat na PFRON o wartość faktur wystawianych przez pozwanego. Tym samym w ocenie Sądu ewentualne nienależyte wystawienie informacji o obniżeniu nie stanowi w ogóle nienależytego wykonania zobowiązania. Powód zaś nie zgłaszał jakichkolwiek zastrzeżeń co do faktu, że pozwany spełnił swoje świadczenie zgodnie z treścią umów.

Co więcej, w przypadku pierwszej umowy o sporządzenie audytu energetycznego wprost strony określiły w §5 ust. 1.5, że wykonawca ponosi względem zamawiającego wyłącznie odpowiedzialność w zakresie niewykonania lub nienależytego wykonania przedmiotu umowy w terminie lub przeprowadzenia audytu energetycznego w sposób wadliwy i nieprawidłowy. Tym bardziej więc nie budzi wątpliwości, że odpowiedzialność pozwanego nie obejmuje w tym przypadku wystawiania informacji o obniżeniu wpłat na PFRON. Sąd przy tym z uwagi na ekonomię procesową i brak znaczenia dla sprawy nie badał, czy informacje wystawione przez pozwanego były prawidłowe i czy PFRON w sposób zasadny skorygował wysokość wpłat powoda – przy czym należy zauważyć, że powód nie skorzystał z możliwości odwołania od decyzji, zaś analogiczna decyzja w stosunku do pozwanego z tytułu domniemanego nieprawidłowego wystawiania informacji aktualnie nie istnieje w obrocie prawnym z uwagi na jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracyjny.

Nawet w przypadku uznania odmiennego, powództwo podlegałoby oddaleniu z uwagi na brak udowodnienia wysokości szkody. Nie można bowiem utożsamiać kwoty, którą powód zobowiązany był wpłacić na rzecz PFRON z powodu ewentualnego nieprawidłowego obniżenia kwot obowiązkowych wpłat na PFRON o całość wartości zakupu usług od pozwanego, ze szkodą. Przyjęcie toku rozumowania powoda i uwzględnienie powództwa oznaczałoby, że otrzymał usługi świadczone przez pozwanego w ramach trzech umów praktycznie za darmo (za 213 zł, wynikające z odjęcia 86.787 zł od 87.000 zł netto). Jak wynika z zeznań prezesa zarządu powoda (k. 365), powód otrzymał kilka ofert na wykonanie audytu energetycznego, a oferta pozwanego była mniej korzystna cenowo, ale została wybrana z uwagi na możliwość odliczenia wpłat na PFRON. Oznacza to, że gdyby powód nie skorzystał z usług pozwanego, to poniósłby wynagrodzenie za wykonanie audytu na rzecz innego podmiotu, jedynie nieco niższe. Tak samo powód musiałby zapłacić innym podmiotom wynagrodzenie w wysokości rynkowej za wykonanie koncepcji instalacji oczyszczania powietrza oraz usługi związanych z przeprowadzeniem procesu pozyskania wsparcia finansowego. Ze stanowiska powoda nie wynika, żeby usługi te były dla niego zbędne, a zostałyby zlecone pozwanemu wyłącznie z powodu, że ich koszt podlegałby odliczeniu od obowiązkowych wpłat na PFRON. Tym samym więc, skoro na powodzie spoczywał i tak ustawowy obowiązek wpłat na PFRON, to szkodą mogłaby być najwyżej różnica między wynagrodzeniem powoda a wynagrodzeniem za wykonanie takich usług według stawki rynkowej, jeśli było ono niższe.

Ostatecznie, należy podzielić zarzut pozwanego, że ewentualne roszczenia są przedawnione. Zgodnie z art. 646 kc, roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła, czyli w tym przypadku z końcem 2019 i 2020 roku. Brak jest przepisów, które uzależniałyby rozpoczęcie terminu przedawnienia odpowiedzialności za nienależyte wykonanie umowy od momentu stwierdzenia domniemanego nienależytego wykonania zobowiązania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił powództwo jako niezasadne.

Na podstawie art. 98 §1 kpc, Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, na co składa się 5400 zł wynagrodzenia pełnomocnika procesowego (§2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł.

SSO Michał Derela