Wyrok z 17 lutego 2026, sygn. I C 2079/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 lutego 2026 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący	Sędzia SO Paweł Lasoń
Protokolant	st. sekr. sąd. Daria Bernacka

po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2026 roku w Z.

na rozprawie

sprawy z powództwa Banku (...) spółki akcyjnej z siedzibą w T.

przeciwko S. N., Z. B.

o zapłatę

1.  oddala powództwo;

2.  zasądza od powoda Banku (...) spółki akcyjnej z siedzibą w T. na rzecz pozwanych S. N., Z. B. kwotę 10.834,00 (dziesięć tysięcy osiemset trzydzieści cztery złotych i zero groszy) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty.

Sędzia SO Paweł Lasoń

Sygn. akt I C 2079/24

UZASADNIENIE

Powód Bank (...) S.A. z siedzibą w T. w pozwie z dnia 07.11.2024 r. skierowanym przeciwko S. N. ( primo voto B.) i Z. B. wniósł o:

1)  zasądzenie in solidum od pozwanych na rzecz powoda Banku (...) S.A. z siedzibą w T. kwoty 172 884,98 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 28 maja 2024 r. do dnia zapłaty; - z zastrzeżeniem, że zapłata należności przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego do wysokości dokonanej zapłaty;

2)  zasądzenie in solidum od pozwanych na rzecz powoda Banku (...) S.A. z siedzibą w T. zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z uwzględnieniem uiszczonych odpłat skarbowych od złożonych dokumentów pełnomocnictw - z zastrzeżeniem, że zapłata należności przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego do wysokości dokonanej zapłaty.

W uzasadnieniu powód powołując się na stwierdzoną nieważność umowy stron domagał się rozliczenia spłaconych świadczeń . Wskazał dwie podstawy prawne roszczenia: art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c. w zakresie zapłaty wartości nienależnego świadczenia spełnionego przez bank polegającego na udostępnieniu kapitału do korzystania (roszczenie o zwrot wartości świadczenia banku). Roszczenie powoda obejmuje roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia odpowiadającego kwocie wypłaconych stronie pozwanej środków w ramach uruchomienia kredytu.

(k.2-8)

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów zwrotu kosztów postępowania w całości wraz z należnymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie, na zasadzie art. 102 k.p.c. o nieobciążanie strony pozwanej kosztami postępowania.

Jednocześnie pozwani podnieśli zarzut potrącenia wierzytelności przysługującej pozwanym wobec Bank (...) S.A. z siedzibą w T. z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (objętą wezwaniem do zapłaty z dnia 23 lipca 2024 r.) w łącznej kwocie 742.192,42 zł, na którą składają się kwoty:

1)  700.000,00 zł (stanowiąca kwotę odpowiadającą aktualnej wartości nieruchomości położonej w Z. przy (...), dla której prowadzona jest (...), a której własność została przysądzona na rzecz banku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego z dnia 11.04.2011 r.),

2)  7.901,41 zł (stanowiąca kwotę wyegzekwowaną przez bank w toku egzekucji wszczętej na podstawie w/w wadliwego tytułu wykonawczego),

3)  34.291,01 zł (stanowiąca sumę należności uiszczonych przez pozwanych w PLN w okresie od dnia zawarcia Umowy do dnia 6 maja 2013 r. w związku z Umową),

z wierzytelnością jaką (...) S.A. z siedzibą w T. posiada wobec pozwanych z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia o zwrot kwoty wypłaconego kapitału, tj. 172.884,98 zł (należność główna).

W uzasadnieniu stanowiska strona pozwana wskazała, że zawarta pomiędzy stronami Umowa kredytu nr (...) jest nieważna, co prawomocnie potwierdził (przesłankowo) Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 07.06.2024 r., sygn. akt I ACa 990/24. Wywiedziono, że strona pozwana złożyła pozwanemu oświadczenie o potrąceniu, które doprowadziły do umorzenia wzajemnych roszczeń stron do wysokości wierzytelności niższej, wskutek czego wierzytelność banku o zwrot kwoty wypłaconego kapitału całkowicie wygasła jeszcze przed wniesieniem pozwu przez bank. Powództwo banku winno wobec tego podlegać oddaleniu w całości. Dodatkowo strona pozwana wskazała, że dochodzenie przez bank odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty kapitału kredytu w jego nominalnej wysokości za okres, w jakim sam powód kwestionuje nieważność umowy kredytowej, uznać należy za bezzasadne, a nadto sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). (k.112-123)

Ostatecznie na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 roku pełnomocnicy stron poparli swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie. (k.266-266 v.)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 2 sierpnia 2007 r. poprzednik prawny powodowego Banku zawarł z pozwanymi S. N. ( primo voto B.) i Z. B. umowę kredytu hipotecznego nr (...).

Bank udzielił kredytobiorcom kredytu w kwocie 178.104,47 PLN indeksowanego kursem (...) oprocentowanego odsetkami według zmiennej stopy procentowej, wynoszącymi na dzień zawarcia umowy kredytu 5,000% w stosunku rocznym na warunkach określonych w umowie kredytu, a kredytobiorcy zobowiązali się do wykorzystania kredytu zgodnie z postanowieniami umowy, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w terminach oznaczonych w umowie oraz zapłaty Bankowi prowizji, opłat i innych należności wynikających z umowy. Na kwotę kredytu składały się: kwota pozostawiona do dyspozycji powodów w wysokości 172.885 PLN - przeznaczona na spłatę zobowiązań finansowych kredytobiorców w innych bankach oraz na pokrycie części kosztów remontu domu mieszkalnego, koszty z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy w wysokości 3.807,87 PLN, koszty z tytułu opłaty sądowej należnej za wpis hipoteki w wysokości 200 PLN, koszty z tytułu ubezpieczenia na życie oraz na wypadek trwałej i całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 1211,60 PLN. Zgodnie z umową w dniu wypłaty saldo walutowe wyrażone było w walucie (...) według kursu kupna podanego w tabeli kursów kupna /sprzedaży kredytów, hipotecznych udzielanych przez Bank, które następnie przeliczane było dziennie na złote polskie według kursu sprzedaży (...) podanego w tabeli kursów kupna / sprzedaży kredytów hipotecznych udzielanych przez Bank (§ 1 pkt. 1 i 2, § 2 pkt.1).

Zgodnie z § 1 ust. 2 umowy , kredyt został udzielony na pokrycie części kosztów budowy domu mieszkalnego, położonego w Z. przy ul. (...). woj. (...) nr KW nr: (...) w kwocie 100 500,00 złotych polskich oraz spłatę następujących zobowiązań finansowych Kredytobiorcy:

a) Kredyt gotówkowy w (...) SA,

b) Karta kredytowa w (...) S.A.,

c) Kredyt gotówkowy w (...) Bank SA,

d) Kredyt niecelowy/konsumpcyjny w (...),

e) Kredyt mieszkaniowy w (...).

W § 6 pkt. 3 umowy zastrzeżono, że zmiana kursu kredytu indeksowanego w walucie obcej będzie miała wpływ na wysokość raty oraz saldo zadłużenia z tytułu kredytu z zaznaczeniem, że saldo zadłużenia nie może przekroczyć wartości nieruchomości, przy czym ryzyko z tego tytułu ponosi kredytobiorca. Dla zabezpieczenia kwoty kapitału kredytu, odsetek, opłat, prowizji i innych należności mogących powstać przy wykonywaniu umowy, w szczególności różnic kursowych, kredytobiorcy ustanowili na rzecz banku hipotekę kaucyjną w złotych polskich na stanowiącej ich własność we wspólności ustawowej nieruchomości - działce gruntu o numerze (...) o powierzchni 504 m2, położonej w Z. przy ul. (...), objętej księgą wieczystą o numerze (...), do kwoty stanowiącej 170% kwoty kredytu (§ 12 pkt.1 i § 3 pkt. 1 i 2).

Całkowity koszt kredytu na dzień sporządzenia Umowy Kredytu wynosił 137 734,34 złotych polskich, a rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosi 4,418 %.( § 6 ust.1).

Strony ustaliły, że kredyt zostanie wykorzystany w dwóch transzach (§ 1 pkt. 3), natomiast jego spłata wraz z odsetkami nastąpi w 360 równych miesięcznych ratach kapitałowo- odsetkowych (§ 1 pkt. 5). Spłata kredytu wraz z odsetkami ma być dokonywana nie później niż w tym samym dniu kalendarzowym każdego miesiąca, w którym nastąpiła wypłata I transzy kredytu (§ 10 pkt. 1).

Oprocentowanie kredytu było zmienne (§ 8 pkt 1).

Wypłata kwoty kredytu miała zostać wykonana przelewem na wskazane we wniosku rachunki bankowe prowadzone w banku krajowym. Zgodnie z umową Bank przeliczał każdorazowo wypłaconą w PLN kwotę kredytu na walutę, do której indeksowany był kredyt według kursu kupna waluty kredytu podanego w tabeli kursów kupna / sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez Bank obowiązujących w dniu dokonania wypłaty przez Bank (§ 7 pkt. 2).

Rozliczenie każdej wpłaty dokonanej przez powodów miało następować według kursu sprzedaży waluty do której był indeksowany kredyt, podanego w Tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A., obowiązującego w dniu wpływu środków do Banku.(§ 10 ust. 6 zd. 1 umowy). W § 10 pkt. 11 umowy zastrzeżono z kolei, że na wniosek kredytobiorcy Bank może dokonać zmiany waluty, do której indeksowany jest kredyt nie obciążając z tego tytułu kredytobiorcy kosztami opłaty bankowej. Do rozliczania transakcji wypłat i spłat kredytów stosowane były odpowiednio kursy kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. walut zawartych w ofercie Banku obowiązujących w dniu dokonania transakcji. Kursy kupna określane były się jako średnie kursy złotego do danych walut ogłaszane w tabeli kursów średnich NBP minus marża kupna. Kursy sprzedaży określono się jako średnie kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP plus marży sprzedaży. Do wyliczenia kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Banku S.A. stosowano kursy złotego do danych walut ogłoszonych w tabeli kursów średnich NBP w danym dniu roboczym skorygowane o marże kupna sprzedaży (...) S.A. Obowiązujące w danym dniu roboczym kursy kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. walut zawartych w ofercie Banku określanych przez Bank po godz. 15.00 poprzedniego dnia roboczego i wywieszanych w siedzibie Banku oraz publikowanych na stronie internetowej (...) Banku S.A.(...) ( § 17 ust. 1-5).

W § 19 pkt. 1 umowy ustalono, że wszelkie zawiadomienia i oświadczenia związane z umową kierowane do Kredytobiorcy będą sporządzone na piśmie i doręczone Kredytobiorcy osobiście lub wysyłane pocztą na adres kredytobiorcy podany w umowie bądź na inny adres uprzednio wskazany przez kredytobiorcę Bankowi. List wysłany na wskazany ostatnio Bankowi adres kredytobiorcy uważany będzie, mimo braku poświadczenia odbioru, za prawidłowo doręczony w dniu odesłania go z powrotem przez pocztę, jeżeli wróci do Banku z adnotacją poczty, iż adresat odmówił przyjęcia listu lub go nie odebrał, albo, że jest pod wskazanym adresem nieznany lub nie przebywa aktualnie pod tym adresem, albo, że się wyprowadził lub z podobną adnotacją. List zwykły wysłany na wskazany ostatnio adres kredytobiorcy uważany będzie za prawidłowo doręczony, jeżeli nie zostanie z powrotem odesłany przez pocztę do Banku. Wszelkie zaś zawiadomienia i oświadczenia związane z umową skierowane do Banku przez kredytobiorcę będą sporządzane na piśmie i doręczane Bankowi osobiście lub wysyłane pocztą na adres Banku.. . ' -

Kredytobiorcy oświadczyli, że postanowienia umowy zostały z nimi indywidualnie uzgodnione (§11 pkt. 3).

( dowód: umowa kredytu (...) k.22-34)

Powodowy bank wypłacił pozwanym kwotę 172.884,98 zł tytułem kapitału kredytu.

(okoliczność niesporna)

W dniu 31.12.2009 r, nastąpiło połączenie Banku (...) S.A. w T. z (...) Bank S.A. w T., w wyniku, czego Bank (...) S.A. stał się następcą prawnym (...) S.A.

(okoliczności niesporne)

Z uwagi na brak płatności rat kredytowych zgodnie z harmonogramem ustalanym przez pozwanego, bank pismem z dnia 5 stycznia 2010 r. bank wypowiedział Umowę kredytu. W dniu 11 kwietnia 2011 r. bank poinformował pozwanych o wystawieniu bankowego tytułu egzekucyjnego na kwotę 246.782,93 zł i skierowaniu wniosku do Sądu Rejonowego w Pabianicach o nadanie klauzuli wykonalności przedmiotowemu bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2011 r. Sąd Rejonowy w Pabianicach nadał klauzulę wykonalności w/w bankowemu tytułowi egzekucyjnemu.

( dowód: wypowiedzenie z dn. 05.01.2010 r. k. 147, pismo z dn. 11.04.2011 r. k. 148 wraz z bankowym tytułem egzekucyjnym k. 149, wniosek powoda o nadanie klauzuli wykonalności k. 150, postanowienie Sądu Rejonowego w Pabianicach z dn. 01.07.2011 r. k. 151).

Pismem z dnia 28 lipca 2011 r. powodowy bank wniósł o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko pozwanym. Następnie pismem z dnia 2 sierpnia 2011 r. pozwani zostali powiadomieniu o wszczęciu egzekucji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Pabianicach Mariusza (...). W dniu 3 sierpnia 2011 r. Komornik wszczął na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego egzekucję z nieruchomości pozwanych, dla której Sąd Rejonowy w Pabianicach, V Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą KW nr (...).

( dowód: wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego k. 152, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji k. 153-154, obwieszczenie o licytacji nieruchomości k. 155)

Pismem z dnia 18 grudnia 2012 r. bank poinformował, że w związku z drugą bezskuteczną licytacją w/w nieruchomości, złożył do Sądu Rejonowego w Pabianicach wniosek o przejęcie na własność przedmiotowej nieruchomości.

( dowód: wniosek powoda o przejęcie nieruchomości k. 156)

Postanowieniem z dnia 21 listopada 2014 r. w sprawie sygn. akt I Co (...) Sąd Rejonowy w Pabianicach przysądził na rzecz powodowego banku własność w/w nieruchomości za cenę 253.333,33 zł, z czego na poczet części ceny, tj. kwoty 205.676,08 zł zaliczono część wierzytelności banku-nabywcy wobec kredytobiorców stwierdzonej bankowym tytułem wykonawczym.

Postanowienie to zostało przez pozwanych zaskarżone zażaleniem z dnia 12 grudnia 2014 r. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r. w sprawie sygn. akt III Cz 582/15 zażalenie pozwanych zostało oddalone, a zatem postanowienie o przysądzeniu na rzecz powodowego banku własności w/w nieruchomości stało się prawomocne i nastąpiło przeniesienie własności nieruchomości.

Nadto, na skutek postępowania egzekucyjnego stronie powodowej przekazano 1.634,99 zł tytułem spłaty zaliczki oraz 6.266,42 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, odsetek oraz zwrotu i spłat zaliczki, tj. łącznie 7.901,41 zł.

( dowód: postanowienie Sądu rejonowego w Pabianicach z dn. 21.11.2014 r. k. 157, zażalenie k. 158-159 v., postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z dn. 27.04.2015 r.

Pozwem z dnia 5 stycznia 2015 r. wniesionym do Sądu Okręgowego w Łodzi pozwani wnieśli o pozbawienie wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego kwestionując względem powodowego banku związanie postanowieniami umowy.

W odpowiedzi na pozew z dnia 27 kwietnia 2015 r. bank stanął na stanowisku, że umowa jest ważna i skuteczna w całości.

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 27.02.2017 r. sygn. akt: II C 52/15 oddalono powództwo kredytobiorców o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone do ponownego rozpoznania wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29.12.2017 r., sygn. akt: I ACa 550/17. Następnie, po ponownym rozpoznaniu sprawy Wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 22.08.2019 r., sygn. akt: II C 124/18 oddalono powództwo kredytobiorców o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14.01.2021 r., sygn. akt: I ACa (...)/19. Od wyroku Sądu Apelacyjnego pozwani wnieśli skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy uchylił sprawę do ponownego rozpoznania i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy wyrokiem z dnia 07.06.2024 r. I ACa 990/24, Sąd Apelacyjny w Łodzi zmienił zaskarżony wyrok pozbawiając wykonalności bankowy tytuł egzekucyjny. Podstawą uwzględnienia roszczeń pozwanych było przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że z uwagi na zawarcie w umowie kredytu postanowień abuzywnych, umowa jest nieważna. Sąd Apelacyjny uzupełniająco ustalił, że na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego wystawionego przez powodowy bank w dniu 11 kwietnia 2011 r., któremu Sąd Rejonowy w Pabianicach nadał klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 1 lipca 2011 r., w sprawie I Co 1640/(...) przeciwko pozwanym toczyło się postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Pabianicach K. B. w sprawie Km (...). W jej toku wyegzekwowano na rzecz wierzyciela Banku (...) S.A. kwotę 213577,49 zł, w tym koszty procesu w kwocie 70, 69 zł, opłaty i zaliczki w kwocie 5877,03 zł, odsetki w kwocie 111973,65 zł oraz należność główna w kwocie 95656,12 zł (pismo komornika K. B. - k. 1510).

Po umorzeniu postępowania egzekucyjnego w sprawie Km (...) w trybie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c., przeciwko pozwanym na podstawie wspomnianego (...) nie toczyło się inne postępowanie egzekucyjne.

( dowód: pozew z dn. 15.01.2015 r. k. 171-175, odpowiedź na pozew k. 176-181 v. wyrok z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w Łodzi z dn. 27.02.2017 r. k. 182-187, wyrok z uzasadnieniem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dn. 29.12.2017 r. k. 188-193, wyrok z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w Łodzi z dn. 22.08.2019 r. k. 194-211, wyrok z uzasadnieniem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dn. 14.01.2021 r. k. 212-221, wyrok z uzasadnieniem Sądu Najwyższego z dn. 21.11.2023 r. k. 222-225, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z uzasadnieniem k. 226-232 v. )

Pismem z dnia 30 kwietnia 2024 r. powodowy Bank wezwał pozwanych do zapłaty kwoty 172.884,98 zł odpowiadającej nominalnej wysokości spełnionego przez powoda na rzecz pozwanych świadczenia w postaci udostępnionego pozwanym kapitału kredytu, wyznaczając pozwanym 14 dniowy termin od daty otrzymania wezwania na spełnienie świadczenia. Powyższe wezwanie zostało pozwanym doręczone dnia 13 maja 2024 r.

( dowód: wezwanie do zapłaty k. 102-103, potwierdzenie doręczenia k. 105).

Pismem z dnia 16 października 2024 r. , doręczonym powodowemu Bankowi dnia 25 października 2024 r. pozwani S. B. i Z. B. złożyli powodowemu Bankowi oświadczenie o potrąceniu wierzytelność przysługującą pozwanym wobec Bank (...) S.A. z siedzibą w T. z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (objętą wezwaniem do zapłaty z dnia 23 lipca 2024 r.) w łącznej kwocie 742.192,42 zł, na którą składają się kwoty:

1)  700.000,00 zł (stanowiąca kwotę odpowiadającą aktualnej wartości nieruchomości położonej w Z. przy (...), dla której prowadzona jest (...), a której własność została przysądzona na rzecz banku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie w/w wadliwego tytułu wykonawczego),

2)  7.901,41 zl (stanowiąca kwotę wyegzekwowaną przez bank w toku egzekucji wszczętej na podstawie w/w wadliwego tytułu wykonawczego),

3)  34.291,01 zł (stanowiąca sumę należności uiszczonych przez nas w PLN w okresie od dnia zawarcia Umowy do dnia 6 maja 2013 r. w związku z Umową),

z wierzytelnością jaką Bank (...) S.A. z siedzibą w T. posiada wobec nas z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia o zwrot kwoty wypłaconego kapitału, tj. 172.884,98 zł (należność główna).

Jednocześnie pozwani wskazali, że na poczet należności banku w pierwszej kolejności zaliczyli wierzytelność wskazaną w pkt 1. powyżej, następnie wierzytelność wskazaną w pkt 2., a na końcu wierzytelność wskazaną w pkt 3., poczynając od wpłat najdawniejszych.

W wyniku dokonanego potrącenia wyżej określone wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej, a więc wierzytelność banku ulega potrąceniu z wierzytelnością pozwanych wskazaną w pkt 1. powyżej, na skutek czego wierzytelność banku całkowicie wygasa Nam natomiast z wierzytelności wskazanej w pkt 1. powyżej pozostała wierzytelność w kwocie 527.115,02 zł.

Nadto, z uwagi na wyczerpanie wierzytelności banku pozostały pozwanym wierzytelności wskazane w pkt 2.-3. powyżej.

Pozwani wezwali Bank (...) S.A. z siedzibą w T. do zapłaty na ich rzecz, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, należności pozostałych nam po potrąceniu, dokonanym przez pozwanych w/w oświadczeniem, w łącznej kwocie 569.307,44 zł, na którą składają się kwoty:

1. 527.115,02 zł (stanowiąca pozostałą nam należność z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia odpowiadającą aktualnej wartości w/w nieruchomości. Pierwotna wartość nieruchomości wynosiła 700.000,00 zł i została pomniejszona do kwoty 527.115,02 zł na skutek dokonanego przez nas potrącenia);

2. 7.901,41 zł (stanowiąca kwotę nienależnie wyegzekwowaną przez bank w toku egzekucji wszczętej na podstawie w/w wadliwego tytułu wykonawczego),

3. 34.291,01 zł (stanowiąca sumę należności uiszczonych przez nas w PLN w okresie od dnia zawarcia Umowy do dnia 6 maja 2013 r. w związku z Umową),

wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności liczonymi od dnia 10 sierpnia 2024 r. do dnia zapłaty.

( dowód: pismo pozwanych z dn. 16.10.2024 r. k. 238-238 v. , potwierdzenie nadania k. 239, potwierdzenie doręczenia k. 239 v. ).

Wartość rynkową nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym i budynkiem gospodarczym położonej w Z. przy (...) , oznaczonej jako (...) , dla której prowadzona jest (...) według stanu na dzień 27 kwietnia 2015 r. i cen na dzień wyceny wynosi 712.000,00 zł.

( dowód: opinia biegłej sądowej z zakresu wyceny nieruchomości H. D. wykonana na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. w sprawie I C 2330/24 k. 272 V. – 291 V. )

S. N. na mocy Decyzji Kierownika USC w Z. z dnia 30 grudnia 2024 r. zmieniła nazwisko B. na nazwisko N..

( dowód: decyzja z dn. 30.12.2024 r. k. 129)

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie powołanych dokumentów związanych z zawarciem umowy kredytu hipotecznego znajdujących się w aktach sprawy. Dokumenty te nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a w ocenie sądu nie było podstaw, by poddawać w wątpliwość okoliczności faktyczne wynikające z ich treści. Z uwagi na powyższe sąd uznał, że dowody z tych dokumentów tworzą spójny, niebudzący wątpliwości w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a przez to w pełni zasługujący na wiarę materiał dowodowy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Powód wyegzekwował od pozwanych kwoty znacząco przekraczające wartość świadczenia jakie sam świadczył na rzecz pozwanych w wykonaniu nieważnej umowy.

Wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie roszczeń powodowego Banku wynikających z przedmiotowej umowy kredytowej Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 7 czerwca 2024 r. w sprawie sygn. akt I ACa 990/24 na skutek apelacji S. N. ( primo voto B.) i Z. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 22 sierpnia 2019 r., sygn. akt II C 124/18, zmienił zaskarżony wyrok i pozbawił wykonalności bankowy tytuł egzekucyjny wystawiony przez Bank (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w B. przeciwko dłużnikom S. B. i Z. B. w dniu 11 kwietnia 2011 roku, zaopatrzony w klauzulę wykonalności nadaną przez Sąd Rejonowy w Pabianicach postanowieniem z dnia 1 lipca 2011 roku, w sprawie I Co (...)/(...), ponad kwotę 207. 700,46 w tym:

a) 95656,12 zł z tytułu należności głównej,

b) (...),65 zł z tytułu odsetek umownych,

c) 70,69 zł z tytułu kosztów postępowania klauzulowego.

Konsekwencją uznania łączącej strony umowy kredytowej za nieważną jest uznanie, iż świadczenie spełnione przez każdą ze stron w wykonaniu tejże umowy musi być uznane w całości za świadczenie nienależne w rozumieniu art. 405 k.c. w związku z art. 410 § 2 k.c. W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021r. w sprawie III CZP 6/21, której nadano moc zasady prawnej Sąd Najwyższy stwierdził, że „niedozwolone postanowienie umowne (art. 385 ¹ § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną. Jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.). Kredytodawca może żądać zwrotu świadczenia od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna”. W powyższej uchwale Sąd Najwyższy opowiedział się zatem za przyjęciem tzw. teorii dwóch kondykcji.

Uznanie łączącej strony umowy kredytowej za nieważną rodzi zatem skutek w postaci obowiązku każdej ze stron zwrotu świadczenia spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy. Tak jak w przypadku świadczenia powoda, świadczenie Banku, wobec uznania umowy za nieważną, jest nienależne, a w konsekwencji pozwana jako kredytobiorca jest obowiązana do zwrotu otrzymanego kapitału.

W piśmie z dnia 16 października 2024r. skierowanym do powoda Banku (...) Spółki Akcyjnej w T. pozwani oświadczyli, iż dokonują potrącenia wierzytelności przysługującej pozwanym wobec Bank (...) S.A. z siedzibą w T. z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (objętą wezwaniem do zapłaty z dnia 23 lipca 2024 r.) w łącznej kwocie 742.192,42 zł, na którą składają się kwoty 700.000,00 zł (stanowiąca kwotę odpowiadającą aktualnej wartości nieruchomości położonej w Z. przy ul(...), dla której prowadzona jest (...), a której własność została przysądzona na rzecz banku w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie w/w wadliwego tytułu wykonawczego), 7.901,41 zl (stanowiąca kwotę wyegzekwowaną przez bank w toku egzekucji wszczętej na podstawie w/w wadliwego tytułu wykonawczego), 34.291,01 zł (stanowiąca sumę należności uiszczonych przez nas w PLN w okresie od dnia zawarcia Umowy do dnia 6 maja 2013 r. w związku z Umową), z wierzytelnością powoda z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia o zwrot kwoty wypłaconego kapitału, tj. 172.884,98 zł (należność główna).

Zgodnie z art. 498 § 2 k.c. wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się wzajemnie do wysokości wierzytelności niższej. Pozwana złożyła skuteczne oświadczenie o potraceniu.

Na skutek dokonanego potrącenia roszczenie Banku o zwrot kapitału kredytu w kwocie 172.884,98 zł zostało zaspokojone.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił powództwo jako nie znajdujące prawnego ani faktycznego uzasadnienia.

W ocenie Sądu roszczenie powoda o zapłatę odsetek od kapitału, który przez okres znajdował się w posiadaniu powoda jest bezzasadne. Wskazać należy, że dochodzenie przez bank zwrotu kapitału kredytu udostępnionego kredytobiorcom, a w konsekwencji i odsetek za opóźnienie w sytuacji, gdy to bank pozostaje dysponentem środków uiszczonych przez kredytobiorców w wykonaniu nieważnej umowy, jest sprzeczne ze skutkiem ochronnym Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (por. wyrok TSUE z 19 czerwca 2025 r., w sprawie C-396/24 I., LEX nr 3882755). Trybunał podkreślił, że stwierdzenie niedozwolonego charakteru postanowienia umownego ma umożliwić przywrócenie równości stron umowy, której istnienie zostało zagrożone w wyniku stosowania nieuczciwego warunku wobec konsumenta oraz zniechęcić przedsiębiorcę do wprowadzania takich warunków w umowach oferowanych konsumentom (pkt 38). W razie nieważności umowy zawierającej klauzule abuzywne, sąd krajowy powinien podjąć, z pełnym uwzględnieniem prawa krajowego, wszelkie niezbędne środki mające na celu ochronę konsumenta przed szczególnie szkodliwymi konsekwencjami, jakie może wywrzeć nieważność umowy (pkt 39). Z tej perspektywy Trybunał wyjaśnił, że art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty (pkt 44).

Powyższy wyrok dotyczy dyrektywy 93/13 mającej na celu ochronę konsumenta przez przywrócenie równowagi w umowach z przedsiębiorcami. Wzgląd na ochronę konsumenta został szczególnie mocno podkreślony w punkcie 39 wyroku. Na tej podstawie należy przyjąć, że rozwiązanie przyjęte w punkcie 44 ma na celu ochronę konsumenta w sprawie z powództwa przedsiębiorcy opartego na nieważności umowy zawierającej niedozwolone postanowienia umowne. W konsekwencji, omawiany wyrok wprowadza jedynie modyfikację teorii dwóch kondykcji stosowanej przez polskie sądy, w sprawach przeciwko konsumentowi, opartych na dyrektywie 93/13. W tych sprawach sąd krajowy powinien z urzędu uwzględnić wysokość wpłat dokonanych przez konsumenta i zasądzić na rzecz przedsiębiorcy jedynie ewentualną nadpłatę. Podstawę prawną powinien stanowić art. 410 § 2 k.c. rozumiany z uwzględnieniem celu dyrektywy 93/13, a więc zapewnienia ochrony konsumenta.

W niniejszej sprawie powodowy bank wystąpił z roszczeniem o zapłatę, mimo zajmowanego w się procesie skierowanym przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w T. o pozbawienie wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego, stanowiska, że umowa jest ważna. Celem dokonania wzajemnych rozliczeń po uzyskaniu prawomocnego rozstrzygnięcia pozwani pismem z dnia z dnia 23 lipca 2024r. wezwali Bank (...) S.A. z siedzibą w T. do wydania pozwanym nieruchomości położonej w Z. przy (...), zapłaty na rzecz pozwanych kwoty 7.901,41 zł oraz kwoty 34.291,01 zł. Następnie w piśmie z dnia 16 października 2024r. skierowanym do powodowego Banku (...) Spółki Akcyjnej w T. pozwani dokonali potrącenia wierzytelności przysługującej im wobec Bank (...) S.A. z siedzibą w T. z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia w łącznej kwocie 742.192,42 zł z wierzytelnością powoda z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia o zwrot kwoty wypłaconego kapitału, tj. 172.884,98 zł. W konsekwencji, dokonane przez pozwanych potrącenie doprowadziło do wygaśnięcia roszczenia Banku o zwrot kapitału kredytu w całości przed wniesieniem niniejszego powództwa.

Reasumując, powód będący przedsiębiorą nie miał prawa żądać od pozwanych zwrotu nominalnej kwoty udzielonego im kredytu, a pozwani niewątpliwie nie opóźniali się w spełnieniu tego świadczenia.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i obciążył powoda – jako przegrywającego proces – obowiązkiem zwrotu na rzecz pozwanych poniesionych przez nich kosztów procesu w wysokości 10.834,00 zł, na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego ustalone na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictw.

Od powyższej kwoty pozwanym należą się ponadto odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty stosownie do art. 98 § 1 ¹ zdanie 1 k.p.c.

Sędzia Paweł Lasoń

ZARZĄDZENIE

(...)