Wyrok z 17 lutego 2026, sygn. I C 2460/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 lutego 2026 roku

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący	Sędzia SO Paweł Lasoń
Protokolant	st. sekr. sąd. Daria Bernacka

po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2026 roku w W.

na rozprawie

sprawy z powództwa Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w O.

przeciwko I. C.

o zapłatę

1.  oddala powództwo;

2.  zasądza od powoda Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w O. na rzecz pozwanej I. C. na kwotę 5.417,00 (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych i zero groszy) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty.

Sędzia SO Paweł Lasoń

Sygn. akt I C 2460/24

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 27 grudnia 2024 r. (data prezentaty) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w O. wniósł przeciwko I. C. o zasądzenie od pozwanej I. C. na rzecz powoda kwoty 139.999,99 zł z tytułu zwrotu nominalnej wartości kapitału kredytu wypłaconego na podstawie zawartej przez strony Umowy kredytu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 17 grudnia 2024 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych z uwzględnieniem uiszczonych opłat skarbowych od złożonych dokumentów pełnomocnictw.

W uzasadnieniu pozwu powód podał, że przedmiotem niniejszej sprawy jest żądanie zwrotu równowartości kwoty kapitału wypłaconego na podstawie umowy o kredyt hipoteczny nr (...) waloryzowany walutą P.. Powód wskazał, że jego roszczenia formułowane są na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu i świadczeniu nienależnym . Powód wywiódł, że powództwo jest konsekwencją powołania się przez pozwaną w wystosowanym przez nią zgłoszeniu reklamacyjnym na abuzywność łączącej strony umowy kredytu. ( k. 3-8)

Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu. Pozwana zakwestionowała powództwo co do zasady, podnosząc zarzut przedwczesności roszczenia. Jednocześnie pozwana zgłosiła zarzut potrącenia wierzytelności dochodzonej przez powoda z wierzytelnością pozwanej dotyczącą zwrotu kapitału udostępnionego pozwanej w kwocie 139.999,99 zł. (k. 43-47 v. ).

W toku procesu strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.

Na rozprawie w dniu 22.01.2026 r. pełnomocnik pozwanej podał, iż strony pozostają na etapie postępowania reklamacyjnego, pozwana spłaciła kapitał kredytu, jednak pozew o ustalenie nieważności spornej umowy nie został jeszcze złożony. ( k. 109-109 v.).

Sąd ustalił, następujący stan faktyczny:

W dniu 03.10. 2008 r. pomiędzy Bankiem (...) S.A. w O. a I. C. została zawarta umowa kredytu hipotecznego nr nr (...) ( sporządzona dnia 29 września 2008 r. ), na podstawie której bank udzielił pozwanej na jej wniosek kredytu w kwocie 140.000,00 zł z przeznaczeniem na: zakup mieszkania w budowie od dewelopera w kwocie 124.477,80 zł oraz refinansowanie kosztów poniesionych na cele mieszkaniowe w kwocie 15.522,20 zł . Przedmiotem kredytowania był lokal mieszkalny położony w F. przy (...) o powierzchni 53.62 m ², na której to ustanowiono zabezpieczenie kredytu poprzez ustanowienie hipoteki .

Kredyt został indeksowany do (...) po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna (...) według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w banku w dniu uruchomienia kredytu lub transzy. Po uruchomieniu kredytu lub pierwszej transzy kredytu wypłacanego w transzach bank zobowiązał się wysłać kredytobiorcy pismo informujące o wysokości pierwszej raty kredytu, kwocie kredytu w (...) oraz jego równowartości w (...) zgodnie z kursem kupna (...) według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w banku w dniu uruchomienia kredytu/transzy, przy czym zmiany kursów walut w okresie kredytowania mają wpływ na wysokość kwoty zaciągniętego kredytu oraz raty kapitałowo - odsetkowej (§ 2 ust. 2 umowy). Kredyt został udzielony na okres 396 miesięcy oraz oprocentowany według zmiennej stopy procentowej ustalanej jako suma stawki referencyjnej LIBOR 3M ((...)), która wynosiła 3.6900 % w stosunku rocznym oraz stałej marży banku wynoszącej 0,9000 %. ( § 6) Powódka zobowiązała się do spłacić kwotę kredytu w (...) ustaloną zgodnie z § 2 w złotych polskich z zastosowaniem kursu sprzedaży (...) obowiązującego w dniu płatności raty kredytu zgodnie z Tabelą Kursów Walut Obcych banku (§ 7 ust.1). W przypadku zmiany waluty kredytu z waluty obcej na PLN stosowany jest kurs sprzedaży dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w banku Tabeli Kursów Walut Obcych (§ 4 ust. 6 pkt 2). Całkowity koszt kredytu na dzień zawarcia umowy wynosił 105.303,73 zł ( § 12 ust. 1 pkt 1). Zabezpieczeniem spłaty kredytu była hipoteka kaucyjna do sumy 238.000, 00 zł, cesja z polisy ubezpieczeniowej od ognia i innych zdarzeń losowych nieruchomości oraz cesja z polisy ubezpieczeniowej na życie kredytobiorcy

( § 9 umowy. )

Zgodnie z § 8 ust. 3 regulaminu w przypadku kredytu indeksowanego kursem waluty obcej kwota raty spłaty obliczona jest według kursu sprzedaży dewiz obowiązującego w banku na podstawie obowiązującej w Banku (...) Kursów Walut Obcych z dnia spłaty. Jak stanowił § 8 ust. 4 regulaminu w przypadku kredytów w walucie obcej kredytobiorca może zastrzec w umowie kredytu, że Bank będzie pobierał ratę spłaty z rachunku w walucie, do jakiej kredyt jest indeksowany, o ile ten rachunek jest dostępny w aktualnej ofercie banku. Zgodnie z § 9 ust. 4 zdanie pierwsze regulaminu w przypadku kredytu w walucie obcej Bank w następnym dniu po upływie terminu wymagalności kredytu, dokonuje przewalutowania całego wymagalnego zadłużenia na PLN, z zastosowaniem aktualnego kursu sprzedaży dewiz, określonego przez Bank w Tabeli Kursów Walut Obcych. Według § 10 ust. 4 i 5 regulaminu w przypadku kredytu w walucie obcej kwota wcześniejszej spłaty oraz prowizja za wcześniejszą spłatę przeliczane są według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych z dnia realizacji wcześniejszej spłaty. Zgodnie z § 11 ust. 1 i 12 regulaminu Bank może na wniosek Kredytobiorcy przewalutować kredyt, a przed podjęciem decyzji o przewalutowaniu ma prawo do dokonania weryfikacji zdolności kredytowej Kredytobiorcy oraz wartości ustanowionych zabezpieczeń. Według § 11 ust. 4 pkt 2 regulaminu przewalutowanie następuje według kursu sprzedaży dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych w przypadku zmiany waluty z waluty obcej na PLN. W przypadku kredytu w walucie obcej prowizja za podwyższenie kwoty kredytu ustalana jest od kwoty podwyższenia, przeliczonej według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych z dnia sporządzenia aneksu (§ 12 ust. 3 regulaminu). W przypadku kredytu w walucie obcej dla odnawiania zabezpieczeń kredytu stosuje się kurs sprzedaży dewiz obowiązujący w dniu odnawiania zabezpieczenia na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych (§ 13 ust. 4 regulaminu).

/dowód: umowa o kredyt hipoteczny nr (...), z dnia 03.10. 2008 roku -k.22-26 i 60-62 v., Regulamin kredytowania osób fizycznych w ramach usług bankowości hipotecznej w Banku (...) S.A. k. 67-76, Informacja dla Wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej, oparte na zmiennej stopie procentowej -k. 131/

W dniu 13.11.2008 r. pozwany Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w O. wypłacił pozwanej kapitał kredytu w złotych polskich w wysokości 139.999,99 zł, stanowiący wg kursu banku wynoszącego 2,(...) równowartość 56.609,11 (...).

/dowód: zaświadczenie powoda z dn.15.11.2024 r. k. 21, dyspozycja wypłaty środków z kredytu k. 28/

W okresie od dnia 13.12 2008 r. do dnia 13.03.2025 r. suma kwot pobranych od pozwanej przez bank wyniosła 129.551,12 tytułem spłaty rat kapitałowo- odsetkowych, w tym kwota 108.608,87 zł tytułem spłaty rat kapitałowych i kwota 20.942,25 zł tytułem spłaty rat odsetkowych.

/ dowód: zaświadczenie powoda o wysokości spłat k. 63-65 v./

Pismem z dnia 06.12.2021 r. ( data wpływu do powodowego Banku) pozwana zgłosiła stronie powodowej reklamację dotyczącą umowy nr (...) z dnia 03.10 2008 r. i wezwała powoda w terminie 30 dni od otrzymania wezwania do zaspokojenia roszczenia w kwocie 94.640,21zł z tytułu nienależnie pobranych od niej świadczeń z umowy w okresie od 13.12.2008 r. do 13.09.2021 r. w związku z zastosowaniem w umowie niedozwolonych klauzul umownych i jej nieważność.

/dowód: reklamacja pozwanej. k. 29-30/

Pismem z dnia 29.11. 2024 r. strona powodowa zawiadomiła powódkę, iż stawia swoje roszczenie o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu w stan wymagalności i wezwała pozwaną w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma do zwrotu kwoty 139.999,99 zł tytułem zwrotu nominalnej wartości kapitału kredytu.

/dowód: pismo powoda z dn. 29.11.2024 r.- k. 35-36/

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie powołanych dokumentów związanych z zawarciem umowy kredytu hipotecznego znajdujących się w aktach sprawy. Dokumenty te nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a w ocenie sądu nie było podstaw, by poddawać w wątpliwość okoliczności faktyczne wynikające z ich treści. Z uwagi na powyższe sąd uznał, że dowody z tych dokumentów tworzą spójny, niebudzący wątpliwości w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a przez to w pełni zasługujący na wiarę materiał dowodowy.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu.

Powód kwestionuje nieważność umowy, z której to nieważności usiłuje wywodzić swoje roszczenie. Kwota dochodzona pozwem cały czas znajduje się w posiadaniu powoda, w konsekwencji nie może domagać się od pozwanej zapłaty tej kwoty. Strona pozwana nie wystąpiła jednak z powództwem o ustalenie nieważności zawartej przez strony umowy, kwestia ta nie została rozstrzygnięta orzeczeniem Sądu, pozwana natomiast uiściła już na rzecz powoda kwotę kapitału kredytu.

Wskazać należy, że dochodzenie przez bank zwrotu kapitału kredytu udostępnionego kredytobiorcom, a w konsekwencji i odsetek za opóźnienie w sytuacji, gdy to bank pozostaje dysponentem środków uiszczonych przez kredytobiorców w wykonaniu nieważnej umowy, jest sprzeczne ze skutkiem ochronnym Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (por. wyrok TSUE z 19 czerwca 2025 r., w sprawie C-396/24 A., LEX nr 3882755).

W orzeczeniu tym, które sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela Trybunał podkreślił, że stwierdzenie niedozwolonego charakteru postanowienia umownego ma umożliwić przywrócenie równości stron umowy, której istnienie zostało zagrożone w wyniku stosowania nieuczciwego warunku wobec konsumenta oraz zniechęcić przedsiębiorcę do wprowadzania takich warunków w umowach oferowanych konsumentom (pkt 38). W razie nieważności umowy zawierającej klauzule abuzywne, sąd krajowy powinien podjąć, z pełnym uwzględnieniem prawa krajowego, wszelkie niezbędne środki mające na celu ochronę konsumenta przed szczególnie szkodliwymi konsekwencjami, jakie może wywrzeć nieważność umowy (pkt 39). Z tej perspektywy Trybunał wyjaśnił, że art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty (pkt 44).

Powyższy wyrok dotyczy dyrektywy 93/13 mającej na celu ochronę konsumenta przez przywrócenie równowagi w umowach z przedsiębiorcami. Wzgląd na ochronę konsumenta został szczególnie mocno podkreślony w punkcie 39 wyroku. Na tej podstawie należy przyjąć, że rozwiązanie przyjęte w punkcie 44 ma na celu ochronę konsumenta w sprawie z powództwa przedsiębiorcy opartego na nieważności umowy zawierającej niedozwolone postanowienia umowne. W konsekwencji, omawiany wyrok wprowadza jedynie modyfikację teorii dwóch kondykcji stosowanej przez polskie sądy, w sprawach przeciwko konsumentowi, opartych na dyrektywie 93/13. W tych sprawach sąd krajowy powinien z urzędu uwzględnić wysokość wpłat dokonanych przez konsumenta i zasądzić na rzecz przedsiębiorcy jedynie ewentualną róznicę. Podstawę prawną powinien stanowić art. 410 § 2 k.c. rozumiany z uwzględnieniem celu dyrektywy 93/13, a więc zapewnienia ochrony konsumenta.

W niniejszej sprawie powodowy bank wystąpił z roszczeniem o zapłatę , mimo zajmowanego konsekwentnie stanowiska, że umowa jest ważna. Strony nie uzyskały prawomocnego rozstrzygnięcia dotyczącego ustalenia nieważności zawartej przez strony umowy. Zdaniem Sądu, skoro strona powodowa wystąpiła z niniejszym powództwem dysponując cały czas środkami strony pozwanej, które zostały przekazane tytułem spłaty kredytu, nie sposób uznać, że strona pozwana pozostawała w zwłoce względem strony powodowej i dała powód do wytoczenia przedmiotowego powództwa.

Trudno również mówić o wymagalności roszczenia powoda, skoro powód jako przedsiębiorca nie jest uprawniony do powoływania się na nieważność umowy zawartej z konsumentem. Takie uprawnienie przysługuje jedynie konsumentowi, to bowiem od jego woli zależy, czy umowa stron, która potencjalnie może zostać uznana za nieważną z powodu niedozwolonych postanowień umownych taką się stanie. Do osiągnięcia tego skutku potrzebne jest działanie konsumenta. Dokąd pozwany nie uznaje żądania stwierdzenia nieważności umowy (a mimo wniesienia pozwu nadal tego nie uznaje) nie można mówić że oświadczenie konsumenta wywołało skutki prawne w zakresie „unieważnienia” tej umowy. Powództwo – jeśli w ogóle, to jest co najmniej przedwczesne.

Reasumując, powód będący przedsiębiorą nie może skutecznie żądać od pozwanej zwrotu nominalnej kwoty udzielonego jej kredytu, a pozwana niewątpliwie nie opóźniała się w spełnieniu tego świadczenia.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i obciążył powoda – jako przegrywającego proces – obowiązkiem zwrotu na rzecz pozwanej poniesionych przez nią kosztów procesu w wysokości 5.417,00 zł, na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego ustalone na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.

Od powyższej kwoty pozwanej należą się ponadto odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty stosownie do art. 98 § 1 ¹ zdanie 1 k.p.c.

Sędzia Paweł Lasoń

ZARZĄDZENIE

(...)