Wyrok z 18 lutego 2026, sygn. XXV C 262/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 lutego 2026 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Paweł Duda

Protokolant: protokolant sądowy Izabela Kwaterczak

po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Radia Spółki Akcyjnej w likwidacji z siedzibą
w W.

przeciwko R. K.

o ochronę dóbr osobistych

I.  nakazuje R. K. złożenie oświadczenia o następującej treści:

„PRZEPROSINY

Ja, R. K., niniejszym przepraszam (...) Radio S.A. w likwidacji
z siedzibą w W. za wpisy opublikowane na prowadzonych przez mnie kanałach i profilach w mediach społecznościowych, naruszające dobra osobiste (...) Radia, tj. jego renomę i dobrą sławę. Wyrażam ubolewanie z powodu zaistniałej sytuacji.

R. K.”,

przy czym oświadczenie powinno zostać opublikowane na następujących warunkach:

a)  w terminie 3 dni od uprawomocnienia się wyroku,

b)  na stronie głównej forum „(...).pl”, a w sytuacji gdy R. K. nie posiada uprawnień do publikacji wpisów na stronie głównej tego forum – w zakładce „(...), oraz na prowadzonym przez R. K. profilu w portalu F.: „R. K.”, a jeśli w dniu wykonania wyroku profil ten będzie nieaktywny / usunięty – na profilu w portalu F., który R. K. będzie prowadził w dniu wykonania wyroku,

c)  z obowiązkiem utrzymywania postu jako widocznego na wyżej wymienionych portalach przez nieprzerwany okres co najmniej 14 (czternastu) kolejnych dni,

d)  z zastrzeżeniem charakteru widoczności postu jako publiczny lub dostępny dla wszystkich,

e)  na jednorodnym, białym tle,

f)  czarną czcionką o rozmiarze i wyglądzie typowym dla portalu, na którym zostanie opublikowane oświadczenie, z zastrzeżeniem, że słowo przeprosiny zostanie umieszczone w odrębnym wersie od reszty oświadczenia,

g)  bez jakichkolwiek komentarzy, uzupełnień czy odniesień do treści oświadczenia w bezpośrednim jego sąsiedztwie, jak również bez zastosowania jakichkolwiek zabiegów mających na celu umniejszenie znaczenia, rangi lub powagi przeprosin;

II.  oddala powództwo w pozostałej części;

III.  zasądza tytułem zwrotu kosztów postępowania od R. K. na rzecz (...) Radia Spółki Akcyjnej w likwidacji z siedzibą w W. kwotę 445,67 zł (czterysta czterdzieści pięć złotych sześćdziesiąt siedem groszy) wraz
z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.

Sygn. akt XXV C 262/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 18 lutego 2026 r.

Powód(...) Radio Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (obecnie: (...) Radio Spółka Akcyjna w likwidacji) pozwem z dnia 14 kwietnia 2023 r., skierowanym przeciwko pozwanemu R. K., zmodyfikowanym pismem z dnia 8 października 2025 r. wniósł o:

1.  nakazanie pozwanemu złożenia oświadczenia o następującej treści:

„PRZEPROSINY

Ja, R. K., niniejszym bardzo przepraszam spółkę (...) Radio S.A.
z siedzibą w W. za liczne wpisy opublikowane na prowadzonych przeze mnie kanałach i profilach w mediach społecznościowych, naruszające dobra osobiste (...) Radia tj. jego renomę i dobrą sławę. W szczególności przepraszam za wulgarne, prymitywne i obraźliwe wpisy odnoszące się osobiście do Pani Dyrektor E. T., a związane z wykonywaniem przez Nią funkcji Dyrektora Archiwum (...) Radia. Wyrażam głęboki żal i ubolewanie z powodu zaistniałej sytuacji i zobowiązuję się do powstrzymania w przyszłości od podejmowania jakichkolwiek działań mających na celu naruszenie dóbr osobistych spółki (...) Radio S.A. oraz Dyrektor Archiwum (...) Radia – Pani E. T..

R. K.”

przy czym oświadczenie, o którym mowa powyżej powinno zostać opublikowane na koszt pozwanego i na następujących warunkach:

a)  w terminie 3 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku,

b)  na prowadzonych przez pozwanego profilach w portalu F.: (...)
i „(...)” oraz na prowadzonym przez pozwanego kanale
w serwisie (...): (...),

c)  z obowiązkiem utrzymywania postu jako widoczny na w/w profilach przez nieprzerwany okres co najmniej 14 kolejnych dni,

d)  z zastrzeżeniem charakteru widoczności postu jako publiczny lub dostępny dla wszystkich,

e)  na jednorodnym, białym tle,

f)  czarną czcionką o rozmiarze nie mniejszym niż 12 pkt, z tym zastrzeżeniem, iż słowo „PRZEPROSINY” zamieszczone wytłuszczoną czcionką (bold) rozmiar 14 pkt, umieszczone w odrębnym wersie od reszty oświadczenia, wyjustowane do środka,

g)  z zastosowaniem widocznego odstępu pomiędzy wierszami,

h)  bez jakichkolwiek komentarzy, uzupełnień, czy odniesień się do jego treści
w bezpośrednim sąsiedztwie, jak również bez zastosowania jakichkolwiek zabiegów mających na celu umniejszenie znaczenia, rangi i powagi przeprosin;

2.  nakazanie pozwanemu usunięcia z administrowanych przez niego profili w mediach społecznościowych: „ (...) ” i „(...)” (na portalu F.) oraz „(...)” (na portalu Y.) oraz na jakichkolwiek innych portalach, jakichkolwiek wiadomości, tekstów, komentarzy lb informacji naruszających dobra osobiste, tj. renomę i dobrą sławę powoda;

3.  zobowiązanie pozwanego do powstrzymania się od dalszych naruszeń dóbr osobistych powoda, tj. jego renomy i dobrej sławy, poprzez niepublikowanie na administrowanych przez pozwanego profilach w mediach społecznościowych: (...) i „(...)” (na portalu F.) oraz (...) (na portalu Y.) oraz na jakichkolwiek innych portalach, jakichkolwiek wiadomości, tekstów, komentarzy lub informacji naruszających dobra osobiste tj. renomę i dobrą sławę powoda;

4.  zasądzenie od pozwanego kwoty 40.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 6 marca 2023 r. do dnia zapłaty, tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za dokonane naruszenia dóbr osobistych powoda.

W uzasadnieniu powód wskazał, że pozwany złożył szereg wniosków o udostępnienie materiałów archiwalnych, tj. słuchowisk (...) Radia. Wnioski te były motywowane prywatnym przesłuchaniem tych materiałów. W związku z podejrzeniem bezprawnego udostępniania przez pozwanego utworów należących do powoda, pozwany odmówił wykonania kolejnych próśb pozwanego o udostępnienie materiałów. Wskutek tej odmowy, pozwany na prowadzonych przez siebie profilach na F. i na kanale Y. wielokrotnie publikował obraźliwe, wulgarne i prostackie wpisy obrażające powoda i pracowników powoda, w szczególności Dyrektor Archiwum (...) Radia – E. T.. Pomimo kierowanych przez powoda wezwań, pozwany nie usunął obraźliwych wpisów naruszających dobra osobiste powoda, ale opublikował kolejne. Publikowanie przez pozwanych zniesławiających wpisów dotyczących E. T.związane jest z pełnioną przez nią funkcją Dyrektor Archiwum (...) Radia. Pozwany w kierowanych do E. T. wpisach, w sposób przekraczający wszelkie standardy, zarzucał jej niekompetencję, złą wolę oraz niewykonywanie obowiązków służbowych. Działanie takie negatywnie wpływa na renomę powoda, gdyż sugeruje, że powód zatrudnia i toleruje pracowników niekompetentnych. Skutkiem zachowania pozwanego jest pogorszenie opinii o (...) wśród odbiorców wpisów pozwanego i narażają powoda na utratę zaufania, co z kolei może spowodować utratę słuchaczy i reklamodawców, a w konsekwencji doprowadzić do powstania szkody majątkowej.

Pozwany R. K. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości.

Pozwany wskazał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda jako osoby prawnej, bowiem wpisy pozwanego dotyczyły wyłącznie E. T., stanowiły krytykę jej działań i nie były skierowane przeciwko powodowi jako osobie prawnej. Pozwany zwrócił uwagę, że od ponad 25 lat pracuje nad dokumentacją bazy (...) Radia, a celem tych działań było skompletowanie informacji
o słuchowiskach powstałych w Teatrze (...) Radia. W związku z tym pozwany zwracał się do Archiwum (...) Radia o przygotowanie kwerend dotyczących słuchowisk. Współpraca przebiegała nienagannie do czasu, gdy o jego pracy dowiedziała się E. T., która odmówiła mu udostępniania materiałów. Wpisy pozwanego były wyłącznie odpowiedzią na działania E. T.. Forma i treść niektórych wpisów była niewłaściwa, ale nie była skierowana do powoda, lecz do E. T.. Wobec tego nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda i powód nie posiada legitymacji procesowej czynnej w niniejszej sprawie. Pozwany podniósł nadto, że treść żądnego przeproszenia nie spełnia kryteriów z art. 24 k.c., bowiem powód nie ma uprawnienia do żądania opublikowania przeproszenia E. T.. Pozwany zakwestionował żądanie zapłaty zadośćuczynienia co do zasady i co do wysokości, że z uwagi na charakter zadośćuczynienia zasądzenie takiego świadczenia na rzecz osoby prawnej jest kontrowersyjne i powinno być wyjątkiem, zaś kwota zadośćuczynienia żądana przez powoda jest bardzo wysoka w odniesieniu do standardów praktyki orzeczniczej
w sprawach o ochronę dóbr osobistych i niekorzystnej sytuacji finansowej pozwanego. Powód wskazał także, że niezasadne jest żądanie usunięcia wpisów oraz nakazanie mu powstrzymania się od dalszych naruszeń dóbr osobistych powoda, bowiem nie posiada obecnie żadnego z kont w mediach społecznościowych, wskazanych w pozwie, a E. T. nie jest pracownikiem (...) Radia, wobec czego powód nie ma podstaw ani zamiaru dokonywania na jej temat kolejnych wpisów.

W piśmie procesowym z 30 stycznia 2025 r. powód zmienił powództwo poprzez zmianę treści żądanego od pozwanego oświadczenia, wnosząc o nakazanie pozwanemu złożenia, w sposób wskazany w pozwie, oświadczenia o treści:

„PRZEPROSINY

Ja, R. K., niniejszym bardzo przepraszam spółkę (...) Radio S.A.
w likwidacji z siedzibą w W. za liczne, w tym wulgarne i prymitywne oraz obraźliwe wpisy opublikowane na prowadzonych przeze mnie kanałach i profilach
w mediach społecznościowych, naruszające dobra osobiste (...) Radia tj. jego renomę i dobrą sławę. Wyrażam głęboki żal i ubolewanie z powodu zaistniałej sytuacji i zobowiązuję się do powstrzymania w przyszłości od podejmowania jakichkolwiek działań mających na celu naruszenie dóbr osobistych spółki (...) Radio S.A.
w likwidacji.

R. K.”.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia 8 października 2025 r. powód po raz kolejny zmienił powództwo, w ten sposób że, dotychczasowe punktu 1 i 3 pozwu otrzymały nowe brzmienie, zaś punkt 2 pozwu (obejmujący żądanie usunięcia poszczególnych wpisów pozwanego) został usunięty. W związku z tym zmieniony pozew otrzymał brzmienie:

1.  Nakazanie pozwanemu złożenia oświadczenia o następującej treści:

„PRZEPROSINY

Ja, R. K., niniejszym bardzo przepraszam spółkę (...) S.A.
w likwidacji z siedzibą w (...) za liczne, w tym wulgarne i prymitywne oraz obraźliwe wpisy opublikowane na prowadzonych przeze mnie kanałach i profilach
w mediach społecznościowych, naruszające dobra osobiste (...) Radia tj. jego renomę i dobrą sławę. Wyrażam głęboki żal i ubolewanie z powodu zaistniałej sytuacji i zobowiązuję się do powstrzymania w przyszłości od podejmowania jakichkolwiek działań mających na celu naruszenie dóbr osobistych spółki (...) S.A.
w likwidacji.

R. K.”

Oświadczenie, o którym mowa powyżej powinno zostać opublikowane na koszt pozwanego i na następujących warunkach:

a)  w terminie 3 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku,

b)  na stronie głównej forum (...).pl, a w sytuacji gdy pozwany nie posiada uprawnień do publikacji wpisów na stronie głównej tego forum,
w zakładce (...) lub innej, w której pozwany umieszcza zwyczajowo swoje wpisy, oraz na prowadzonym przez pozwanego profilu
w portalu F.: „(...)”, a jeśli w dniu wykonania wyroku ten profil będzie nieaktywny/usunięty, na profilu w portalu F., który pozwany będzie prowadził w dniu wykonania wyroku,

c)  z obowiązkiem utrzymywania postu jako widoczny na w/w profilach przez nieprzerwany okres co najmniej 14 kolejnych dni,

d)  z zastrzeżeniem charakteru widoczności postu jako publiczny lub dostępny dla wszystkich,

e)  na jednorodnym, białym tle,

f)  czarną czcionką o rozmiarze nie mniejszym niż 12 pkt, z tym zastrzeżeniem, iż słowo „PRZEPROSINY” zamieszczone wytłuszczoną czcionką (bold) rozmiar
14 pkt, umieszczone w odrębnym wersie od reszty oświadczenia, wyjustowane do środka,

g)  z zastosowaniem widocznego odstępu pomiędzy wierszami,

h)  bez jakichkolwiek komentarzy, uzupełnień, czy odniesień się do jego treści
w bezpośrednim sąsiedztwie, jak również bez zastosowania jakichkolwiek zabiegów mających na celu umniejszenie znaczenia, rangi i powagi przeprosin;

2.  zobowiązanie pozwanego do powstrzymania się od dalszych naruszeń dóbr osobistych powoda tj. jego renomy i dobrej sławy, poprzez niepublikowanie na administrowanych przez pozwanego profilach na portalu F., w tym profilu (...) oraz na forum (...).pl oraz na jakichkolwiek innych portalach, jakichkolwiek wiadomości, tekstów, komentarzy lub informacji naruszających dobra osobiste tj. renomę i dobrą sławę powoda;

3.  zasądzenie od pozwanego kwoty 40.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 6 marca 2023 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za dokonane naruszenia dóbr osobistych powoda;

W piśmie procesowym z 22 października 2025 r. powód wskazał, że cofa pozew
w zakresie żądania o nakazanie pozwanemu usunięcia wpisów, sformułowanego w punkcie 2 pierwotnego pozwu, ze zrzeczeniem się roszczenia.

Postanowieniem z dnia 30 października 2025 r. Sąd umorzył postępowanie w części –
w zakresie żądania o nakazanie pozwanemu usunięcia wpisów, z uwagi na cofnięcie pozwu
w tej części.

Pozwany, odpowiadając na zmiany powództwa, w pismach procesowych z 23 września 2025 r. i z 13 listopada 2025 r. wniósł o oddalenie powództwa w całości. Powód podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację, w szczególności co do braku legitymacji czynnej powoda
oraz braku wykazania, że w stanie faktycznym sprawy doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Pozwany podniósł, że jego krytyka dotyczyła wyłącznie jakości pracy Archiwum pod kierownictwem E. T., w związku z zablokowaniem mu na skutek jej decyzji współpracy z Archiwum (...) Radia, ważnej dla ukończenia jego pracy dokumentującej dorobek artystów, twórców i repertuaru (...) Radia. Powyższą krytykę uważa za uzasadnioną, dotyczyła ona konkretnej osoby i jej zachowań jako kierowniczki Archiwum (...) Radia, nie zaś samej instytucji.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

(...) Radio S.A. z siedzibą w W. (dalej: (...), „powód”) jest publicznym nadawcą radiowym działającym na podstawie ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2022 r. poz. 1722 z późn. zm.). W związku z wieloletnią działalnością (...) Radio posiada w zbiorach Archiwum (...) Radia liczne materiały foniczne. Wśród nich znajduje się ponad trzydzieści tysięcy słuchowisk (...)Radia. Zbiory te, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 maja 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu gromadzenia, ewidencjonowania, kwalifikowania, klasyfikacji oraz udostępniania materiałów archiwalnych tworzących zasób jednostek publicznej radiofonii i telewizji (Dz. U. Nr 98, poz. 680) oraz wewnętrznymi aktami prawnymi (...) Radia, w postaci „Regulaminu udostępniania dokumentów fonicznych z Archiwum (...) Radia S.A.” oraz „Zasad udostępniania materiałów archiwalnych i zbiorów dokumentacji byłej Państwowej Jednostki Organizacyjnej (...) Radio i (...) użyczonych(...) Radiu S.A.”, mogą być udostępniane podmiotom zewnętrznym na podstawie umotywowanego wniosku składanego do (...) Radia ( fakty ustalone na podstawie art. 230 k.p.c. – podane przez powoda
w pozwie i niezakwestionowane przez pozwanego).

R. K. od 30 lat tworzy internetową bazę dokumentacyjną (...) Radia, w której umieszcza informacje o słuchowiskach powstałych w ramach (...) Radia ( przesłuchanie pozwanego R. K. – k. 431v.).

W związku z tworzenie wskazanej bazy, R. K. składał do (...) Radia szereg wniosków o udostępnienie materiałów archiwalnych w postaci słuchowisk (...) Radia, motywowanych prywatnym celem przesłuchania tych materiałów. Materiały były udostępniane pozwanemu w latach 2020-2022 na podstawie decyzji wydanych przez dyrektora Archiwum (...) Radia S.A. Łącznie w tym okresie (...) Radio udostępniło R. K. (...) materiałów dźwiękowych. Słuchowiska były udostępniane pozwanemu na dysku przenośnym i były zabezpieczone sygnałem dźwiękowym co 30 sekund (lista słuchowisk (...) S.A. udostępnionych powodowi – k. 223-242; oświadczenia o wyrażeniu zgody na udostępnienie materiałów – k. 68-222; wydruki korespondencji z poczty elektronicznej – k. 264-266; zeznania świadków: E. T. – k. 367-367v., J. M. – k. 367v.-368, J. K. – k. 368).

W dniu 22 kwietnia 2022 r. R. K. w korespondencji do K. W., będącej Zastępcą Kierownika Redakcji Informacji Multimedialnych Archiwum (...) Radia, zwrócił się o udostępnienie kolejnych (...) materiałów dźwiękowych
w postaci słuchowisk (...) Radia (wydruki korespondencji z poczty elektronicznej – k. 268).

Z uwagi na dużą ilość zamawianych przez pozwanego nagrań w ostatnich latach, pracownicy (...) Radia przeprowadzili badania, z których wynikało, że pozwany publikuje otrzymane słuchowiska (...) Radia na portalach internetowych, że zbiera w Internecie środki na bazę słuchowisk (...) Radia oraz że zwrócił się
o dofinansowanie tej bazy do Ministerstwa Kultury. Stwierdzono również, że na opublikowanych przez pozwanego słuchowiskach zostały zdjęte zabezpieczenia, które zostały założone przy przekazywaniu mu materiałów na dyskach. W związku z powyższym Dyrektor Archiwum (...) Radia E. T. pismem z 6 czerwca 2022 r. zwróciła się do R. K. o podanie celu udostępnienia wnioskowanych materiałów dźwiękowych wraz ze szczegółowym uzasadnieniem. Pozwany odpowiedział, że wykorzystuje materiały do użytku własnego (pismo Dyrektor Archiwum (...) Radia
z dnia 06.06.2022 – k. 270, zeznania świadków: E. T. – k. 367-367v. i O. U. (1) – k. 367v-368).

Kolejnym pismem z dnia 29 czerwca 2022 r. Dyrektor Archiwum (...)Radia E. T. w oparciu o § 33 ust. 3 rozporządzenia Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 maja 2006 r. poinformowała R. K.
o odmowie udostępnienia wnioskowanych materiałów dźwiękowych. Odmowa uzasadniona była wykorzystywaniem udostępnionych nagrań przez R. K. w celach zarobkowych, a nie na własny użytek. W piśmie wskazano, że w ocenie (...) Radia pozyskiwanie materiałów archiwalnych przez R. K. na potrzeby pracy nad projektem bazy (...) Radia nie stanowiło prywatnego celu przesłuchania udostępnionych materiałów z uwagi na biznesowy charakter założeń projektu (pismo Dyrektor Archiwum (...) Radia z dnia 29.06.2022 – k. 271).

R. K., po otrzymanej od Archiwum (...) Radia odmowie udostępnienia kolejnych materiałów archiwalnych, wystosował do Dyrektor Archiwum (...) Radia pisma dotyczące tej kwestii, w których wskazywał, że zamawiane przez niego materiały archiwalne służą do uzupełnienia tworzonej przez niego Bazy (...)Radia, w której znajduje się około 17.000 słuchowisk. W piśmie z dnia 19 sierpnia 2022 r. pozwany zwrócił się z prośbą o wyrażenie zgody na wykonanie kwerendy wskazanych materiałów dźwiękowych z Archiwum (...) Radia. W piśmie z dnia
8 września 2022 r. Dyrektor (...) Radia poinformowała o odmowie zrealizowania złożonych zleceń, z uwagi na niedostateczne uzasadnienie celu pozyskania znacznej części kwerend ze zbiorów Archiwum (...) Radia (pismo Dyrektor Archiwum (...) Radia z dnia 08.09.2022 – k. 280; wniosek pozwanego z dnia 19.08.2022 o udostępnienie kwerend – k. 279; pisma pozwanego z 04.07.2022 – k. 272-273; z 19.07.2022 – k. 274-276 i 277,
z 19.08.2022 – k. 278)

Po otrzymanej odmowie udostępnienia materiałów z Archiwum (...) Radia, R. K. rozpoczął publikowanie na swoich profilach w mediach społecznościowych wpisów dotyczących pracowników Archiwum (...) Radia,
w szczególności Dyrektor Archiwum (...) Radia E. T.. Pozwany publikował takie wpisy na profilach (...) oraz „(...)” na portalu F. oraz w serwisie (...) na profilu (...). Opublikowane wówczas wpisy w mediach społecznościowych zawierały m.in. następujące treści:

1)  „(...)” (F., profil (...), wpis z dnia
31 stycznia 2023 r. – k. 27);

2)  „(...)
(...)
A (...)” (F., profil (...) i „(...)”, wpis z dnia 4 października 2022 r. – k. 29, k. 43);

3)  „(...)
(...) (F., profil „(...)", wpis z dnia
8 października 2022 r. – k. 44);

4)  „(...)
(...) (komentarz administratora kanału (...) pod opublikowanym na tym kanale słuchowiskiem (...), odc.8 – k. 46).

Pozwany publikował również na portalu F. i kanale „(...)”
w serwisie (...) również inne, liczne wpisy w podobnym tonie do wyżej opisanych, uderzające w dyrektor Archiwum (...) Radia – E. T.. Wpisy te były komentowane przez innych użytkowników portali internetowych ( wydruki wpisów –
k. 27-53, zeznania świadków: E. T. – k. 367-367v., O. U. (1) –
k. 367v-368, C. F. – k. 368v.).

W związku z powyższymi wpisami R. K., (...) Radio S.A. pismem z 28 października 2022 r. wezwało pozwanego do niezwłocznego usunięcia wszelkich wypowiedzi i treści naruszających dobra osobiste (...) Radia S.A. oraz Dyrektor Archiwum (...) Radia – E. T.. W wezwaniu wskazano, że treść zacytowanych w wezwaniu wpisów, w sposób wulgarny i obcesowy obraża panią E. T., będącą Dyrektorem Archiwum (...) Radia, narażają (...) Radio na utratę wiarygodności i zaufania, niezbędnego do prawidłowego wykonywania działalności, co stanowi naruszenie dóbr osobistych. Wezwaniem zostały objęte w szczególności następujące, zacytowane tam wpisy pozwanego:

1)  „(...)” (F., profil (...), wpis z dnia 08.10.2022 r. – k. 34);

2)  „(...)” (F., profil (...), wpis z dnia 07.10.2022 r. – k. 28);

3)  „(...)” (F., profil (...) i „(...)”, wpisy z dnia 06.10.2022 r. – k. 32, k. 33);

4)  „(...)
(...)” (F., profil „(...) ” wpis z dnia 1 września 2022 r. – k. 31);

5)  „(...)” (Y., profil (...)).

6)  „(...);)” (Y., profil (...)).

(wezwanie do zaprzestania naruszania dóbr osobistych z 28.10.2022 – k. 57-59, potwierdzenie nadania przesyłki pocztowej – k. 60).

R. K. w odpowiedzi na wezwanie do zaprzestania naruszania dóbr osobistych z dnia 28 października 2022 r. usunął część wyżej wskazanych wpisów ( fakt ustalony na podstawie art. 230 k.p.c. – podany przez powoda w pozwie i niezakwestionowany przez pozwanego). Po pewnym czasie R. K. zaczął ponownie publikować wpisy na temat Dyrektor Archiwum (...) Radia (wpis na portalu F. z 31.01.2023 r. –
k. 27; wpis na portalu F. z 11.02.2023 r. – k. 36; wpis na portalu F.
z 06.12.2022 r. – k. 39; wpis na portalu F. z 25.12.2022 r. – k. 40).

R. K. przesłał za pośrednictwem poczty elektronicznej do Dyrektor Archiwum (...) Radia S.A. – E. T. następujące wiadomości:

1)  W dniu 25 stycznia 2023 r. pt. „(...)”, o treści: „Z jakiego powodu mi jeszcze nie odpowiedziano na oficjalne pismo?”

2)  W dniu 31 stycznia 2023 r. pt. „(...)”, o treści:
„(...).”

(wydruk wiadomości z dnia 25.01.2023 – k. 55 i z dnia 31.01.2023 – k. 54).

W dniu 21 lutego 2023 r. (...) Radio S.A. skierowało do R. K. kolejne pismo – „Ostateczne przedsądowe wezwanie do zaprzestania naruszania dóbr osobistych i usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych oraz wezwanie do zapłaty”,
w którym wezwało pozwanego do usunięcia wszelkich wypowiedzi i treści naruszających dobra osobiste (...) Radia S.A. oraz Dyrektor Archiwum (...) Radia S.A. – E. T., w szczególności zacytowanych w piśmie, a zamieszczonych na prowadzonych przez powoda kontach na portalu społecznościowym F. (konto (...) i „(...)”) oraz Y. (konto (...)), do zaniechania dalszych naruszeń, do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych poprzez opublikowania przeprosin na prowadzonych przez R. K. kontach na portalach społecznościowych oraz zapłaty kwoty 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych (...) Radia, w terminie 7 dni od doręczenia pisma (ostateczne przedsądowe wezwanie do zaprzestania naruszania dóbr osobistych z dnia 21.02.2023 r. wraz z pełnomocnictwem – k. 61-66, potwierdzenie nadania przesyłki pocztowej – k. 67).

Pomimo powyższych wezwań, R. K. nie zaprzestał zamieszczania
w mediach społecznościowych wpisów dotyczących E. T., bowiem:

-

w dniu 5 marca 2023 r. opublikował na swoim koncie „(...)” na portalu F. wpis o treści: „(...)”;

-

w dniu 9 marca 2023 r. opublikował na swoim koncie (...) na portalu F. wpis o treści: „(...)”;

-

w serwisie (...): „(...)” opublikował szeroki wpis dotyczący skierowanego wezwania, w którym wskazał m.in., że: „(...)” i „(...)”

(wpis na portalu F. z dnia 05.03.2023 r. – k. 41; wpis na portalu F. z dnia 09.03.2023 r. – k. 35; komentarz na profilu „(...)” w serwisie (...) – k. 49)

Ponadto pozwany opublikował wpisy:

-

na profilu (...) na portalu F. w dniu 10 września 2025 r.,
o treści: „(...).”;

-

na profilu (...) na portalu F. w dniu 12 września 2025 r.,
o treści: „(...).”;

-

na profilu (...) na portalu F. w dniu 13 września 2025 r.,
o treści: „(...)
(...)”;

-

na forum (...).pl w dniu 25 czerwca 2025 r. komentarz dotyczący ukończenia 80 lat przez aktora V. I., w którym znalazł się fragment: „(...)
(...)
(...)”.

( wydruki w/w wpisów na portalu F. – k. 385-387; wydruk w/w komentarza na portalu (...).pl – k. 388-389).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dowodów.

Sąd uznał za wiarygodne obiektywne dowody z wymienionych dokumentów, jako że nie były kwestionowane przez żadną ze stron i nie budziły one wątpliwości co do ich autentyczności.

Sąd dał w całości wiarę zeznaniom świadków E. T., O. U. (1), O. A. oraz C. F., którzy przekazali informacje dotyczące składania przez pozwanego wniosków o udostępnianie materiałów z Archiwum (...) Radia, wykorzystywania przez pozwanego tych materiałów niezgodnie z celem ich udostępnienia, odmowy dalszego udostępniania pozwanemu materiałów archiwalnych oraz publikowania przez pozwanego w mediach społecznościowych wpisów dotyczących Dyrektora Archiwum (...) Radia – E. T.. Zeznania wszystkich świadków korespondowały wzajemnie ze sobą i pozostawała w zgodzie z dowodami
z dokumentów, składają się na spójną i logiczną całość.

Nie budziły wątpliwości zeznania pozwanego R. K., w których przedstawił on przyczyny wnioskowania o udostępnienie materiałów z Archiwum (...) Radia, na odmowę ich dalszego udostępniania Dyrektor Archiwum (...) Radia S.A. i na zamieszczanie niego krytycznych wpisów w mediach społecznościowych pod adresem Dyrektor Archiwum (...) Radia. Zeznania pozwanego pozostawały w zgodzie
z dokumentami i zeznaniami świadków, wobec czego nie było podstaw do ich kwestionowania.

Sąd zważył, co następuje:

Zasada ochrony dóbr osobistych wyrażona została w art. 23 k.c., w myśl którego dobra osobiste człowieka, pozostają pod ochroną prawa cywilnego, niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Katalog chronionych dóbr osobistych wymieniony w art. 23 k.c. ma przy tym jedynie charakter przykładowy, na co wskazuje sformułowanie
„w szczególności”, nie jest to więc katalog wyczerpujący. W tym katalogu wymienione zostały wyraźnie zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w Kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Przepis art. 24 § 1 k.c. formułuje domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych, zatem to na osobie, która dopuściła się naruszenia dobra osobistego ciąży obowiązek wykazania, że jej działanie nie było bezprawne. W myśl art. 448 zd. 1 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.

Zgodnie z art. 43 k.c. przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych. Osobie prawnej, której dobra osobiste zostały naruszone, przysługują środki ochrony niemajątkowej z art. 24 k.c. oraz majątkowej z art. 448 k.c. Na podstawie art. 24 k.c. osoba prawna żądać może zaniechania działania naruszającego jej dobra osobiste oraz podjęcia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia (np. złożenia oświadczenia odpowiedniej treści). Na podstawie art. 448 k.c. osoba prawna żądać może zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę lub zapłaty odpowiedniej sumy na cel społeczny ( tak SN w orz.: z 15.12.1975 r., I CR 887/75; z 24.09.2008 r. II CSK 126/08;
z 09.11.2017 r., III CZP 43/17).

Na dobre imię (cześć osoby fizycznej) składa się aspekt wewnętrzny nazywany godnością osobistą – obejmującą wyobrażenie człowieka o własnej wartości oraz oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi, oraz zewnętrzny, obejmujący dobrą sławę (dobrą opinię) innych ludzi czy też szacunek, którym obdarza daną osobę otoczenie. Naruszenie czci zewnętrznej ma miejsce w przypadku przypisania innej osobie postępowania lub właściwości, które mogą wpłynąć negatywnie na ocenę tej osoby przez innych. Z naruszeniem czci zewnętrznej (zniesławieniem) mamy do czynienia w przypadku, gdy wypowiedź naruszająca cześć dotrze do innych osób (przynajmniej jednej) niż tylko osoba zniesławiana ( tak też SN
w wyr. z 08.5.2014 r., V CSK 361/13). Znieważenie (naruszenie czci wewnętrznej) ma miejsce przede wszystkim w przypadku, gdy znieważenie dokonane zostało w obecności osoby, której wypowiedź dotyczy, ale także w sytuacji, gdy wypowiedź zniesławiająca miała miejsce
w okolicznościach wskazujących, że zniesławiający powinien liczyć się z możliwością, iż treść tej wypowiedzi dotrze do osoby, której dotyczy. Ochrona czci (dobrego imienia) obejmuje przy tym wszystkie dziedziny życia – życie osobiste, zawodowe i społeczne. Naruszeniem czci może być zniesławiająca wypowiedź dotycząca zarówno życia rodzinnego, jak i aktywności zawodowej lub gospodarczej.

Dobre imię (dobra sława, renoma) przysługuje również osobom prawnym. Nie ma znaczenia zakres i przedmiot działalności osoby prawnej, jej rozpoznawalność na rynku, długość istnienia itd. Naruszenie dobrego imienia osoby prawnej może polegać bądź na rozpowszechnianiu zarzutów określonej treści, bądź na ujemnej ocenie jej działalności. Dobre imię osoby prawnej naruszają wypowiedzi, które obiektywnie oceniając, przypisują tej osobie prawnej niewłaściwe postępowanie mogące spowodować utratę do niej zaufania potrzebnego do prawidłowego jej funkcjonowania w zakresie swych zadań. Elementem dobrego imienia osoby prawnej jest renoma tej osoby lub prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa (zakładu), tzn. ogół pozytywnych wyobrażeń i ocen o działalności osoby prawnej, bądź produktach lub usługach prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa.

Negatywne wypowiedzi na temat osób fizycznych – wchodzących w skład organów osoby prawnej lub pracowników tej osoby prawnej mogą prowadzić do naruszenie reputacji samej osoby prawnej. Zarzuty odnoszące się do sposobu działania organów każdej osoby prawnej, jak i jej pracowników mają znaczenie dla renomy i dobrego imienia samej osoby prawnej. Jeżeli więc nawet tylko wobec pracowników osoby prawnej sugeruje się występowanie określonych, wysoce negatywnych zachowań, to tym samym podważa się autorytet samej osoby prawnej i naraża ją na utratę zaufania potrzebnego do prowadzonej przez nią działalności. Innymi słowy, negatywne sformułowania w odniesieniu tylko do zachowań osób będących jedynie pracownikami osoby prawnej (np. urzędnikami samorządowymi) mogą prowadzić do naruszenia dobrego imienia (reputacji) samej osoby prawnej, bo sugerują takie jej funkcjonowanie, które podważa zaufanie do niej, niezbędne do prawidłowego wykonywania zadań przez tę osobę prawną ( zob. orz. SN z 28.04.2016 r.,
V CSK 486/15; z 10.11.2005 r., V CK 314/05; z 09.05.2002 r., II CKN 642/00).

Naruszenia dobra osobistego jako prawa podmiotowego osoby fizycznej lub osoby prawnej dopuszcza się każdy, kto w takie dobro chronione konkretną normą prawną lub zasadami współżycia społecznego godzi w sposób bezprawny. Obowiązkiem każdego jest powstrzymanie się od działań naruszających cudze dobra osobiste, czemu towarzyszy uprawnienie pokrzywdzonego do żądania zaniechania tych naruszeń względnie usunięcie ich skutków. W konsekwencji na pokrzywdzonym ciąży jedynie obowiązek wykazania, że jego dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, natomiast sprawca, dążąc do uwolnienia się od odpowiedzialności, powinien udowodnić, że jego działanie nie miało cech bezprawności. Brak bezprawności działania nie oznacza wprawdzie braku zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego, niemniej jednak wyłącza odpowiedzialność tego, kto wykazał, że nie działał bezprawnie.

Przenosząc powyższe założenia na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba
w pierwszym rzędzie, że inkryminowane, przytoczone przez powoda w pozwie
(i w wezwaniach przedsądowych kierowanych do pozwanego) wpisy pozwanego na portalach internetowych F. i Y., szczegółowo wcześniej opisane, dotyczyły E. T., która w okresie publikowania wpisów pełniła w (...) funkcję dyrektora Archiwum (...) Radia. Wpisy te zawierają treści wysoce obraźliwe, nawet wulgarne, godzące bezpośrednio w cześć (dobre imię) E. T., skoro znalazły się w niej takie określenia w stosunku do wymienionej osoby jak: „(...)”, „(...)”, „(...)”, „(...)”, „(...)”, ale także: „(...)”, „(...)”. Wpisy te, choć stanowiące personalny atak na osobę E. T., to jednak odnoszą się do zajmowanego przez nią stanowiska Dyrektora Archiwum (...) Radia, na co wskazują pojawiające się we wpisach odniesienia do takiej funkcji pełnionej przez wymienianą w nich osobę.
W konsekwencji wpisy pozwanego, podważające kwalifikacje moralne czy merytoryczne pracownika wysokiego szczebla (...) Radia S.A., kierującego wyodrębnioną komórką organizacyjną tej osoby prawnej, stawiały również (...) Radio S.A., jako osobę prawną,
w złym świetle, prowadziły do podważenia reputacji spółki oraz prowadzić mogły do utraty zaufania potrzebnego w prowadzonej przez nią działalności. Treści publikowane przez pozwanego – niezależnie od jego intencji – skutkowały zatem (pośrednio) naruszeniem dóbr osobistych (...) Radia S.A.

Dla oceny żądań dochodzonych pozwem niezbędne było następnie ustalenie, czy inkryminowane, wskazane wypowiedzi pozwanego, zawierające treści naruszające dobra osobiste powodowej spółki, stanowiły działania bezprawne. W orzecznictwie wskazuje się, że bezprawność naruszenia dobrego imienia (czci, dobrej sławy, renomy) wyłączyć może jedynie podawanie informacji prawdziwych, o ile sprawca działał w obronie uzasadnionego interesu. Jeśli podawał wiadomości fałszywe lub jeśli brak jest uzasadnionego interesu, to naruszenie dób osobistych jest bezprawne. W ramach tzw. wypowiedzi wartościujących (ocennych) uzasadniony interes społeczny realizuje się w tzw. rzeczowej krytyce. Krytyka nie może być napastliwa, podyktowana względami osobistej animozji i nie może zmierzać do zniszczenia lub ośmieszenia przeciwnika. Swoboda wypowiedzi nie usprawiedliwia naruszenia dóbr osobistych przez przekazywanie informacji niezgodnych z rzeczywistością czy też bezpodstawnie krzywdzących ocen, nawet gdyby istniał spór pomiędzy podmiotem wypowiadającym się i wymienianym przez niego ( vide orz. SN z 03.12.2010 r., I CSK 95/10, orz. Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 08.03.2017 r., I ACa 1053/16). Należało więc rozstrzygnąć, czy zawarte w wypowiedziach pozwanej treści dotyczące dyrektora Archiwum (...) Radia były bezpodstawne i krzywdzące, czy też znajdowały uzasadnienie na gruncie obiektywnych okoliczności faktycznych. Przy ustalaniu, czy zachodzą okoliczności wyłączające bezprawność chodzi o kontratyp ujmowany jako działanie w obronie uzasadnionego interesu. Swoboda wyrażania poglądów i ocen, która najczęściej konkuruje
z prawem do ochrony czci, może prowadzić do wniosku, że działania osoby korzystającej
z wolności słowa, nieprzekraczające jej granic, są dozwolone, a w konsekwencji naruszenie dobrego imienia nie jest bezprawne.

Przepis art. 54 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje wolność wypowiedzi, co obejmuje wolność wyrażania swoich poglądów, wolność pozyskiwania informacji oraz ich rozpowszechniania. Wolność wypowiedzi jest chroniona także przez art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. oraz art. 19 ust. 1 i 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Wolność wyrażania opinii nie ma jednak charakteru absolutnego. Granicę w korzystaniu
z niej – zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji, art. 10 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 19 ust. 3 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych – stanowi m.in. ochrona dobrego imienia i praw (wolności) innych osób. Według art. 47 Konstytucji, cześć i dobre imię każdej osoby, podlegają ochronie, którą na poziomie ustawy gwarantują normy zawarte m.in. w art. 23 i art. 24 k.c.
W przypadku styku prawa do swobodnej wypowiedzi publicznej i prawa do ochrony czci
i dobrego imienia należy przyjąć, iż ranga i poziom ochrony tych praw jest jednakowy
i żadne z nich nie ma charakteru absolutnego. Nie sposób przyjąć, jakoby społeczeństwo miało odnieść korzyść z wolności słowa rozumianej jako aprobata dla rozpowszechniania informacji nieprawdziwych, czy interpretacji zniekształcających rzeczywistość, w sposób pozbawiony jakiegokolwiek faktycznego uzasadnienia, nie pozwalający odróżnić wypowiedzi dotyczącej faktów od oceny sformułowanej przez autora lub przytaczania swoich poglądów jako niepodważalnych faktów (orz. SN z 29.11.2016 r., I CSK 715/15).

W aspekcie naruszenia dobrego imienia wyróżnia się przypadki, gdy ma miejsce formułowanie ocen, opinii poprzez podanie określonych twierdzeń faktycznych albo poprzez wypowiedzi krytyczne. Rozpowszechnianie stwierdzeń co do faktów jest w zasadzie dozwolone, o ile są one zgodne z prawdą. Poszukując odniesienia dla ustalenia, czy doszło do naruszenia czci poprzez rozpowszechnianie opinii, wskazuje się z jednej strony na ich bezpodstawność rozumianą jako brak argumentów uzasadniających wyrażoną ocenę, z drugiej zaś na obrażającą formę wypowiedzi. Należy zatem przyjąć co do zasady, że opinie i sądy krytyczne mieszczą się w ramach chronionego prawem uprawnienia do wyrażenia ujemnej oceny. Opinie, czyli wypowiedzi wartościujące, stanowią wyraz subiektywnego punktu widzenia ich autora i mieszczą się w granicach dopuszczalnej krytyki, nawet jeżeli opinia czy ocena jest niesprawiedliwa. Dla oceny, czy wypowiedź krytyczna mieści się w granicach chronionych zasadą wolności wypowiedzi konieczne jest zatem zakwalifikowanie jej jako wypowiedzi o faktach lub wypowiedzi ocennej (sądu wartościującego). W praktyce rzadko dana wypowiedź przybiera jednoznaczną postać. Najczęściej występują w niej zarówno elementy faktyczne i ocenne, a stopień ich natężenia oraz proporcje w jakich występują stanowią podstawę do przyjęcia określonego charakteru wypowiedzi. W takich wypadkach należy zbadać, czy w wypowiedzi można wyodrębnić elementy poddające się testowi według kryterium prawda/fałsz, po czym konsekwentnie test taki przeprowadzić.

Wobec powyższego przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy należało mieć na uwadze, jaki charakter miały inkryminowane wypowiedzi pozwanego dotyczące pracownika powodowej spółki, we wpisach opublikowanych na portalach internetowych, odwołując się do pełnego kontekstu wypowiedzi i okoliczności towarzyszących. Gdyby wypowiedzi pozwanego miały jedynie charakter wypowiedzi wartościujących i nie zawierały sformułowań obraźliwych, wówczas powód nie mógłby skorzystać z ochrony dóbr osobistych, chyba że sądy wartościujące odbiegałyby od okoliczności faktycznych, które pozwoliły na sformułowanie takich ocen. Zaznaczyć należy, iż analiza danej wypowiedzi następuje zawsze w konkretnym kontekście, w jakim została rozpowszechniona. Informacja – to powiadomienie o czymś, zakomunikowanie czegoś, wiadomość, zawierające opis rzeczywistości, twierdzenia co do faktów, które dają się weryfikować według kryteriów prawdy i fałszu oraz mogą być przedmiotem dowodzenia. Natomiast opinia stanowi wypowiedź zawierającą poglądy, oceny, które wartościują stan rzeczy, ale nie opisują go, będąc jedynie interpretacją rzeczywistości. Sąd wartościujący nie podlega udowodnieniu, można natomiast wymagać, by wyrażona ocena, oparta na faktach i okolicznościach stanowiących przesłanki jej ferowania, posiadała dostateczną podstawę faktyczną, gdyż bez niej dojdzie do nadużycia wolności słowa i falsyfikacji rzeczywistości (tak SN w orz.
z 18.01.2010 r., IV CSK 270/12).

Przenosząc powyższe założenia na grunt niniejszej sprawy wskazać należy przede wszystkim, że wypowiedzi pozwanego, identyfikowane przez powoda jako naruszające jego dobre imię (renomę) – choć formułowane przez pozwanego na kanwie odmowy dalszego udostępniania mu materiałów archiwalnych (...) Radia – nie zawierały twierdzenia o faktach, bowiem pozwany nie podawała w nich informacji, które dają się zweryfikować w kategorii prawdy lub fałszu, ale w istocie formułował w nich obelgi pod adresem dyrektora Archiwum (...) Radia. Tego rodzaju wypowiedzi nie stanowiły żadnej rzeczowej, umotywowanej krytyki określonego postępowania pracownika (...) Radia S.A., ale zawierały wyłącznie wysoce obraźliwe sformułowania, mające na celu uderzyć w cześć człowieka. Niezadowolenie pozwanego z podjętej decyzji odmownej
co do udostępnienia mu kolejnych materiałów archiwalnych, w żadnym razie nie usprawiedliwia publikowania tego rodzaju treści w Internecie. Wpisy takie nie wnoszą bowiem żadnych pozytywnych wartości do debaty publicznej, która by dotyczyła jakiejś ważnej społecznie sprawy, a prowadzą tylko do prymitywizowania dyskusji, obniżania jej standardów, skoro nakierowane są jedynie na dyskredytację drugiej osoby, poprzez niewyrafinowanie, wulgarne wyzwiska, insynuacje czy pomówienia.

W konsekwencji opisane wypowiedzi pozwanego w jego wpisach na portalach F. oraz Y., naruszające dobra osobiste powodowej spółki, należy uznać za bezprawne. Jak już wskazano, takie wpisy pozwanego stawiają powodową spółkę w złym świetle, gdyż poprzez swój wydźwięk poważają kwalifikacje moralne czy intelektualne pracownika wysokiego szczebla tej spółki. Formułowanie zarzutów czy ocen nie posiadających uzasadnionych podstaw faktycznych, mających na celu wyłącznie zdyskredytowanie innej osoby, nie korzysta z ochrony prawnej w ramach wolności słowa. Dlatego Sąd uznał, że w związku ze wskazanymi wyżej wpisami pozwanego, powodowi przysługuje ochrona z tytułu naruszenia dóbr osobistych, przewidziana w art. 24 k.c. w zw.
z art. 43 k.c.

Przepisy art. 24 k.c. i art. 448 k.c. w zw. z art. 43 k.c., w celu usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, przyznają poszkodowanemu uprawnienia do domagania się usunięcia treści naruszających dobra osobiste, do złożenia oświadczenia odpowiedniej treści
i w odpowiedniej formie, zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

W świetle przytoczonych okoliczności, za uzasadnione należało uznać żądanie powoda o nakazanie pozwanemu, w celu usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych spółki, opublikowania na forum (...).pl (gdzie ukazywały się ostatnie wpisy pozwanego na temat pracowników Archiwum (...) Radia), a w sytuacji, gdy pozwany nie posiada uprawnień do publikacji wpisów na stronie tego forum – w zakładce (...), oraz na prowadzonym profilu pozwanego w serwisie społecznościowym F. odpowiedniego oświadczenia, w którym pozwany przeprasza spółkę za wpisy na prowadzonych przez niego kanałach i profilach w mediach społecznościowych naruszające dobra osobiste (...) Radia. Osoby czytające wpisy pozwanego na portalach internetowych, które zapoznały się z inkryminowanymi wpisami, po przeczytaniu treści oświadczenia powinny nabrać przekonania, że wcześniejsze wpisy pozwanego dotyczące dyrektora Archiwum (...) Radia zawierały treści godzące bezprawnie w dobra osobiste (...) Radia. Tym samym zamieszczenie oświadczenia na wskazanych portalach i ich utrzymywanie przez okres co najmniej kolejnych 14 dni doprowadzi do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powodowej spółki, w sposób najbardziej adekwatny do sposobu ich wcześniejszego naruszenia.

Sąd może wprowadzić zmiany do treści oświadczenia dochodzonego w sprawie
o ochronę dóbr osobistych, jednak taka ingerencja może zasadniczo polegać tylko na zmianach, które prowadzą albo do doprecyzowania treści oświadczenia, albo do usunięcia
z niego elementów zbędnych, nadmiernych lub odnoszących się do niewykazanego naruszenia. Takie zmiany mają charakter jedynie precyzujący i nie stanowią ingerencji w merytoryczną warstwę oświadczenia, tak by zmieniały jego zasadniczą, żądaną treść. Sąd może doprecyzować oświadczenie, tak by stanowiło środek usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego, adekwatny do zakresu i stopnia tego naruszenia (podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 12.05.2022 r., I ACa 1050/21).

Żądane przez powoda oświadczenie wymagało pewnej modyfikacji. Treść oświadczenia, którego złożenia domagał się powód, w części obejmującej żądanie oświadczenia, że jego wpisy były „wulgarne i prymitywne oraz obraźliwe”. Ten fragment żądanego oświadczenia zmierza do dokonania przez samego pozwanego kwalifikacji charakteru swoich wpisów naruszających dobra osobiste powoda. Podobnie należy potraktować żądanie umieszczenia w oświadczeniu fragmentu, w którym pozwany wyraża „głęboki żal”, co ma odnosić się do wartościowania uczuć towarzyszących składającemu oświadczenie. Dokonywanie przez pozwanego tego rodzaju subiektywnej oceny swoich wpisów, jak i deklarowanie uczuć towarzyszących składaniu oświadczenia nie jest potrzebne do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powodowej spółki. Oświadczenie powinno posługiwać się sformułowaniami obiektywnymi i neutralnymi, a treść żądanego oświadczenia nie może zmierzać, poprzez użyte w nim sformułowania czy zwroty, do dokuczenia osobie zobowiązanej do jego złożenia. Celowi regulacji art. 24 § 1 k.c. odpowiada zatem treść oświadczenia bez wskazanych wyżej fragmentów, co jest w pełni wystarczające do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda. Niezasadne było też żądanie, aby czcionka oświadczenia miał rozmiar nie mniejszy niż 12 punktów i by słowo „przeprosiny” było napisane „wytłuszczoną” czcionką (bold) o rozmiarze 14 punktów, wyjustowane do środka,
z zastosowaniem widocznego odstępu pomiędzy wierszami. Zwrócić trzeba uwagę, że dokonywanie modyfikacji czcionki i odstępów między wierszami dla wpisów czy komentarzy na portalach internetowych nie zawsze jest dopuszczalne a więc dokonanie żądanych przez pozwanego zabiegów co do wyglądu czcionki mogłoby być utrudnione lub niemożliwe.
W opublikowanym oświadczeniu pozwany winien zatem zastosować czarną czcionkę
o rozmiarze i wyglądzie typowym dla portalu, na którym zostanie opublikowane oświadczenie, z tym zastrzeżeniem, że słowo „przeprosiny” zostanie umieszczone na
w odrębnym wersie od reszty oświadczenia. Z tych przyczyn Sąd dokonał odpowiednich modyfikacji w zakresie treści i formy nakazanego pozwanemu oświadczenia.

W ocenie Sądu, nie zasługiwało na uwzględnienie żądanie o zobowiązanie pozwanego do powstrzymania się od dalszych naruszeń dóbr osobistych powoda poprzez niepublikowanie na portalach internetowych jakichkolwiek wiadomości, tekstów, komentarzy lub informacji naruszających dobra osobiste (renomę i dobrą sławę) powoda. Nie można zakazać w ogólności rozpowszechniania jakichkolwiek informacji czy opinii naruszających cudze dobra osobiste, lecz należało sprecyzować, jakie konkretne informacje czy opinie bezprawnie godzą w dobra osobiste i związku z tym nie mogą być rozpowszechniane. Ogólny zakaz publikowania „jakichkolwiek wiadomości, tekstów, komentarzy lub informacji” byłyby zbyt daleko idący i stanowiłby nieuzasadnione ograniczenie wolności słowa. Uwzględnienie w całości tak sformułowanego żądania oznaczałoby w zasadzie wprowadzenie wobec pozwanego cenzury i ograniczenie wolności jego wypowiedzi. Podkreślić tu trzeba, że przepis art. 54 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje wolność wypowiedzi, co obejmuje wolność wyrażania swoich poglądów, wolność pozyskiwania informacji oraz ich rozpowszechniania. Należy przyjąć co do zasady, że opinie i sądy krytyczne mieszczą się
w ramach chronionego prawem uprawnienia do wyrażenia ujemnej oceny. Nie każda wypowiedź krytyczna o innej osobie, nawet jeśli obiektywnie godzi w jej dobre imię (renomę), jest bezprawna. Jeśli wypowiedź taka spełnia określone standardy, wcześniej opisane, to mieści się w ramach porządku prawnego i nie rodzi odpowiedzialności z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Dlatego tak dalece idące ograniczenia wolności wypowiedzi, jak domagał się powód, należy dopuścić jedynie wyjątkowo, w sytuacjach szczególnie drastycznego naruszania dóbr osobistych, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca.
Z tych względów nie było podstaw do zakazywania pozwanemu publikowania na portalach internetowych jakichkolwiek wiadomości, tekstów, komentarzy lub informacji naruszających dobra osobiste powoda, a w konsekwencji do uwzględnienia żądania sformułowanego
w sposób wyżej wskazany .

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy Sąd ocenił jako niezasadne żądanie powodowej spółki o zasądzenie od pozwanego zadośćuczynienia pieniężnego. W tym przedmiocie zwrócić trzeba uwagę, że inkryminowane wpisy dotyczyły personalnie E. T.. Choć ze względu na pełnioną przez nią funkcję dyrektora Archiwum (...) Radia, zawarte we wpisach treści naruszały też renomę (...) Radia S.A., jako osoby prawnej, to jednak naruszenie to miało charakter pośredni, a bezpośrednią krzywdę pozwany wyrządzał osobie fizycznej, której wpisy bezpośrednio dotyczyły. W tej sytuacji Sąd uznał, że nie było potrzeby penalizowania zachowania pozwanego w stosunku do (...) Radia S.A. poprzez zasądzanie od niego zadośćuczynienia na rzecz powodowej spółki,
a wystarczającą satysfakcję dla spółki stanowić będzie oświadczenie, do opublikowanie którego został zobowiązany pozwany. Odmienna ocena miałaby zapewne miejsce, gdyby zadośćuczynienia za krzywdę z tytułu naruszenia dóbr osobistych dochodziła osoba bezpośrednio zaatakowana przez powoda w jego wpisach, co jednak nie miało miejsca
w rozpatrywanej sprawie.

Mimo że zawarte w pierwotnym pozwie żądanie nakazania pozwanemu usunięcia
z administrowanych przez niego profili na portalu F. i na portalu Y. wszystkich wpisów i komentarzy naruszających dobra osobiste powoda zostało cofnięte przez powoda
(w wyniku likwidacji przez powoda tych profili, a w konsekwencji i usunięcia wpisów), to dla porządku wskazać trzeba, że żądanie takie było niezasadne. Po pierwsze, w orzecznictwie sądów krajowych jak i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przeważa stanowisko, że nakaz usunięcia treści uprzednio opublikowanych (z wyjątkiem tych szczególnie drastycznych) pozostaje zasadniczo w kolizji z istotą swobody wypowiedzi, zarówno na gruncie art. 54 Konstytucji RP, jak i art. 10 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Archiwa internetowe pełnią bowiem ważną rolę
w zapewnieniu społeczeństwu dostępu do informacji, służą interesowi publicznemu
i podlegają gwarancjom wynikającym z ochrony swobody wypowiedzi. Nie jest zasadniczo dopuszczalne na gruncie art. 10 Konwencji modyfikowanie i usuwanie ex post treści zawartych w archiwach internetowych, a więc uprzednio już dostępnych opinii publicznej
i będących przedmiotem debaty. Nie jest bowiem rolą sądów pisanie historii na nowo poprzez nakazywanie usunięcia ze sfery publicznej wszelkich śladów publikacji, co do których stwierdzono, że naruszają prawa innych osób. Za środek odpowiedni w celu ochrony dóbr osobistych jednostki naruszonej na skutek publikacji zamieszczonej w Internecie, a zarazem proporcjonalny w świetle art. 10 Konwencji, uznaje się nakaz opublikowania obok zamieszczonego w Internecie wpisu odpowiedniego zastrzeżenia, które może przybrać również postać informacji o sądowym rozstrzygnięciu, uznającym konkretne treści za bezprawne naruszenie dóbr osobistych danej osoby ( zob. wyrok ETPCz z 16.07.2013 r.
w sprawie R. i F. przeciwko P., nr (...); wyrok SN
z 22.02.2107 r., IV CSK 186/16; wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z 13.12.2019 r.,
I ACa 704/18).

Mając to wszystko na uwadze, Sąd na podstawie powołanych przepisów w punkcie I sentencji wyroku nakazał pozwanemu złożenie oświadczenie o treści i w formie tam wskazanej, zaś w punkcie II sentencji wyroku oddalił powództwo w pozostałej części.

Orzekając o kosztach postępowania w punkcie III sentencji wyroku, Sąd stosunkowo je rozdzielił pomiędzy stronami, stosownie do zasady z art. 100 zd. 1 k.p.c. Pozwanego należy traktować jako przegrywającego sprawę w 1/3 części w zakresie roszczeń niemajątkowych, które okazały się zasadne co do jednego z trzech żądań (o nakazanie publikacji oświadczenia). Zatem pozwany jest zobowiązany zwrócić powodowi koszty postępowania związane z roszczeniami majątkowymi, w 1/3 ich części. Koszty te po stronie powoda wynoszą łącznie 1.337, na którą składają się opłata sądowa od pozwu w zakresie roszczeń niemajątkowych w wysokości 600 zł, uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego w wysokości 17 zł i wynagrodzenie pełnomocnika procesowego powódki w stawce 720 zł, ustalonej na podstawie § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 215). Wobec tego należało zasądzić tytułem zwrotu kosztów postępowania od pozwanego na rzecz powoda kwotę 445,67 zł (1/3
z 1.337 zł).