Postanowienie SN z 22 maja 2013, sygn. IV KO 30/13
Najważniejsze informacje
W skrócie
Przedmiot
wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu / art. 37 k.p.k.
Typ sprawy
sprawa karna
Etap
postanowienie procesowe - wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi
Tematy
prawo karne
Role w sprawie
oskarżony
pokrzywdzony
świadek
prokurator
Data orzeczenia
22 maja 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział IV
Przewodniczący
SSN Jacek Sobczak
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 22 maja 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Sobczak (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Jerzy Grubba
SSN Jarosław Matras
w sprawie: M. J. i in. ,
oskarżonych o przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. i inne
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 maja 2013 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w K.,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
wniosek uwzględnić i przekazać sprawę do merytorycznego
rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2013 r., w sprawie o
sygn. akt XIV K …/12/S, wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania
sprawy dotyczącej oskarżonych […] do innego sądu równorzędnego z uwagi na
dobro wymiaru sprawiedliwości. Wnioskujący Sąd podniósł w szczególności, że
trzej oskarżeni, tj. P. K., R. M. i R. B. od 16 stycznia 2013 r. przebywają w
Zakładzie Karnym w G., jako osoby tymczasowo aresztowane w sprawie o sygn.
akt 3 Ds. …/13, prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w G.. Obecnie środek
zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania został przedłużony wobec
ww. do 14 lipca 2013 r.
2
Prowadzący postępowanie Prokurator, nie wyraża zgody na doprowadzenie
ww. do sądu na rozprawę argumentując swą decyzję ważnymi względami
prowadzonego postępowania oraz brakiem konwoju. Z G. do K. jedzie tygodniowo
jeden konwój, a zatem transport trzech oskarżonych zająłby 3 tygodnie i tyle samo
powrót.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Rejonowego w K., o przekazanie sprawy innemu
równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości zasługuje na
uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, że sprawa przedmiotowa pierwotnie, zgodnie z
właściwością, wpłynęła do Sądu Rejonowego w Ł., jednakże w oparciu o przepis
art. 36 k.p.k. – na co wskazano we wniosku - została przekazana do Sądu
Rejonowego w K. Obecnie dotyczy ona 9 oskarżonych, którym postawiono zarzuty
z art. 279 § 1 k.k. i inne. Z aktu oskarżenia wynika, że w sprawie zostało
zawnioskowanych do przesłuchania 258 świadków zamieszkujących na terenie
niemalże całej Polski z czego większość to osoby pokrzywdzone przestępczym
działaniem oskarżonych.
Jak dotąd, nie doszło do otwarcia przewodu sądowego.
Bezspornie jak wynika z akt sprawy trzech oskarżonych zostało tymczasowo
aresztowanych i przebywają obecnie w ZK w G. do dyspozycji Prokuratury
Rejonowej w G. w sprawie o sygn. akt 3 Ds. …/13. Jak wynika z akt sprawy, w tym
pisma z dnia 31 stycznia 2013 r. (k. 278, t. II), prokurator prowadzący postępowanie
przeciwko P. K., R. M. i R. B. w sprawie o sygn. akt 3 Ds. …/13, nie wyraził zgody
na doprowadzenie ww. oskarżonych na rozprawę do Sądu Rejonowego w K.
Uzasadniając swą decyzję wskazał na konieczność izolacji ww. od siebie, co przy
uwzględnieniu problemów z konwojem powodowałoby, iż oskarżeni przebywaliby
poza jednostką aresztu przez ponad 1,5 miesiąca, uniemożliwiając tym samym
przeprowadzenie czynności z ich udziałem. W dniach 4 lutego, 11 marca i 8
kwietnia 2013 r. (k. 279, 299, 300, t. II), Przewodnicząca Wydziału XIV Karnego
wnioskującego Sądu Rejonowego nawiązywała kontakt telefoniczny z
nadzorującym postępowanie prokuratorem, który w dalszym ciągu podtrzymywał, iż
zważywszy na prowadzone czynności postępowania przygotowawczego nie jest
3
możliwe wyrażenie zgody na doprowadzenie oskarżonych do Sądu Rejonowego w
K. Jednakże prokurator oświadczył, że będzie możliwe doprowadzenie tych
oskarżonych na rozprawę do Sądu Rejonowego w G., jeśli zostanie ona
przekazana temu Sądowi do merytorycznego rozpoznania.
Na podstawie wskazanych wyżej okoliczności, stwierdzić należy, iż istotnie
procedujący Sąd napotkał na przeszkodę w prowadzeniu postępowania, która nie
jest możliwa do przezwyciężania w inny sposób nie przekazanie sprawy do
prowadzenia przez Sąd Rejonowy w G. Dotychczas podejmowane próby - przez
wnioskujący Sąd - doprowadzenia oskarżonych na termin rozprawy nie przyniosły
oczekiwanego rezultatu. Zauważyć przy tym należy, że akt oskarżenia przeciwko
oskarżonym wpłynął do sądu w dniu 19 lipca 2011 r. (k. 2, t. I) i jak dotąd nie
wszczęto przewodu sądowego.
Rzeczywiście, w orzecznictwie Sądu Najwyższego rysuje się linia, w myśl
której kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości”, uzasadniające korzystanie z
właściwości delegacyjnej na podstawie art. 37 k.p.k. przejawia się także w realnym
zagrożeniu sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania sądowego,
realizującego ustawowy postulat rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.
Należy jednak zauważyć, że ten pogląd w niczym nie modyfikuje jednolitego
stanowiska, wyrażanego w odniesieniu do wszelkich przesłanek przyjmowanych
jako źródło zagrożenia dla wskazanego wyżej dobra, iż przepis art. 37 k.p.k. ma
charakter wyjątkowy, a co za tym idzie, ma on zastosowanie tylko do szczególnych
sytuacji, co do których faktycznie nie sposób zaaprobować stanu, jaki wiąże się z
pozostawieniem sprawy pod osądem właściwego sądu. Chodzi więc o takie
sytuacje, w których, obiektywnie rzecz biorąc, praktycznie w ogóle może nie dojść
do wydania przez właściwy sąd orzeczenia kończącego postępowanie ze względu
na trudności, które nie dają się przezwyciężyć (zob. postanowienie SN z dnia 1
kwietnia 2011 r., sygn. akt III KO 17/11, Lex 784966).
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
4. ma
charakter wyjątkowy, a co za tym idzie, ma on zastosowanie tylko do szczególnych
sytuacji, co do których faktycznie nie sposób zaaprobować stanu, jaki wiąże się z
pozostawieniem sprawy pod osądem właściwego sądu. Chodzi więc o takie
sytuacje, w których, obiektywnie rzecz biorąc, praktycznie w ogóle może nie dojść
do wydania przez właściwy sąd orzeczenia kończącego postępowanie ze względu
na trudności, które nie dają się przezwyciężyć (zob. postanowienie SN z dnia 1
kwietnia 2011 r., sygn. akt III KO 17/11, Lex 784966).
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
4