Wyrok z 23 lutego 2026, sygn. IV Ka 76/26

Przewodnicząca:

SSO Agnieszka Połyniak

Protokolant:

Lilianna Hummel-Kręciproch

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 76/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z 27 października 2025 roku, sygn. akt II K 16/25

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

Granice zaskarżenia

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

Wnioski

☒uchylenie

☐zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Ustalenie faktów

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

V. C.

oskarżony był uprzednio karany

karta karna

90

2.1.1.2.

V. C.

w sprawie II W 475/24 dotyczącej wykroczeń, polegających na zakłócaniu spokoju i porządku publicznego w dniu 11 maja 2024 roku, 27 grudnia 2024 roku , jak też spożywania alkoholu w miejscu publicznym i zaśmiecania miejsc dostępnych publiczne w dniu 27 grudnia 2024 roku V. C. został przebadany przez biegłego lekarza psychiatrę, który stwierdził, że badany nie jest chory psychicznie w krytycznym czasie, wykluczył także inne zakłócenie czynności psychicznych mogące mieć wpływ na ocenę jego poczytalności w tym atypowy lub patologiczny charakter upicia się tempore criminis, nadto stwierdził, że uprzednie leczenie psychiatryczne nie ma wpływu na ocenę jego poczytalności, nie ma jakichkolwiek dowodów wskazujących na istnienie zaburzeń psychotycznych tempore criminis, a zachowanie nie nosi motywacji chorobowej (psychotycznej)

opinia sądowo - psychiatryczna z 0.09.2025 roku wydana w sprawie II W 475/24

91-93

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

Ocena dowodów

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.1.1.1

2.1.1.2

karta karna i opinia sądowo – psychiatryczna w sprawie II W 475/24

treść dokumentów nie budzi wątpliwości, a również strony nie kwestionowały i podnosiły zastrzeżeń co do ich zapisów

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

obrońca oskarżonego zarzucił obrazę przepisów postępowania m.in. art. 170 §1 a k.pk. i art. 193 k.p.k., która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, polegającą na oddaleniu wniosku obrony o dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów, na okoliczność stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, w którym znajdował się w krytycznym czasie, Sąd oddalił wniosek wskazując, że w sposób oczywisty zamierza on do przedłużenia postępowania - co jest nietrafne, a okoliczność która ma być udowodniona może być decydująca dla rozstrzygnięcia w sprawie o takim charakterze

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Z treści apelacji wynika, że skarżący nie neguje tego, iż przedmiotowe zdarzenie miało miejsce. Prawidłowość ustaleń faktycznych potwierdzają także zgromadzone przez Sąd meriti dowody w postaci zeznań pokrzywdzonej oraz świadków (w tym naocznych, np. T. M.). Obrońca zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych nie podniósł, nie zanegował także oceny poszczególnych dowodów, które stanowiły podstawę dokonanych ustaleń. Sąd odwoławczy również nie dostrzegł, by postępowanie dowodowe oraz ocena tak zgromadzonego materiału dowodowego, były wadliwe. Tym samym uznać wypada, że nie jest - co do zasady - negowane samo zachowanie V. C., realizujące znamiona występku z art. 257 k.k., tj. publicznego znieważenia F. H. z powodu jej przynależności narodowej. Obrona podniosła natomiast zarzut tyczący wątpliwości co do poczytalności oskarżonego w dniu 11 listopada 2024 roku Przekonuje o tym twierdzenie skarżącego, iż Sąd orzekający błędnie nie ustalił stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, choć ujawniły się wątpliwości w tym zakresie. Argumentem świadczącym o zasadność zarzutu miałyby być czynności podjęte przez Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie w sprawie II W 475/24, tj. wydanie postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry.

Tak skonstruowany zarzut oraz jego argumentacja są błędne.

Z akt spawy, w tym danych osobopoznawczych oskarżonego (k. 22v) oraz pism procesowych, które osobiście wnosił (np. k. 53) nie wynika, by ujawniły się jakiekolwiek przesłanki wskazujące na wątpliwości co do poczytalności V. C., które wskazywałyby na zaistnienie okoliczności z art. 31 §1 lub § 2 k.k. Wszak sam oskarżony, składając wniosek o ustanowienie obrońcy z urzędu (k. 53), nie powoływał się na stan zdrowia psychicznego, który utrudniałby mu prowadzenie obrony w sposób rozsądny, lecz wskazał na niemożność poniesienia kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru. To obrońca usprawiedliwiając nieobecność V. C. na rozprawie, poinformował Sąd orzekający, że w innej, toczącej się sprawie ma być przebadany przez biegłych psychiatrów. Nie przedstawił przy tym żadnych konkretnych argumentów, które miałyby wskazywać na wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, bądź niemożności pokierowania przez niego swoim postępowaniem.

Jakkolwiek istotnie obrońca złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii sądowo - psychiatrycznej (k. 60v), to nie sposób uznać, że wykazane zostały racjonalne podstawy, by taki dowód przeprowadzić. Dowód z opinii biegłych psychiatrów na podstawie art. 202 §1 k.p.k. dopuszcza się tylko wtedy, gdy zaistnieją "uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego". A takich nawet sam apelujący nie przedstawił.

Nie jest bowiem tak, że podstawą do uznania, iż zaistniała wątpliwość co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego jest jego (czy też obrońcy) oświadczenie, iż przeprowadzenia takiego dowodu się domaga, bez wskazania podstaw, które ów wniosek miałyby uzasadniać, a wskazujących podstawy "uzasadnionego przypuszczenia, że oskarżony cierpi na chorobę psychiczną, bądź też jest upośledzenia umysłowego lub przejawia inne zakłócenia czynności psychicznych, w wyniku czego nie mógł w czasie czynu rozpoznać znaczenia swego czynu lub pokierować swoim postępowanie (art. 31 §1 k.k.) lub też miał w tym czasie w stopniu znacznym ograniczoną zdolność do rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postepowaniem (art. 31 §2 k.k.).

Z akt sprawy II K 16/25 nie wynika, by oskarżony leczył się psychiatrycznie (sam podał, iż odwykowo i psychiatrycznie nie leczył się - k. 22v), jak też by ujawniły się inne przesłanki wynikające z okoliczności popełnienia zarzucanego mu czynu, które uprawniałyby do przyjęcia "uzasadnionej wątpliwości" co do stanu jego zdrowia psychicznego. Wskazać wszak należy na jego zachowanie w trakcie czynności przesłuchania oraz składne pisma procesowe, które nie ujawniają jakichkolwiek problemów natury psychicznej (intelektualnej) u oskarżonego. Nadto z danych o uprzedniej jego karalności wynika, że był karany za czyny przeciwko mieniu oraz związane z spożywaniem alkoholu, co również nie świadczy o zaistnieniu w przeszłości okoliczności określonych w art. 31 §1 lub § 2 k.k. Wobec powyższego twierdzenie, że w sprawie omawianej ujawniły podstawy, by oskarżonego poddać badaniom przez lekarzy psychiatrów, a Sąd a quo ich nie dostrzegł, nie ma uzasadnienia.

Sąd odwoławczy, weryfikując zarzut obrony, przeprowadził dowód z treści opinii wydanej w sprawie II W 475/24 Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie, na którą powoływał się apelujący (k. 91-93) i także nie stwierdził, by zaistniały wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, czy to w dacie czynu, czy obecnie. Zauważyć wypada, że opiniujący w sprawie II W 475/24 biegły lekarz psychiatra wypowiadał się donośnie stanu zdrowia psychicznego V. C. w okresie maja - grudnia 2024 roku, zatem obejmującego okres, kiedy doszło do zdarzenia stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania (11 listopada 2024 rok). Uwzględnił przy tym deklarowaną przez V. C. okoliczność, iż od 2013 roku, po śmierci ojca, leczył się psychiatrycznie (miał kilka miesięcy psychoterapii - k. 92v) i jednoznacznie skonstatował, że "nie ma wpływu na ocenę poczytalności podejmowanego przez opiniowanego leczenie psychiatryczne (k.93).

Wobec powyższego nie ma racjonalnych podstaw, by twierdzić, że ujawniły się jakiekolwiek wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego V. C., czy też świadczące o zaburzeniach psychotycznych lub podjęciu działań pod wpływem alkoholu, który istotnie tego spożywał (k. 5), w sposób wyłączający jego świadomość, a które obligowałyby do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów, jak też, że zaniechanie to miało jakikolwiek wpływ na wynik tego postępowania oraz, by doszło do naruszenia prawa od obrony oskarżonego. Trafnie uznał Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 20 kwietnia 2021 roku, że "wątpliwości dotyczące poczytalności oskarżonego należy opierać nie tyle na deklaracjach oskarżonego, który ma interes w tym, by informacje takie przedstawiać w sposób korzystny dla siebie, ale na okolicznościach popełnionego czynu, które mogą wskazywać na objawy psychotyczne występujące w czasie jego popełnienia lub działanie pod wpływem chociażby alkoholu w sposób wyłączający świadomość sprawcy" (sygn. akt II AKa 11/21, Lex nr 3184256). Skoro zaś w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do twierdzenia, iż takowe wątpliwości zaistniały, to tym samym nie ma racji skarżący, że oddalenie wniosku dowodowego nastąpiło z obrazą art. 170 §1a k.p.k. Zgromadzony materiał dowodowy uprawniał do kategorycznych ustaleń i stwierdzeń w zakresie sprawstwa i winy oskarżonego, jak też uzasadniających wymierzenie mu kary.

Wniosek

o uchylenie zaskarżonego wyroku

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Z przyczyn wskazanych powyżej wniosek o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd orzekający prawidłowo przeprowadził całe postępowanie, w tym i dowodowe, zgromadził materiał dowodowy, który jednoznacznie wskazuje na sprawstwo oskarżonego, nie ma żadnych przesłanek, by negować jego winę, a tym samym wymierzenie mu kary 6 miesięcy ograniczenia wolności jest adekwatną i sprawiedliwą reakcją na jego zachowanie wobec kobiety, realizujące wszystkie ustawowe znamiona występku z art. 257 k.k. (przy zastosowaniu art. 37a §1 k.k.)

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

pkt I uznanie sprawstwa i winy V. C. czynu z art. 257 k.k. oraz wymierzenie mu kary - przy zastosowaniu art. 37a §1 k.k. - 6 miesięcy ograniczenia wolności oraz zaliczenie na jej poczet okresu zatrzymania w sprawie (pkt II);

pkt III i IV - orzeczenia o kosztach postępowania

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Z przyczyn wskazanych w sekcji 3.1 niniejszego uzasadniania ustalenia faktyczne wskazują, iż V. C. jest sprawcą czynu z art. 257 k.k. i ponosi winę, a nie ma przy tym żadnych podstaw, by negować jego zdolność do poniesienia odpowiedzialności karnej, w tym odbycia orzeczonej kary ograniczenia wolności, na poczet której zaliczono mu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w tej sprawie (zatrzymania).

rozstrzygnięcia dotyczące kosztów postępowania odpowiadają regulacjom Kodeksu postępowania karnego oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenie przez Skarb Państwa (...) kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, a dotyczących zasad ponoszenia tych kosztów oraz ich wysokości.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

pkt II

oskarżony w toku postępowania odwoławczego korzystał z pomocy obrońcy z urzędu i pomoc prawna nie została opłacona, tym samym Sąd odwoławczy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu wynagrodzenie - opłatę w wysokości określonej w § 17 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa (...) kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu powiększonej o stawkę podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3)

pkt III

z uwagi na wynik postępowania odwoławczego (art. 636 § 1 k.p.k.), jak też mając na uwadze sytuację materialną i majątkową oskarżonego, Sąd odwoławczy zwolnił go od obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z apelacją jego obrońcy, która nie została uwzględniona i wydatkami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa

PODPIS

SSO Agnieszka Połyniak

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego V. C.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

uznanie sprawstwa i winy oskarżonego

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒uchylenie

☐zmiana