Uzasadnienie z 24 lutego 2026, sygn. I Ca 636/25
Sygn. akt. I Ca 636/25
UZASADNIENIE
Powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w O. kwoty 1.369,24 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 4 grudnia 2024 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty oraz kwoty 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu wskazał, że dochodzone roszczenie dotyczy szkody likwidowanej z polisy OC sprawcy kolizji z dnia 16 listopada 2024 roku w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego. Powód wskazał, że poszkodowana korzystała z wynajętego pojazdu przez okres 11 dni, od 16 listopada 2024 roku, po stawce 206,64 zł brutto. Po zakończeniu w/w okresu powód wystawił fakturę VAT na kwotę 2.273,04 zł za najem pojazdu. Tytułem odszkodowania pozwany wypłacił kwotę 1.199,00 zł. Pozwany nie uwzględnił kosztów postawienia i odbioru pojazdu w kwocie 295,20 zł brutto. Jednocześnie strony zawarły umowę cesji wierzytelności na mocy której powód nabył od poszkodowanej wierzytelność o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego.
Pozwany (...) Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w O. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, wg norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od udzielonego pełnomocnictwa.
Pozwany wskazał, że udzielał ochrony ubezpieczeniowej sprawcy szkody z dnia 16 listopada 2024 roku. Przeprowadził postępowanie likwidacyjne i wypłacił odszkodowanie w związku z najmem pojazdu zastępczego w kwocie 1.199,00 zł brutto uznając za uzasadniony okres 11 dni wynajmu po stawce 109,00 zł brutto. Pozwany nie uznał kosztu podstawiania i odbioru pojazdu. Żądnie zapłaty ponad tak ustaloną kwotę jest nieuzasadnione. Kwestionował m.in. stawkę dobową najmu. Dodał, iż proponował poszkodowanej zorganizowanie najmu pojazdu zastępczego oraz poinformował o maksymalnej stawce akceptowanej przez pozwanego w przypadku samodzielnej organizacji wynajmu pojazdu zastępczego.
Pozwany w piśmie z dnia 18 września 2025 roku podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Sąd Rejonowy w Olecku wyrokiem z dnia 22 października 2025 roku zasądził od pozwanego (...) Towarzystwa (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w O. na rzecz powoda (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę 1.369,24 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 4 grudnia 2024r. do dnia zapłaty oraz zasądził od pozwanego (...) Towarzystwa (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w O. na rzecz powoda (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę 387 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł pozwany zaskarżając go w całości, zarzucając Sądowi I instancji:
1. Naruszenie przepisów prawa procesowego tj. przepisów:
art. 235 2 § 2 w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 327 1 § 1 k.p.c. poprzez brak wydania postanowienia o pominięciu dowodu zgłoszonego przez pozwanego w odpowiedzi na pozew tj. oświadczeń asystorów oraz zanonimizowanych faktur, a tym samym przyjęcie, że roszczenie powoda zasługuje na uwzględnienie, podczas gdy wskazane oświadczenia są gwarancją realności propozycji przedstawionej poszkodowanej, co więcej, wskazują, iż to profesjonalni przedsiębiorcy udostępniają poszkodowanej pojazd zastępczy po stawkach korzystniejszych niż stawki zastosowane przez powoda;
art. 233 § 1 k.p.c. polegające na przekroczeniu granicy swobodnej oceny dowodów, w szczególności dowodu z dokumentów w postaci umowy najmu pojazdu zastępczego, a tym samym przyjęcie, że roszczenie powoda zasługiwało na uwzględnienie, podczas gdy niniejszy dokument pozwala na wyciągnięcie wniosków tj. po pierwsze poszkodowany w przedmiotowej sprawie kierował się własną wygodą, gdyż zawarł umowę najmu przed zgłoszeniem szkody pozwanemu, naruszając tym samym obowiązek współdziałania z dłużnikiem i minimalizacji szkody; po drugie, poszkodowany wynajął pojazd zastępczy od powoda, za który zapłacił przelewem wierzytelności, tym samym dochodzone pozwem koszty w rzeczywistości nie zostały przez poszkodowanego poniesione. Co istotne poszkodowany nie został poinformowany przez powoda, występującego jednocześnie w roli pełnomocnika poszkodowanego o przedstawionej poszkodowanemu ze strony pozwanego propozycji organizacji najmu pojazdu zastępczego i tym samym co niemniej niż został wyprowadzony z błędnego przekonania, że pojazdu nie wynajął od pozwanego a powód nie współpracuje z pozwanym;
art. 233 § 1 k.p.c. polegające na przekroczeniu granicy swobodnej oceny dowodów, w szczególności dowodu w postaci wiadomości e-mail z dnia 18.11.2024 r. wraz z załącznikiem, stanowiącym propozycję najmu pojazdu zastępczego - przekazanej poszkodowanemu za pośrednictwem pełnomocnika poszkodowanego - powoda, a w konsekwencji uznanie, że propozycja nie została poszkodowanemu złożona - tym samym poszkodowany nie miał obowiązku skorzystania z niej, podczas gdy powód pełniący role pełnomocnika poszkodowanego zatajając fakt złożenia propozycji ze strony pozwanego, działał wbrew interesom poszkodowanego ale wyłącznie w interesie własnym z jednoczesnym powiększeniem rozmiaru szkody. Fakt zatajenia korzystniejszej propozycji ze strony pozwanego nie zmienia faktu, że na poszkodowanym spoczywał obowiązek współdziałania z dłużnikiem - ubezpieczycielem, który został przez poszkodowanego jak i jego pełnomocnika - powoda zaniedbany. Poszkodowany przed zgłoszeniem szkody pozwanemu wynajął pojazd zastępczy od powoda, jednocześnie ustanowił powoda swoim pełnomocnikiem, który nie tylko nie sprostał obowiązkowi wynikającemu z przyjętej roli pełnomocnika, ale wręcz wykorzystał swoją pozycję w celu zadbania o interes własny - co doprowadziło do zwiększenia rozmiarów szkody oraz kosztów z tytułu najmu pojazdu zastępczego, za które nie powinien ponosić odpowiedzialności pozwany;
art. 233 § 1 k.p.c. polegające na przekroczeniu granicy swobodnej oceny dowodów, w szczególności dowodu z zeznań świadka - J. T., które zostały złożone w trakcie rozprawy w dniu 13 maja 2025 r. a następnie przyjęcie, że „Poszkodowana nie skorzystała z w/w oferty z uwagi na nie otrzymanie pełnej oferty najmu pojazdu w zakresie informacji o pojeździe najmowanym, obowiązku zapłaty kaucji, obowiązku zapłaty dodatkowego ubezpieczenia, obowiązku limitu kilometrów, czasu postawienia pojazdu, czasu zwrotu i odbioru pojazdu’’, tym samym przyjęcie, że roszczenie powoda w części zasługuje na uwzględnienie, podczas gdy poszkodowany zeznał, po pierwsze że był przekonany, że wynajmuje pojazd od ubezpieczyciela, co nie zostało skorygowane przez stronę powoda pełniącego również role pełnomocnika poszkodowanego, po drugie poszkodowany nie był przez pełnomocnika (powoda) informowany nie tylko o fakcie, że pozwany złożył poszkodowanemu (poprzez powoda - pełnomocnika poszkodowanego) korzystniejszą propozycję organizacji najmu, ale również o kontaktach z pozwanym (skoro poszkodowany nie był nawet poinformowany przez powoda, że została złożona propozycja od pozwanego, to jak poszkodowany mógł być nią zainteresowany, czy dokonać jakiekolwiek porównania?) wynikających z rzekomego zainteresowania poszkodowanego propozycją pozwanego, po trzecie: poszkodowany zeznał, że nie miał żadnych wymagań - co całkowicie przeczy, aby przyczyną nie skorzystania z propozycji pozwanego wynikało z przyjętych przez Sąd I instancji powodów. Pozwany wskazał, że działanie powoda nie tylko wyraźnie naruszało obowiązki jakie wynikały z przyjętej roli pełnomocnika (przekładając swój interes ponad obowiązki i interes poszkodowanego), naruszyło zarówno zasady współżycia społecznego, jak również stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji, sprzeczny z dobrymi obyczajami;
art. 233 § 1 k.p.c. polegające na przekroczeniu granicy swobodnej oceny dowodów, w szczególności dowodu z dokumentu w postaci oświadczenia poszkodowanego z dnia 26.11.2024 r., w zestawieniu z wiadomością pozwanej z dnia 18.11.2024 r. oraz w szczególności z zestawieniu z zeznaniami poszkodowanego w roli świadka, który nie został nawet poinformowany przez powoda (pełnomocnika poszkodowanego) o złożonej przez pozwanego propozycji, a tym samym uznanie, że roszczenie powoda było zasadne, podczas gdy: po pierwsze poszkodowany był przekonany, że wynajmuje pojazd od pozwanego (a strona powoda - pełnomocnik co najmniej nie wyprowadził poszkodowanego z błędnego o tym przekonaniu), po drugie wskazane przez poszkodowanego wymogi były gwarantowane w złożonej poszkodowanemu (ale nie przekazanej mu przez powoda) propozycji organizacji najmu pojazdu zastępczego;
art. 233 § 1 k.p.c. polegające na przekroczeniu granicy swobodnej oceny dowodów, w szczególności dowodu z korespondencji mailowej z dnia 22.11.2024 oraz z dnia 22.11.2024 r. a tym samym uznanie, że roszczenie wyrażone w pozwie zasługuje na uwzględnienie, podczas gdy powód w trakcie postępowania likwidacyjnego za pomocą omawianych wiadomości e-mail realizował przygotowaną na potrzeby niniejszego sporu taktykę procesową, na co wskazują przede wszystkim zeznania świadka, który nie tylko był przez powoda (pełnomocnika poszkodowanego) poinformowany ani o propozycji, jaką złożył mu pozwany, ani o zwróceniu się do pozwanego w wyniku rzekomego zainteresowanie poszkodowanego propozycją pozwanego, jak i sam fakt wynajmowania pojazdu poszkodowanemu jeszcze przed zwróceniem się z zapytaniem o najem dopiero po rozpoczęciu najmu.
2. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że „Poszkodowana nie skorzystała z w/w oferty z uwagi na nie otrzymanie pełnej oferty najmu pojazdu w zakresie informacji o pojeździe najmowanym, obowiązku zapłaty kaucji, obowiązku zapłaty dodatkowego ubezpieczenia, obowiązku limitu kilometrów, czasu postawienia pojazdu, czasu zwrotu i odbioru pojazdu" i tym samym przyjęcie, że roszczenie powoda powinno zostać uwzględnione, podczas gdy poszkodowany zeznał, że nie miał żadnych wymagań, a pozwany przedstawił poszkodowanemu propozycję organizacji najmu za pośrednictwem powoda, który przyjął rolę pełnomocnika poszkodowanego, i który ani o pozycji pozwanego ani o dalszych kontaktach (rzekomo wynikających z zainteresowania poszkodowanego propozycją pozwanego), co zostało potwierdzone przez samego poszkodowanego w roli świadka. Powództwo powinno być oddalone w całości, w szczególności mając na uwadze działania powoda, który nie wyprowadził poszkodowanego z nieprawidłowego założenia, że współpracuje z ubezpieczycielem, jak również wysłał pozorne zapytania dotyczące wynajmu z ramienia pozwanego. Działania powoda jako pełnomocnika poszkodowanego wręcz zablokowały kontakt pozwanego do poszkodowanego i rażąco naruszyły obowiązki wynikające z przyjętej roli, skutkując powiększeniu rozmiaru szkody z jednoczesnym zarobkiem powoda z już świadczonej usługi najmu. Pozwana gwoli doprecyzowania wskazuje, że prowadzi działalność wyłącznie ubezpieczeniową, tym samym przedstawia poszkodowanemu propozycję najmu pojazdu zastępczego a nie ofertę. Nawiązując do samej propozycji, została ona sporządzona w formie tabeli, aby była jak najbardziej transparentna dla poszkodowanego, wskazywała poza samymi cenami doby najmu dla poszczególnych klas pojazdów, również benefity wynegocjowane dla poszkodowanych, nadrzędne nad ewentualnymi odmiennymi zapisami w warunkach współpracujących z nią asystorów. Propozycja została skutecznie poszkodowanemu złożona za pośrednictwem pełnomocnika poszkodowanego - powoda.
3. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pozwany powinien przedstawić ofertę najmu, i tym samym przyjęcie, że roszczenie powoda powinno zostać uwzględnione, podczas gdy pozwany jako zakład ubezpieczeń nie ma możliwości prowadzenia innej niż działalności ubezpieczeniowej i nie może przedstawić oferty. Sama propozycja została sporządzona w formie tabeli, aby była jak najbardziej transparentna dla poszkodowanego, wskazywała poza samymi cenami doby najmu dla poszczególnych klas pojazdów, również benefity wynegocjowane dla poszkodowanych, nadrzędne nad ewentualnymi odmiennymi zapisami w warunkach współpracujących z nią asystorów. Propozycja została skutecznie poszkodowanemu złożona za pośrednictwem pełnomocnika poszkodowanego - powoda.
4. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. przepisów:
art. 3 § 1 w zw. 14 § 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. 1993 nr 47 poz. 211) polegające na jego niezastosowaniu, a tym samym uznaniu, że dochodzone pozwem roszczenie zasługuje na uwzględnienie, podczas gdy powód (pełniący rolę pełnomocnika poszkodowanego) nie wyprowadził poszkodowanego z błędnego założenia, że współpracuje z ubezpieczycielem, jak również stwarzał pozór, że pozwany nie zaproponował korzystniejszej propozycji, blokował korespondencję pozwanego do poszkodowanego, wykorzystywał przyjętą rolę do rzekomych prób skorzystania z propozycji pozwanego - w istocie mającej na celu wyłącznie zebranie dokumentacji dla potrzeb późniącego pozwu, a w istocie pozornego rzekomego zainteresowania propozycją pozwanego - co stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji, sprzeczny z dobrymi obyczajami i polegający na rozpowszechnianiu wprowadzających w błąd wiadomości, czego konsekwencją powinno być oddalenie powództwa w całości;
art. 361 § 1 k.c. polegające na jego błędnym zastosowaniu, a tym samym na zasądzeniu tytułem odszkodowania kwoty, która nie jest następstwem normalnego działania sprawy, za które ponosi odpowiedzialność ubezpieczyciel;
art. 6 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie, a tym samym założenie, iż powód udowodnił wysokość dochodzonego roszczenia, podczas gdy powód nie wykazał, że koszty obciążające poszkodowanego we współpracy z nim, jako przedsiębiorcą wynajmującym, były celowe i ekonomicznie uzasadnione, zaś nie można automatycznie przyjąć, że indemnizacji podlegają wszystkie koszty, które podstawą są występujące na rynku stawki najmu - albowiem każda sytuacja poszkodowanego winna zostać oceniona w sposób konkretny i indywidualny;
art. 361 § 1 k.c. polegające na jego błędnym zastosowaniu, a tym samym na zasądzeniu tytułem odszkodowania kwoty, która nie jest następstwem normalnego działania sprawy, za które ponosi odpowiedzialność ubezpieczyciel;
art. 354 § 2 k.c. w zw. z art. 361 § 2 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie, a tym samym przyjęcie, że poszkodowany dochował obowiązku minimalizacji szkody, podczas gdy poszkodowany nie tylko wynajął najem od powoda przed zgłoszeniem szkody pozwanemu, nie podając żadnej logicznej argumentacji uzasadniającej takie działanie, zatem poszkodowany naruszył obowiązek minimalizacji szkody, gdyż znalazł czas na zawarcie umowy najmu i cesji z powodem, lecz nie był skłormy do skontaktowania się z pozwanym i zweryfikowania przesłanej propozycji najmu pojazdu zastępczego. Poszkodowany był w trakcie likwidacji szkody reprezentowany przez powoda, który przyjął role pełnomocnika - tym samym działania i zaniechania pełnomocnika poszkodowanego winny skutkować jako działania i zaniechania poszkodowanego. Z materiału dowodnego, w tym z zeznań poszkodowanego, wynika, że powód nie tylko nie sprostał przyjętemu na siebie obowiązkowi, lecz wręcz wykorzystał występowanie w roli pełnomocnika, przekładając swój własny interes i ignorując interes poszkodowanego - zapewniając sobie zarobek. Pozwany nie powinien być obarczony kosztem zaniechań i zaniedbań po stronie poszkodowanego, jak i jego pełnomocnika;
art. 826 § 1 k.c. w zw. z art. 354 § 2 k.c. i w zw. z art. 16 ust 1 pkt 2) ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2060 z późn zm.) poprzez jego błędne zastosowanie i zasądzenie odszkodowania, pomimo, iż poszkodowany naruszył obowiązujące wymogi współpracy z dłużnikiem przy wykonywaniu zobowiązania, co w konsekwencji skutkowało uznaniem przez Sąd I instancji odpowiedzialności pozwanego większej co do zakresu, która przekracza wysokość powstałej szkody.
Wskazując na powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i oddalenie powództwa w całości, ponowne rozstrzygnięcie o kosztach procesu za I instancję oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasadzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja pozwanego zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie Sądu Okręgowego okoliczności podniesione w apelacji uprawniają do odmiennej oceny stanu faktycznego i wyciągnięcia odmiennych wniosków. Słusznie podniósł apelujący, że Sąd Rejonowy orzekając w sprawie dopuścił się naruszenia art.361 § 1 k.c. w zw. z art. 826 k.c. Dokonał Sąd Rejonowy również błędnych ustaleń w zakresie koniecznych i ekonomicznie uzasadnionych kosztów najmu pojazdu zastępczego, a tym samym naruszył przepis art. 233 k.p.c.
Przepis art. 361 § 1 k.c. określa granice odpowiedzialności za szkodę, wskazując iż odpowiedzialność ta obejmuje tylko normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynika. Natomiast przepis art. 826 § 1 k.c. nakazuje ubezpieczającemu podjęcie działań zmniejszających rozmiar szkody.
Na tle szkód komunikacyjnych zarówno w doktrynie prawa cywilnego jak i w orzecznictwie podkreśla się, że normalnym następstwem w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. jest niemożność korzystania z pojazdu przez poszkodowanego, nie tylko w sytuacji jego uszkodzenia, ale również zniszczenia. Jeżeli więc poszkodowany poniósł w związku z tym koszty, które były konieczne, na wynajem pojazdu zastępczego, to mieszczą się one w granicach skutków szkodowych podlegających wyrównaniu. Kwestia uprawnienia poszkodowanego do najmu pojazdu zastępczego w ramach odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych była przedmiotem wielu orzeczeń sądów powszechnych i Sądu Najwyższego, który to co do zasady potwierdził prawo poszkodowanego do najmu pojazdu zastępczego (wyrok SN z dnia 26 listopada 2002 r. - sygn. akt V CKN 1397/00, wyrok SN z dnia 8 września 2004 r - sygn. akt IV CK 672/03, wyrok SN z dnia 5 listopada 2004 r. - sygn. akt II CK 494/03- wyrok SN z dnia 8 września 2004 r. - sygn. akt IV CK 672/03, wyrok SN z dnia 2 lipca 2004r. - sygn. akt II CK 412/03). Z treści przedstawionych orzeczeń wynika, że utrata możliwości korzystania z rzeczy wskutek jej zniszczenia lub uszkodzenia stanowi szkodę majątkową, a także, że co do zasady między faktem uszkodzenia lub zniszczenia pojazdu a faktem wynajęcia pojazdu zastępczego i poniesieniem kosztów z tego tytułu istnieje normalny związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 §1 k.c., roszczenie o refundację kosztów samochodu zastępczego występuje zarówno w przypadku szkody częściowej, jak i całkowitej, i w przypadku szkody częściowej refundacja kosztów wynajmu samochodu zastępczego obejmuje okres rzeczywistej naprawy samochodu oraz że brak jest ograniczeń podmiotowych w podstawie roszczenia o refundację kosztów wynajmu samochodu zastępczego. W dalszym ciągu pozostaje również aktualna uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011r., III CZP 5/11, iż odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego.
W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd Okręgowy nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, iż powodowi, przysługuje zwrot kosztów wynajmu samochodu zastępczego przy uwzględnieniu stawki dziennej najmu w kwocie 206,64 zł brutto. Sąd Rejonowy całkowicie pominął fakt, iż ubezpieczyciel, który przyjął swoją odpowiedzialność za szkodę i rozpoczął jej likwidację, niezwłocznie pod zgłoszeniu szkody - w dniu 18 listopada 2024 r. poinformował o możliwości wynajęcia pojazdu zastępczego z wypożyczalni współpracującej z pozwanym.
Zauważyć należało, iż poszkodowana J. T. umocowała powoda do likwidacji szkody i załatwienia wszelkich spraw związanych ze szkodą. Powyższe koresponduje z treścią wiadomości e-mail z dnia 16 listopada 2024 r., w której jako adres do kontaktu widnieje adres (...) oraz adres powoda – (...). Na te też adresy, pozwany niezwłocznie po zgłoszeniu szkody, tj. w dniu 18 listopada 2024 r. przesłał podstawowe informacje co do pojazdu zastępczego, a wyczerpująca informacja co do szczegółów najmu została zamieszczona w piśmie pozwanego z dnia 18 listopada 2024 r., stanowiącym załącznik do wiadomości e-mail. W korespondencji tej znalazła się również informacja o dostępności wszystkich klas pojazdów oraz zapewnieniu pojazdu zastępczego w sposób bezkosztowy. Potwierdzeniem powyższych okoliczności jest wydruk wiadomości e-mail z dnia 18 listopada 2024 r., do którego załączono pismo pozwanego z dnia 18 listopada 2024 r. (k.55-57).
Należy podkreślić, iż powyższe pismo zawiera również informację, że korzystanie z pojazdu spoza sieci wypożyczalni pozwanego wiąże się z ryzykiem weryfikacji stawki w związku z obowiązkiem minimalizacji rozmiaru szkody oraz wyszczególnienie stawek weryfikacyjnych dla każdego segmentu pojazdów. Z zestawienia tego wynika wprost, że w przypadku samodzielnego wynajmu pojazdu zastępczego pozwany zweryfikuje stawkę za dobę wynajmu pojazdu zastępczego do kwoty 109,00 zł brutto w przypadku pojazdu z tego samego segmentu, co uszkodzony pojazd poszkodowanej. W tym stanie rzeczy nie sposób zgodzić się z Sądem I instancji, że poszkodowana nie skorzystała z oferty pozwanego z uwagi na nie otrzymanie pełnej oferty najmu pojazdu, a tym samym, że pozwany nie poinformował poszkodowanej o możliwości organizacji pojazdu zastępczego wraz ze wskazaniem stawki, skoro taką informację przesłano powodowi jako osobie przez nią umocowanej do występowania w procesie likwidacji szkody.
Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, iż powód powinien był przekazywać poszkodowanej wszelkie informacje, które mogłyby doprowadzić do ograniczenia kosztów związanych z najmem. Powód jednak z oczywistych względów nie był zainteresowany tym, aby poszkodowana wynajęła pojazd zastępczy gdzie indziej, za niższą stawkę, ponieważ powód czerpał zysk z wynajęcia pojazdu poszkodowanej. Fakt zaniechania powoda w kwestii przekazania poszkodowanej informacji o najmie pojazdu zastępczego nie może jednak rodzić negatywnych konsekwencji dla pozwanego. Powód, jako upoważniony do występowania za poszkodowaną, zobowiązany był w takim samym zakresie dążyć do zmniejszenia rozmiarów szkody, jak sam poszkodowany. W ocenie Sądu fakt powierzenia powodowi czynności związanych ze zgłoszeniem i likwidacją szkody nie zwalnia jednak ani poszkodowanego, ani powoda z obowiązku dążenia do zmniejszenia rozmiarów szkody.
Dostrzega przy tym Sąd Okręgowy, iż poszkodowana nie miała obowiązku poszukiwania najtańszego usługodawcy, jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy, gdy zaproponowano pojazd zastępczy bez obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów, celem zminimalizowania szkody – poszkodowana winna była z takiej oferty skorzystać, w innym bowiem wypadku narażała się na weryfikację poniesionych z tego tytułu kosztów.
Zdaniem Sądu Okręgowego rezygnacja poszkodowanej z propozycji pozwanego i najęcie pojazdu zastępczego za stawkę dobową niemal 2-krotnie wyższą, należy ocenić jako sprzeczne z regułą współdziałania stron przy wykonywaniu zobowiązania i minimalizacji szkody, sprzeczne z wzorcem starannego działania i jako takie należało oceniać je jako przyczynienie się do powstania szkody. Powyższe dało podstawy do ustalenia rozmiaru szkody na podstawie stawek dziennych najmu pojazdu zastępczego wynikających z informacji przedstawionej przez pozwanego, tj. 109,00 zł brutto za dobę.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznał, iż konieczne i ekonomicznie uzasadnione koszty najmu pojazdu zastępczego wyniosły 109,00 zł brutto za dobę, które to należności pozwany wypłacił w toku postępowania likwidacyjnego, co skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku i oddaleniem powództwa (pkt I a) wyroku).
Zmiana wyroku Sądu Rejonowego w punkcie I, skutkowała również zmianą w zakresie kosztów procesu, które to rozstrzygnięcie oparto na podstawie art.98 k.p.c.
W zakresie kosztów procesu przed Sądem II instancji orzeczono art. 98 k.p.c. Apelacja pozwanego została uwzględniona w całości, stąd też powód winien zwrócić pozwanemu koszty postępowania apelacyjnego, na które złożyła się opłata od apelacji w kwocie 100 zł (pkt. II wyroku).
Sędzia Alicja Wiśniewska