Wyrok z 6 grudnia 2023, sygn. V Ua 9/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 grudnia 2023 r.

Sąd Okręgowy w Opolu

V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący:	sędzia Jolanta Madziała-Stysiak
Sędziowie:	sędzia Joanna Górka Czerwiak sędzia Katarzyna Wiatrak -Derda

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Wolińska

po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. w Opolu na rozprawie

sprawy z wniosku A. I.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

o zasiłek chorobowy i zasiłek opiekuńczy

na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

od wyroku Sądu Rejonowego w Opolu Wydziału IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt IV U 784/18

I.  zmienia zaskarżony wyrok w pkt II i III w ten sposób, że oddala odwołania,

II.  zmienia zaskarżony wyrok w pkt IV w ten sposób, że zasądza od wnioskodawczyni A. I. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,

III.  zasądza od wnioskodawczyni A. I. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym wraz z odsetkami ustawowymi od dnia prawomocności orzeczenia do dnia zapłaty .

sędzia Joanna Górka Czerwiak sędzia Jolanta Madziała – Stysiak sędzia Katarzyna Wiatrak -Derda

Sygn. akt VUa 9/23

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn.. akt III USKP 126/21, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w O. z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt V Ua 44/19 i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Opolu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Najwyższy uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej wskazując, że kwestionowana przez ZUS niezdolności do pracy nie była ciągła, ani oparta na jednym zaświadczeniu lekarskim. Okresy te nie miały również postaci kilku dłuższych okresów niezdolności do pracy, lecz kilkudziesięciu krótszych lub dłuższych takich okresów. Tymczasem zgodnie z art. 17 ustawy zasiłkowej prawo do zasiłku chorobowego traci się "za cały okres zwolnienia" w przypadku wykonywania pracy zarobkowej "w okresie orzeczonej niezdolności do pracy". Podstawą do utraty prawa
do zasiłku i w konsekwencji obowiązku jego zwrotu jest zatem ustalenie, że w każdym
z okresów niezdolności do pracy wymienionych w decyzji organu rentowego (skoro są to samodzielne, odrębne okresy takiej niezdolności), wnioskodawczyni wbrew dyspozycji art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej wykonywała prace zarobkową. Nie jest natomiast dopuszczalne przyjęcia konstrukcji, zgodnie z która wnioskodawczyni traci prawo do zasiłku za okresy niezdolności do pracy, w trakcie których pracy zarobkowej nie wykonywała. Konieczne jest zatem połączenie ustaleń postępowania sądowego w zakresie dat czynności, które można kwalifikować jako świadczące o prowadzeniu działalności zarobkowej, z okresami niezdolności do pacy wymienionymi w decyzji organu rentowego. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika bowiem, by wnioskodawczyni wykonywała prace zarobkową podczas każdego z okresów zasiłkowych wyliczonych skrupulatnie w decyzji organu rentowego.

Jak wskazał Sąd Najwyższy przy stosowaniu art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej należy mieć na względzie niedopasowanie treści tego przepisu do różnych sposobów prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Zwrócono na to uwagę obszernie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2022 r., I USKP 112/21 oraz w wyroku z 12 maja 2021 r., I USKP 19/21 (LEX nr 3252282), zgodnie z którymi inaczej należy oceniać działalność gospodarczą wykonywaną jednoosobowo (bez udziału osób współpracujących, pełnomocników oraz pracowników lub osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych), a inaczej działalność realizowaną w ramach przedsiębiorstwa, w którym poza przedsiębiorcą występują (pracują) inne wymienione wcześniej osoby. Istotne jest także ustalenie, jak przedstawia się normalny zakres czynności wykonywanych przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność w czasie, gdy jest ona zdolna do prowadzenia tej działalności, oraz w czasie jej niezdolności do pracy i porównanie tych aktywności, a także formalne umocowanie (lub jego brak) innych osób do zastępowania prowadzącego działalność. Inaczej powinna być zatem oceniana sytuacja, w której "normalne" czynności osoby prowadzącej pozarolniczą działalność ograniczają się do stricte formalnych (podpisywanie przygotowanych uprzednio przez inne osoby dokumentów, takich jak np. rachunki, faktury, umowy z kontrahentami), a inaczej taka sytuacja, w której osoba prowadząca pozarolniczą działalność realizuje zwykle nie tylko czynności formalne, lecz także wszystkie inne działania charakterystyczne dla zakresu przedmiotowego tej działalności (handlowej, usługowej bądź produkcyjnej), organizując tę działalność, dostarczając lub zamawiając potrzebne materiały, a także uczestnicząc w faktycznym jej prowadzeniu (handlu, świadczeniu usług lub produkcji) w kontaktach z kooperantami oraz odbiorcami. Przy ocenie, czy doszło do wypełnienia przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, konieczna jest więc pewna "stopniowalność" zachowań osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, uwzględniająca specyfikę tej działalności. W konsekwencji przyjęcie, że taka osoba wykonywała w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową w rozumieniu powołanego przepisu będzie możliwe wówczas, gdy wykazuje się ona w tym okresie taką samą lub zbliżoną aktywnością zawodową jak w okresach, w których była zdolna do prowadzenia tej działalności. Natomiast gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy osoba prowadząca pozarolniczą działalność ogranicza swoją normalną aktywność wyłącznie do podejmowania sporadycznych, incydentalnych i wymuszonych,
np. regulacjami prawnymi, czynności, takich jak złożenie podpisu na dokumencie, zwłaszcza urzędowym, sporządzenie rachunku lub faktury, których niedopełnienie prowadziłoby
do niedochowania ustawowego lub umówionego z kontrahentem terminu i które dodatkowo nie są sprzeczne z celem zwolnienia, oraz gdy ceduje pozostałe czynności charakteryzujące prowadzoną przez nią działalność na inne osoby (zatrudnionych w tym celu zleceniobiorców lub ustanowionego na czas trwania niezdolności do pracy pełnomocnika), należałoby przyjąć, że zastosowanie w stosunku do niej regulacji art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej nie jest uzasadnione.

Zgodnie bowiem z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego zarobkowy charakter przypisuje się każdej działalności przynoszącej zyski. Ustawodawca uzależnił przyznanie prawa od zasiłku chorobowego od braku jednoczesnego pozyskiwania środków finansowych z innych źródeł. W tej sytuacji to sam zainteresowany ma możliwość podjęcia decyzji, czy pozostając na zwolnieniu lekarskim, będzie kontynuował pracę zarobkową odpowiadającą stanowi jego zdrowia (i wtedy utraci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia - art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej), czy też - nie mogąc pracować i nie posiadając źródła dochodu - będzie uzyskiwał świadczenie z funduszu ubezpieczeń społecznych (funduszu chorobowego), zastępujące jego utracone dochody (wtedy jednak nie może prowadzić efektywnej, czyli przynoszącej zyski, działalności gospodarczej). Jednocześnie ustawa zasiłkowa nie stanowi, że utrata zasiłku chorobowego wiąże się
z uzyskaniem zarobku (przychodu) przez ubezpieczonego w ramach jego dotychczasowej działalności, lecz wynika z "wykonywania pracy zarobkowej" osobiście przez ubezpieczonego. W przypadku przedsiębiorcy należy rozróżnić czynności podejmowane przez niego w ramach zarządzania przedsiębiorstwem, konkurowania na rynku, kontaktów handlowych, kontaktów z organami publicznymi od przychodu osiąganego przez "przedsiębiorstwo", inaczej przedsięwzięcie gospodarcze. Ustawa zasiłkowa nie wymaga, aby przedsiębiorca zawieszał działalność gospodarczą na czas niezdolności do pracy. Orzecznictwo dopuszcza również, aby na czas niezdolności do pracy przedsiębiorca udzielił stosownych pełnomocnictw do realizacji bieżących czynności zarządczych. W konsekwencji dopuszcza się, aby przedsiębiorstwo funkcjonowało nadal z możliwością osiągania bieżącego przychodu, co nie wyklucza pobierania przez przedsiębiorcę zasiłku chorobowego.
W tej sytuacji konieczne jest wyjaśnienie rozbieżności w stanowisku Sądu pierwszej i drugiej instancji co do umocowania lub jego braku dla męża wnioskodawczyni w zakresie zastępowania jej w dokonywaniu czynności składających się na jej działalność gospodarczą oraz tego, kto - w okresach objętych decyzją organu rentowego - dokonywał czynności kwalifikowanych jako wykonywanie pracy zarobkowej przez wnioskodawczynię.

Sąd Okręgowy w postępowaniu ponownym ustalił dodatkowo:

Zasadą było, że w dniach, w których zajęcia pilates prowadzone przez A. I. nie mogły się odbyć, to były one odwoływane za pomocą wiadomości sms wysyłanych
do uczestniczek, w której podawano również nowy termin, w którym zostaną „odrobione”, ustalany prze wnioskodawczynię.

Sporadycznie zdarzało się, że w przypadkach, kiedy dany termin nie mógł być już odwołany, to przyjeżdżał w zastępstwie na zajęcia mąż wnioskodawczyni P. I., który odtwarzał z laptopa nagranie wideo wnioskodawczyni z programem ćwiczeń. Uczestniczki zajęć świadek E. J. i świadek A. O. pamiętają około dwóch, trzech takich przypadków. Tego rodzaju zastępstwo i ćwiczenia za pomocą nagrania wideo mogły być przeprowadzone tylko dla grup zaawansowanych, które znały już program ćwiczeń i potrafiły je wykonywać w zasadzie tylko na podstawie samych komend głosowych, nie musząc nawet obserwować nagrania wideo.

Dowód:

zeznania świadka E. J. – e-protokół z dnia 13 września 2023 r.

zeznania świadka A. O. – e-protokół z dnia 13 września 2023 r.

częściowo zeznania świadka P. I. – e-protokół z dnia 13 września 2023 r.

częściowo zeznania wnioskodawczyni A. I. – e-protokół z dnia 13 września 2023 r.

Klientki A. I., uczęszczające do niej na zajęcia pilates, dokonywały opłaty za te zajęcia z góry raz w miesiącu, w sali w której odbywały się ćwiczenia, do rąk wnioskodawczyni.

Mąż wnioskodawczyni P. I. nie pobierał opłat za te zajęcia.

Dowód:

zeznania świadka E. J. – e-protokół z dnia 13 września 2023 r.

zeznania świadka A. O. – e-protokół z dnia 13 września 2023 r.

zeznania świadka P. I. – e-protokół z dnia 13 września 2023 r.

Konto w serwisie (...).pl, z którego były dokonywane zakupy sprzętu na potrzeby ww. działalności wnioskodawczyni A. I. jest zarejestrowane na jej męża P. I.. Zakupów z tego konta dokonywali zarówno P. I. jak i A. I..

Dowód:

zeznania świadka P. I. – e-protokół z dnia 13 września 2023 r.

Wszelkich wpisów w księdze przychodów i rozchodów dokonywała tylko wnioskodawczyni, która sama pilnowała aby tego rodzaju wpisy były robione na bieżąco. Mąż wnioskodawczyni P. I. nigdy nie dokonywał takich wpisów.

Dowód:

zeznania świadka P. I. – e-protokół z dnia 13 września 2023 r.

W spornych okresach zasiłkowych wnioskodawczyni wykonała następujące czynności dotyczące prowadzonej przez nią jednoosobowej działalności gospodarczej pod firmą (...) w P.:

okres, za który odmówiono	data wraz z dowodem wykonywania	rodzaj czynności wykonywanej
prawa do świadczenia	czynności zarobkowej	w ramach prowadzonej
i zobowiązano do zwrotu		działalności gospodarczej
nienależnie pobranego
świadczenia
1.10.2013-14.10.2013	1) przychód nieudokumentowany na kwotę 40 zł - data 7.10.2013 r. [wpis w ewidencji SB (...) poz. 1] 2) przychód nieudokumentowany na kwotę 60 zł - data 10.10.2013 r. [wpis w ewidencji SB (...) poz. 2] 3) przychód nieudokumentowany na kwotę 60 zł -data 14.10.2013 r. [wpis w ewidencji SB (...) poz. 3 4) faktura nr (...) ((...) (...) z dnia 14.10.2013 r. z (...) S.A. [poz. w (...) nr (...)	1) odbiór gotówki [odpłatności za zajęcia] od uczestniczki zajęć; prowadzenie zajęć pilates; wpis w ewidencji 2) odbiór gotówki [odpłatności za zajęcia] od uczestniczki zajęć; prowadzenie zajęć pilates; wpis w ewidencji 3) odbiór gotówki [odpłatności za zajęcia] od uczestniczki zajęć prowadzenie zajęć pilates; wpis w ewidencji 4) dokonanie zakupu papieru; zaewidencjonowanie faktury w (...)
8.11.2013-12.11.2013	1) przychód nieudokumentowany na kwotę 60 zł-data 9.11.2013 r, [wpis w ewidencji SB (...) poz. 1] 2) faktura nr (...) dnia 12.11.2013 r. [poz. w (...) nr (...)	1) odbiór gotówki [odpłatności za zajęcia] od uczestniczki zajęć; prowadzenie zajęć pilates; wpis w ewidencji 2) zakup materiałów; zaewidencjonowanie faktury w (...)
18.11.2013-30.11.2013	1) przychód nieudokumentowany na kwotę 65 zł-data 18.11.2013 r. [wpis w ewidencji SB (...) poz. 2] 2) przychód nieudokumentowany Na kwotę 60 zł - data 26.11.2013 r. [wpis w ewidencji SB (...) poz. 3] 3) faktura nr (...) z dnia 26.11.2013 r. [poz. w (...) nr (...) 4) dowód opłacenia składek ZUS - data 26.11.2013 r. [poz. w (...) nr (...) 5) faktura za wynajem sali nr (...) z dnia 27.11.2013 r. [poz. w (...) nr (...) 6) faktura za wynajem sali nr (...) z dnia 27.11.2013 r. [poz. w (...) nr (...) 7) sprzedaż bezrachunkowa (...) z dnia 30.11.2013 r. [poz.w (...) nr (...)	1) odbiór gotówki [odpłatności za zajęcia] od uczestniczki zajęć; prowadzenie zajęć pilates; wpis w ewidencji 2) odbiór gotówki [odpłatności za zajęcia] od uczestniczki zajęć; prowadzenie zajęć pilates; wpis w ewidencji 3) zakup piłek gimnastycznych; zaewidencjonowanie w (...) 4) opłacenie składek; zaewidencjonowanie dowodu wpłaty w (...) 5) zaewidencjonowanie faktury w (...) 6) zaewidencjonowanie faktury w (...) 7) zaewidencjonowanie sprzedaży w (...)
8.01.2014-13.01.2014	1) faktura nr (...) z dnia 9.01.2014 r. [poz. w (...) nr (...) 2) faktura nr (...) z dnia 9.01.2014 r. [poz. W (...) nr (...)	1) zakup sprzętu; zaewidencjonowanie faktury w (...) 2) zakup książki; zaewidencjonowanie faktury w (...)
6.02.2014-10.02.2014	faktura nr (...) z dnia 6.02.2014 r. [poz. w (...) nr (...)	zakup baletek; zaewidencjonowanie faktury w (...)
14.06.2014-26.06.2014	1) faktura nr (...) z dnia 20.06,2014 r. [poz. w (...) nr (...) 2) faktura za wynajem S. nr (...) z dnia 23.06.2014 r. [poz. w (...) nr (...)	1) zakup - nadruk na koszulce; zaewidencjonowanie faktury w (...) 2) zaewidencjonowanie faktury w (...)
14.06.2014-26.06.2014	1) faktura nr (...) z dnia 20.06,2014 r. [poz. w (...) nr (...) 2) faktura za wynajem S. nr (...) z dnia 23.06.2014 r. [poz. w (...) nr (...)	1) zakup - nadruk na koszulce; zaewidencjonowanie faktury w (...) 2) zaewidencjonowanie faktury w (...)
19.08.2014-31.08.2014	1) faktura nr (...)^PR z dnia 20.08.2014 r. [poz. w (...) nr (...) 2) faktura nr ((...) (...) z dnia 23.08.2014 r. [poz. w (...) nr (...) 3) faktura za wynajem sali nr (...) z dnia 28.08.2014 r. [poz. w (...) nr (...)	1) zakup art. remontowych; zaewidencjonowanie faktury w (...) [najpóźniej w dacie 28.08.2014 r.] 2) zakup hantli; zaewidencjonowanie faktury w (...) [najpóźniej w dacie 28.08.2014 r.] 3) zaewidencjonowanie faktury w (...) [najpóźniej wdacie 28.08.2014 r.]
3.11.2014-17.11.2014	faktura nr (...) z dla 4.11.2014 r. [poz. w (...) nr(...)	zakup koszulek; zaewidencjonowanie faktury w (...)
19.12.2014-2.01.2015	1) ewidencja przebiegu pojazdu za grudzień 2014 r. - data 19.12.2014 r. [poz. 15] 2) umowa ubezpieczenia - polisa OC [poz. w (...) nr (...) 3) faktura nr (...) z dnia 23.12.2014 r. [poz. w (...) nr (...) 4) faktura nr (...) z dnia 23.12.2014 r. [poz. w (...) nr (...) 5) faktura nr (...) z dnia 23.12.2014 r. [poz. w (...) nr (...) 6) ewidencja SB (...) i(...)z dnia 31.12.2014 r. [poz. w (...) odpowiednio (...) i (...) 7) przychód nieudokumentowany z dnia 2.01.2015 r. [wpis w ewidencji SB (...) poz. 1]	1) prowadzenie zajęć pilates; wpis w ewidencji w dacie 19.12.2014 r. 2) zawarcie umowy ubezpieczenia [OC]; zaewidencjonowanie w (...) 3) zakup maty; Zaewidencjonowanie faktury w (...) 4) zakup plecaków; zaewidencjonowanie faktury w (...) 5) zakup hantli; zaewidencjonowanie faktury w (...) 6) zaewidencjonowanie w (...) 7) odbiór gotówki [odpłatności za zajęcia] od uczestniczki zajęć pilates; prowadzenie zajęć pilates; wpis w ewidencji
20.01.2015-28.01.2015	1) ewidencja przebiegu pojazdu za styczeń 2015 r. - data 20,01.2015 r [poz. 12] 2) ewidencja przebiegu pojazdu za styczeń 2015 r. - data 21.01.2015 r. [poz. 13] 3) ewidencja przebiegu pojazdu za styczeń 2015 r. - data 22.01.2015 r. [poz. 14] 4) ewidencja przebiegu pojazdu za styczeń 2015 r. - data 23.01.2015 r. [poz. 14] 5) dowód opłacenia składek ZUS – data 26.01.2015 r. [poz. w (...) nr (...) i (...) 6) faktura za wynajem sali nr (...) z dnia 29.01.2015 r. [poz. w (...) nr (...) 7) faktura nr (...) z dnia 29.01.2015 r. [poz. w (...) nr (...) 8) faktura nr (...) z dnia 29.01.2015 r. [poz. w (...) nr(...) 9) dowód sprzedaży bezrachunkowej SB (...) - data 31.01.2015 r. [poz. w (...) nr (...) 10) dowód rozliczenia kosztów pojazdu nr (...)- data 31.01.2015 r. [poz. w (...) nr (...)	1) prowadzenie zajęć pilates; wpis w ewidencji 2) prowadzenie zajęć pilates; wpis w ewidencji 3) prowadzenie zajęć pilates; wpis w ewidencji 4) zajęć pilates; wpis w ewidencji 5) opłacenie składek; zaewidencjonowanie dowodu w (...) 6) zaewidencjonowanie w (...) 7) zakup akcesoriów; zaewidencjonowanie faktury w (...) 8) zakup koszulek; zaewidencjonowanie faktury w (...) 9) zaewidencjonowanie dowodu w (...) 10) rozliczenie kosztów pojazdu; zaewidencjonowanie dowodu w (...)
24.02.2015-6.03.2015	1) faktura nr (...) z dnia 24.02.2015 r. [poz. w (...) nr (...) 2) faktura nr (...) z dnia 28.02.2015 r. [brak w (...), złożona w toku postępowania przez ZUS] 3) faktura za najem sali nr (...) z dnia 27.02.2015 r. [poz. w (...) (...) 4) dowód sprzedaży bezrachunkowej (...) (...) - data 28.02.2015 r. [poz.w (...) nr (...) 5) dowód (...)nr (...) - data 28.02.2015 r. [poz. w (...) nr (...)	1) nadruk na koszulach; zaewidencjonowanie faktury w (...) 2)zakupy 3) zaewidencjonowanie faktury w (...) 4) zaewidencjonowanie dowodu w (...) 5) rozliczenie kosztów pojazdu; zaewidencjonowanie dowodu w (...)
23.03.2015-27.03.2015	1) faktura nr (...) z dnia 24.03.2015 r. [poz. w (...) nr (...) 2) faktura nr (...) z dnia 24.03.2015 r. [poz. w (...) Nr (...) 3) dowód opłacenia składek ZUS – data 26.03.2015 r. [poz. w (...) nr (...)i (...) 4) faktura nr (...) z dnia 27.03.2015 r. [brak w (...); przedłożona w toku postępowania przed ZUS]	1) zakup tuszu; zaewidencjonowanie faktury w (...) 2) zakup akcesoriów; zaewidencjonowanie faktury w (...) 3) opłacenie składek ZUS; Zaewidencjonowanie dowodów w (...) 4)zakupy
1.04.2015-7.04.2015	1) przychód nieudokumentowany -data 1.04.2015 r. [wpis w ewidencji SB (...)] 2) ewidencja przebiegu pojazdu za kwiecień 2015 r. - data 1.04.2015 r. 3) ewidencja przebiegu pojazdu za kwiecień 2015 r. - data 7.04.2015 r. 4) faktura nr (...) z dnia 7.04.2015 r. [poz. w (...) nr (...)	1) odbiór odpłatności za zajęcia pilates od uczestniczki zajęć; prowadzenie zajęć pilates wpis w ewidencji 2) prowadzenie zajęć pilates; wpis w ewidencji 3) prowadzenie zajęć pilates; wpis w ewidencji 4) zakup leginsów i butów; zaewidencjonowanie faktury w (...)
28.04.2015-5.05.2015	1) ewidencja przebiegu pojazdu za maj 2015 r. - data 29.04.2015 r. [wyjazd służbowy do O.] 2) dowód opłacenia składek ZUS [poz. w (...) nr (...)i (...)	1) wyjazd służbowy; zaewidencjonowanie w (...) 2) opłacenie składek ZUS; zaewidencjonowanie dowodów w (...)
22.06.2015-27.06.2015	faktura nr (...) z dnia 23.06.2015 r. [brak w (...); złożona w toku postępowania przed ZUS]	zakupy
2.07.2015-23.07.2015	1) dowód opłacenia składek ZUS – data 1.07.2015 r. [poz. w (...) nr (...)i (...) 2) faktura nr(...) z dnia 2.07.2015 r. z (...) Sp. z o.o. [brak w (...); złożona w toku postępowania przez ZUS] 3) faktura nr(...)/2015z dnia 14.07.2015 r. z P. (...) [poz. w (...) n r (...) 4) faktura nr (...) z dnia 14.07.2015 r. z Firmy (...) [brak w (...); złożona w toku postępowania przed ZUS] 5) faktura nr (...) z dnia 17.07.2015 r. (...) D. [brak w (...); złożona w toku postępowania przed ZUS]	1) opłacenie składek ZUS; zaewidencjonowanie dowodów w (...) 2)zakupy 3) zakupy 4) zakupy 5) zakupy
28.09.2015-5.10.2015	1) dowód PK (...) z dnia 30.09.2015 r. [poz. w (...) nr (...) 2) dowód sprzedaży bezrachunkowej SB (...) - data 30.09.2015 r. [poz. w (...) nr(...) 3) faktura nr (...) z dnia 1.10.2015 r. z (...) W. S. [brak w (...); złożona w toku postępowania przed ZUS	1) rozliczenie kosztów pojazdu; zaewidencjonowanie dowodu w (...) 2) zaewidencjonowanie dowodu w (...) 3) zakupy
18.11.2015-30.11.2015	1) faktura nr (...) z dnia 19.11.2015 r. z (...).[brak w (...); złożona w toku postępowania przed ZUS] 2) dowód opłacenia składek ZUS – data 26.11.2015 r. [poz. w (...) (...)i (...) 3) faktura za najem sali nr (...) z dnia 26.11.2015. [poz. w (...) nr (...) 4) faktura nr (...) z dnia 27.11.2015 r. [poz. w (...) nr (...) 5) faktura nr (...)z dnia 30.11.2015 r. [poz. (...) 6) dowód sprzedaży bezrachunkowej 58 (...) - data 30.11.2015 r. [poz. w (...) nr (...) 7) dowód rozliczenia kosztów pojazdu (...) - data 30.11.2015 r. [poz. w (...) nr (...)	1)zakupy 2) opłacenie składek; zaewidencjonowanie dowodów w (...) 3) zaewidencjonowanie faktury w (...) 4) zaewidencjonowanie faktury w (...) 5) zaewidencjonowanie faktury w (...) 6) zaewidencjonowanie dowodu w (...) 7) rozliczenie kosztów pojazdu; zaewidencjonowanie dowodu w (...)
14.12.2015-31.12.2015	1) faktura nr (...) z dnia 17.12.2016 r. z (...) Sp. z o.o. [poz. w (...) nr (...) 2) faktura nr (...) z dnia 16.12.2015 r. z (...) .H. U. (...) [poz. w (...) nr (...) 3) faktura za najem sali nr (...)z dnia 21.12.2015 r. [poz. w (...) nr(...) 4) faktura za najem sali nr (...) z dnia 22.12.2015 r. [poz. w (...) nr (...) 5) dowód opłacenia składek ZUS – data 22.12.2015 r. [poz. w (...) nr (...) i (...) 6) faktura nr (...) z dnia 23.12.2015 r. z (...) Sp. z o.o. [poz. w (...) nr (...) 7) faktura nr (...) z dnia 27.12.2015 r. [poz. w (...) nr (...) 8) faktura nr (...) z dnia 30.12.2015 r. z (...) Sp. z o.o. [poz. w (...) nr (...) 9) dowód sprzedaży bezrachunkowej SB (...) - dtaa 31.12.2015 r. [poz w (...) nr (...) 10) dowód (...)– data 31.12.2015 r. [poz. w (...) nr (...) 11) umowa ubezpieczenia-polisa OC data 31.12.2015 r. [poz. w (...) nr (...)	1) zakup koszulek; zaewidencjonowanie faktury w (...) 2) zakup nadruku na koszulkach; zaewidencjonowanie faktury w (...) 3) zaewidencjonowanie faktury w (...) 4) zaewidencjonowanie faktury w (...) 5) opłacenie składek; zaewidencjonowanie dowodów w (...) 6) zakup akcesoriów; zaewidencjonowanie faktury w (...) 7) zaewidencjonowanie faktury w (...) 8) zakup papieru; zaewidencjonowanie faktury w (...) 9) zaewidencjonowanie dowodu w (...) 10) rozliczenie kosztów pojazdu; zaewidencjonowanie dowodu w (...) 11) zakup polisy OC; zaewidencjonowanie w (...)
15.01.2016-19.01.2016	faktura nr (...) z dnia 18.01.2016 r. z P.H. (...) [brak w (...); złożono w trakcie postępowania przed ZUS]	zakupy
29.01.2016-12.02.2016	1) faktura nr (...) z dnia 30.01.2016 r. z (...) H. K. [poz. w (...) nr (...) 2) faktura za najem sali nr(...)z dnia 29.01.2016 r. [poz. w (...) nr (...) 3) dowód sprzedaży bezrachunkowej SB (...)- data 31.01.2016 . [poz. w (...) nr (...) 4) dowód (...) – data 31.01.2016 r. [poz. w (...) nr (...) 5) faktura nr (...) z dnia 3.02.2016 r. z (...) s. c. [brak w (...); złożona w toku postępowania przed ZUS] 6) faktura nr (...) z dnia 4.02.2016 r. z P.H.U. (...) [brak w (...); złożona w toku postępowania przed ZUS] 7) dowód opłacenia składek ZUS – data 3.02.2016 r. [poz. w (...) nr (...) i (...) 8) faktura nr (...) z dnia 8.02.2016 r. [poz. w (...) nr (...) 9) faktura nr (...) z dnia 11.02.2016 r. z (...) .H. (...) [poz. w (...) nr (...)	1) zakup; zaewidencjonowanie faktury w (...) 2) zaewidencjonowanie faktury w (...) 3) zaewidencjonowanie dowodu w (...) 4) rozliczenie kosztów pojazdu; zaewidencjonowanie dowodu w (...) 5) zakupy 6) zakupy 7) opłacenie składek; zaewidencjonowanie dowodów w (...) 8) zakupy spożywcze; zaewidencjonowanie faktury w (...) 9) zakup czapki sportowej; zaewidecjonowanie faktury w (...)
18.02.2016-21.02.2016	1) faktura nr (...) z dnia 18.02.2016 r. z (...) Sp. z o.o. Sp.k. [poz. w (...) nr (...) 2) faktura nr (...) z dnia 19.02.2016 r. z H.H,-U. B. J. [brak w (...); złożona w toku postępowania przed ZUS -jako osoba upoważniona do odbioru widnieją dane A. I.]	1) zakup odzieży; zaewidencjonowanie faktury w (...) 2) zakupy
14.03.2016-18.03.2016	1) faktura nr (...) z dnia 27.05.2016 r. [poz. w (...) nr (...) 2) faktura nr (...) z dnia 27.05.2016 r. z (...), [brak w (...); złożona w toku postępowania przed ZUS] 3) dowód opłacenia składek ZUS – data 31.05.2015r. [poz. w (...) nr (...)i (...) 4) dowód SB (...) – data 31.05.2016r. [poz. w (...) nr (...) 5) dowód (...) – data 31.05.2016 r. [poz. w (...) nr (...) 6) faktura nr (...) z dnia 1.06.2016 r. za najem sali [poz. w (...) nr (...) 7) faktura nr (...) z dnia 4.06.2016 r. z (...) Sp. z o.o. [poz. w (...) nr (...) 8) faktura nr (...) z dnia 4.06.2016 r. [poz. w (...) nr (...)	1) zaewidencjonowanie faktury w (...) 2) zakupy 3) opłacenie składek; za e wid e n ej o n o won i e dowodów w (...) 4) zaewidencjonowanie dowodu w (...) 5) rozliczenie kosztów pojazdu; zaewidencjonowanie dowodu w (...) 6) zaewidencjonowanie faktury w (...) 7) zakup odzieży; zaewidencjonowanie faktury w (...) 8) zakup odzieży; zaewidencjonowanie faktury w (...)
1.07.2016-8.07.2016	1) dowód opłacenia składek ZUS - data 1.07.2016 r. [poz. w (...) l (...)	1) opłacenie składek; zaewidencjonowanie dowodów w (...)
		2)zakupy
11.07.2016-25.07.2016	1) faktura nr (...) z dnia 11.07.2016 r. z (...) (...)Sp. z o.o. [poz. w (...) nr (...) 2) faktura nr (...) z dnia 11.07.2016 r. z (...) s.c. [brak w (...); złożono w toku postępowania przed ZUS] 3) faktura nr (...) z dnia 13.07.2016 r. z (...) s.c. [brak w (...); złożono w toku postępowania przed ZUS] 4) faktura nr (...) z dnia 23.07.2016 r. z (...) s.c [brak w (...); złożono w toku postępowania przed ZUS]	1) zakup odzieży; zaewidencjonowanie faktury w (...) 2) zakupy 3) zakupy 4) zakupy
6.08.2016-12.08.2016	faktura nr (...) z dnia 9.08.2016 r. (...) S. c. [brak w (...); złożono w toku postępowania przed ZUS	zakup oleju silnikowego
8.11.2016-18.11.2016	1)faktura nr (...) z dnia 9.11.2016 r. z Centrum (...) (...) (...) A. B. [poz. w (...) nr (...) 2)faktura nr (...) z dnia 15.11.2016 r. z (...) [brak w (...); złożono w toku postępowania przed ZUS]	1) zakup mat; zaewidencjonowanie faktury w (...) 2)zakupy
14.01.2017-18.01.2017	Faktura nr (...) z dnia 14.01.2017 r. z (...) H. K. [poz. w (...) nr (...)	zakup melby; zaewidencjonowanie faktury w (...) jako tort
20.03.2017-31.03.2017	1)dowód opłacenia składek ZUS - doto 22.03.2017 r. [poz. w (...) (...) 2) faktura za najem sali nr (...) z dnia 23.03.2017 r. [poz. w (...) nr (...) 3) faktura nr (...) dnia 27.03.2017 r. [poz. w (...) nr (...) 4) faktura nr (...) z dnia 27.03.2017 r. [poz. w (...) nr (...) 5) faktura nr (...) z dnia 30.03.2017 r. za najem S. [poz. W (...) nr (...) 6) faktura nr (...) z dnia 31.03.2017 r. za najem S. [poz. W (...) nr (...)	1) opłacenie składek; zaewidencjonowanie dowodów w (...) 2) zaewidencjonowanie faktury w (...) 3) zakup baletek; zaewidencjonowanie faktury w (...) 4) zaewidencjonowanie faktury w (...) 5) zaewidencjonowanie faktury w (...) 6) zaewidencjonowanie faktury w (...)
	7) dowód (...) – data 31.03.2017 r. [poz. w (...) nr (...) 8) dowód sprzedaży bezrachunkowej SB (...)-data 31.03.2017 r. [poz.w (...) nr (...)	7) rozliczenie kosztów pojazdu; zaewidencjonowanie dowodów w (...) 9) zaewidencjonowanie dowodu w (...)
30.06.2017-7.07.2017	1) przychód nieudokumentowany na kwotę 180 zł - data 3.07.2017 r. [wpis w ewidencji (...) (...)] 2) ewidencja przebiegu pojazdu za lipiec 2017 r. - data 3.07.2017 r. [poz. 1] 3) ewidencja przebiegu pojazdu za lipiec 2017 r. - data 6.07.2017 r. [poz.2] 4) przychód nieudokumentowany na kwotę 240 zł - data 6.07.2017 r. [wpis w ewidencji (...) (...)] 5) faktura za najem sali nr (...) z dnia 30.06.2017 r. [poz. w (...) nr (...) 6) dowód PK 01/062017 – data 30.06.2017 r. [poz. w (...) nr (...)	1) zajęcia pilates; odbiór gotówki od uczestniczki zajęć; zaewidencjonowanie przychodu 2) dojazd na zajęcia pilates 3.07.2017 r.; wpis w ewidencji przebiegu pojazdu 3) dojazd na zajęcia pilates 6.07.2017 r.; wpis w ewidencji przebiegu pojazdu 4) zajęcia pilates; odbiór gotówki [odpłatności za zajęcia] od uczestniczki zajęć; zaewidencjonowanie przychodu 5) zaewidencjonowanie faktury w (...) 6) rozliczenie kosztów pojazdu; zaewidencjonowanie dowodu w (...)
30.06.2017-7.07.2017	1) przychód nieudokumentowany na kwotę 180 zł - data 3.07.2017 r. [wpis w ewidencji (...) (...)] 2) ewidencja przebiegu pojazdu za lipiec 2017 r. - data 3.07.2017 r. [poz.1] 3) ewidencja przebiegu pojazdu za lipiec 2017 r. - data 6.07.2017 r. [poz. 2] 4) przychód nieudokumentowany na kwotę 240 zł - data 6.07.2017 r. [wpis w ewidencji (...) (...)] 5) faktura za najem sali nr (...) z dnia 30.06.2017 r. [poz. w (...) nr (...) 6) dowód (...) – data 30.06.2017 r. [poz. w (...) nr (...) 7) dowód sprzedaży bezrachunkowej (...) (...)-data 30.06.2017r. [poz. w (...) nr (...)	1) zajęcia pilates; odbiór gotówki od uczestniczki zajęć; zaewidencjonowanie przychodu 2) dojazd na zajęcia pilates 3.07.2017 r.; wpis w ewidencji przebiegu pojazdu 3) dojazd na zajęcia pilates 6.07.2017 r.; wpis w ewidencji przebiegu pojazdu 4) zajęcia pilates; odbiór gotówki [odpłatności za zajęcia] od uczestniczki zajęć; zaewidencjonowanie przychodu 5) zaewidencjonowanie faktury w (...) 6) rozliczenie kosztów pojazdu; zaewidencjonowanie dowodu w (...) 7) zaewidencjonowanie dowodu w (...)
27.08.2017-4.09.2017	1) faktura nr (...) z dnia 27.08.2017 r. [poz. w (...) nr (...) 2) dowód opłaty składek ZUS – data 30.08.2017 r. [poz. w (...) nr (...) i (...) 3) dowód (...) 31.08.2017 r. [poz. w (...) nr (...)] 4) dowód sprzedaży bezrachunkowej 58 (...)-data 31.08.2017r. [poz.w (...) nr (...)	1) zaewidencjonowanie faktury w (...) 2) opłacenie składek; zaewidencjonowanie dowodów w (...) 3) rozliczenie kosztów pojazdu; zaewidencjonowanie dowodu w (...) 4) zaewidencjonowanie dowodu w (...)
	5) umowa najmu nr (...) z dnia 4.09.2017 r. z Zespołem Szkół (...)w P.	5) podpisanie umowy najmu sali do prowadzenie zajęć pilates
26.09.2017-30.09.2017	1) dowód opłacenia składek ZUS – data 26.09.2017 r. [póz. w (...) nr (...) 2) faktura nr (...) z dnia 27.06.2017 r. [póz. w (...) nr (...) 3) faktura nr (...) z dnia 27.09.2017 r. z (...) Sp. z o.o. [póz. w (...) nr (...) 4) faktura nr (...) z dnia 27.09.2017 r. z (...) Sp. z o. [póz. w (...) nr (...) 5) faktura nr (...) z dnia 28.09.2017 r. [póz. w (...) nr (...) 6) faktura nr (...) z dnia 29.09.2017 r. z (...) (...) S p. z o.o. [póz. w (...) nr (...) 7) faktura nr (...) z dnia 30.09,2017 r, [póz. w (...) nr (...) 8) dowód (...) – data 30.09.2017 r. [póz. w (...) (...) 9) dowód sprzedaży bezrachunkowej 5B (...) - data 30.09.2017 r. [póz. w (...) nr (...)	1) opłacenie składek; zaewidencjonowanie w (...) 2) zaewidencjonowanie faktury w (...) 3) zakup maty; zaewidencjonowanie faktury w (...) 4) zakup mat; zaewidencjonowanie faktury w (...) 5) zaewidencjonowanie faktury w (...) 6) zakup materiałów biurowych; zaewidencjonowanie faktury w (...) 7) zaewidencjonowanie faktury w (...) 8)rozliczenie kosztów pojazdu; zaewidencjonowanie dowodu w (...) 9) zaewidencjonowanie dowodu w (...)
16.10.2017-20.10.2017	1) faktura za najem S. nr (...) (...) z dnia 16.10.2017 r. [póz, w (...) nr (...) 2) faktura nr (...) z dnia 18.10.2018 r z (...) Sp. z o.o. [póz. w (...) nr (...)	1) zaewidencjonowanie faktury w (...) 2) zakup mat; Zaewidencjonowanie faktury w (...)
2.12.2017-8.12.2017	faktura nr (...) z dnia 5.12.2017 r. z (...) S. M. [póz. w (...) nr (...)	zakup akcesoriów; zaewidencjonowanie faktury w (...)
10.01.2018-15.01.2018	1) faktura nr (...) z dnia 10.01.2018 r. z (...) T. P. S. [póz. w (...) nr (...) 2) faktura nr (...) z dnia 12.01.2018 r. z (...) P. K. [póz. w (...) nr (...) 3) faktura nr (...) z dnia 12.01.2018 r. z (...) P. K. [póz. w (...) nr (...) 4) faktura nr (...) z dnia 13.01.2018 r. z (...) Sp. z o.o. [póz. w (...) nr (...) Faktura nr (...) z dnia 14.01.2018 r.	1) zakup mat; zaewidencjonowanie faktury w (...) 2) zakup akcesoriów fitness; zaewidencjonowanie faktury w (...) 3) zakup akcesoriów fitness; zaewidencjonowanie faktury w (...) 4) zakup akcesoriów sportowych; zaewidencjonowanie faktury w (...)
5.03.2018-12.03.2018	faktura nr (...) z dnia 12.03.2018 r. [brak w (...); złożona w toku postępowania przed ZUS]	zakupy
30.04.2018-4.05.2018	1) dowód (...) data 30.04.2018 r. [póz. w (...) nr (...)	1)rozliczenie kosztów pojazdu; zaewidencjonowanie faktury
		w (...)
	2) dowód sprzedaży bezrachunkowej (...) (...) - data 30.04.2018 r. [póz. w (...) nr (...) 3) faktura nr (...) z dnia 2.05.2018 r. z (...) Sp. z o.o. [póz. w (...) nr (...) 4) dowód opłacenia składek ZUS - data 4.05.2018 r. [póz. w (...) nr (...)	2) zaewidencjonowanie dowodu w (...) 3) zakup odzieży sportowej; zaewidencjonowanie faktury w (...) 4) opłacenie składek; zaewidencjonowanie dowodu w (...)
8.05.2018-18.05.2018	1) faktura nr (...) z dnia 8.05.2018 r. z (...) Sp. z o.o. [póz. w (...) nr 4/- (...)] 2) faktura nr (...) z dnia 17.05.2018 r. z P.U.H. (...) [póz. w (...) nr (...)	1) zakup tuszu do drukarki; zaewidencjonowanie faktury w (...) 2) zakup materiałów; zaewidencjonowanie faktury w (...)

Dowód:

zestawienie ZUS na podstawie faktur i (...) załączonych do akt ubezpieczeniowych – k. 350-356
akt sądowych

Sąd Okręgowy zważył co następuje

Apelacja jest zasadna.

Sąd I instancji przeprowadził prawidłowe co do zasady postępowanie dowodowe, ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz zastosował właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji
nie zachodzi zatem potrzeba ich szczegółowego powtarzania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997 r., II UKN 61/97; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 1999 r., I PKN 521/98; z dnia 15 maja 2007 r., V CSK 37/07).Ustalenia faktyczne dokonane przed Sądem I instancji , uzupełnione w postępowaniu odwoławczym , prowadzą jedna do odmiennej oceny dowodów , niż ta dokonana przez Sąd Rejonowy.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U.2020.0.870 t.j.) ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

W niniejszej sprawie bezspornym było, że w okresach objętych wymienionych
w zaskarżonej decyzji wnioskodawczyni miała orzeczoną niezdolność do pracy z powodu choroby lub zwolnienie lekarskie z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem , nadto że była objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Sporne pozostawało jedynie to, czy we wskazanych w zaskarżonej decyzji okresach zasiłkowych wykonywała czynności związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, czy podejmowała aktywność zawodową związaną z prowadzeniem zajęć pilates.

Co do zasady w orzecznictwie z zakresu ubezpieczeń społecznych przyjmuje się,
że wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy zawsze stanowi wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem, którym jest odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy. Nie chodzi tu zresztą jedynie o odzyskanie pełnej zdolności do pracy, gdyż zdrowie może być traktowane nie tylko jako stan braku objawów patologicznych, ale także jako stan pełnej sprawności fizycznej, psychicznej i społecznej,
a więc pełnej zdolności organizmu do utrzymywania równowagi między nim a środowiskiem zewnętrznym. W jej osiągnięciu przeszkodą może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej (co przesądził ustawodawca), jak i inne zachowania ubezpieczonego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2018 r.
III UK 72/17, LEX nr 2497582).

Na tym tle w dotychczasowym orzecznictwie za pracę zarobkową uważano wszelką aktywność ludzką, która zmierza do uzyskania zarobku, nawet gdyby miała ona polegać
na czynnościach nieobciążających organizmu ubezpieczonego w istotny sposób (wyrok S.N.
z dnia 9 maja 2018 r., III UK 72/17, LEX nr 2497582). Wystarczyło zatem podjęcie jakiejkolwiek czynnej działalności, zmierzającej do uzyskania wynagrodzenia lub dochodu, by mówić o pracy zarobkowej rodzącej skutek w postaci utraty prawa do zasiłku chorobowego przez ubezpieczonego, który korzystając ze zwolnienia lekarskiego pracę taką podejmuje. Tym samym wykonywanie tak rozumianej pracy zarobkowej, niezależnie nawet od jej wpływu na stan zdrowia ubezpieczonego, stanowiło według przyjętego orzecznictwa samodzielną negatywną przesłankę (podstawę) utraty prawa do zasiłku chorobowego
(por. np. wyroki Sądu Najwyższego z 3 października 2008r., II UK 26/08, LEX nr 513018
i z 9 maja 2018r., III UK 72/17, LEX nr 2497582).

Na tle orzecznictwa dotyczącego zakazu wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej w okresie zwolnienia lekarskiego wykształcił się pogląd, że dopuszczalne jest (wyjątkowo) wykonywanie czynności „sporadycznie” oraz jedynie „o formalnym charakterze” (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 6 lutego 2008 r., II UK 10/07; z 15 czerwca 2007 r., II UK 223/06, OSNP 2008 nr 15-16, poz. 231 oraz z 9 października 2006 r.,
II UK 44/06, OSNP z 2007 nr 19-20, poz. 295). Właśnie sporadyczność i charakter tych czynności muszą wynikać z ustaleń faktycznych dokonanych przez Sądy pierwszej i drugiej instancji (wyrok Sądu Najwyższego z 6 lutego 2008 r., II UK 10/07). Ponadto, podejmowane przez osobę pobierającą zasiłek czynności muszą być wymuszone okolicznościami
(zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 9 października 2006 r., II UK 44/06; z 15 czerwca 2007 r.,
II UK 223/06).

Sąd Najwyższy w tym zakresie przyjmował, że nawet ubezpieczony, który w okresie orzeczonej niezdolności do pracy podpisuje faktury VAT, wykonuje pracę zarobkową i traci prawo do zasiłku chorobowego (art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r.
o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa Podpisywanie faktur VAT, równoznaczne z ich wystawianiem w celu uzyskania zwrotu podatku, należy traktować jako istotny element prowadzenia działalności gospodarczej, kwalifikowany na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2019 r. II UK 521/17 OSNP 2019/9/112).
Nawet podpisywanie samych faktur zakupowych zostało uznane za przejaw wykonywania działalności gospodarczej również wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2020 r.,
I UK 98/19, LEX nr 3067436.

Orzecznictwo to w ostatnim okresie ewoluowało w kierunku większej elastyczności
co do tych „niezbędnych” i „sporadycznych” czynności zachowawczych, jakie muszą być podejmowane przez osoby prowadzące działalność gospodarczą – w razie konieczności – także w okresach zasiłkowych. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 maja 2021 r., I USKP 19/21 (OSNP 2022 Nr 3, poz. 26) wyjaśnił, że inaczej musi być oceniana działalność gospodarcza wykonywana jednoosobowo (bez udziału osób współpracujących, pełnomocników oraz pracowników lub osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych), a inaczej działalność realizowana w ramach przedsiębiorstwa, w którym poza przedsiębiorcą występują (pracują) inne wymienione wcześniej osoby. Istotne jest także ustalenie, jak przedstawia się normalny zakres czynności wykonywanych przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność w czasie, gdy jest ona zdolna do prowadzenia tej działalności, oraz w czasie jej niezdolności do pracy i porównanie tych aktywności. Zdaniem Sądu Najwyższego, inaczej powinna być przy tym oceniana sytuacja, w której "normalne" czynności osoby prowadzącej pozarolniczą działalność ograniczają się do stricte formalnych (podpisywanie przygotowanych uprzednio przez inne osoby dokumentów takich jak np. rachunki, faktury, umowy z kontrahentami), a inaczej taka sytuacja, w której osoba prowadząca pozarolniczą działalność realizuje zwykle nie tylko czynności formalne, ale także wszystkie inne działania charakterystyczne dla zakresu przedmiotowego tej działalności (handlowej, usługowej bądź produkcyjnej), organizując tę działalność, dostarczając
lub zamawiając potrzebne materiały, a także uczestnicząc w faktycznym jej prowadzeniu (handlu, świadczeniu usług lub produkcji) i w kontaktach z kooperantami oraz odbiorcami.
Przy ocenie, czy doszło do wypełnienia przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, konieczna jest zatem pewna "stopniowalność" zachowań osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, uwzględniająca specyfikę tej działalności.
W konsekwencji przyjęcie, że taka osoba wykonywała w okresie orzeczonej niezdolności
do pracy pracę zarobkową w rozumieniu powołanego przepisu będzie możliwe wówczas,
gdy wykazuje się ona w tym okresie taką samą lub zbliżoną aktywnością zawodową jak
w okresach, w których była zdolna do prowadzenia działalności. Natomiast gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy osoba prowadząca pozarolniczą działalność ogranicza swoją normalną aktywność wyłącznie do podejmowania sporadycznych, incydentalnych
i wymuszonych, np. regulacjami prawnymi, czynności takich jak złożenie podpisu
na dokumencie, zwłaszcza urzędowym, sporządzenie rachunku lub faktury, których niedopełnienie prowadziłoby do niedochowania ustawowego lub umówionego
z kontrahentem terminu i które dodatkowo nie są sprzeczne z celem zwolnienia, oraz gdy (...) ceduje pozostałe czynności charakteryzujące prowadzoną przez nią działalność na inne osoby (zatrudnionych w tym celu zleceniobiorców lub ustanowionego na czas trwania niezdolności do pracy pełnomocnika), należałoby przyjąć, że zastosowanie w stosunku do niej regulacji art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby
i macierzyństwa nie jest uzasadnione.

W ocenie Sądu Okręgowego, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, uzupełnionego w niniejszym ponownym postępowaniu odwoławczym , zgodnie ze wskazaniami Sądu Najwyższego, należało uznać zza zasadny zarzut naruszenia art. 233 § l k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

W orzecznictwie przyjmuje się, że ramy swobodnej oceny dowodów muszą być zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnego poziomu świadomości prawnej, według których sąd
w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Warunkiem jest, by poprawność rozumowania sądu była możliwa do skontrolowania, zaś jego podstawy, dokonane oceny
i wyprowadzona z nich konkluzja wynikała z prawidłowo sporządzonego uzasadniania orzeczenia. Zwalczanie zaś swobodnej oceny dowodów nie może polegać tylko na przedstawieniu własnej, korzystnej dla skarżącego wersji zdarzeń, ustaleń stanu faktycznego opartej na własnej ocenie, lecz konieczne jest przy tym posłużeniu się argumentami wyłącznie jurydycznym wykazywanie, że wskazane w art. 233 §1 k.p.c. kryteria oceny wiarygodności
i mocy dowodów zostały naruszone, co miało wpływ na wyrok sprawy (por. wyrok s.apel.
w Warszawie 2008.07.10, VI ACa 306/08, Dz.Urz.UOKiK 2008/4/40).

W niniejszej sprawie ZUS zarzucił, że przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów art. 233 §1 k.p.c. wyraża się w przyznaniu przez Sąd I instancji mocy dowodowej wyłącznie zeznaniom świadków , zwłaszcza mężowi wnioskodawczyni, bez względu na ich sprzeczność z treścią pozostałego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności materiału dowodowego w postaci dokumentów z akt rentowych, w tym wystawionych faktur VAT, wykazu przychodów w okresach orzeczonej niezdolności do pracy i ewidencji przebiegu pojazdu, oraz uznaniu, że zeznania te są bardziej przekonującym dowodem, że w spornym okresie wnioskodawczyni nie wykonywała pracy
i nie wykorzystała zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem.

W ocenie Sądu Okręgowego zarzut ten jest zasadny, albowiem Sąd I instancji niezasadnie pominął dowody z przedłożonych przez wnioskodawczynię faktur wystawianych w spornych okresach zasiłkowych, księgi przychodów i rozchodów jej działalności, zawierającej liczne wpisy dotyczące jej działalności w spornych okresach zasiłkowych,
a także wpisy w ewidencji przebiegi pojazdu wykorzystywanego w prowadzeniu tej działalności, nadając zdecydowanie nadmierne znaczenie i w konsekwencji wiarę zeznaniom głównie samej wnioskodawczyni i jej męża, które z tymi dowodami nie są spójne.

Sąd I instancji pominął, że na gruncie Ordynacji podatkowej zarówno księgi rachunkowe, jak i podatkowe księgi przychodów i rozchodów, a także ewidencje oraz rejestry, do których prowadzenia, dla celów podatkowych, obowiązani są podatnicy, płatnicy lub inkasenci, są księgami podatkowymi (art. 3 pkt 4 ord. pod.). Księgom podatkowym prowadzonym rzetelnie i w sposób niewadliwy nadana została szczególna moc dowodowa. Są one dowodem tego, co wynika z zawartych w nich zapisów (art. 193 § 1 ord. pod.). Księgi podatkowe są dokumentami prywatnymi, mają jednak taką moc dowodową, jak dokumenty publiczne. Artykuł 193 § 1 ord. pod. wprowadza domniemanie, że w rzeczywistości miały miejsce zdarzenia, o których zaświadcza księga, oraz że ich przebieg był taki, jaki z owej księgi wynika. Z kolei faktura jest dokumentem księgowym, rozliczeniowym dla celów podatkowych, ale też jednym z dowodów źródłowych, stwierdzających dokonanie danej operacji gospodarczej. Wystawienie faktury, następnie przyjęcie jej przez kontrahenta, zaksięgowanie bez żadnych korekt i zastrzeżeń daje podstawę do domniemania, że dokonywane w ewidencji księgowej zapisy są odzwierciedleniem rzeczywistego stanu, zgodnie z rzeczywistym przebiegiem zafakturowanej operacji gospodarczej. Ujęcie faktur w księdze przychodów i rozchodów stanowi o (domniemanym) prowadzeniu działalności zarobkowej przez przedsiębiorcę.

Sąd Okręgowy uzupełnił w tym zakresie postępowanie dowodowe polecając organowi rentowemu sporządzenie zestawienia obejmującego przyporządkowanie każdej z załączonych faktur do poszczególnego spornego okresu zasiłkowego. ZUS takie szczegółowe zestawienie przedstawił, obejmujące zarówno przyporządkowanie do poszczególnych spornych okresów zasiłkowych faktur wystawianych przez wnioskodawczynię, jak i wpisów w jej księdze przychodów i rozchodów i ewidencji pojazdu. Zestawienie to przytoczono wyżej w całości
w ramach dodatkowych ustaleń Sądu Okręgowego poczynionych w niniejszym postępowaniu ponownym.

Analiza tego zestawienia pozwoliła stwierdzić, że we wszystkich spornych okresach zasiłkowych wpisy w księdze przychodów i rozchodów wnioskodawczyni wskazują
na „prowadzenie zajęć pilates” i „odbiór gotówki za zajęcia”, albo wyżej szczegółowo wymienione zakupy sprzętu do ćwiczeń (koszulki, baletki etc), materiałów eksploatacyjnych do sprzętu biurowego, ewidencjonowanie faktur w podatkowej księdze przychodów i rozchodów (dalej (...)) w prawie każdym analizowanym okresie, oraz opłacanie składek ubezpieczeniowych i ewidencjonowania dowodów tych opłat w (...).

Jak wynika z powyższych zeznań owo zastępstwo wnioskodawczyni w prowadzeni zajęć pilates przez jej męża, w postaci otwarcia sali treningowej i odtwarzania uczestniczkom nagrania wideo z zapisem treningu, miało charakter incydentalny, sporadyczny, a na pewno nie stały, czyli nie w każdym ze spornych okresach zasiłkowych. Sam P. I.
w swoich zeznaniach przyznał, że takich sytuacji „nagłych” gdy nie można było odwołać
i przełożyć zajęć, w związku z czym zastępował na zajęciach ”było kilka”. Tymczasem tych przypadków, gdy na podstawie (...) zarejestrowano :prowadzenie zajęć pilates w okresach zasiłkowych wnioskodawczyni jest nie kilka, ale ponad dwadzieścia.

Sąd nie dał zatem wiary zeznaniom wnioskodawczyni, że we wszystkich przypadkach opisanych w powyższym zestawieniu przedłożonym przez ZUS jako „prowadzenie zajęć pilates” to jej mąż P. I. prowadził te zajęcia, a nie wnioskodawczyni.

Stoi to w wyraźnej sprzeczności
z zeznaniami ww. świadków, iż były to przypadki incydentalne, bardzo sporadyczne, , że miały miejsce dwa lub trzy razy , a nawet z zeznaniami męża wnioskodawczyni.

Zauważyć należy nadto , że w (...) odnotowano często „odbiór gotówki za zajęcia”, który pojawia się prawie zawsze w opisanych przypadkach |prowadzenia zajęć pilates”, a sam świadek P. I. zeznał wyraźnie, że on od uczestniczek zajęć żadnych opłat nie pobierał. Nie mógł więc to on prowadzić wszystkich tych zajęć, zarejestrowanych w (...) wnioskodawczyni w trakcie jej spornych okresów zasiłkowych, w ramach których jednocześnie odnotowano odbiór opłaty
za zajęcia. Nie sposób przyjąć, że z jednej strony jechał on w zastępstwie
„za wnioskodawczynię” poprowadzić te zajęcia w opisany sposób, a jednocześnie jechała
z nim sama wnioskodawczyni (w okresie zasiłkowym) tylko po to, by odebrać osobiście odebrać opłaty za te zajęcia (przy tym już sama ta czynność, zgodnie z powołanym orzecznictwem, byłaby już wykonywaniem przez nią działalności gospodarczej). Zgodnie też z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego nie sposób przyjąć, by uczestniczki różnych grup pilates, tak początkujących, jak i zaawansowanych, mogły być zainteresowane
w kontynowaniu zajęć, które dość często (w opisanych wyżej spornych okresach zasiłkowych) polegać miałyby tylko na odtwarzaniu im samego nagrania wideo ćwiczeń
(mąż wnioskodawczyni, pomimo że sam jest nauczycielem wychowania fizycznego,
to niespornie nie prowadził aktywnie tych zajęć w zastępstwie żony, czyli sam nie wykonywał tych ćwiczeń jako instruktor wraz z grupą).

Sąd nie dał wiary również zeznaniom wnioskodawczyni odnośnie dokonywania bieżących wpisów w dokumentacji, albowiem sam mąż wnioskodawczyni, świadek P. I. jednoznacznie wskazał, że tylko ona osobiście wypełniała książkę przychodów i rozchodów, sama pilnowała tych spraw na bieżąco, a on nigdy nie angażował się w dokonywanie żadnych wpisów w książkach przychodów i rozchodów. Wskazać więc należy, że w każdym ze spornych okresów zasiłkowych wnioskodawczyni dokonywała na bieżąco wpisów w księdze przychodów i rozchodów swojej działalności, a zgodnie
z cytowanym orzecznictwem już samo ujęcie faktur w księdze przychodów i rozchodów stanowi o (domniemanym) prowadzeniu działalności zarobkowej przez przedsiębiorcę w tym czasie. Zupełnie niewiarygodne były też w ocenie Sądu zeznania wnioskodawczyni we fragmencie, w którym twierdziła iż sama nie zna się na wykonywaniu zakupów przez internet.

Również tu sam świadek P. I. zeznał wyraźnie, że wszelkie wykazane w (...) zakupy (potrzebnych w działalności wnioskodawczyni sprzętów, oraz materiałów eksploatacyjnych) dokonywane były z reguły poprzez jego konto w serwisie (...).pl,
ale z konta tego korzystali zarówno on, jak i wnioskodawczyni, która sama także dokonywała z tego konta zakupów sprzętu sportowego.

Podobnie Sąd nie dał wiary zeznaniom wnioskodawczyni, iż tylko jej mąż zajmował się sprawami związanymi z samochodem (prywatnym samochodem wykorzystywanym także do prowadzenia jej działalności). Argumentem skarżącego organu rentowego przemawiającym za prowadzeniem przez wnioskodawczynię działalności gospodarczej
w czasie zwolnienia lekarskiego było w tych wypadkach nie tyle samo wystawienie faktur
za tankowanie paliwa do pojazdów, w których jako nabywca została ujawniona jej firma,
ile ujęcie ich w księdze podatkowej przychodów i rozchodów działalności wnioskodawczyni.

Jak wskazano wyżej, z prawidłowo poczynionych ustaleń wynika, że w większości przypadków, gdy w (...) wnioskodawczyni odnotowywała (jak zeznał jej mąż) rozliczenie kosztów pojazdu - zaewidencjonowanie dowodu w (...), czy ewidencję przebiegu pojazdu, to w tym samym okresie ewidencjonowane były przez nią także inne faktury zakupowe (zakup koszulek, baletek, mat do ćwiczeń, albo materiałów eksploatacyjnych – biurowych),
a także, w niektórych przypadkach, w tych samych okresach ewidencjonowano także „zajęcia pilates” i „odbiór gotówki od uczestniczki zajęć”. Jest tylko jeden okres zasiłkowy 28.04.2015-05.05.2015, w którym odnotowano ewidencję przebiegu pojazdu za maj 2015r.,
z datą 29.04.2015 – wyjazd służbowy do O.. Przyjmując nawet, hipotetycznie, że wyjątkowo w tym jednym okresie zasiłkowym 28.04.2015-05.05.2015 wnioskodawczyni nie prowadziła samochodu, ani nie tankowała go osobiście,
to jednocześnie jednak oznacza to, że firma wnioskodawczyni funkcjonowała w tym okresie w celu zarobkowym także wtedy, gdy ona sama przebywała na zwolnieniu chorobowym.
Jak już wskazano na gruncie Ordynacji podatkowej zarówno podatkowe księgi przychodów
i rozchodów, jak i wszelkie ewidencje, w tym ewidencje przebiegu pojazdów są one dowodem tego, co wynika z zawartych w nich zapisów (art. 193 § 1 ord. pod.). Faktura za zakup paliwa nie daje podstaw do ustalenia, kto faktycznie prowadził pojazd i kto pojazd ten tankował (to faktura za usługę wykonaną na rzecz przedsiębiorcy, a nie - jak w większości spraw rozpoznawanych w sprawach dotyczących art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej - faktura wystawiona przez ubezpieczonego jako przedsiębiorcę na rzecz osoby trzeciej). Przyjmując jednak nawet, że to nie wnioskodawczyni w tym okresie tankowała samochód wykorzystywany do prowadzonej przez nią działalności, to wykonywał to jej mąż, a więc były to również okresy, w których jej działalność gospodarcza, działalność zarobkowa była realizowana, kontynuowana, a więc nie były
to okresy utraconych zarobków z uwagi na czasową niezdolność do pracy wnioskodawczyni.

Zakup paliwa ujęty w księgach podatkowych jako koszt jednoosobowej działalności gospodarczej ubezpieczonego dowodził tego, że działalność ta była prowadzona także w czasie korzystania przez niego ze zwolnienia lekarskiego. Zlecenie zakupu paliwa przez inne osoby należy traktować jako czynność organizacyjną i zarządczą, wykonywaną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Czynność tego typu stanowi przejaw realizacji zarobkowej działalności gospodarczej. Dokonane zakupy (paliwa) i sprzedaż usług zostały zaewidencjonowane w księdze podatkowej przychodów i rozchodów, prowadzonej dla jednoosobowej działalności gospodarczej ubezpieczonego.

Należy wobec tego zauważyć ,że istnieje pewien dysonans w ocenie charakteru działalności prowadzonej przez ubezpieczoną - z punktu widzenia ubezpieczeń społecznych i prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych- zdaniem wnioskodawczyni nie prowadził ona działalności gospodarczej, natomiast z punktu widzenia prawa podatkowego, gdy chodzi o zmniejszenie obciążeń fiskalnych (dokonywanie zakupów, które następnie traktuje się jako koszty działalności) taka działalność była prowadzona.

Należy również rozważyć czy tego rodzaju czynności organizacyjne polegające na zatankowaniu pojazdu , mogły być powierzone mężowi wnioskodawczyni na podstawie pełnomocnictwa z dnia 01.09.2011r. Na tego rodzaju pytanie , zdaniem Sądu odpowiedź musi być negatywna. Trzeba odnieść się do treści pełnomocnictwa , zakładając , że zostało faktycznie udzielone , pomimo braku ujęcia pełnomocnictwa w CEiDG oraz jednoznacznego wskazania przez odwołującą w trakcie postępowania przed organem rentowym , że w trakcie zwolnień lekarskich nikt jej nie pomagał . Treść pełnomocnictwa wskazuje , ze zostało udzielone do reprezentowania wnioskodawczyni w razie czasowej nieobecności lub wyjazdu służbowego. Zdaniem Sądu tego rodzaju pełnomocnictwo upoważniało męża wnioskodawczyni do np. poinformowania uczestniczek zajęć o odwołaniu zajęć czy przeniesieniu terminu zajęć . Dokonywanie natomiast zakupów paliwa , akcesoriów sportowych czy np. zakup tortu w (...) H. K. ( faktura z 30.01.2016r. i 14.01.2017r.), zakup art. remontowych ( faktura z 20.08.2014r.) wykracza poza zakres pełnomocnictwa udzielonego P. I..

Podsumowując, w razie wystąpienia ryzyka niezdolności do pracy lub do prowadzenia pozarolniczej działalności wskutek choroby ubezpieczony ma obowiązek powtrzymania się od wszelkich czynności wykonywanych zawodowo, ponieważ świadczenia z ubezpieczenia chorobowego mają rekompensować mu brak możliwości uzyskiwania dochodów w czasie choroby. W niniejszej sprawie organ rentowy, na podstawie załączonych przez samą wnioskodawczynię materiałów źródłowych, czyli faktur i księgi przychodów i rozchodów, wykazał, że we wszystkich spornych okresach zasiłkowych przyjąć należało domniemanie stałego wykonywania przez wnioskodawczynię działalności gospodarczej, które nie zostało przez nią w niniejszej sprawie skutecznie obalone. Działalność gospodarczą wykonywana przez nią to działalność jednoosobowa, bez udziału osób współpracujących, zaś pomoc męża, zakładając nawet prawdziwość załączonego pełnomocnictwa, nie ujawnionego nigdy wcześniej w CEiDG (którą organ rentowy kwestionował), była incydentalna, sporadyczna i na pewno nie była świadczona we wszystkich wyżej opisanych przypadkach z analizowanych okresów zasiłkowych, w których wnioskodawczyni sama odnotowała w (...)prowadzenie zajęć pilates” i „odbiór opłaty za zajęcia”, oraz „zakupy sprzętu”, czy też materiałów biurowych, albo zakup paliwa i ewidencję przebiegu pojazdu. Zgodnie zatem z wytycznymi Sądu Najwyższego wydanymi w niniejszej sprawie w ocenie Sądu Okręgowego
w uzupełnionym postępowaniu dowodowym doszło do precyzyjnego ustalenia, że w każdym z okresów niezdolności do pracy wymienionych w zaskarżonej decyzji organu rentowego wnioskodawczyni, wbrew dyspozycji art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej wykonywała prace zarobkową, w rozumieniu czynności „normalnych”, charakterystyczne dla zakresu przedmiotowego prowadzonej przez nią działalności, prowadząc (poza sporadycznymi zastępstwami) zajęcia pilates, albo wykonywała czynności organizujące tę działalność, dostarczając lub zamawiając potrzebne materiały (zakupy internetowe) jak również dokonywała wpisów w (...) faktur zakupu sprzętu i materiałów biurowych, faktur paliwowych, dowodów opłacania składek. Nie można więc przyjąć, aby dochodziło
w spornych okresach do podejmowania wyjątkowych, sporadycznych, incydentalnych
i wymuszonych jedynie regulacjami prawnymi czynności, takich jak same wpisy w księdze przychodów i rozchodów (dla celów podatkowych w tych samych okresach wykazywała prowadzenie działalności, a dla celów ubezpieczeniowych twierdziła, że jej nie prowadziła), gdyż w ocenie Sądu Okręgowego prawidłowa ocena ww. uzupełnionego materiału dowodowego o opisane zestawienie przygotowane na podstawie faktur i księgi przychodów
i rozchodów ewidentnie wskazuje, że w spornych okresach zasiłkowych wnioskodawczyni podejmowała taką samą lub zbliżoną aktywnością zawodową jak w okresach, w których była zdolna do prowadzenia działalności. Nie mamy więc do czynienia z sytuacją, gdy przyznane sporne zasiłki miały zastępować wnioskodawczyni dochody utracone w związku z brakiem możliwości prowadzenia prze nią działalności ze względu na chorobę, ale, jak wynika
z opisanego materiału dowodowego z powtarzającą się praktyką, gdy wnioskodawczyni
– równolegle z prowadzoną nieprzerwanie działalnością gospodarczą – pobierała sporne zasiłki chorobowe i opiekuńcze, wbrew dyspozycji art. 17 ust. 1 powołanej ustawy zasiłkowej.

Tylko wykonywanie czynności ubocznych w stosunku do czynności realizowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, mające charakter incydentalny, wymuszony okolicznościami i niezarobkowy, może zostać uznane działanie relatywnie neutralnie względem art. 17 ust. 1 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.( Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2023 r.III USK 422/22).

Nadto należy mieć na uwadze , że jako zasadę należy przyjąć, iż ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy jakąkolwiek pracę zarobkową traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Jednak w szczególnych sytuacjach faktycznych prokonstytucyjna wykładnia przez sądy ubezpieczeń społecznych art. 17 ust. 1 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa może prowadzić do odmowy jego zastosowania ze względu na to, że sankcja, jaką przewiduje może być uznana w konkretnym stanie faktycznym za zbyt drastyczną i dolegliwą, a przez to niesłuszną i niesprawiedliwą w kontekście rodzaju innego zajęcia zarobkowego (jego sporadycznego, incydentalnego, wymuszonego okolicznościami charakteru) oraz uzyskanego z tego tytułu dochodu (niewielkich kwot stanowiących kilkuprocentowy ułamek należnego zasiłku chorobowego).( postanowienie SN z dnia 6 października 2022 r.III USK 18/22).

Przenosząc powyższe wskazówki na grunt rozpoznawanej sprawy, należy przede wszystkim podkreślić , ze czynności ujęte w poszczególnych okresach zasiłkowych wnioskodawczyni nie miały charakteru sporadycznego , przeciwnie były częste i nie miały charakteru naglącego , wymuszonego okolicznościami ( zakupy paliwa , akcesoriów sportowych i innego rodzaju zakupy) . Uzyskany przez odwołującą dochód z działalności gospodarczej w okresach zasiłkowych jest oczywiście zdecydowanie niższy niż kwota dotycząca zwrotu zasiłków chorobowych , co jednak w okolicznościach sprawy wskazanych wyżej, nie może mieć decydującego znaczenia . Wysoka kwota dotycząca nienależnie pobranych zasiłków chorobowych i opiekuńczych wynika natomiast z ustalonej wysokości podstawy wymiaru zasiłku , co przełożyło się na wysoką kwotę zwrotu określoną w zaskarżonych decyzjach ZUS.

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie powołanych przepisów i art. 386 §1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oparte jest
na treści art. 98 k.p.c. oraz §9 ust. 2 i §10 ust. 1 pkt 1 i ust.4 pkt.2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 t.j.), przyznał od wnioskodawczyni na rzecz ZUS koszty zastępstwa procesowego w wysokości 360 zł w postępowaniu przed Sądem I instancji ( pkt . II wyroku z uwagi na odwołanie od dwóch decyzji ZUS ) , koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym - 120 złotych i kasacyjnym - 240 zł ( pkt. III wyroku ).

sędzia Joanna Górka Czerwiak sędzia Jolanta Madziała – Stysiak sędzia Katarzyna Wiatrak -Derda