Wyrok z 2 marca 2026, sygn. VII U 430/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 marca 2026 r.

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie

VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie: Przewodnicząca: sędzia (del.) Magdalena Pytel

po rozpoznaniu 2 marca 2026 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym

sprawy N. F. (1)

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N.

o wypłatę niezrealizowanego świadczenia

na skutek odwołania N. F. (1)

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N.

z 18 lutego 2025 r. nr (...)

oddala odwołanie.

VII U 430/25

UZASADNIENIE

Decyzją z 18 lutego 2025 r. nr (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. odmówił N. F. (1) prawa do wypłaty niezrealizowanego świadczenia wspierającego po zmarłym mężu Z. F., z uwagi na to, że zmarły w dniu zgonu nie był uprawniony do tego świadczenia (akta rentowe).

N. F. (1) pismem z 11 marca 2025 r. wniosła odwołanie od ww. decyzji organu rentowego, wnosząc o jej zmianę.

W uzasadnieniu wskazała, że niezłożenie wniosku do ZUS, a w konsekwencji niewydanie decyzji w przedmiocie prawa do świadczenia wspierającego było spowodowane długotrwałym postępowaniem przed Wojewódzkim Zespołem ds. Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia poziomu wsparcia. Podniosła, że w ostatnim okresie życia męża poczyniła liczne wydatki związane z jego leczeniem (k. 3).

W odpowiedzi z 18 marca 2025 r. , pełnomocnik organu rentowego wniósł o odda-lenie odwołania, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wskazał, że Z. F. nie pobierał świadczenia wspierającego ani nie złożył o nie wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (k. 27).

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

17 marca 2024 r. Z. F. złożył wniosek o ustalenie potrzeby wsparcia do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w A.. Zmarł 7 grudnia 2024 r. Decyzja, w której ustalono poziom wsparcia, została wydana dopiero 9 grudnia 2024 r. tj. już po śmierci wnioskodawcy (bezsporne).

15 lutego 2025 r. N. F. (2) złożyła wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wypłatę niezrealizowanego świadczenia wspierającego po zmarłym Z. F. (akta rentowe).

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dokumentów zgromadzonych w postępowaniu przed organem rentowym oraz przed Sądem, których autentyczność nie była kwestionowana przez strony i które Sąd uznał za wiarygodne.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie podlegało oddaleniu.

Rozpoznanie analizowanej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym. Taką możliwość daje art. 148 ¹ § 1 KPC, który przewiduje, że Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, Sąd uznał, mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W przedmiotowej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne. Ponadto strony nie wniosły o przeprowadzenie rozprawy. W związku z powyższym, Sąd na podstawie powołanego przepisu ocenił, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W konsekwencji pozwoliło to na rozpoznanie i rozstrzygnięcie rzeczonej sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Przechodząc do rozważań w przedmiocie niezasadności odwołania, wskazania wymaga, że dnia 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. , poz. 1429), która wprowadziła nowy rodzaj świadczenia, jakim jest świadczenie wspierające. Świadczenie wspierające, w odróżnieniu od innych świadczeń opiekuńczych przeznaczonych dla opiekuna osoby wymagającej opieki, jest świadczeniem kierowanym bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością.

Celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób. Świadczenie wspierające zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy, przysługuje osobie w wieku od ukończenia 18. r. życia posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 6b ³ ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudniania osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. , poz. 100, 173, 240, 1234 i 1429), zwanej dalej decyzją ustalającą poziom potrzeby wsparcia, w której potrzebę poziomu wsparcia określono na poziomie od 70 do 100 punktów skali potrzeby wsparcia, o której mowa w art. 4b ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Ustawa o świadczeniu wspierającym nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania do art. 136 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który wskazuje kolejno po sobie grupy osób będących uprawnionymi do wypłaty świadczenia w razie śmierci osoby, której prawo do świadczenia zostało ustalone lub co najmniej osoba wystąpiła o prawo do tego świadczenia, jednakże nie zostało ono wypłacone. Natomiast na gruncie przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym brak jest odpowiednika przepisu art. 136 ustawy emerytalnej, jak również brak jest odesłania do odpowiedniego stosowania tego przepisu.

Przepisy art. 9 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniu wspierającym stanowią, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wcześniej niż w miesiącu, w którym decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stała się ostateczna.

W przedmiotowej sprawie Z. F. zmarł przed wydaniem decyzji o świadczeniu wspierającym, a nawet przed złożeniem o nie wniosku.

Nie znajdzie tu zatem zastosowania art. 4 ust. 3 powołanej ustawy, zgodnie z którym w razie śmierci osoby, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, świadczenie wspierające pobierane przez tę osobę przysługuje osobie wspólnie z nią zamieszkującej i gospodarującej za pełny miesiąc, w którym nastąpił zgon, o ile świadczenie to nie zostało za ten miesiąc wypłacone już osobie, o której mowa w art. 3 ust. 2.

Dyspozycja tego przepisu odnosi się do sytuacji, gdy osoba niepełnosprawna pobierała świadczenie wspierające.

Tymczasem, jak wynika z ustaleń przeprowadzonych w niniejszej sprawie, uprawniony Z. F. rzeczonego świadczenia nie pobierał. Nie można było zatem uznać, że N. F. (1) spełnia warunki do pobierania świadczenia jako niezrealizowanego po osobie zmarłej.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 KPC, oddalił jej odwołanie.

SSR (del.) Magdalena Pytel