Wyrok z 12 marca 2026, sygn. VII Ka 960/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 marca 2026 r.

Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym

w składzie:

Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski

Protokolant: st. sekr. sąd. Jolanta Jankowska

przy udziale oskarżyciela publicznego Inspektora Pracy Romana Rokickiego

po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r.

sprawy: D. A. (1) ur. (...) w S., syna H. i W. z domu X.

obwinionego z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedzielę i święta oraz w niektóre inne dni

na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę obwinionego

od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie II Wydziału Karnego z dnia 30 października 2025 r., sygn. akt II W 1347/25

I zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

- w ramach rozstrzygnięcia z pkt I sentencji wymierza obwinionemu D. A. (1) karę 2000 (dwóch tysięcy ) zł grzywny,

- uchyla rozstrzygnięcie o opłacie z pkt II sentencji,

II w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,

III zasądza od obwinionego D. A. (1) na rzecz Skarbu Państwa kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł tytułem zryczałtowanej równowartości wydatków za postępowanie odwoławcze oraz kwotę 200 (dwieście) zł tytułem jednej opłaty za obie instancje.

Sygn. akt VII Ka 960/25

UZASADNIENIE

D. A. (1) został obwiniony o to, że jako osoba reprezentująca przedsiębiorcę w dniu 23 marca 2025 roku wbrew zakazowi w handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedzielę i święta powierzył wykonywanie pracy w handlu oraz wykonywanie czynności związanych z handlem w sklepie przy ul. (...) w E. pracownikom: D. Z., S. X., H. B., C. T., D. F. (1), F. A., S. L., H. L. oraz zleceniobiorcom: S. C., I. V., W. M., I. T. (1), H. T., D. F. (2), S. D.,

tj. za wykroczenie z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 roku o ograniczeniu handlu w niedzielę i święta oraz w niektóre inne dni

Sad Rejonowy w Olsztynie wyrokiem z dnia w sprawie II W 1347/25

I obwinionego D. A. (1) uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 roku o ograniczeniu handlu w niedzielę i święta oraz w niektóre inne dni skazuje go, wymierzając z mocy art. 10 ust. 1 ustawy o ograniczeniu handlu w niedzielę i święta oraz w niektóre inne dni karę 10.000 (dziesięciu tysięcy) złotych grzywny;

II na podstawie art. 119 § 1 kpw w zw. z art. 118 § 1 kpw w zw. z § 3 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty sądowej od wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia oraz art. 3 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych zasądził od obwinionego zryczałtowane wydatki postępowania w kwocie 120 (sto dwadzieścia) złotych i opłatę w kwocie 1000 (tysiąca) zł.

Powyższy wyrok w całości zaskarżył obrońca obwinionego i zarzucił mu:

1/ obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedzielę i święta oraz niektóre inne dni (dalej: Ustawa lub „uhniś”) poprzez uznanie, że prowadzenie działalności handlowej w zakładzie prowadzącym działalność w zakresie kultury nie jest objęte wyjątkiem od zakazu handlu w niedzielę i dni ustawowo wolne w powiązaniu z pominięciem części materiału dowodowego i sprowadzenia działalności prowadzonej przez zakład obwinionego do części dedykowanej wyłączenie pod (...) (...) oraz pominięcia części materiału dowodowego z którego wynika, że zakładem prowadzącym działalność kulturalną oraz działalność handlową jest spółka prawa handlowego, która pod tym samym adresem posiada swoją siedzibę oraz prowadzi równolegle i przy wykorzystaniu tych samych zasobów materialnych i ludzkich działalność kulturalną i działalność handlową.

w przypadku nieuznania przez Sąd Okręgowy zarzutu opisanego w pkt 1 powyżej za chybiony, zarzucił:

2/ pominięcie przez Sąd nakazu z art. 5 § 2 k.p.k., stosowanego w sprawach o wykroczenia via art. 8 k.p.w., rozstrzygania wszelkich nie dających się usunąć wątpliwości, w tym również w aspekcie strony podmiotowej,

3/ naruszenie przepisu art. 7 par. 1 kw, bowiem w ustalonych okolicznościach, w dacie czynu, należałoby ewentualnie przyjąć, że obwiniony pozostawał w usprawiedliwionym błędzie co do karalności jego czynu, co wyłącza jego odpowiedzialność za wykroczenie oraz powiązanym z tym zarzutem zarzut pominięcia części materiału dowodowego a w szczególności wyroku uniewinniającego obwinionego odnośnie identycznego zarzutu opartego na identycznej podstawie prawnej oraz faktycznej tj. prawomocnego wyroku Sąd Rejonowego w Olsztynie pod o sygn. akt: II W 1414/22.

4/ naruszenie przepisu art. 1 kw poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodzi szkodliwość społeczna czynu, pomimo nie przeprowadzono postępowania dowodowego - w związku z czym obwiniony został pozbawiony możliwości obrony poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego złożonego na rozprawie w zakresie przesłuchania świadków, osób pracujących w dniach wskazanych w zarzucie na okoliczność zmierzające do ustalenie ewentualnej szkodliwości czynu (braku takiej szkodliwości) a poprzestanie przez Sąd na przesłuchanie wyłącznie świadka oskarżenia w osobie inspektora pracy.

5/ rażące uchybienie art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. w zw. z art. 39 § 2 k.p.s.w., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa strony do obrony w niniejszym postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze wnoszę o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji, ewentualnie wnoszę o zmianę zaskarżonego orzeczenia i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez uniewinnienie obwinionego od zarzucanego mu wykroczenia.

Apelacja obrońcy oskarżonego co do zasady jest chybiona i jako taka nie zasługiwała na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w środku odwoławczym, to przede wszystkim zauważyć należy, że zgromadzone w sprawie dowody Sąd meriti poddał trafnej analizie i ocenie, zgodnie z dyrektywami określonymi w art. 4 k.p.k. Także przeprowadzone w oparciu o tę analizę wnioskowanie jest logiczne, zgodne z przesłankami wynikającymi z art. 7 kpk i przekonująco uzasadnione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji prawidłowo zweryfikował tezy aktu oskarżenia w granicach niezbędnych dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia winy i kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu. Stąd też odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów należy stwierdzić, że są one chybione. Zauważyć trzeba, że podnosząc tego rodzaju zarzuty skarżący faktycznie polemizuje z ustaleniami Sądu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikają powody rozstrzygnięcia o winie D. A. a Sąd Okręgowy podziela przedstawioną tam argumentację. Apelacja w istocie nie wskazuje na takie okoliczności, które wnioski tego Sądu mogłaby skutecznie podważyć.

Stwierdzić zatem należy, iż Sąd I instancji prawidłowo, w oparciu o zebrany materiał dowodowy odtworzył przebieg zdarzeń opisanych w zaskarżonym wyroku oceniając dowody w sposób zgodny z zasadami prawa procesowego. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1974 r., zasada swobodnej oceny dowodów, leżąca u podstaw prawidłowego wyrokowania, nie może prowadzić do dowolności ocen i takiego wyboru dowodów, którego prawidłowości nie dałoby się skontrolować w trybie rewizyjnym. Ustalenia faktyczne wyroku tylko wtedy nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów, gdy poczynione zostały na podstawie wszechstronnej analizy przeprowadzonych dowodów, których ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej czy logicznej, zgodna jest ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz prowadzi do sędziowskiego przekonania, odzwierciedleniem którego powinno być uzasadnienie orzeczenia. (II KR 114/74 OSNKW 1975/2/28).

W konsekwencji Sąd Okręgowy nie podzielił zawartych w apelacji zarzutów obrazy prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, jak i wywodów przytoczonych na ich poparcie oraz nie dopatrzył się obrazy wskazanych przepisów procedury karnej, które to uchybienia mogłyby rzutować na treść wydanego wyroku zwłaszcza w zakresie uznania winy obwinionego. W pełni zatem należy podzielić argumentację Sądu I instancji co do analizy i oceny zebranego i ujawnionego materiału dowodowego. W szczególności obrazy przepisów nie dowodzi to, że ustalenia w sprawie poczyniono przy jednoczesnym odrzuceniu tych wyjaśnień oskarżonego, w których nie przyznał się on do popełnienia zarzuconego mu czynu. Fakt czynienia ustaleń faktycznych w oparciu o dowody niekorzystne z punktu widzenia odpowiedzialności oskarżonego nie może oznaczać, że Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisów postępowania. Tym bardziej wskazać należy, że ustalenia faktyczne winny być dokonane na podstawie dowodów, którym przyznano przymiot wiarygodności. Tym samym wobec przyznania dowodom niekorzystnym z punktu widzenia odpowiedzialności oskarżonego takiej cechy, to chybione są zarzuty, że w postępowaniu doszło do złamania zasady obiektywizmu. Ocena dowodów pozostaje pod ochroną z art. 7 kpk gdy jest poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego oraz jest wyczerpująco i logicznie z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego umotywowana w uzasadnieniu wyroku. Analiza akt sprawy wskazuje, że Sąd Rejonowy trafne ustalenia oparł na dowodach, które przeprowadzone zostały na rozprawie głównej i ocenił je w sposób uwzględniający wszystkie okoliczności zdarzeń a w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał jakie fakty uznał za udowodnione, a jakie za nieudowodnione i na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego odmówił wiary dowodom przeciwnym a ocena ta zasługuje na podzielenie.

Sąd Rejonowy trafnie podzielił wyjaśnienia obwinionego co do powierzenia wykonywania pracy w handlu wskazanym pracownikom. Jednakże także w ocenie Sądu Okręgowego nie sposób było podzielić przedstawionej przez obwinionego interpretacji w zakresie obowiązujących przepisów dotyczących ograniczenia handlu w niedziele i święta oraz przede wszystkim przewidzianych tam wyłączeń. Zasadnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zauważono. iż D. A. podejmując decyzję o organizacji (...) (...) (...) i prowadzeniu handlu w niedzielę oparł się na treści opinii prawnej z dnia 8 lutego 2022 r. oraz samego faktu wydania wobec niego wyroków uniewinniających w tożsamych sprawach. Tymczasem w przedmiotowej opinii wskazano wprost, iż nie może zostać ona „uznana za linię orzeczniczą z uwagi na jej jednostkowy charakter; (…) prezentowany w niniejszej opinii pogląd prawny nie jest jedynym możliwym do wyprowadzenia wnioskiem wynikającym z obowiązujących przepisów prawa”. Ponadto z treści wyroku uniewinniającego w sprawie II W 397/24 oraz sporządzonego uzasadnienia jednoznacznie wynika, iż podstawą uniewinnienia D. A. (1) był art. 7 § 2 kw, który stanowi, iż nie popełnia wykroczenia umyślnego, kto pozostaje w błędzie, co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego. Jest to tzw. błąd co do faktu. Tym samym o ile „w przypadku pierwszych postępowań prowadzonych wobec obwinionego D. A. (2) w sprawach o wykroczenia z art. 10 ust. 1 w zw. art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz niektóre inne dni, można było przyjąć, że w czasie kontroli inspektora pracy pozostawał on w usprawiedliwionym przekonaniu o legalności swojego działania – o tyle w niniejszej sprawie nie można już o tym mówić, o czym świadczy chociażby treść uzasadnienia wyroku w sprawie II W 397/24, gdzie jednoznacznie wskazano, a w istocie nawet pouczono obwinionego, iż w przypadku „dalszej działalności, z uwagi na zasygnalizowanie obwinionemu przez Sąd, iż sposób jego działalności nie uprawnia do go zwolnienia z zakazu handlu w niedzielę, D. A. (1), nie będzie mówił powoływać się na taką nieświadomość, czy otrzymane opinie prawne”. Okoliczność, iż D. A. (1) nie zapoznał się z treścią uzasadnienia wyroku, tłumacząc to tym, że istotny był dla niego wyłącznie sam fakt uniewinnienia, nie może stanowić usprawiedliwienia dla jego dalszego działania, tym bardziej, że w treści samego wyroku wskazano jako podstawę uniewinnienia art. 7 § 2 kw. Obwiniony miał zatem realną możliwość zapoznania się zarówno z motywami swojego uniewinnienia, jak i z linią orzeczniczą Sądu Najwyższego w zakresie przedmiotowej sprawy, która została szeroko przywołana w uzasadnieniu wyroku – tym bardziej, że wobec niego toczyły się dwa postępowania o analogicznym charakterze” – porównaj k. 373 odw.-374.

Wbrew stanowisku skarżącego Sąd I instancji dokonał trafnej oceny świadka I. T. (2) oraz zasadnie zaniechał przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków wskazanych jak na k. 367 albowiem nie miały one znaczenia dla kwestii ustalenia odpowiedzialności obwinionego skoro nawet ewentualna zgoda pracownika jej nie uchyla.

Zgodzić się tym samym należało z ustaleniem Sądu I instancji, że pomimo istnienia w placówce handlowej „(...) (...)”, której to okoliczności nie kwestionowała Państwowa Inspekcja Pracy, D. A. (1) nie mógł prowadzić działalności handlowej w niedzielę, albowiem w istocie „(...) (...)” miał przy prowadzonej faktycznej działalności jedynie uboczny charakter.

W zakresie rzekomej obrazy prawa materialnego, to w ślad za Sądem Rejonowym zauważyć należy, że ustawa o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni wprawdzie nie definiuje określenia „zakładu prowadzącego działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku” jednakże obecnie w tym zakresie istnieje ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazujące na to, że placówka spełnia kryteria zakładu prowadzącego działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku jeżeli zespół wyodrębnionych obiektów materialnych przedsiębiorstwa wiąże się z działalnością kulturalną, sportową, oświatową, turystyczną lub wypoczynkową; zatem zakład prowadzący działalność w zakresie kultury musi być jednostką główną, a placówka handlowa powinna mieścić się w ramach tego zakładu, a nie jak w niniejszej sprawie odwrotnie. Innymi słowy, zwolnione z zakazu handlu w niedzielę, są te placówki handlowe, które podporządkowane są zakładom świadczącym działalność wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt. 10 ustawy, albowiem placówki handlowe muszą funkcjonować w tym zakładzie, przy czym przy rozstrzygnięciu w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia kwestia pojęcia „przeważającej działalności” albowiem nie zostało ono ujęte w art. 6 ust. 1 pkt. 10 ustawy.

Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że w lokalu położonym przy ul. (...) w E. obwiniony D. A. (1) prowadził działalność handlową w ramach której wyznaczono miejsce do wypożyczenia, przeczytania na miejscu oraz zakupu książek. Zatem zasadnie Sąd Rejonowy ustalił i przyjął, „że placówka obwinionego w której prowadzony jest handel detaliczny artykułami spożywczymi jest samodzielnym, wyodrębnionym obiektem handlowym i nie jest usytuowana na terenie żadnego zakładu, ani nie wchodzi w skład większego kompleksu świadczącego działalność w zakresie kultury, sportu, turystyki, wypoczynku czy oświaty. Zatem placówka ta nie spełnia podstawowego wymogu umożliwiającego skorzystanie z wyłączenia zakazu handlu wskazanego w art. 6 ust. 1 pkt. 10 ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz niektóre inne dni. Z samego faktu wyznaczenia w przestrzeni sklepu (...) (...) (...) i umieszczenie tam regałów z książkami i miejsc do siedzenia, nie sposób uznać, iż placówka ta jest biblioteką czy czytelnią. Nie zmienione pozostało także przeznaczenie obiektu, który nadal jest sklepem spożywczym” – k. 375-375 odw.

Odrzucić także należało zarzut skarżącego co do rzekomego zaistnienia przesłanki z art. 7§1 kw albowiem obwiniony w żadnym wypadku nie pozostawał w usprawiedliwionej nieświadomości co do bezprawności podejmowanych przez nią działań. Ponownie w tym zakresie wskazać należy, że w pisemnych motywach uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 2 grudnia 2024 r. w sprawie o czyn z art. II W 397/24 podano w jasny i nie budzący wątpliwości sposób przyczyny uniewinnienia i tym samym obwiniony zdawał sobie sprawę, że podjęte przez niego działania z dnia 23 marca 2025 r., opisane w zaskarżonym wyroku są bezprawne i stanowią wykroczenie.

Wobec powyższego, Sąd I instancji zasadnie uznał obwinionego D. A. (1) za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu.

Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutu obrońcy co do rzekomej obrazy art.1§1 kw albowiem bez wątpienia czyn D. A. wobec ustalonych okoliczności był społecznie szkodliwy.

Jedynie oceniając w niniejszej sprawie stopnień zawinienia i społecznej szkodliwości czynu, uznano za możliwe złagodzenie kary grzywny do kwoty 2000 zł, która co do zasady winna spełnić wobec wymienionego cele określone w art. 33 kw i przede wszystkim pozwolić na uświadomienie obwinionemu, że jego zachowanie nie było prawidłowe oraz zapobiegnie podobnym działaniom w przyszłości.

Z uwagi na ukaranie Sąd Okręgowy obciążył obwinionego zryczałtowanymi wydatkami postępowania i jedną opłatą za obie instancje.