Uzasadnienie z 16 marca 2026, sygn. VI Ka 37/25

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 37/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt VIII K 1185/23

1.2  Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.

☒art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☐uchylenie

☒Zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

S. Z.

Dotychczasowa niekaralność

Sytuacja majątkowa

Naprawienie szkody

Karta karna - k.437

Informacja e-PUAP - k.436

Potwierdzenia przelewów - k.440b

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Wskazać fakt

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu.

Dotychczasowa niekaralność

Sytuacja majątkowa

Naprawienie szkody

Karta karna

Informacja e-(...)

Potwierdzenia przelewów

Dokumenty sporządzone przez uprawnione osoby lub podmioty, nie kwestionowane i nie budzące żadnych wątpliwości.

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Wskazać fakt

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu.

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

Obrońca oskarżonego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a to art. 410 kpk w zw. z art. 92 kpk polegającą na wyprowadzenie wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanki „wprowadzenia w błąd pracowników Banku (...) S.A. co do tożsamości osoby składającej wniosek o przyznanie debetu” z materiału dowodowego, który nie został ujawniony w przedmiotowej sprawie.

Natomiast z ostrożności procesowej zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 286 § 1 kk poprzez wadliwe uznanie, że oskarżony za pośrednictwem aplikacji Banku (...) S.A. wprowadził pracowników banku w błąd co do swojej tożsamości, w sytuacji gdy oskarżony nigdy nie kontaktował się bezpośrednio czy też pośrednio z jakimkolwiek pracownikiem banku, a okoliczność jego tożsamości nigdy nie była przedmiotem weryfikacji przez pracownika Banku, a jedynie przez aplikację mobilną banku przy zautomatyzowanej procedurze uzyskania debetu na rachunku H. Z., co w konsekwencji oznacza, że nie mógł wprowadzić żadnej osoby fizycznej w błąd.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.

Zarzuty były niezasadne.

Na wstępie przypomnieć należy, że niezmiennie posiadaczem przedmiotowego rachunku bankowego była pokrzywdzona, która chcąc pomóc oskarżonemu założyła go, a następnie udostępniła do bieżącego korzystania. Wynikało to z faktu, że oskarżony miał liczne zobowiązania finansowe skutkujące egzekucją komorniczą, potrzebując konta, które nie podlegałoby zajęciu, na które wpływałoby jego wynagrodzenie za pracę i z którego mógłby regulować różne należności. Tym samym w/w wykonywał wszelkie operacie na tym koncie jako pokrzywdzona. O ile jednak ta zgodziła się na obracanie poprzez niego należącymi do niego środkami finansowymi, o tyle nie wyrażała zgody na zaciąganie zobowiązań finansowych, w tym złożenie wniosku o przyznanie debetu i jego wykorzystywanie. Tymczasem oskarżony to właśnie uczynił. W dodatku bez wiedzy i zgody posiadacza rachunku bankowego, który - jako strona umowy - ponosił wobec banku wyłączną odpowiedzialność za spłatę tych należności. Twierdzenia oskarżonego, że pokrzywdzona wiedziała o podejmowanych przez niego działaniach nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materialne dowodowym, w tym zeznaniach w/w, która kategorycznie temu zaprzeczyła. Zdaniem Sądu Okręgowego pokrzywdzona działała w dobrej wierze, jednak nie przypuszczała, że oskarżony wykorzysta jej zaufanie i będzie de facto działał na jej szkodę. Ponadto wyjechała na studia za granicę i skupiała się na swoich bieżących sprawach, a nie na kontrolowaniu wykorzystywania swojego konta przez bliską jej osobę, jaką niewątpliwie był jej wuj. Tym bardziej, że nie miała dostępu do rachunku bankowego. Gdyby było tak, że pokrzywdzona zgodziła się pomóc oskarżonemu także w uzyskaniu środków finansowych na remont mieszkania, to zaciągnęłaby pożyczkę i uzgodniłaby, że ten będzie ją spłacał. To oskarżony wybrał rozwiązanie, które raz, że jest dość drogie, a dwa dość ryzykowne. Wszystko przez krótki okres na spłatę i wysokie odsetki. Tym bardziej w jego sytuacji i przy tak wysokiej kwocie. Potwierdzeniem w/w tezy było, że oskarżony miał problemy z regulowaniem zobowiązań w tym zakresie, czego pokrzywdzona najbardziej się obawiała.

Wprawdzie oskarżony złożył wniosek o przyznanie debetu za pośrednictwem aplikacji mobilnej w swoim telefonie, nie stawiając się w placówce banku i nie rozmawiając, osobiście lub telefonicznie, z jego pracownikami, jak również nie podpisując żadnych dokumentów, jednak nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że nie doszło tutaj do ich wprowadzenia w błąd co do tożsamości osoby go składającej, a co za tym idzie popełnienia przestępstwa oszustwa. Nie można się bowiem zgodzić z twierdzeniem, że tego typu procedura odbywa się całkowicie automatycznie, a więc z pominięciem czynnika ludzkiego. Pracownicy banku nie tylko ją tworzą, ale również kontrolują działanie systemu i mają możliwość zareagowania w przypadku nieprawidłowości. W przeciwnym razie byliby całkowicie zbędni, wykonując swoje obowiązki jedynie w oddziałach. W ocenie Sądu Okręgowego nie wymagało to szczególnego dowodzenia. W tym miejscu przypomnieć należy, że gdyby posiadaczem rachunku bankowego był oskarżony, to raz, że najpewniej zostałby zajęty przez komornika i w/w w ogóle nie mógł by z niego korzystać, a dwa, że nawet gdyby do tego nie doszło, to z uwagi na swoją sytuację finansową nie uzyskałby debetu i nie mógł z niego korzystać. Jak sam przyznał, skorzystałem z pomocy pokrzywdzonej, ponieważ był w trakcie upadłości konsumenckiej i nie miał zdolności kredytowej. Jedynie zabieg w postaci podania się za pokrzywdzoną, będącą osobą nie mającą negatywnej historii w spłacie zobowiązań, umożliwił pozytywną weryfikację i możliwość uzyskania, a następnie wydatkowania pieniędzy. Idąc tokiem rozumowania skarżącego, z którym nie sposób się zgodzić, to niemożliwym byłoby popełnienie przestępstwa oszustwa w szeregu sytuacjach zdalnego wnioskowania o kredyt, pożyczkę czy właśnie debet. Tymczasem taka forma jest coraz bardziej powszechna, w wielu przypadkach zastępując tradycyjną. W efekcie pracownicy podmiotów, które ich udzielają dokonują weryfikacji w sposób zdalny, a nie bezpośredni. Oczywiście przy pomocy odpowiednich systemów. Oskarżony to wykorzystał, albowiem jakikolwiek osobisty lub telefoniczny kontakt z pracownikami banku spowodowałby co najmniej odmowę przyznania debetu, a być może także zainicjowanie postępowania karnego.

Na marginesie wskazać należy, że wywołana przez skarżącego kontrola instancyjna stanowiła zdaniem Sądu Okręgowego przejaw swego rodzaju nielojalności procesowej. Otóż Sąd Rejonowy skierował strony do mediacji, podczas której pokrzywdzona zgodziła się w szczególności na zmianę kwalifikacji prawnej na wypadek mniejszej wagi, naprawienie szkody w ratach i warunkowe umorzenie postępowania karnego, co było dla oskarżonego bardzo korzystne, a co w/w sąd zaakceptował. Mimo to oskarżony zaskarżył to orzeczenie, dążąc do uniewinnienia. Tymczasem, działając w celu uzyskania korzyści majątkowej, wprowadził pracowników banku w błąd co do tożsamości osoby składającej wiosek o przyznanie debetu, czym doprowadził bank i pokrzywdzoną do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Oskarżony dobrze wiedział, jaka jest jego sytuacja finansowa. Mimo to nie zadowolił się możliwością uzyskiwania wynagrodzenia za pracę i jego wykorzystywania w pełnej wysokości na własne potrzeby. Chciał dysponować większymi środkami finansowymi, przeznaczając je na remont mieszkania, do których w rzeczywistości nie powinien mieć dostępu. Tym bardziej, że w przeszłości nie regulował swoich licznych zobowiązań finansowych, co spowodowało wszczęcie egzekucji komorniczej. Jak widać, oskarżony nie wyciągnął z tego żadnych wniosków. Co więcej, bezmyślnie naraził pokrzywdzoną na poważne problemy, albowiem to ona, a nie on, była stroną zawartej umowy i to ona, a nie on, była zobligowana zwrócić wszelkie należności. Oskarżony jest osobą nie tylko dorosłą, ale mającą doświadczenia związane ze spłatą długów. Postępując w ten sposób wiedział, że popełnia przestępstwo.

Wbrew twierdzeniom skarżącego nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 410 kpk w zw. z art. 92 kpk, jak również przepisów prawa materialnego, to jest art. 286 § 1 kk. Oskarżony najpierw myślał, że spłaci debet i jego zaciągnięcie się nie wyda, a następnie próbował uniknąć odpowiedzialności karnej, przekonując że pokrzywdzona o tym wiedziała, a on nie miał kontaktu z żadnym pracownikiem banku i nie wprowadził nikogo w błąd. W tym miejscu przypomnieć należy, że różnorodność sposobów wprowadzenia w błąd wynika przede wszystkim z różnorodności form komunikowania się. Można zatem wprowadzić w błąd za pomocą słowa, pisma (dokumentu), różnych przedmiotów czy też określonego zachowania się. Może to być również zachowanie konkludentne (fakty konkludentne), czyli takie, które w określonych okolicznościach doprowadzą pokrzywdzonego do wyciągnięcia z nich błędnych wniosków mających znaczenie dla podjęcia przezeń decyzji o rozporządzeniu mieniem (oczywiście rozporządzeniu niekorzystnym) (Komentarz do art. 286 kk T.III red. Królikowski/Zawłocki 2024 r., wyd. 5/V. B.). Ponadto, o czym mowa była już wyżej, ułatwienie i przyspieszenie uzyskania debetu za pomocą aplikacji mobilnej w telefonie nie oznacza automatycznie wyeliminowania czynnika ludzkiego. Pracownicy banku nie tylko decydują o tym jak funkcjonuje i co weryfikuje system, ale również kontrolują jego działanie i reagują na błędy, w tym merytoryczne. Zbieżne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 sierpnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt I KK 158/24, odnoszącej się do kas samoobsługowych, które choć zautomatyzowane, to także podlegają nadzorowi ludzkiemu.

Wniosek

Obrońca oskarżonego wniósł o:

1.  1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu;

2.  2. obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania sądowego przed Sądem I i II instancji.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny.

Z uwagi na niezasadność zarzutów na uwzględnienie nie zasługiwały skorelowane z nimi wnioski.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia
i podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k.).

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności.

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.3  1

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy.

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.3.1  1.

Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie z punktu II. W pozostałej części utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.

Zwięźle o powodach zmiany.

Oskarżony wywiązał się z ugody zawartej z pokrzywdzoną, naprawiając szkodę w całości, czego dowodziły potwierdzenia przelewów złożone w postępowaniu odwoławczym. Tym samym należało uchylić rozstrzygnięcie, które go do tego zobowiązywało.

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia.

4.

Konieczność warunkowego umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i warunkowego umorzenia ze wskazaniem podstawy prawnej warunkowego umorzenia postępowania.

5.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia.

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia z wyroku

Lp.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

6.  Koszty Procesu

Wskazać oskarżonego.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

S. Z.

III i IV

1Sąd Okręgowy, na podstawie art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk w zw. z art. 616 § 1 pkt 2 kpk, zasądził od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej kwotę 840 złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowienie pełnomocnika z wyboru w postępowaniu odwoławczym. Wysokość w/w należności wynikała z rozporządzenia w tym zakresie. Skoro oskarżony wywołał kontrolę instancyjną, to powinien zwrócić oskarżycielce posiłkowej poniesione przez nią koszty.

3Ponadto, na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk oraz art. 7 i 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych, zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 złotych tytułem opłaty w postępowaniu odwoławczym i obciążył go wydatkami tego postępowania. Powyższe było naturalną konsekwencją bezzasadności apelacji. Nie ulega wątpliwości, że oskarżony jest w stanie uiścić te należności.

7.  PODPIS

1.4  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Całość wyroku

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☐uchylenie

☒Zmiana