Wyrok z 17 marca 2026, sygn. I C 862/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 marca 2026 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Łucja Oleksy-Miszczyk
Protokolant:	starszy sekretarz sądowy Elżbieta Leszczewska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2026 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa Ł. T.

przeciwko T. Ł.

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności

1.  oddala powództwo;

2.  tytułem kosztów procesu zasądza od powódki Ł. T. na rzecz pozwanej T. Ł. kwotę 10.817,- (dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia prawomocności wyroku.

SSO Łucja Oleksy-Miszczyk

Sygnatura akt I C 862/25

UZASADNIENIE

Powódka Ł. T. pozwem skierowanym przeciwko T. Ł. (Ł.) domagała się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2024r. w sprawie
I C 349/23, opatrzonego klauzulą wykonalności w dniu 22 lipca 2025r. w całości twierdząc, że roszczenie objęte tym tytułem wygasło na skutek zapłaty. Z uzasadnienia pozwu wynika, że w spawie I C 349/23 Sądu Okręgowego w Gliwicach powódka (tam pozwana) złożyła pozew wzajemny, domagając się obniżenia ceny sprzedaży nieruchomości z uwagi zaistniałą wadę fizyczną, uniemożliwiającą prowadzenie w nieruchomości działalności gospodarczej, a polegającą na niemożności uzyskania zezwolenia na prowadzenie tam działalności opiekuńczej, a to z uwagi na brak możliwości uzyskania zaświadczenia organu nadzoru budowlanego określonego w kategorii XI załącznika do ustawy prawo budowlane. W toku tamtego procesu strony prowadziły negocjacje i choć doszło do podpisania ugody, to nie doszło do jej realizacji, niemniej powódka twierdzi, iż w latach 2022-2023 zapłaciła pozwanej kwotę 550.945 zł, a łącznie 1.081.184,36 zł co przewyższa cenę sprzedaży do uiszczenia której była zobowiązana. Niezależnie od tego powódka podniosła, że w sprawie I C 349/23 została pozbawiona możliwości obrony swoich spraw, a to z uwagi na zgon pełnomocnika, o czym powódka dowiedziała się z opóźnieniem i co uniemożliwiło jej podjęcie skutecznej obrony.

Pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Wywodziła, iż przywoływany przez powódkę stan faktyczny nie odpowiada hipotezie art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c., ani hipotezie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., a powódka próbuje wykorzystać przywoływane przepisy do ponownego rozpoznania merytorycznego sporu o zapłatę. Zaprzeczyła aby powódką w pierwotnym procesie była pozbawiona możliwości obrony swoich praw i podkreśliła, że od wstąpienia do postępowania kolejnego pełnomocnika do chwili doręczenia mu wyroku z uzasadnieniem minął miesiąc, a następnie otwarł się 14 dniowy termin do wniesienia apelacji, strona miała zatem wystarczająco dużo czasu aby sformułować zarzuty i przedstawić je sądowi II instancji, czego nie uczyniła.

Sąd ustalił co następuje:

W sprawie I C 349/23 Sądu Okręgowego w Gliwicach T. Ł. (pozwana w niniejszej sprawie ) pozwem złożonym 14 marca 2023r. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od Ł. T. (powódki w niniejszej sprawie) kwoty 364.801,83 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 marca 2022r. Dochodzona pozwem kwota stanowiła część ceny jaką Ł. T. winna była uiścić na rzecz T. Ł. na mocy umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 22 września 2021r., zmienionej następnie umową z dnia 31 stycznia 2022r.

Ł. T. wnosiła o oddalenie powództwa i złożyła pozew wzajemny domagając się zasądzenia kwoty 200.000 zł tytułem obniżenia ceny sprzedaży nieruchomości nabytej na podstawie umowy z dnia 21 września 2021r. Z uzasadnienia pozwu wzajemnego wynikało, że nieruchomość dotknięta jest wadą fizyczną, uniemożliwiającą prowadzenie w niej planowanej działalności gospodarczej. Poza tym nie odniosła się do wysokości żądania głównego i nie kwestionowała sposobu jego wyliczenia.

Cena nieruchomości zgodnie z umową wynosiła 1 070 000,00 zł. Na chwilę wytoczenia powództwa w sprawie I C 349/23 poza sporem było, że część ceny została uiszczona – do zapłaty pozostawało wedle twierdzeń pozwu 364.801,83 zł. Nie było też sporne, że część wpłat dokonana została na rzecz wierzycieli sprzedającego. W toku procesu strony prowadziły rozmowy ugodowe i podpisały ugodę w oparciu o którą Ł. T. uiściła dalszą część ceny nieruchomości tj. kwotę 119.628,24 zł. Kolejne 100.000,- zł miało być wpłacone na rachunek T. Ł. w określonym w umowie terminie. Do dokonania wpłaty ugodzonych 100.000 zł jednak nie doszło, bowiem Ł. T. wycofała się z realizacji ugody powołując się na brak należytego umocowania po stronie reprezentującego ją pełnomocnika. Okoliczność ta nie została przez druga stronę zakwestionowana (pełnomocnik T. Ł. kwestionował jedynie zgodność działania pełnomocnika z dobrymi obyczajami, natomiast nie kwestionował samego faktu wadliwości pełnomocnictwa). Ostatecznie T. Ł. ograniczyła powództwo o kwotę dokonanej wpłaty tj. 119.628,24 zł.

Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2024r. zasądził od pozwanej (powódki w niniejszej sprawie ) Ł. T. na rzecz powódki (pozwanej w niniejszej sprawie) T. Ł. kwotę 245.173,59 (złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 1 marca 2022 roku do dnia zapłaty oraz odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od kwoty 119.628,24 złotych za okres od dnia 1 marca 2022 roku do 1 sierpnia 2023 roku, umorzył postępowanie co do kwoty 119.628,24 złotych i orzekł o kosztach procesu. Jednocześnie Sąd oddalił powództwo wzajemne i orzekł o kosztach postępowania z powództwa wzajemnego.

W toku sprawy I C 349/23 powódka (pozwana w tamtej sprawie) reprezentowana była przez adwokata. W dniu 18 marca 2024r. wypowiedziała pełnomocnictwo, o czym pełnomocnik zawiadomił Sąd pismem datowanym na dzień 28 marca 2024r. (k. 154 akt I C 349/23). Kolejny pełnomocnik zgłosił się pismem datowanym na 3 lutego 2025r., wnosząc skutecznie o doręczenie mu odpisu wyroku z uzasadnieniem. Dokumenty uznano za doręczone z dniem 9 kwietnia 2025r. Apelacji nie wywiedziono, a wyrok stał się prawomocny 24 kwietnia 2025r. Dnia 22 lipca 2025r. wyrokowi nadano klauzule wykonalności (akta I C 349/23).

Do pozwu w niniejszej sprawie powódka dołączyła kopie dowodów przelewów na kwoty :

- 100.000 zł z dnia 31 lipca 2023r. ( w tytule przelewu wpisano ugoda) k. 25 i 33,

- 19.628,24 z dnia 31 lipca 2023r. ( w tytule przelewu wpisano ugoda) k. 26 i 29,

- 106.461,64 zł z dnia 12 czerwca 2023r. k. 28 i 31,

- 32.623,03 zł z dnia 11 lutego 2022r. k. 30,

- 199.775,14 z dnia 1 lutego 2022r. k. 32 ( w tytule wpisano hipoteka),

- 9.317,42 zł z dnia 12 czerwca 2023r. k. 34,

- 50.000,- zł z dnia 15 lutego 2022r. k. 35,

- 3.018,52 zł 29 kwietnia 2022r. k. 36,

- 13.623,94 zł z dnia 29 kwietnia 2022r. k. 37,

-12.697,27 zł z dnia 29 kwietnia 2022r. k. 38,

- 3,800,- zł z dnia 4 lutego 2022r. k. 39.

Załączone dowody wpłat obejmują łączną sumę 550.945,20 zł, w tym kwotę 119. 628,24 zł uiszczoną w toku negocjacji ugodowych, co do której w sprawie I C 349/23 powództwo ograniczono, a postępowanie w związku z tym umorzono. Wszystkie pozostałe wpłaty na łączną kwotę 431.316,96 zł dokonane zostały przed wydaniem wyroku w sprawie I C 349/23, a w większości (poza wpłatą na kwotę 9.317,42 zł z dnia 12 czerwca 2023r. k. 34) przed wytoczeniem powództwa w sprawie I C 349/23. Zważywszy na to, że w sprawie I C 349/23 poza sporem było, że kupująca uiściła znaczną część ceny przed wytoczeniem powództwa, nie można przyjąć, że przedstawione dokumenty uprawdopodabniają, że powódka uiściła na rzecz pozwanej kwotę odpowiadającą cenie nieruchomości lub wyższą.

Opisane wyżej okoliczności Sąd ustalił w oparciu o akta I C 349/23 oraz wymienione wyżej dokumenty w postaci dowodów przelewów załączone do pozwu w niniejszej sprawie.

Sąd zważył co następuje:

W myśl art. 840 § 1 k.p.c. dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli:

1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście;

2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia;

3) małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść.

Powódka w pozwie nie przytoczyła dokładnej podstawy prawnej swojego żądania, ograniczając się do wskazania art. 840 § 1 i nast. k.p.c. Na rozprawie w dniu 17 marca 2026r. pełnomocnik powódki sprecyzował podstawę prawną, a zarazem faktyczną żądania, opierając roszczenie o przepis art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. (00:04.55 protokołu elektronicznego k. 135) i wywodząc że powódka uregulowała całą należność wobec pozwanej jeszcze przed zakończeniem postępowania w sprawie I C 349/23 tut. Sądu, a nadto stan nieruchomości nie pozwala na prowadzenie tam działalności gospodarczej takiego rodzaju jak wcześniej tam prowadzona. Jak z tego wywodu wynika, powódka kwestionuje istnienie obowiązku objętego tytułem egzekucyjnym, przy czym powołuje się na okoliczności, które zaistniały przed jego powstaniem.

Zaprzeczenie treści tytułu egzekucyjnego pochodzącego od sądu może być skuteczne jedynie wówczas, gdy nie stoi temu na przeszkodzie powaga rzeczy osądzonej i związanie prawomocnym orzeczeniem sądu. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dłużnik nie może kwestionować treści tytułu egzekucyjnego w postaci prawomocnego orzeczenia sądowego, albowiem orzeczenie to wiąże sąd w sposób wyłączający ponowne badanie stwierdzonego w nim obowiązku. Powództwo opozycyjne skierowane przeciwko prawomocnemu orzeczeniu sądu nie może naruszać powagi rzeczy osądzonej, a prekluzyjny skutek prawomocności orzeczenia i powagi rzeczy osądzonej obejmuje wszystkie, również nieprzytoczone przez stronę, okoliczności i zarzuty, które istniały i dały się sformułować w chwili zamknięcia rozprawy (por. A. Marciniak (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom IV. Komentarz. Art. 730–1095 ¹, wyd. 1, 2020, za Legalis, K. Flaga-Gieruszyńska, A. Zieliński, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. 13, 2025, za Legalis).

Przytaczana przez powódkę argumentacja nie może w tej sytuacji odnieść skutku. Powódka powołuje się z jednej strony na zapłatę całej należności wynikającej z ceny nieruchomości jeszcze przed powstaniem tytułu egzekucyjnego, z drugiej zaś strony przywołuje okoliczności, które były podstawą żądania obniżenia ceny jakie było przedmiotem rozpoznania w ramach powództwa wzajemnego w sprawie I C 349/23. Okoliczności te są objęte orzeczeniem korzystającym z powagi rzeczy osądzonej i z mocy art. 365 § 1 k.p.c. wiążącym Sąd orzekający w niniejszej sprawie, a zatem nie mogą być przedmiotem ponownego rozpoznania i pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności.

Nie może również odnieść skutku argumentacja powódki dotycząca pozbawienia jej w toku procesu w sprawie I C 349/23 możliwości obrony. Pomijając zagadnienie czy tego rodzaju zarzut nieważności postępowania może być podstawą powództwa opozycyjnego, to przytaczane przez powódkę okoliczności są oczywiście nieprawdziwe. Nie jest prawdą, aby powódka w toku procesu w sprawie I C 349/23 została zaskoczona śmiercią swojego pełnomocnika, co miało wywołać dla niej negatywne konsekwencje procesowe. W rzeczywistości powódka w dniu 18 marca 2024r. wypowiedziała pełnomocnictwo, o czym pełnomocnik zawiadomił Sąd pismem datowanym na dzień 28 marca 2024r. przez pewien czas powódka występowała w postępowaniu bez pełnomocnika, a następnie kolejny pełnomocnik zgłosił się pismem datowanym na 3 lutego 2025r., wnosząc skutecznie o doręczenie mu odpisu wyroku z uzasadnieniem. Doręczenie mu odpisu wyroku z uzasadnieniem otworzyło termin do wniesienia apelacji, niemniej powódka wyroku nie zaskarżyła. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że w sprawie I C 349/23 doszło do naruszenia praw procesowych powódki (tam pozwanej i powódki wzajemnej), a formułowane w tym zakresie zarzuty są sprzeczne z faktami.

Ostatecznie, wobec braku przesłanek do zastosowania art. 840 § 1 k.p.c. Sąd powództwo oddalił orzekając o kosztach procesu zgodnie z regułą wynikającą z art. 98 k.p.c.

SSO Łucja Oleksy-Miszczyk

.