Wyrok z 17 marca 2026, sygn. II Ka 721/25

Przewodniczący:

SSO Agata Kowalska

Protokolant:

st. sekr. sąd. Agnieszka Walerczak

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 721/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

.  1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 31 lipca 2025 r. sygn. akt II K 322/23

.  1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

.  1.3. Granice zaskarżenia

.  1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

.  1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

.  1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

.  2.1. Ustalenie faktów

.  2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

.  2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

.  2.2. Ocena dowodów

.  2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

.  2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

Z apelacji obrońcy oskarżonego:

1.  1. obrazę prawa procesowego — art. 410 kpk, mającą zasadniczy wpływ na treść orzeczenia, polegającą na całkowitym pominięciu okoliczności, że Z. J. wraz z żoną B. oraz wnukiem N. G. (1) zamieszkiwali w budynku przy ul. (...) w I. od strony zachodniej, który udostępniła mu jego matka Z. D., pretendująca do praw właścicielskich tej części budynku, a także pominięcie innej istotnej okoliczności, iż konflikt o dostęp do budynku toczył się pomiędzy osobami spokrewnionymi lub będących powinowatymi (X. M. jest ojcem chrzestnym N. G. (1)),

2.  2. obrazę prawa procesowego — art. 170 S I pkt 2 kpk, w zw. z art. 170 S la kpk, mającej istotne znaczenie dla ustalenia czy X. M. swoim zachowaniem naraził na niebezpieczeństwo małżonków J. i N. G. (1), polegającą na oddaleniu wniosku dowodowego oskarżonego z dnia 23 lipca 2025 r. o powołanie biegłego z zakresu budownictwa i pożarnictwa jako dowodu zbędnego, z powołaniem się Sądu na art 170 S 1 pkt 6 kpk, podczas gdy wniosek oskarżonego zmierzał do uzyskania wiedzy specjalistycznej, której powinien dostarczyć biegły sądowy, przy uwzględnieniu faktu, że od wydania opinii N. X. (X. w mianowniku) upłynęło blisko 7 lat, a jego opracowanie stanowiło tzw. opinię prywatną,

3.  3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść wyroku, polegający na ustaleniu, że B. J. i N. G. (1), gdy miał 17 lat, przez ponad rok nie mieszkali w I. na ul. (...), bo wyprowadzili się do L., a oskarżony mający swobodę w dostępie do budynku nie wykorzystał tej sposobności na przeprowadzenie w nim prac remontowych, choć przez cały ten czas w budynku tym w I. zamieszkiwał Z. J., który najwyraźniej „zniknął” Sądowi z pola widzenia, a był on głównym oponentem nawet dopuszczenia X. M. do jego bytności w zajmowanej przez niego części budynku,

4.  4. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na treść orzeczenia, polegaj ący na uznaniu, że X. M. mimo „pewnego stopnia oporu lokatorów” mógł wykonać prace remontowe w budynku, usuwające zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego (bez ich skonkretyzowania), choć oskarżony de facto był w sytuacji całkowicie patowej, wobec postawy małżonków J. i N. G. (1) oraz bezczynności Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w L. w zakresie przeciwdziałania zagrożeniu, jak również takiej samej postawie władzy samorządowej, która nie miała do zaoferowania ludziom zamieszkującym dom przy ul. (...) w I. jakiejkolwiek pomocy mieszkaniowej, co mimo wszystko przywiodło Sąd do radykalnej oceny, iż X. M. popełnił przestępstwo z art. 91a prawa budowlanego, działając w zamiarze bezpośrednim. Stawiając powyższe zarzuty, wnoszę o uniewinnienie X. M. od zarzucanego mu czynu.

Z apelacji oskarżonego X. M.:

1) rażące błędy w ustaleniach faktycznych będących jego podstawą, co miało wpływ na treść tego wyroku przez bezpodstawne przyjęcie iż moje zachowanie wyczerpało znamiona czynu z art. 91a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane pomimo, iż przeprowadzone w postępowaniu sądowy dowody, dokumenty z kopii akt sprawy administracyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., załączone do akt spawy II K 322/23, a przede wszystkim dowody zgłoszone przeze mnie lub mojego obrońcę pominięte przez Sąd Rejonowy w Siedlcach II Wydział Karny całkowicie zaprzeczały oskarżeniu, a w szczególności zaprzeczały następującym ustaleniom sądu I instancji, iż:

a) wyrok NSA z 23.04.2020 sygn. II OSK 167/20 stanowił, w tym w sposób wiążący dla Sądu Rejonowego w Siedlcach w sprawie II K 322/23 0 stanie technicznym budynku i zakresie obowiązków ciążących na mnie dotyczących utrzymania obiektu budowalnego w I. przy ul. (...) (dalej „budynek w I.”) oraz o zaniechaniu przeze mnie „wszelkich działań w zakresie stanu technicznego budynku zwiększających bezpieczeństwo użytkowania tego obiektu”, pomimo iż NSA rozstrzygał wyłącznie o zarzucie kasacyjnym proceduralnym, a nie materialnym (!);

b)wyrok WSA w Warszawie w Warszawie w wyroku z 17.09.2020 r. sygn. VII SA/Wa 1318/19 stanowił, w tym w sposób wiążący dla Sądu Rejonowego w Siedlcach w sprawie II K 322/23 0 stanie technicznym budynku i zakresie obowiązków ciążących na mnie dotyczących utrzymania obiektu budowalnego w I. przy ul. (...) (dalej „budynek w I.”) oraz o zaniechaniu przeze mnie „wszelkich działań w zakresie stanu technicznego budynku zwiększających bezpieczeństwo użytkowania tego obiektu”, pomimo iż WSA w Warszawie nie przeprowadzał żadnego postępowania dowodowego w zakresie dotyczących ustaleń stanu faktycznego dot. budynku, rozstrzygał wyłącznie w zakresie dotyczącym skargi na decyzję MWINB z dnia 12.04.2019 r. nr (...)

c) datą początkową zarzucanego mi czynu była data pierwszej kontroli PINB w L. dot. budynku w 31.10.2018 r., skoro protokół z kontroli nie ma waloru decyzji administracyjnej, nie ma żadnej mocy rozstrzygającej w sprawie administracyjnej, a tym bardziej w sprawie karnej, poza tym decyzja administracyjna ostateczna i prawomocna pochodziła dopiero z 12.04.2019 r. ((...), a i ta decyzja nie zwalniała sądu karnego z przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie zarzucanego mi oskarżeniem czynu;

d) budynek zamieszkiwali tylko B. J., N. G. (1) i Z. J., sąd I instancji całkowicie pominął F. J. matkę N. G. (1), która tam była też zameldowana i zamieszkiwała tam częściowo;

e) propozycje lokalu zastępczego lub innych innych rozwiązań zastępczych lokalowych składane były tylko B. J., pomimo tego że w okresie 2018-2020 odpowiednio były one składane również Z. J., F. J. i N. G. (1);

f) „nie wykonałem żadnych czynności w zakresie stanu technicznego budynku ani jego bezpieczeństwa użytkowania, nie wykonałem obowiązków wynikających z decyzji z 12.04.2019”, skoro chociażby urzędowo (w protokołach PINB w L.) dokonałem ogrodzenia posesji z budynkiem (!), co wprost było wymagane nakazem z tej decyzji, poza tym dokonałem zabezpieczenia otworów okiennych i drzwi od strony wschodniej przed wejściem, co również urzędowo zostało stwierdzone, zabezpieczałem fundamenty od strony wschodniej od zagrzybienia, zawilgocenia i wypaczenia ich poprzez odpowiednio podwyższenie poziomu gruntu i koszenie i usuwania przylegającej roślinnosci oraz pomimo, iż to w wyniku moich działań PINB w L. zdecydował się na postawienie wewnątrz lokalu od strony zachodniej w budynku wypór budowlanych, ja nie mogłem tego zrobić bo B. i Z. J. nie pozwalali mi na takie prace;

g) „nie wykonałem obowiązków z decyzji z 12.04.2019 r. MWINB pomimo, iż wykonałem dwa z nałożonych tam nakazów (oznakowanie budynku i ogrodzenie posesji przed dostępem osób trzecich), co zostało urzędowo stwierdzone przez PINB w L. w protokołach z kolejnych kontroli i nigdy nie było kwestionowane przez ten organ (!);

h) nie wzywałem mieszkańców budynku do jego opuszczenia, co było podejmowane przeze mnie kilkakrotnie i na piśmie;

i) nie występowałem do Wójta Gminy L. o lokal zastępczy, pomimo iż takie działania podejmowałem, na co są dowody z dokumentów moich i posiadanych przez Urząd Gminy L.;

j) przepis art. 61 ustawy Prawo budowlane stanowią o obowiązku podjęcia działań przez właściciela związanych z eksmisją osób zajmujących zagrożony lokal, pomimo iż Prawo budowlane takiego przepisu nie zawiera, co więcej wykonanie opróżnienia lokalu z osób jego zajmujących nie musi odbywać się wyłącznie w drodze wyroku sądu cywilnego o eksmisji, gdyż może również być zrealizowane w drodze ugody pozasądowej, postępowania z zawezwania do próby ugodowej, a także w wyniku odpowiednich działań Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego;

k) w okresie zarzucanego mi czynu obowiązywały ograniczenia związane z COVID19 dotyczące możliwości eksmisji;

1) organy nadzoru budowlanego były zwolnione z obowiązku sformułowania w decyzji administracyjnego jednoznacznych obowiązków związanych z zabezpieczeniem budynku przed zawaleniem, np. wykonanie specjalistycznych podpór, przemurowań, odłączenie przyłącza elektrycznego, takich zaleceń nie było, nie zmienia tego też powoływany wyrok NSA, gdyż sąd I instancji nie zauważył, iż wyrok ten nie jest źródłem prawa, poza tym nie dotyczył on decyzji, jak wydana w sprawie (!);

m) opinia rzeczoznawcy N. X. w zakresie stanu technicznego budynku dotyczyła stanu faktycznego sprzed października 2018 r. i tak też została przyjęta przez PINB w L.. skoro wiec tak to nie można na jej podstawie oceniać stanu technicznego budynku na 2020 r. gdyż prawidłowy zarzut karny powinien dotyczyć okresu sprzed X.2018 r.

n) nie było możliwym wykonanie obowiązków wynikających z art. 61 ustawy Prawo budowlane skoro z opinii N. X. wynikało jednoznacznie iż jedyne to co można z tym budynkiem zrobić to rozebrać go łącznie z fundamentami i od nowa postawić. o) nie jest prawnie dopuszczalnym wykonywanie prac budowlanych (remontowych, zabezpieczających) w budynku grożącym zawaleniem jeżeli przebywają tam ludzie. a osoby tam przebywające nie chciały lokalu opuścić nawet na czas takich prac;

p) zeznania N. Z. były całkowicie nieprzydatne do stwierdzenia faktów istotnych w sprawie. chociażby z tego powodu iż notorycznie zasłaniał się niepamiecią i odsyłał do akt. poza tym N. Z. zaczął pracować w PINB w L. dopiero od 2020 r. nie był wiec naocznym świadkiem zdarzeń do budynku sprzed tego roku. poza tym N. Z. nie był powiatowym inspektorem. a był nim N. B.. a ten ostatni miał pełną wiedze i naoczną o sprawie gdyż podejmował czynności i wydawał decyzje i postanowienia jako organ, poza tym to on podpisał zawiadomienie o przestępstwie i jest nadal zatrudniony w PINB w L., poza tym N. Z. wielokrotnie składał na X. w L. zeznania przy innych zawiadomieniach dot. mnie i budynku. a które nie nabrały żadnego biegu, wiec wątpliwym co najmniej jest jego nagła niepamięć:

q) B. J. i D. L.w swoich zeznaniach w najmniejszym stopniu nie wskazali. iż składają „zachowawcze zaznania” z oba"'! przed czynnościami które mogą ich dotknąć i utratą dachu nad głowa”. a sąd karny nie może na podstawie subiektywnych przypuszczeń. oceniać ten dowód przeciwko oskarżonemu. inną kwestią jest wówczas odpowiedzialność świadków za składanie fałszywych zeznań;

r)Opinia prywatna nie zastępuje w procesie karnym opinii biegłego sądowego, sąd całkowicie świadomie i celowo zaniechał przeprowadzenia tej ostatniej pomimo iż nie posiada wiedzy specjalnej w zakresie budownictwa więc taki dowód powinien dopuścić z urzędu, czego nie uczynił nawet pomimo wniosków dowodowych.

2)Wydanie go po przeprowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem mojego prawa do obrony, min. poprzez odrzucenie i nie przeprowadzenia żadnego z wnioskowanych przez mnie dowodów, poza moim wyjaśnieniami, ograniczanie mi praw wglądu w akta, wydawania z nich kopii, odrzucania bezpodstawnego wniosków o wydłużenie terminów na czynności służące obronie, nie poddanie mnie badaniu lekarskiemu.

3)Wydanie go po rozpoznaniu sprawy przez sędziego/asesora który powinien być z tego rozpoznania wyłączony;

4)Uniemożliwienie skorzystania z uprawnienia z art. 42 par. 4 i 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych;

5)Rozpoznanie i orzeczenie w sprawie przez osobę, która wobec trybu jej powołania, zwłaszcza z udziałem kwestionowanego przez orzecznictwo europejskie KRS, nie może być uznana za sędziego (tzw. „neosędzia”).

Pismem z dnia 29 września 2025 r. (k.1021) oskarżony X. M. sprostował następujące oczywiste omyłki pisarskie w apelacji:

I) w zarzucie z pkt l) lit f), w trzecim wersie po słowach: „skoro chociażby urzędowo” powinno być dodane: „stwierdzono, iż”;

2)zarzut z pkt 1) lit. k) zamiast brzmieć: „(w okresie zarzucanego mi czynu obowiązywały ograniczenia związane z COVID-19 dotyczące możliwości eksmisji;”, powinien brzmieć: w okresie zarzucanego mi czynu obowiązywały ograniczenia związane z COVID-19 dotyczące możliwości eksmisji;”;

3)zarzut z pkt 1) lit. m) zamiast brzmieć: „(...) opinia rzeczoznawcy N. X. w zakresie stanu technicznego budynku dotyczyła stanu faktycznego sprzed października 2018 r. i tak też została przyjęta przez PINB w L., skoro więc tak to nie można na jej podstawie oceniać stanu technicznego budynku na 2020 r. (!), gdyż prawidłowy zarzut karny powinien dotyczyć okresu sprzed X.2018 r. ", powinien brzmieć: (...) opinia rzeczoznawcy N. X. w zakresie stanu technicznego budynku dotyczyła stanu faktycznego po październiku 2018 r. i tak też została przyjęta przez PINB w L., skoro więc tak to nie można na jej podstawie oceniać stanu technicznego budynku na 2020 r. (!), gdyż prawidłowy zarzut karny powinien dotyczyć okresu sprzed X.2018 r.

4)zarzut z pkt 1) lit. p) zamiast brzmieć: „ (...) zeznania N. Z. były całkowicie nieprzydatne do stwierdzenia faktów istotnych w sprawie, chociażby z tego powodu iż notorycznie zasłaniał się niepamięcią i odsyłał do akt, poza tym N. Z. zaczął pracować w PINB w L. dopiero od 2020 r. (!!), nie był więc naocznym świadkiem zdarzeń do budynku sprzed tego roku, poza tym N. Z. nie był powiatowym inspektorem, a był nim N. B., a ten ostatni miał pełną wiedze i naoczną o sprawie gdyż podejmował czynności i wydawał decyzje i postanowienia jako organ, poza tym to on podpisał zawiadomienie o przestępstwie i jest nadal zatrudniony w PINB w L., poza tym N. Z. wielokrotnie składał na Policji w L. zeznania przy innych zawiadomieniach dot. mnie i budynku, a które nie nabrały żadnego biegu, więc wątpliwym co najmniej jest jego nagła niepamięć; ", powinien brzmieć:„(...) zeznania N. Z. były całkowicie przydatne do stwierdzenia faktów istotnych w sprawie, chociażby z tego powodu iż notorycznie zasłaniał się niepamięcią i odsyłał do akt, poza tym N. Z. zaczął pracować w PINB w L. dopiero od 2020 r. (!!), nie był więc naocznym świadkiem zdarzeń do budynku sprzed tego roku, poza tym N. Z. nie był powiatowym inspektorem, a był nim N. B., a ten ostatni miał pełną wiedze i naoczną o sprawie gdyż podejmował czynności i wydawał decyzje i postanowienia jako organ, poza tym to on podpisał zawiadomienie o przestępstwie i jest nadal zatrudniony w PINB w L., poza tym N. Z. wielokrotnie składał na Policji w L. zeznania przy innych zawiadomieniach dot. mnie i budynku, a które nie nabrały żadnego biegu, więc wątpliwym co najmniej jest jego nagła niepamięć; ";

5)zarzut z pkt 1) lit. q) zamiast brzmieć: „ (...) (...) i D. L. (1) w swoich zeznaniach w najmniejszym stopniu nie wskazali, iż składają „zachowawcze zaznania” z obawy przed negatywnymi czynnościami które mogą ich dotknąć i utratą dachu nad głowa”, a sąd karny nie może na podstawie subiektywnych przypuszczeń, oceniać ten dowód przeciwko oskarżonemu, inną kwestią jest wówczas odpowiedzialność świadków za składanie fałszywych zeznań;”, powinien brzmieć: (...) B. J. i N. G. w swoich zeznaniach wskazali iż składają „zachowawcze zaznania z obawy przed „negatywnymi czynnościami które mogą ich dotknąć i utratą dachu nad głowa", a sąd karny nie może na podstawie subiektywnych przypuszczeń, oceniać ten dowód przeciwko oskarżonemu, inną kwestią jest wówczas odpowiedzialność świadków za składanie fałszywych zeznań, ”

6)zarzut z pkt 1) lit r) zamiast brzmieć: „ (...) Opinia prywatna nie zastępuje w procesie karnym opinii biegłego sądowego, sąd całkowicie świadomie i celowo zaniechał przeprowadzenia tej ostatniej pomimo iż nie posiada wiedzy specjalnej w zakresie budownictwa więc taki dowód powinien dopuścić z urzędu, czego nie uczynił nawet pomimo wniosków dowodowych.”, powinien brzmieć: „Opinia prywatna _ zastępuje w procesie karnym opinię biegłego sądowego, sąd całkowicie świadomie i celowo zaniechał przeprowadzenia tej ostatniej pomimo iż nie posiada wiedzy specjalnej w zakresie budownictwa więc taki dowód powinien dopuścić z urzędu, czego nie uczynił nawet pomimo wniosków dowodowych.

w zarzucie z pkt 4 apelacji, w powołanym tam przepisie, gdyż zamiast powołanego art. 42 par. 4 i 5, powinien być powołany art. 42a par. 4 i 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacje oskarżonego X. M. i jego obrońcy nie zasługiwały na uwzględnienie.

Analiza akt sprawy oraz pisemnych motywów sporządzonych do kwestionowanego orzeczenia nie wykazała, aby Sąd I instancji uchybił przepisom proceduralnych wskazanym przez skarżących przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak też, aby dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, który miałby wpływ na treść wydanego wyroku. Postępowanie pierwszoinstancyjne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, staranny, zgodny z przepisami prawa. Przy wyrokowaniu Sąd Rejonowy uwzględnił całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który poddał ocenie zgodnej z zasadami wskazanymi w art. 7 kpk. Nie doszło także do naruszenia treści art. 410 kpk. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na dokonanie przez Sąd I instancji stanowczych i prawidłowych ustaleń, z których wynika, że oskarżony X. M. dopuścił się popełnienia występku z art. 91a ustawy prawo budowlane w kształcie przypisanym mu w zaskarżonym wyroku.

Apelacja obrońcy oskarżonego w istocie zmierzała do wykazania odmiennego od ustalonego przez Sąd Rejonowy stanu faktycznego. Skarżący wywodził, że oskarżonemu nie można przypisać winy w zakresie zarzuconego mu występku z art. 91 a ustawy Prawo budowalne, gdyż z uwagi na zamieszkiwanie na spornej nieruchomości przez inne osoby, oskarżony nie był w stanie wywiązać się z obowiązków nałożonych ustawą, jak też wydaną w jego sprawie decyzją administracyjną. Zdaniem Sądu odwoławczego, okoliczności wskazane w apelacji związane z powyższą kwestią zostały, wbrew zapatrywaniom skarżącego uwzględnione przez Sąd I instancji i poddane właściwej ocenie, w powiązaniu z całokształtem materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Bezspornym jest, że w domu przy ul. (...) w I. zamieszkiwały w okresie zarzutu inne osoby, tj. B. J., N. G. (1) i Z. J.. Prawidłowe są także i znajdujące oparcie w materiale dowodowym ustalenia Sądu, iż w okresie od 7 stycznia 2019 r. do kwietnia 2020 r. B. J. i N. G. (2) nie zamieszkiwali w przedmiotowym budynku, gdyż przenieśli się na ten czas do mieszkania w L.. Należy zgodzić się również z ustaleniem Sądu meriti, że pomimo powyższego X. M. nie podjął żadnych działań zmierzających do utrzymania budynku w należytym stanie, zabezpieczenia lokalu celem usunięcia zagrożenia dla osób i mienia, niezależnie od tego, czy w tym czasie przebywał w nim Z. J.. Tę istotną okoliczność pomija skarżący w swojej apelacji. Twierdzenie obrońcy, że X. M. nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z ustawy z uwagi na zamieszkiwanie w budynku innych osób, z którymi jest spokrewniony, jak słusznie podkreślił Sąd orzekający, nie ekskulpuje w żaden sposób jego zachowania, podobnie jak wskazany w apelacji fakt „bezczynności Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w L. w zakresie przeciwdziałania zagrożeniu”, jak również „postawa władzy samorządowej”. Przepis art. 61 ustawy Prawo budowlane określa obowiązki właściciela lub zarządcy obiektu i to na nim ciąży odpowiedzialność karna na podstawie art. 91a ustawy za uchybienie tym obowiązkom. Oskarżony zdawał sobie sprawę ze stanu technicznego budynku - sam pozyskał opinię biegłego w tym zakresie i wystąpił do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego o podjęcie działań z uwagi na jego krytyczny stan, grożący zawaleniem. Wiedział także, jakie obowiązki ciążą na nim jako na właścicielu budynku. W tym zakresie ustalenia Sądu Rejonowego są prawidłowe, a zarazem nie zasługuje na uwzględnienie zarzut obrońcy, aby nie wykazano, iż oskarżony działał umyślnie. Rozważania Sądu Rejonowego poczynione w tym zakresie w uzasadnieniu orzeczenia zdaniem Sądu odwoławczego są prawidłowe, wyczerpujące i nie ma potrzeby ich ponownego przytaczania.

Nie doszło również w niniejszej sprawie do obrazy przepisu art. 170 § 1 pkt 2 kpk w zw. z art. 170 § 1 a kpk poprzez oddalenie wniosku odpuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa celem wypowiedzenia się co do istnienia stanu zagrożenia dla zdrowia i życia osób zamieszkujących w przedmiotowym budynku. Zaznaczenia wymaga, że stan budynku w okresie zarzutu nie budził wątpliwości w świetle dowodów zgromadzonych w sprawie – dokumentacji fotograficznej, protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PINB w L., zeznań świadków, jak też opinii technicznej sporządzonej przez N. X.. Występek z art. 91a Prawa Budowlanego ma charakter formalny i dla przypisania odpowiedzialności za naruszenie obowiązku niezapewnienia bezpieczeństwa użytkowania obiektu nie jest konieczne wykazanie stanu bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, a jedynie tego, że taki stan zagrożenia istnieje potencjalnie. To zaś zostało w sprawie wykazane. Przeprowadzenie wnioskowanego dowodu z opinii biegłego nie miało zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczyć także należy, że to Sąd będący gospodarzem postępowania jurysdykcyjnego decyduje, które dowody są istotne dla rozstrzygnięcia i należy je przeprowadzić, nie ma natomiast obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych jakie zgłaszają strony i może je oddalić na podstawach wskazanych w art. 170 § 1 kpk.

Odnosząc się do apelacji osobistej oskarżonego należy stwierdzić, że wbrew podniesionym w niej, drobiazgowo opisanym zarzutom, Sąd Rejonowy nie pominął żadnych dowodów i prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie. Przywołane w apelacji oskarżonego decyzje administracyjne nie stanowiły podstawy ustaleń faktycznych w zakresie stanu technicznego budynku i obowiązków ciążących na oskarżonym względem nieruchomości, gdyż obowiązki te wynikają wprost z ustawy, zaś stan budynku został ustalony w toku przeprowadzonych oględzin i potwierdzony dokumentacją fotograficzną. Znajduje też potwierdzenie w opinii technicznej dołączonej do akt. Wyroki WSA w Warszawie oraz NSA Sąd Rejonowy przytoczył opisując przebieg postępowania administracyjnego, które toczyło się w sprawie, nie stanowiły one natomiast podstawy ustalenia odpowiedzialności oskarżonego za przypisany mu występek z art. 91a ustawy Prawo budowlane.

Sąd Rejonowy w pisemnych motywach wyroku prawidłowo odniósł się do czasookresu czynu przypisanego oskarżonemu wskazując, że jego początek stanowi data oględzin budynku przeprowadzonych przez PINB w L.. Słusznie też ustalono, że X. M. już w tej dacie wiedział jaki jest stan techniczny tego budynku i ciążył już wówczas na nim obowiązek utrzymania tego budynku w należytym stanie. Nie wykonywał ciążącego na nim obowiązku do dnia złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, tj. do 23 września 2020 r., stanowiącą datę końcową zarzutu. Nie ma racji skarżący twierdząc, że w dacie przeprowadzenia oględzin nie mógł ponosić odpowiedzialności karnej z uwagi na brak decyzji administracyjnej w tym przedmiocie nakładającej na niego obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie. Odpowiedzialność z art. 91a Ustawy prawo budowlane nie jest bowiem uzależniona od wydania decyzji administracyjnej nakładającej taki obowiązek, a ciąży na właścicielu nieruchomości z mocy prawa. Nie ma znaczenia w sprawie, czy w budynku stanowiącym własność oskarżonego zamieszkiwała także B. J., na którą wskazuje w swojej apelacji. Wbrew twierdzeniom oskarżonego, Sąd Rejonowy ustalił, iż X. M. umieścił na budynku tablice ostrzegawcze informujące o stanie zagrożenia, proponował także B. J. lokal zamienny, jednocześnie jednak nie podjął on żadnych czynności, które miałyby na celu poprawę stanu technicznego budynku i bezpieczeństwa jego użytkowania, nie wykonał także obowiązków wynikających z decyzji z dnia 9 listopada 2018 r. nakazującej mu opróżnienie w całości lokalu mieszkalnego od strony zachodniej. Wskazane wyżej doraźne działania, uwypuklone w apelacji oskarżonego, wynikające z interwencji podjętej przez Państwową Inspekcję Nadzoru Budowlanego, nie spełniają natomiast wymogu należytego dbania o stan techniczny budynku. Chociaż opinia techniczna została sporządzona w 2018 r., to z uwagi na niepodejmowanie przez oskarżonego działań naprawczych, stan budynku do 2020 r. nie uległ zmianie na lepszy, a zatem zarzut niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego co do stanu budynku na tę datę nie zasługiwał na uwzględnienie. Ustalenie w tej sprawie okoliczności istotnych dla przypisania oskarżonemu odpowiedzialności z art. 91a ustawy prawo budowlane nie wymagało wiadomości specjalnych. Okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistego stanu technicznego budynku w okresie zarzutu znajdują bowiem potwierdzenie w materiale dowodowym w postaci protokołu z przeprowadzonej kontroli PINB, który jest organem państwowym uprawnionym do przeprowadzania kontroli stanu technicznego budynków, z dokumentacji fotograficznej, zeznań świadków oraz opinii technicznej N. X. sporządzonej na zlecenie X. M..

Sąd odwoławczy nie miał zastrzeżeń do dokonanej przez Sąd meriti oceny dowodów z zeznań świadków B. J., N. G. (1) i N. Z.. Zostały one ocenione w sposób swobodny, zgodny ze wskazaniami wiedzy, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, w powiązaniu z całokształtem materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. N. Z. swoją wiedzę na temat sprawy posiadał w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, opierał się w dużej mierze na treści dokumentów dotyczących prowadzonego postępowania administracyjnego, zaś fakt, że podczas kolejnego rozpoznania sprawy nie pamiętał pewnych okoliczności jest typowe i wynika z naturalnego procesu zacierania się w pamięci pewnych szczegółów, tym bardziej, że nie były to fakty dotyczące go osobiście, a związane, jak wspomniano, z wykonywanymi czynnościami służbowymi. Należy stwierdzić, że pomimo szczegółowego wypunktowania w apelacji poszczególnych zastrzeżeń, oskarżony nie wykazał, aby Sąd Rejonowy w procesie oceny materiału dowodowego naruszył przepisy związane ze sferą gromadzenia i oceny dowodów, a także aby wynikiem ewentualnych uchybień były błędne ustalenia faktyczne. Dla skuteczności takich zarzutów nie wystarczy samo zanegowanie oceny dowodów zaprezentowanej przez Sąd I instancji oraz przedstawienie alternatywnej, odmiennej wersji wydarzeń. Zarzut ten nie może sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku, lecz do wykazania, jakich konkretnych uchybień w zakresie logicznego rozumowania dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. To zaś nie zostało wykazane przez skarżącego.

Sąd odwoławczy nie stwierdził także, aby w toku postępowania pierwszoistancyjnego zostało naruszone prawo do obrony oskarżonego. X. M. był reprezentowany przez obrońcę, który brał udział w rozprawach. Zarówno oskarżony jak też jego obrońca aktywnie w nich uczestniczyli, składali w sprawie szereg wniosków dowodowych, które zostały rozpoznane przez Sąd. Sam fakt niezadowolenia oskarżonego z decyzji procesowych wydawanych przez Sąd Rejonowy nie świadczy o tym, że jego prawo do obrony zostało naruszone.

Nie można także zgodzić się z zarzutem rozpoznania sprawy przez sędziego, który powinien być wyłączony od rozpoznania sprawy. W sprawie nie zaistniały okoliczności wskazujące, że sędzia ją prowadzący podlegał wyłączeniu z mocy prawa. Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania pierwszoistancyjnego X. M. złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy asesora P. A.. Wniosek ten podlegał rozpoznaniu i postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r. Sąd Rejonowy w Siedlcach wniosku o wyłączenie sędziego nie uwzględnił. Nie ujawniono żadnych okoliczności, które wywoływałyby uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego i takowych nie wskazał X. M., zarówno we wniosku o wyłączenie sędziego, jak również w apelacji. Nie jest także wystarczające do stwierdzenia podstawy do wyłączenia sędziego, czy też naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności ogólne odwołanie się jedynie do sposobu powołania sędziego. Sama okoliczność wzięcia przez określoną osobę udziału w procedurze nominacyjnej powadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa w wadliwym konstytucyjnie składzie ukształtowanym na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, nie stanowi automatycznego powodu do stwierdzenia, że zachodzi uzasadniona wątpliwość co do bezstronności takiego sędziego przy rozpoznawaniu sprawy. Oskarżony zaś nie wskazał żadnych innych konkretnych okoliczności, które w tej sprawie wskazywałyby na brak bezstronności i niezawisłości sędziego przy rozpoznawaniu sprawy..

Odnosząc się do zarzutu uniemożliwienia oskarżonemu skorzystania z uprawnienia wskazanego w art. 42 a Ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych, należy zaznaczyć, że w myśl art. 42a § 5 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 3, tj. badania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołania i jego postępowaniu po powołaniu, składa się w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Termin na złożenie wniosku o przeprowadzenie „testu” niezawisłości i bezstronności ma charakter stanowczy, nie może zatem podlegać przywróceniu, nawet gdyby do uchybienia terminu doszło z przyczyn niezawinionych przez wnioskującego. Z uwagi na ustawowy charakter, termin ten nie może również podlegać przedłużeniu. W związku z tym, że sędzia orzekający w tej sprawie w I instancji został powołany na urząd sędziego Sądu Rejonowego w Siedlcach w trakcie trwania procesu, po upływie terminu wskazanego w art. 42a § 3 Ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, złożenie wniosku w trybie tej ustawy nie było możliwe.

Wniosek

O zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu czynu.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Bezzasadność zarzutów podniesionych w apelacji warunkowała niezasadność wniosków.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

.  5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

.  1.

Przedmiot utrzymania w mocy

.  Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 31 lipca 2025 r.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Z uwagi na niezasadność zarzutów podniesionych w apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu, które warunkowałyby uchylenie lub zmianę orzeczenia, zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.

.  5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

.  1.

Przedmiot i zakres zmiany

. 

Zwięźle o powodach zmiany

.  5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

.  5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

.  5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

.  5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Sąd Okręgowy, wobec niezasadności złożonych apelacji, na podstawie art. 636 § 1 kpk, wobec braku podstaw do zwolnienia z art. 624 § 1 kpk, zasądził od oskarżonego X. M. na rzecz Skarbu Państwa 320 złotych tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, ustalając ich wysokość w oparciu o § 3 ust. 1 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 123 z późn. zm.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 663 z późn. zm.).

7.  PODPIS