Wyrok z 23 marca 2026, sygn. II Ka 48/26

Przewodniczący:

SSO Sylwia Olimpia Uszyńska

Protokolant:

sekr. sąd. Beata Wilkowska

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 48/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu rejonowego w Siedlcach z dnia 11 grudnia 2025r., sygn. akt II K 699/25

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

----

--------------------

-----------------------------------------------------------

-----------

------------

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

---

--------------------

-----------------------------------------------------------

------------

------------

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

-----------

------------------------------

--------------------------------------------------------------------------

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

-----------

----------------------------------

--------------------------------------------------------------------------

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku polegający na wyrażeniu błędnego poglądu, że wina i społeczna szkodliwość czynu zarzuconego oskarżonemu umożliwiają zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego prowadzonego przeciwko wymienionemu w sytuacji, gdy prawidłowa analiza całokształtu ustalonych okoliczności przedmiotowego zdarzenia, w tym spowodowanie dla zwierzęcia zbędnego cierpienia i stresu, a przede wszystkim wzgląd na cele prewencji generalnej prowadzą nieodparcie do wniosku, iż społeczna szkodliwość czynu zarzucanego oskarżonemu i wina D. L. nie mogą być traktowane jako nie będące znacznymi, a w konsekwencji wykluczają zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania w stosunku do tegoż oskarżonego.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja , jako niezasadna, nie mogło doprowadzić do oczekiwanego przez skarżącego skutku.

Podstawowym i jedynym zarazem zarzutem środka odwoławczego był zarzut błędnych ustaleń faktycznych sprowadzających się do niewłaściwej oceny przesłanek warunkowego umorzenia postępowania, a mianowicie stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu. Zdaniem skarżącego wieloletnie doświadczenie zawodowe oskarżonego powodowało po jego stronie świadomość, że transport osłabionego zwierzęcia powoduje dla niego zbędne cierpienie, co stanowi okoliczność obciążającą. Dodatkowo prokurator zwrócił uwagę na dokument zawarty na k. 28 akt sprawy zawierający oświadczenie oskarżonego, że transportowana krowa nie znajduje się w okresie okołoporodowym, w szczególności w okresie 7 dni po porodzie.

O ile częściowo należy podzielić przytoczone w apelacji argumenty, a zwłaszcza ten wskazujący na podpisaną przez oskarżonego „Deklarację właściciela zwierzęcia” zawierającą m. in. przytoczone wyżej oświadczenie wskazujące, że zbywana krowa nie znajdowała się w okresie 7 dni po porodzie, które zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy nie było, o tyle argumenty te same w sobie nie przesądzały o wadliwości rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Brak znajomości przepisów w powyższym zakresie, zwłaszcza w sytuacji podpisania przez oskarżonego wskazanego wyżej dokumentu, nie zwalnia od odpowiedzialności jako takiej, niemniej rzeczywiście obniża stopień winy. Trzeba zgodzić się z Sądem I instancji, że w powszechnym odbiorze znęcanie się nad zwierzęciem wiąże się z intencjonalnym działaniem. Treść wyjaśnień oskarżonego wskazuje, iż w istocie faktu oddania krowy do transportu w dniu następnym po porodzie nie postrzegał on w tych kategoriach, to jest jako powodującego zbędny stres i cierpienie, a więc jako przestępstwa. Analizując treść tych wyjaśnień można odnieść wrażenie, że oskarżony był tym faktem niejako zaskoczony tym bardziej, że na przestrzeni 30 lat pracy w gospodarstwie rolnym nigdy nie zdarzyła mu się podobna sytuacja. Zważyć w powyższym kontekście należy, że transport zwierzęcia z przeznaczeniem do uboju był wynikiem okoliczności, które zaistniały niezależnie od oskarżonego, to jest wynikiem paraliżu, jakiego doznała krowa bezpośrednio po porodzie i rzeczywiście zwierzę to zostało do uboju zakwalifikowane przez lekarza weterynarii. Jak wskazano wyżej, oskarżony jest wieloletnim hodowcą, przy czym z akt sprawy nie wynika, by kiedykolwiek przedstawiane mu były zarzuty dotyczące niewłaściwego sposobu traktowania zwierząt. Z załączonych do akt sprawy dokumentów z przeprowadzonej kontroli wynika także, że dobrostan posiadanego przez niego bydła oceniony został pozytywnie i to w zdecydowanej większości aspektów. Sąd Okręgowy jakkolwiek zatem nie kwestionując, że transport krowy w okresie okołoporodowym powodował u niej lub mógł powodować zwiększone cierpienie czy stres, o tyle nie zgadza się z oceną, iż zachowanie oskarżonego było intencjonalne, rozmyślnie ukierunkowane na ich spowodowanie. Oskarżony wykazał skruchę z powodu zaistniałej sytuacji i brak podstaw, by uznać, że była to skrucha wyłącznie werbalna. Sąd Okręgowy zwraca także uwagę na konieczność gradacji, jeśli idzie o ocenę zachowań wyczerpujących ustawowe znamiona występku z art. 35 ust. 1 a ustawy o ochronie zwierząt. Inaczej bowiem należy oceniać te polegające na uporczywym, nacechowanym agresją, przemocą dręczeniu, a niewątpliwie inaczej zachowanie takie, jak w przedmiotowej sprawie. Podzielając stanowisko prokuratora o konieczności wydania orzeczenia skazującego należałoby zastanowić się, jakie zachowanie sprawcze wyczerpujące dyspozycję art. 35 ust. 1 a ustawy pozwalałyby na sięgnięcie po instytucję probacyjną w postaci warunkowego umorzenia postępowania.

W przekonaniu Sądu Okręgowego rozstrzygnięcie Sądu meriti, który zdecydował się na warunkowe umorzenie postępowania zostało poprzedzone dostatecznie rzetelną oceną zachowania oskarżonego pod kątem stopnia jego winy i społecznej szkodliwości czynu, a więc elementów, które mają kluczowe znaczenie. Przedmiotowe zdarzenie bez wątpienia było incydentem w życiu i pracy zawodowej oskarżonego i wynikało bardziej z faktycznej nieznajomości przepisów aniżeli celowego działania. Oskarżony nigdy nie wchodził w konflikt z prawem, nigdy też nie stwierdzono zastrzeżeń do niego jako hodowcy zwierząt. Prawidłowo też Sąd I instancji jako okoliczność przemawiającą za warunkowym umorzeniem postępowania poczytał elementy charakteryzujące postawę oskarżonego po popełnieniu przestępstwa, nie sposób pominąć tu wspomnianej wcześniej skruchy, a jednocześnie deklaracji, że będzie w przyszłości respektował obowiązujące przepisy. Biorąc zatem pod uwagę zachowanie oskarżonego rozpatrywane na tle innych form znęcania nad zwierzętami słusznie Sąd Rejonowy uznał, iż czyn ten nie nosi znacznego ładunku społecznej szkodliwości, podobnie nieznaczny jest stopień jego winy. Tym samym także w ocenie Sądu Okręgowego w uwarunkowaniach przedmiotowej sprawy postępowanie karne zakończone warunkowym umorzeniem postępowania jest wystarczającą reakcją prawnokarną, zwłaszcza jeśli zważyć, że w trakcie tego postępowania oskarżony nie reprezentował takich zachowań, które nakazywałyby powziąć wątpliwości, czy sięgnięcie po wskazaną instytucję probacyjną odniesie pożądane wobec niego skutki.

Wniosek

O zmianę wyroku poprzez:

1)  Uznanie oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu;

2)  Wymierzenie mu kary grzywny w wysokości 200 stawek dziennych przy przyjęciu jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł;

3)  Orzeczenie nawiązki na rzecz (...) Stowarzyszenia Opieki nad Zwierzętami w kwocie 1.000 zł;

4)  Zasądzenie kosztów sądowych.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Bezzasadność zarzutu podniesionego przez prokuratora, wnioski apelacyjne zawarte powyżej nie zasługiwały na uwzględnienie.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 11.12.2025r., sygn. akt II K 699/25

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

-------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach zmiany

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

----------------------------------------------------------------------------

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

4.1.

-----------------------------------------------------------------------------

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

---------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

O wydatkach za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawie art. 636 § 1 kpk.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Całość wyroku

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana