Wyrok z 27 marca 2026, sygn. XVI GC 1707/25
Sygnatura akt XVI GC 1707/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
4 marca 2026 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVI Wydział Gospodarczy
w składzie: Przewodniczący sędzia Arkadiusz Piotrowski
Protokolant: protokolant sądowy Klaudia Kotowska
po rozpoznaniu 4 marca 2026 roku na rozprawie w Warszawie
sprawy z powództwa Polskiego Funduszu Rozwoju spółki akcyjnej w W.
przeciwko pozwanemu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K.
o zapłatę
orzeka
1. zasądza od pozwanego na rzecz powoda 144000 (sto czterdzieści cztery tysiące) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od 28 maja 2024 roku do dnia zapłaty;
2. przyznaje kuratorowi pozwanego 6642 (sześć tysięcy sześćset czterdzieści dwa) złote tytułem wynagrodzenia za sprawowanie funkcji kuratora pozwanego, w tym 23% podatku od towarów i usług, którą nakazuje wypłacić z zaliczki uiszczonej przez powoda;
3. zasądza od pozwanego na rzecz powoda 19259 (dziewiętnaście tysięcy dwieście pięćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 5417 (pięć tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.
sędzia Arkadiusz Piotrowski
Sygnatura akt XVI GC 1707/25
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 4 marca 2026 roku
Pozwem z 3 grudnia 2024 roku (data stempla pocztowego) powód Polski Fundusz Rozwoju spółka akcyjna z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w K. na rzecz powoda kwoty 144.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 28 maja 2024 roku do dnia zapłaty. Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda na podstawie art. 98 § 1
(
1) k.p.c. zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictw wraz
z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że dochodził od pozwanego zwrotu uzyskanej przez pozwanego kwoty subwencji finansowej w ramach programu rządowego Tarcza Finansowa 2.0 z uwagi na uzyskanie informacji z Centralnego Biura Antykorupcyjnego co do uznania pozwanego za przedsiębiorcę podlegającego wykluczeniu z udziału w programie ze względu na uzasadnione ryzyko wystąpienia nadużyć (pozew, k. 5 – 13 verte).
Postanowieniem z dnia 8 września 2025 roku referendarz sądowy w Sądzie Okręgowym w Warszawie, XXVI Wydziale Gospodarczym, działając na podstawie art. 69 § 1 k.p.c., ustanowił dla pozwanego kuratora procesowego w osobie adwokata U. E., wobec braku organu uprawnionego do jego reprezentacji (postanowienie z dnia 8 września 2025 roku, sygnatura akt XXVI GNc 2304/24, k. 85).
W dniu 8 września 2025 roku referendarz sądowy w Sądzie Okręgowym
w Warszawie, XXVI Wydziale Gospodarczym, wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym zobowiązał pozwanego do zapłaty na rzecz powoda kwoty 144 000 złotych wraz z żądanymi odsetkami (nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 8 września 2025 roku, sygnatura akt XXVI GNc 2304/24, k. 86).
W dniu 20 października 2025 roku (data stempla pocztowego) kurator pozwanego wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym w całości zaskarżył nakaz zapłaty i wniósł o oddalenie powództwa oraz o przyznanie kuratorowi pozwanego wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji kuratora w wysokości pełnej stawki minimalnej za czynności adwokackie określonej w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2025 roku sygn. akt SK 89/22 zgodnie z którym § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. poz. 536) jest niezgodny z art. 64 ust.2 Konstytucji.
W uzasadnieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty kurator pozwanego wskazał, że powód nie wykazał ani zasadności, ani wysokości dochodzonego roszczenia, w szczególności nie udowodnił zaistnienia przesłanek do żądania zwrotu całości subwencji ani skutecznego poinformowania pozwanego o wydaniu decyzji w tym przedmiocie. Przedłożone dokumenty, w tym ogólnikowe pisma CBA oraz pozbawiona uzasadnienia decyzja, nie stanowiły miarodajnych dowodów naruszenia warunków programu. W szczególności sama tzw. „negatywna rekomendacja” CBA, pozbawiona jakiejkolwiek konkretyzacji, jak również wskazanie jedynie na „zwiększone ryzyko” nieprawidłowego wykorzystania subwencji, nie dowodziły faktycznego naruszenia regulaminu programu (sprzeciw od nakazu zapłaty, k. 97 – 99).
W dalszym toku postępowania stanowisko stron nie uległo zmianie.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 17 lutego 2021 roku pozwany, za pośrednictwem formularza aplikacyjnego w systemie bankowości elektronicznej (...) S.A.
z siedzibą w W., dalej jako „bank”, złożył wniosek o przyznanie subwencji finansowej. Po wprowadzeniu danych do formularza został wygenerowany projekt umowy subwencji finansowej, który następnie został zaakceptowany przez pozwanego przy użyciu narzędzi autoryzacyjnych udostępnionych przez bank,
a następnie przez bank działający w imieniu Polskiego Funduszu Rozwoju S.A.
z siedzibą w W.. W konsekwencji doszło do zawarcia pomiędzy Polskim Funduszem Rozwoju S.A. z siedzibą w W., dalej jako „PFR”, a (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., dalej jako „beneficjent”, umowy subwencji finansowej nr (...), dalej jako „umowa”, na podstawie której beneficjent wnioskował o subwencję finansową
w kwocie 144.000,00 złotych (§ 1 ust. 19 umowy). W zakresie nieuregulowanym w umowie zastosowanie znajdował Regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza Finansowa 2.0 Polskiego Funduszu Rozwoju dla Mikro, Małych i Średnich Firm”, dalej jako „regulamin”, określający prawa i obowiązki PFR oraz beneficjenta. Regulamin był dostępny na stronie internetowej (...), a jego treść mogła być w każdym czasie pozyskana, odtworzona lub utrwalona przez beneficjenta. Regulamin stanowił integralną część umowy, wobec czego wszelkie odwołania do umowy obejmowały również postanowienia w nim zawarte (§ 2 ust. 3 umowy). Zgodnie z brzmieniem § 3 ust. 1 i 2 umowy, na warunkach w niej określonych oraz zgodnie z regulaminem, PFR po zawarciu umowy dokonywał weryfikacji danych i oświadczeń beneficjenta na podstawie informacji pochodzących z rejestrów publicznych, w szczególności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Ministra Finansów, a następnie podejmował decyzję o wypłacie subwencji w wysokości wnioskowanej, w wysokości niższej niż wnioskowana albo o odmowie jej wypłaty, co beneficjent zaakceptował. Decyzja o wypłacie w kwocie niższej była podejmowana w przypadku częściowej rozbieżności danych przy jednoczesnym spełnieniu warunków programu, natomiast decyzja o odmowie następowała w razie ich niespełnienia, nieprawdziwości oświadczeń lub powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do działalności beneficjenta, w tym w związku z informacjami
o postępowaniach karnych lub karno-skarbowych. Decyzje o wypłacie subwencji konkretyzowały stosunek zobowiązaniowy stron w zakresie jej wysokości, zaś decyzja o odmowie wypłaty skutkowała wygaśnięciem umowy.
(okoliczność bezsporna, umowa subwencji finansowej nr (...) zawarta pomiędzy Polskim Funduszem Rozwoju S.A. z siedzibą w W. a (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., k. 18 – 22 wraz
z Informacją o przetwarzaniu danych osobowych przez Polski Fundusz Rozwoju S.A., k. 23 – 24; uchwała nr 2/2021 Rady Ministrów z dnia 5 stycznia 2021 roku, (...), k. 53; załącznik nr 1 do umowy zmieniającej i ujednolicającej nr 4 z dnia 29 marca 2021 roku do umowy o warunkach i trybie przekazania środków na realizację programów rządowych z dnia 27 kwietnia 2020 roku zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a Polskim Funduszem Rozwoju S.A., k. 54 – 61; tłumaczenie poświadczone z języka angielskiego dokumentu dotyczącego pomocy publicznej SA.59763(2020/N) – Polska COVID-19: Tarcza Finansowa dla MŚP 2.0 z dnia 23 grudnia 2020 roku, k. 62 – 71; Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu
z Rejestru Przedsiębiorców (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w K., k. 74 – 75 i k. 93 – 94)
Zgodnie z Regulaminem ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza Finansowa 2.0 Polskiego Funduszu Rozwoju dla Mikro, Małych i Średnich Firm”, obowiązującym od dnia 15 stycznia 2021 roku, dalej jako „regulamin”, na podstawie § 3 ust. 1 regulaminu Rada Ministrów powierzyła Polskiemu Funduszowi Rozwoju S.A. realizację Programu 2.0 w związku ze zwalczaniem skutków pandemii COVID-19 w Polsce, na podstawie art. 21a ustawy o systemie instytucji rozwoju oraz Dokumentu Programowego. Zgodnie natomiast z § 5 ust. 1 – 5 regulaminu, w celu wyliczenia kwoty subwencji finansowej dla Mikrofirmy konieczne było wskazanie liczby osób zatrudnionych na dzień 30 września 2020 roku (maksymalnie 9 osób) oraz wielkości spadku przychodów, przy czym w przypadku spadku przychodów o co najmniej 30% wynosiła 18.000,00 złotych na jednego pracownika, a przy spadku o co najmniej 60% – 36.000,00 złotych na jednego pracownika. Regulamin przewidywał jednocześnie maksymalne limity subwencji, w tym limit łącznego wsparcia na jednego pracownika z uwzględnieniem środków uzyskanych w ramach Programu 1.0 oraz maksymalną kwotę subwencji w wysokości 324.000,00 złotych. Subwencja finansowa podlegała zwolnieniu z obowiązku zwrotu w całości pod warunkiem nieprzerwanego prowadzenia działalności gospodarczej do dnia 31 grudnia 2021 roku, bez wszczęcia wobec przedsiębiorcy postępowania likwidacyjnego, upadłościowego lub restrukturyzacyjnego, oraz utrzymania średniorocznego zatrudnienia w 2021 roku na poziomie co najmniej równym średniorocznemu zatrudnieniu w 2020 roku W § 11 ust. 8 regulaminu określono kryteria, których łączne spełnienie warunkowało możliwość udziału w Programie Tarcza Finansowa 2.0. Zgodnie z § 11 ust. 11 regulaminu, PFR był uprawniony do odmowy wypłaty subwencji finansowej na rzecz beneficjenta
(lit. a) albo do wydania decyzji określającej wysokość subwencji finansowej podlegającej zwrotowi w całości w przypadku, gdy istniało uzasadnione podejrzenie wystąpienia jakiegokolwiek rodzaju nadużyć (lit. b). Zawarcie przez beneficjenta umowy subwencji finansowej stanowiło warunek konieczny ubiegania się
o subwencję, jednak nie gwarantowało jej przyznania, albowiem udzielenie subwencji, w tym w określonej wysokości, było uzależnione od spełnienia wszystkich warunków programowych (§ 12 ust. 11 regulaminu). PFR był uprawniony do weryfikacji oświadczeń beneficjenta na podstawie danych pozyskiwanych od organów publicznych, w szczególności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Ministra Finansów oraz Krajowej Administracji Skarbowej i na ich podstawie podejmował decyzje (§ 13 ust. 4 regulaminu), przy czym od decyzji o odmowie przyznania subwencji w całości nie przysługiwało odwołanie (§ 13 ust. 9 lit. e regulaminu), a jej wydanie skutkowało wygaśnięciem umowy subwencji finansowej zawartej pomiędzy PFR i beneficjentem (§ 13 ust. 14 regulaminu). Jednocześnie beneficjent przyjmował do wiadomości, że złożenie wniosku lub zawarcie umowy subwencji finansowej nie oznaczało automatycznego przyznania beneficjentowi subwencji (§ 15 ust. 2 lit. a regulaminu), zaś wniosek podlegał automatycznej weryfikacji w oparciu o dane pochodzące z rejestrów publicznych, których poprawności PFR nie weryfikował, co wyłączało roszczenia beneficjenta w tym zakresie (§ 15 ust. 2 lit. k regulaminu). Beneficjent akceptował również uprawnienie PFR do weryfikacji złożonych oświadczeń (§ 15 ust. 3 lit. d regulaminu) oraz uznaniowy charakter niektórych decyzji podejmowanych w ramach programu, przy jednoczesnym braku powstania po jego stronie jakichkolwiek roszczeń wobec PFR, Skarbu Państwa lub jakiejkolwiek innej osoby na podstawie regulaminu i dokumentów programowych (§ 15 ust. 4 lit. a-b regulaminu).
(okoliczność bezsporna, Regulamin ubiegania się o udział
w programie rządowym „Tarcza Finansowa 2.0 Polskiego Funduszu Rozwoju dla Mikro, Małych i Średnich Firm”, obowiązujący od dnia 15 stycznia 2021 roku, k. 25 – 48)
W dniu 18 lutego 2021 roku Polski Fundusz Rozwoju spółka akcyjna z siedzibą w W. podjął decyzję pozytywną skutkującą wypłatą pozwanemu subwencji finansowej w kwocie 144.000 złotych, będącej całkowitą wnioskowaną przez beneficjenta kwotą subwencji finansowej. Subwencja ta została wypłacona w dniu 19 lutego 2021 roku, co znajduje potwierdzenie w historii rachunku załączonej do akt sprawy.
(okoliczność bezsporna, decyzja w sprawie subwencji finansowej z dnia 18 lutego 2021 roku, k. 49; historia rachunku z 19 lutego 2021 roku (data operacji), k. 50)
Następnie, w związku z negatywną rekomendacją Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia 15 lutego 2022 roku (potwierdzoną przez Biuro w dniu 11 września 2023 roku), PFR wydał w dniu 26 kwietnia 2024 roku decyzję w przedmiocie obowiązku zwrotu subwencji finansowej, działając na podstawie § 11 ust. 11 lit. b regulaminu. W decyzji tej zobowiązano beneficjenta do zwrotu całości otrzymanej subwencji w kwocie 144 000 złotych, w terminie do 25 dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym decyzja została mu udostępniona. Decyzja ta została udostępniona pozwanemu w dniu jej wydania i stanowiła jednocześnie wezwanie do zapłaty.
(okoliczność bezsporna, decyzja PFR w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej z dnia 26 kwietnia 2024 roku, k. 52)
Pismem z dnia 10 lipca 2024 roku Departament Analiz Centralnego Biura Antykorupcyjnego poinformował, że w dniu 15 lutego 2022 roku przekazał Funduszowi negatywną rekomendację dotyczącą beneficjenta. Zgodnie z jej treścią zalecono niewypłacanie lub nieumarzanie subwencji finansowych ze środków publicznych z uwagi na zwiększone ryzyko wystąpienia przestępstw korupcyjnych, ekonomicznych lub prania pieniędzy, a także zagrożenia dla interesu ekonomicznego państwa oraz ryzyko wykorzystania środków niezgodnie z celem i regulaminem programu Tarcza Finansowa PFR. Negatywna rekomendacja została potwierdzona przez Biuro w dniu 11 września 2023 roku.
(okoliczność bezsporna, pismo CBA z dnia 2 lutego 2024 roku, k. 72 – 73; pismo CBA z dnia 10 lipca 2024 roku, k. 51)
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie wyżej wymienionych dowodów z dokumentów prywatnych i urzędowych w rozumieniu art. 308 k.p.c.
i art. 309 k.p.c. znajdujących się w aktach sprawy, których prawdziwość nie była kwestionowana przez żadną ze stron, a Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to
z urzędu.
Na rozprawie w dniu 4 marca 2026 roku Sąd postanowił na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 pominąć wniosek powoda zawarty w pkt V pozwu jako nieistotny dla rozstrzygnięcia (protokół rozprawy z dnia 4 marca 2026 roku, k. 134).
Sąd zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie powód dochodził zasądzenia od pozwanego kwoty 144.000 złotych tytułem zwrotu subwencji finansowej udzielonej w ramach programu Tarcza Finansowa PFR.
Na wstępie wskazać należy, iż charakter prawny stosunku łączącego strony miał charakter cywilnoprawny. Jak trafnie wskazano w orzecznictwie, relacja pomiędzy przedsiębiorcą ubiegającym się o subwencję a PFR miała charakter cywilnoprawny, oparty na zasadzie swobody umów, a nie administracyjnoprawny (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2021 roku, V SA/Wa 2727/20, Legalis nr 2564886). Tym samym wszelkie czynności związane z przyznaniem, wypłatą oraz ewentualnym zwrotem subwencji należało oceniać w ramach stosunku zobowiązaniowego ukształtowanego umową oraz regulaminem programu.
Zgodnie z art. 353 1 k.c. strony mogły ułożyć stosunek prawny według swego uznania, z uwzględnieniem jego natury, ustawy oraz zasad współżycia społecznego, co oznacza, że również regulamin, jako element inkorporowany do treści umowy, podlegał ocenie przez pryzmat tych ograniczeń. W realiach niniejszej sprawy oznaczało to dopuszczalność ukształtowania mechanizmu przyznawania, weryfikacji oraz zwrotu subwencji w oparciu o regulamin programu, w tym także przy wykorzystaniu informacji pochodzących od organów publicznych.
Podstawę prawną żądania powoda stanowiły postanowienia umowy
i regulaminu, zgodnie z którymi w przypadku uzasadnionego podejrzenia wystąpienia nadużyć PFR był uprawniony do wydania decyzji określającej obowiązek zwrotu subwencji finansowej w całości. Przesłanka ta miała charakter prewencyjny i była związana z koniecznością ochrony środków publicznych, interesu ekonomicznego państwa oraz zapewnienia mechanizmów przeciwdziałania nadużyciom i korupcji przy wydatkowaniu środków publicznych.
W niniejszej sprawie Fundusz oparł swoje rozstrzygnięcie na negatywnej rekomendacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia 15 lutego 2022 roku, potwierdzonej następnie w dniu 11 września 2023 roku, przy czym weryfikacja ta miała charakter następczy (ex post). Z treści tej rekomendacji wynikało, iż właściwe służby zidentyfikowały zwiększone ryzyko wystąpienia nieprawidłowości, w tym przestępstw korupcyjnych, ekonomicznych oraz prania pieniędzy, a także ryzyko naruszenia interesu ekonomicznego państwa i wykorzystania środków publicznych niezgodnie z celem programu (pismo CBA z dnia 10 lipca 2024 roku, k. 51). Okoliczność ta stanowiła podstawową i nadrzędną przesłankę wydania przez Fundusz decyzji o obowiązku zwrotu subwencji finansowej w całości, na podstawie § 11 ust. 11 lit. b regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym Tarcza Finansowa 2.0 Polskiego Funduszu Rozwoju dla Mikro, Małych i Średnich Firm, przewidującego uprawnienie PFR do wydania takiej decyzji w przypadku istnienia uzasadnionego podejrzenia wystąpienia jakiegokolwiek rodzaju nadużyć.
W świetle § 13 ust. 4 regulaminu PFR był uprawniony do weryfikacji oświadczeń beneficjenta w oparciu o dane pochodzące od osób trzecich i organów administracji, w tym w szczególności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Ministra Finansów oraz Krajowej Administracji Skarbowej, a także innych właściwych instytucji państwowych. Informacje przekazane przez Centralne Biuro Antykorupcyjne mieściły się w zakresie tych uprawnień i stanowiły dla Funduszu istotną podstawę oceny ryzyka związanego z dalszym utrzymywaniem finansowania.
Podkreślenia wymaga, iż Fundusz, jako podmiot dysponujący środkami publicznymi, był zobowiązany do działania z należytą starannością, w tym do uwzględniania informacji pochodzących od wyspecjalizowanych organów państwa. W sytuacji powzięcia przez te organy uzasadnionego podejrzenia wystąpienia nadużyć, Fundusz był nie tylko uprawniony, lecz również zobowiązany do podjęcia działań zmierzających do ochrony środków publicznych oraz interesu ekonomicznego państwa. Powyższe znajduje oparcie w przepisach ustawy z dnia
4 lipca 2019 roku o systemie instytucji rozwoju, dalej jako „SIR”, zgodnie z którymi Polski Fundusz Rozwoju udziela finansowania, w szczególności mikroprzedsiębiorcom oraz małym i średnim przedsiębiorcom spełniającym warunki określone w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 roku uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1, z późn. zm.) (art. 12 ust. 1 ustawy o SIR), przy wykorzystaniu różnorodnych instrumentów finansowych, w tym m.in. poprzez (i) obejmowanie lub nabywanie udziałów, akcji, warrantów subskrypcyjnych, obligacji, wierzytelności oraz przystępowanie do spółek osobowych; (ii) udzielanie promes, pożyczek, gwarancji oraz poręczeń (art. 13 ustawy o SIR). Jednocześnie, na podstawie art. 21a tej ustawy oraz uchwały Rady Ministrów nr 50/2020 z dnia 27 kwietnia 2020 roku, Funduszowi powierzono realizację programu wsparcia przedsiębiorców w związku ze skutkami pandemii COVID-19, obejmującego zarówno instrumenty zwrotne, jak i bezzwrotne. Ustawodawca nie określił szczegółowego trybu przyznawania wsparcia, pozostawiając jego ukształtowanie Funduszowi, który w tym celu ustanowił regulamin programu. W konsekwencji zasady przyznawania, weryfikacji oraz ewentualnego zwrotu subwencji zostały ukształtowane w ramach stosunku cywilnoprawnego, z uwzględnieniem konieczności zapewnienia efektywnej ochrony środków publicznych, w tym poprzez mechanizmy przeciwdziałania nadużyciom
i korupcji.
Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z postanowieniami regulaminu,
w przypadku zaistnienia przesłanek do odmowy przyznania subwencji lub jej zwrotu, decyzje w tym zakresie miały charakter wiążący, a od decyzji o odmowie przyznania subwencji nie przysługiwało odwołanie (§ 13 ust. 9 lit. e regulaminu), zaś jej wydanie skutkowało wygaśnięciem stosunku umownego (§ 13 ust. 14 regulaminu). Regulamin przewidywał również, że wniosek podlegał automatycznej weryfikacji w oparciu
o dane z rejestrów publicznych, których poprawności Fundusz nie był uprawniony weryfikować.
Odnosząc się do argumentacji dotyczącej charakteru przesłanki „uzasadnionego podejrzenia nadużyć”, wskazać należy, iż jej konstrukcja była zgodna z funkcją programu oraz szczególnym kontekstem jego wprowadzenia. Program Tarcza Finansowa PFR został ustanowiony w warunkach nadzwyczajnych, związanych z przeciwdziałaniem skutkom pandemii COVID-19, co uzasadniało przyjęcie mechanizmów umożliwiających szybką reakcję również na poziomie ryzyka, a nie wyłącznie w oparciu o definitywne ustalenie naruszeń.
W konsekwencji przyjęcie przez Fundusz rekomendacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego jako podstawy do wydania decyzji o obowiązku zwrotu subwencji należało uznać za działanie mieszczące się w granicach przyznanych mu uprawnień oraz zgodne z zasadą należytego gospodarowania środkami publicznymi.
Mając powyższe na uwadze, należało uznać, iż powód wykazał zarówno podstawę prawną, jak i faktyczną dochodzonego roszczenia, co uzasadniało jego uwzględnienie w całości. W konsekwencji Sąd w punkcie 1 sentencji wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 144.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od 28 maja 2024 roku do dnia zapłaty. O roszczeniu odsetkowym Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c., zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Wezwanie do zwrotu subwencji zostało pozwanemu doręczone 26 kwietnia 2024 roku, a zatem pozwany najpóźniej do 27 maja 2024 roku miał obowiązek jej zwrotu.
O wynagrodzeniu kuratora Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U.2018.536 z dnia 2018.03.14) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2026.215 t.j. z dnia 2026.02.25). Przepis § 1 ust. 1 powyższego rozporządzenia przewiduje, że wysokość wynagrodzenia kuratora ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie. Mając na uwadze powyższe Sąd przyznał kuratorowi pozwanego wynagrodzenie w wysokości 6.642,00 złotych, w tym 23% podatku od towarów i usług, którą nakazał wypłacić z zaliczki uiszczonej przez powoda (zaliczka, pozycja nr (...), k. 84).
O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 98 § 1, 1
1, 3 i 4 k.p.c. Zgodnie z treścią tych przepisów strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (§1). Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jeżeli orzeczenie to jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty, a jeżeli orzeczenie takie podlega doręczeniu z urzędu - za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty (§1
1
). Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (§3). Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy (§4). Wobec uwzględnienia powództwa w całości Sąd obciążył pozwanego całością kosztów procesu. Na zasądzone koszty złożyły się: opłata od pozwu w wysokości 7.200 złotych (potwierdzenie wpłaty, k. 77), opłata skarbowa od pełnomocnictwa
w wysokości 17 złotych (k. 16) oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 5.400 złotych (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie), a także wynagrodzenie kuratora w wysokości 6.642,00 złotych, w tym 23% podatku od towarów i usług. z punktu 3.
sędzia Arkadiusz Piotrowski
ZARZĄDZENIE
(...)
sędzia Arkadiusz Piotrowski