Uzasadnienie z 31 marca 2026, sygn. VI Ka 1458/25
Pokaż pozostałe podstawy prawne (9)
Warszawa, dnia 31 marca 2026 r.
Sygn. akt VI Ka 1458/25
1
2WYROK
2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
3Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
4 Przewodniczący: SSA (del.) Anna Kalbarczyk
6protokolant: protokolant sądowy Zuzanna Kurek
7przy udziale prokuratora Mariusza Ejflera
8po rozpoznaniu dnia 31 marca 2026 r.
9sprawy U. U. syn R., X., ur. (...) w C.
10oskarżonego o przestępstwo z art. 178a § 1 i 4 k.k. w zb. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
11na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
12od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie
13z dnia 27 czerwca 2025 r. sygn. akt VIII K 317/21
1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I w ten sposób, że eliminuje z opisu przypisanego czynu „oraz nie stosując się do decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii AM, B, B1 wydanej przez Prezydenta Miasta C. w dniu 14.12.2020r. o nr (...)”, z kwalifikacji prawnej skazania „w zb. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.”, a z podstawy wymiaru kary art. 11 § 2 k.k.;
2. utrzymuje w mocy wyrok w pozostałym zaskarżonym zakresie;
3. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, wydatkami obciążając Skarb Państwa.
UZASADNIENIE |
|||||||||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
VI Ka 1458/25 |
|||||||
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
1 |
||||||||
|
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA |
|||||||||
|
1.1 Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||||||||
|
Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 27 czerwca 2025 r., sygn. akt VIII K 317/21 przeciwko U. U.. |
|||||||||
|
1.2 Podmiot wnoszący apelację |
|||||||||
|
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|||||||||
|
☐ oskarżyciel posiłkowy |
|||||||||
|
☐ oskarżyciel prywatny |
|||||||||
|
☒ obrońca |
|||||||||
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|||||||||
|
☐ inny |
|||||||||
|
0.11.3. Granice zaskarżenia |
|||||||||
|
0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
|||||||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
||||||||
|
☐ w części |
☐co do winy |
||||||||
|
☐co do kary |
|||||||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||||||||
|
0.11.3.2. Podniesione zarzuty |
|||||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. |
|||||||||
|
☒art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||||||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
|||||||||
|
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||||||||
|
☒art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||||||||
|
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||||||||
|
☐brak zarzutów |
|||||||||
|
0.11.4. Wnioski |
|||||||||
|
☒uchylenie |
☒zmiana |
||||||||
|
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy |
|||||||
|
0.12.1. Ustalenie faktów |
|||||||
|
0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione |
|||||||
|
Lp. |
Wskazać oskarżonego. |
Wskazać fakt. |
Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód. |
||||
|
1. |
U. U. |
Oskarżony jest osobą karaną |
k. 336-338 informacja z KRK |
||||
|
2. |
Sytuacja majątkowa oskarżonego |
k. 335 EPUAP |
|||||
|
0.12.2. Ocena dowodów |
|||||||
|
0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
|||||||
|
Wskazać fakt |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu. |
|||||
|
1, 2 |
Karta karna, EPUAP |
Dokumenty urzędowe zostały sporządzone w przepisanej prawem formie przez organ do tego uprawniony. Stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo poświadczone. Strony nie kwestionowały autentyczności dokumentów. |
|||||
|
3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
|||||||
|
Apelacja obrońcy oskarżonego |
|||||||
|
Lp. |
Zarzuty |
||||||
|
1. |
1) obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść orzeczenia (art. 438 pkt 2 k.p.k.), w szczególności: a) art. 7, 410 i 424 § 1 k.p.k. - poprzez dowolną, selektywną ocenę materiału dowodowego dotyczącego realnej wiedzy oskarżonego o decyzji administracyjnej cofającej uprawnienia oraz o sądowym zakazie prowadzenia, przy jednoczesnym przyznaniu przeważającej mocy formalnym potwierdzeniom doręczeń, bez wszechstronnej konfrontacji z wyjaśnieniami oskarżonego i zeznaniami świadka wskazującymi, że korespondencji mu nie przekazano; b) art. 5 § 2 k.p.k. - poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść oskarżonego istotnych wątpliwości co do jego świadomości obowiązywania decyzji/zakazu w dacie zarzucanego mu czynu; c) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 2 i art. 366 § 1 k.p.k. - przez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności doręczeń i ich realnej skuteczności w aspekcie strony podmiotowej, przy ograniczeniu się do dokumentów administracyjnych. 2) Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia (art. 438 pkt 3 k.p.k.), polegający na bezzasadnym ustaleniu, że oskarżony wiedział o decyzji cofającej uprawnienia oraz o trwaniu sądowego zakazu i mimo to prowadził pojazdy podczas gdy materiał dowodowy wskazuj e na brak realnej wiedzy po stronie oskarżonego, wynikający m in. z jego przebywania za granicą i nieprzekazania mu korespondencji; 3) Naruszenie prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.) -błędna wykładnia i zastosowanie art. 180a k.k., przez przyjęcie umyślności po stronie oskarżonego wyłącznie na podstawie formalnej skuteczności doręczeń, bez wykazania, że oskarżony przewidywał i godził się na prowadzenie „wbrew decyzji właściwego organu” (zamiar bezpośredni lub ewentualny); 4) Naruszenie prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.) - poprzez nieuwzględnienie, że do zastosowania art. 178a § 4 k.k. nie jest wystarczające samo obiektywne istnienie zakazu, jeżeli strona podmiotowa oskarżonego (świadomość zakazu i stosunek psychiczny do naruszenia) budzi istotne wątpliwości, które - zgodnie z art. 5 § 2 k.p.k. - należało rozstrzygnąć na jego korzyść (co wpływa na ocenę stopnia winy i wymiar reakcji karnej); 5) Rażąca niewspółmierność kary (art. 438 pkt 4 k.p.k.) - wyrażająca się w orzeczeniu kary 2 lat pozbawienia wolności, przy braku pokrzywdzonych i szkody w zdarzeniu, przy długim upływie czasu od czynu oraz przy wadliwym przypisaniu art. art. 180a k.k. sztucznie wzmagającym dolegliwość. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny |
|||||
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny. |
|||||||
|
1. Z uwagi na konieczność odniesienia się przez sąd odwoławczy do wszystkich zarzutów, tym także do wskazanych ich podstaw przed przystąpieniem do oceny zasadniczych zarzutów apelacji zauważyć należy, że obrońca niejako jednym tchem zarzucił naruszenie „art. 7, 410 i 424 § 1 k.p.k.” nie zważając na to, że zarzucając naruszenie prawa procesowego musi wykazać wpływ takiego uchybienia na treść wyroku. A zatem naruszenie przepisu art. 410 k.p.k. wymaga wykazania, że przy wyrokowaniu sąd opierał się na materiale nieujawnionym na rozprawie głównej, bądź oparł się na części materiału ujawnionego. Dokonanie wadliwej oceny dowodów nie stanowi natomiast uchybienia dyspozycji art. 410 k.p.k.1. Treść sformułowanych w apelacji zarzutów i ich uzasadnień wskazuje natomiast, że w istocie apelujący zarzucił nieprawidłową, jego zdaniem, ocenę materiału dowodowego, co czyni skutecznym jedynie zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. Wymóg natomiast orzekania na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku przewodu nie oznacza bynajmniej, że na sądzie orzekającym ciąży bezwzględny obowiązek przywoływania i wypowiadania się odnośnie wszystkich bez wyjątku dowodów2. Istotą art. 410 k.p.k. jest to, że sąd ferując wyrok nie może opierać się na tym, co nie zostało ujawnione na rozprawie, jak również i to, że wyroku nie można wydawać na części materiału dowodowego, a musi on być wynikiem analizy całokształtu ujawnionych okoliczności, a więc i tych, które je podważają. Wiązanie art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. jest zasadne tylko wówczas, gdy wykazane zostanie, że uchybienie poprawnej oceny dowodów było spowodowane pominięciem istotnej okoliczności zdarzenia, bądź nieujawnienia jej na rozprawie w sposób niezgodny z procedurą gromadzenia i przeprowadzania dowodów. W przypadku, gdy sąd prawidłowo ujawnił na rozprawie dowody, które pozwoliły na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie i poddał je ocenie to zarzut naruszenia art. 410 k.p.k. jest bezpodstawny. 2. Kolejną kwestią wymagającą omówienia jest podnoszenie zarzutu opartego na obrazie art. 5 § 2 k.p.k. Od dawna jednolicie prezentowany jest pogląd, że przepisy art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. mają charakter rozłączny. Dopiero w sytuacji, gdy sąd przeprowadzi postępowanie w sposób pełny i kompletny i podda zebrane dowody ocenie spełniającej rygory art. 7 k.p.k., to zastosowanie zasady z art. 5 § 2 k.p.k. nastąpi dopiero wówczas, gdy tak przeprowadzona ocena dowodów potwierdzi istnienie wciąż niedających się - w oparciu o nią - usunąć wątpliwości3. Równocześnie przepis art. 5 § 2 k.p.k. dotyczy wątpliwości, jakie może powziąć sąd orzekający, a nie strona. Gdyby sąd je powziął, a nie rozstrzygnął ich na korzyść oskarżonego, zasadny byłby zarzut naruszenia tego przepisu. Tym samym obrońca powinien się zdecydować czy, wedle jego opinii sąd dopuścił się obrazy art. 7 k.p.k., czyli wadliwie ocenił zebrane w sprawie dowody, czy ocena ta była prawidłowa, dostrzeżono wątpliwości i nie rozstrzygnięto ich na korzyść oskarżonego. Lektura uzasadnienia apelacji wskazuje że obrońca kwestionuje naruszenie art. 7 k.p.k. tym samym zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. jest bezpodstawny. 3. Obrońca postawił również wykluczające się zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych i naruszenia prawa materialnego. Z utrwalonego od lat orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów powszechnych wynika, że o obrazie prawa materialnego można mówić jedynie wtedy, gdy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sąd wadliwie zastosował normę prawną lub bezzasadnie jej nie zastosował. Natomiast jeżeli zarzucona wadliwość zaskarżonego orzeczenia w istocie dotyczy przyjęcia za jego podstawę błędnych ustaleń, to ocenie instancyjnej podlega trafność ustaleń faktycznych, a nie obraza przepisów prawa materialnego.4 Obrońca natomiast kwestionując ocenę dowodów oraz podnosząc zarzut błędu w ustaleniach fatycznych dodatkowo zarzucił obrazę art. 180a k.p.k. i art. 178a § 1 k.k. 4. I na koniec tej części wstępnej podnieść należy, że wywołana apelacją kontrola odwoławcza służy weryfikacji trafności orzeczenia, a nie jego uzasadnienia. O tej zaś świadczą nie formalnie nienaganne pisemne motywy, sporządzone przecież już po wydaniu wyroku i odrębne od niego, ale konfrontacja orzeczenia z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i dotrzymanie w postępowaniu istotnych wymogów proceduralnych. Skoro, więc dla skuteczności zarzutu obrazy przepisu postępowania, błędu w ustaleniach faktycznych konieczne jest wykazanie jego możliwego wpływu na treść orzeczenia (art. 438 pkt 2 k.p.k.) to naruszenie art. 424 k.p.k. samo w sobie nie może prowadzić do spodziewanego przez skarżącego rezultatu, ponieważ to, co było później (uzasadnienie) nie może wpływać na to, co było wcześniej (wyrok). 5. Wbrew stanowisku skarżącego, sąd rejonowy rozstrzygał w oparciu o kompletny materiał dowodowy, wszystkie zgromadzone dowody ocenił z uwzględnieniem wskazań wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Argumentacja sądu, rzeczowa i logiczna, zasługuje na pełną aprobatę. 6. Prawidłowo ustalony stan faktyczny doprowadził natomiast do wadliwej jego subsumcji pod przepis prawa materialnego, co było wynikiem zmiany dokonanej przez sąd odwoławczy. Tym samym apelacja obrońcy oskarżonego jako częściowo zasadna doprowadziła do zmiany wyroku sądu pierwszej instancji. 7. Zauważyć należy, że obrońca kwestionując naruszenie art. 7 k.p.k. podnosi błędność ustaleń sądu co do realnej wiedzy oskarżonego o decyzji administracyjnej cofającej mu uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz o sądowym zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych. W tym aspekcie należy rozróżnić dwie kwestie świadomość oskarżonego co do wydania decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta C. z dnia 14 grudnia 2020 roku oraz świadomość konsekwencji popełnienia przez niego przestępstwa będącego przedmiotem osądu Sądu Rejonowego w Starachowicach, czyli orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. 8. Obrońca w apelacji skupia się na nieświadomości oskarżonego wydania decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta C. z dnia 14 grudnia 2020 roku o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Można powiedzieć, że na tym opiera się w cała apelacja – na wykazywaniu braku takiej świadomości. Obrońca ma rację. Brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że o oskarżony miał świadomość wydania tej decyzji. Na taką konkluzję wskazuje także uzasadnienie sądu pierwszej instancji gdzie na stronie 7 uzasadnienia uznano za wiarygodne zeznania świadka U. W., siostry oskarżonego kwitującej odbiór korespondencji zawierającej decyzję Prezydenta Miasta C. w zakresie w jaki stwierdziła, że nie przekazała jej oskarżonemu. Jak wynika z uzasadnienia „Przy czym w związku ze wskazaniem przez świadka, iż odebrana przez nią korespondencję kierowana do brata oskarżonego nie była przekazana (brak przeciwko dowodu, że taka korespondencja została przekazana oskarżonemu) zasadne było przyjęcie, i świadek nie przekazała takiej korespondencji bratu.”. Taka konstatacja wskazuje, że sąd rejonowy ustalił wprost, że oskarżony decyzji nie otrzymał. 9. Niemniej jednak kwestia wydania decyzji przez Prezydenta Miasta C. i jej skutecznego doręczenia oskarżonemu dla tej sprawy w zasadzie nie ma znaczenia z następujących powodów. 10. Faktem jest, że oskarżony został skazany przez Sąd Rejonowy w Starachowicach wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2020 roku w sprawie o sygn. akt II K 421/20 za czyn z art. 180 a k.k., którym to wyrokiem orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 8 września 2020 roku. Ta okoliczność nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Oskarżony wiedział o toczącym się postępowaniu, skoro w dniu 1 kwietnia 2020 roku przedstawiono mu zarzut popełnienia czynu z artykułu 180a k.k. polegającego na prowadzeniu w dniu 22 kwietnia 2018 roku po drodze publicznej pojazdu mechanicznego i nie stosowanie się do decyzji z dnia 12 kwietnia 2018 roku wydanej przez Prezydenta Miasta C. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. To świadczy o tym, że oskarżony doskonale zdawał sobie sprawę z rozpoczętego postępowania karnego w związku z popełnionym przestępstwem i jego konsekwencji. Był pouczony o prawach i obowiązkach, co osobiście pokwitował. Nie był to pierwszy konflikt z prawem oskarżonego i co istotne z procedurą karną, skoro w latach 2017, 2018, 2019, 2020, w datach przed przesłuchaniem w sprawie Sądu Rejonowego w Starachowicach był czterokrotnie skazywany w postępowaniu karnym. Znał zatem specyfikę tego rodzaju postepowanie. 11. Prawidłowo zatem przypisano oskarżonemu popełnienie czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k. czyli prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości w trakcie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonym wyrokiem skazującym Sądu Rejonowego w Starachowicach z dnia 31 sierpnia 2020 roku w sprawie o sygn. akt II K 421/20 12. Prokurator wadliwie natomiast zarzucił oskarżonemu wypełnienie znamion także czynu z art. 180a k.k., co zostało powielone przez sąd pierwszej instancji. 13. Decyzja z dnia 14 grudnia 2020 roku Prezydent Miasta C. o cofnięciu oskarżonemu uprawnień do kierowania pojazdami, jak wynika wprost z jej treści była wydana w związku z prawomocnym orzeczeniem wobec oskarżonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Nie była to decyzja oparta na innych przesłankach aniżeli sam wyrok sądu. Konieczność wydania takiej decyzji administracyjnej wynika z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami. W związku z powyższym decyzja ta ma charakter wtórny do orzeczonego przez sąd zakazu i nie skutkuje orzeczeniem dodatkowego zakazu aniżeli ten wynikający z wyroku sądu. 14. Organ władzy wykonawczej ma możliwość wydawania decyzji o cofnięciu uprawnień na podstawie różnych okoliczności faktycznych przykładowo w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego czy orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, utraty kwalifikacji, na podstawie wyniku egzaminu państwowego, ponownego przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w określonym przypadkach i inne. Katalog ten jest sprecyzowany w art. 103 wyżej wymienionej ustawy o kierujących pojazdami. W przypadku takich okoliczności faktycznych to organ władzy wykonawczej decyduje samodzielnie o cofnięciu uprawnień. W przypadku natomiast orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jego decyzja jest decyzją o ile samodzielną o tyle nierozerwalnie związaną z orzeczonym zakazem przez sąd, czyli decyzją wtórną. 15. Zgodnie z treścią art. 180a k.k. odpowiedzialności karnej podlega ten, kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, prowadzi pojazd mechaniczny, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. 16. Zgodnie z treścią art. 244 k.k. odpowiedzialności karnej podlega ten, kto nie stosuje się do orzeczonego przez sąd (między innymi) zakazu prowadzenia pojazdów. 17. Zgodnie z treścią art. 178a § 1 i 4 k.k. odpowiedzialności karnej podlega ten, kto znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym jeżeli dopuścił się tego w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo. 18. W przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości w trakcie wydanego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i wydanej w związku z takim skazaniem wtórnej decyzji przez organ władzy wykonawczej dochodzi do niewłaściwego zbiegu przepisów art. 178a § 1 i 4 k.k. oraz art. 244 k.k. i art. 180a k.k. W takim przypadku znamiona przepisu art. 180a k.k. zawierają się w znamionach przepisu art. 244 k.k., a znamiona art. 244 k.k. zawierają się w znamionach przepisu art. 178a § 1 i 4 k.k. 19. Dekodując te zawiłości prawne należy stwierdzić, że znamiona przestępstwa z art. 180a k.k. wypełni ten kto prowadzi pojazd nie stosując się do decyzji administracyjnej właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami wydanej z powodów innych aniżeli zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony przez sąd. 20. W sytuacji natomiast, gdy zakaz taki zostanie orzeczony przez sąd i sprawca będzie prowadził pojazd mechaniczny będzie odpowiadał za czyn z art. 244 k.k., gdyż decyzja organu władzy wykonawczej jest decyzją wtórną wobec orzeczonego zakazu i to orzeczenie sądu jest podstawą zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych co oznacza, że przepis art. 244 k.k. pochłania przepis art. 180a k.k. „ Z uwagi jednak na wtórny charakter środka administracyjnego konkurencja art. 180a k.k. i art. 244 k.k. przybierze postać niewłaściwego zbiegu przepisów. Relacja subsydiarności przesądzi w takiej sytuacji o stosowaniu wyłącznie normy art. 244 k.k. 5 21. W sytuacji natomiast, gdy sprawca po pierwsze znajduje się w stanie nietrzeźwości, po drugie prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, po trzecie czyni to w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo, wówczas odpowiada za czyn z art. 178a § 1 i 4 k.k., gdyż art. 178a § 4 k.k. pochłania art. 244 k.k. 22. Nie budzi bowiem wątpliwości, że opis czynu zabronionego zawarty w znamionach art. 244 k.k. w zakresie dotyczącym niestosowania się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów zawiera się w znamionach art. 178a § 1 i 4 k.k., w części opisującej prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości w okresie obowiązywania orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia takich pojazdów, w związku ze skazaniem za przestępstwo. W konsekwencji zachowania naruszającego treść art. 178a § 1 k.k. w sytuacji, gdy sprawca nie zastosował się do orzeczonego środka karnego opisanego wyżej i jednocześnie był wcześniej prawomocnie skazany m.in. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, może dojść do zbiegu podstaw stosowania § 4 art. 178a k.k.6 Przepis art. 178a § 4 k.k. ma jednolity charakter – jest to typ kwalifikowany przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Przepis art. 178a § 4 k.k. pozostaje w zbiegu pomijalnym z art. 244 k.k. 7 23. Sąd pierwszej instancji mylnie zintepretował wskazane w doktrynie poglądy o kwalifikacji czynu z art. 178a § 1 k.k. i art. 180a k.k. Oczywiście może dojść do takiego zbiegu, w sytuacji gdy sprawca w stanie nietrzeźwości prowadzi pojazd mechaniczny nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Ale nie w sytuacji, gdy zakaz ten został orzeczony przez sąd w związku ze skazaniem za przestępstwo, gdyż w takim przypadku aktualne pozostają zasady dotyczące pozornego zbiegu przepisów art. 180a k.k., art. 244 k.k. i art. 178a § 1 i 4 k.k. 24. Biorąc powyższe pod uwagę sąd prawidłowo ustalił, że oskarżony w dniu 22 lutego 2021 roku znajdując się w stanie nietrzeźwości prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny w okresie obwiązywania zakazu powadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego przez Sąd Rejonowy w Starachowicach z dnia 31 sierpnia 2020 roku w sprawie o sygn. akt II K 421/20 obowiązującego od dnia 8 września 2020 roku do dnia 8 września 2021 roku, czyli dopuścił się czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k. 25. Tym samym wszelkie zarzuty odnoszące się do świadomości czy nieświadomości oskarżonego wydania decyzji przez Prezydenta Miasta C., jej ostateczności nie mają znaczenia dla jej rozstrzygnięcia albowiem przy ustalenia, czy i jakiego czynu dopuścił się oskarżony nie ma znaczenia wydanie decyzji przez Prezydenta Miasta C.. Nie jest to bowiem decyzja warunkująca odpowiedzialność oskarżonego. Świadomość, czy nieświadomość jej wydania nie ma znacznie dla penalizacji czynu popełnionego w dniu 22 lutego 2021 roku, który to czyn polegał między innymi na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w okresie obwiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonych przez sąd. 26. Orzeczona kara pozbawienia wolności nie nosi cech rażącej surowości. Wbrew twierdzeniom obrońcy trudno przyjąć, by kara rodzajowo niższa, bądź niższym wymiarze osiągnęła swój cel wychowawczy, albo by postawa oskarżonego nie wykazywała cech jego demoralizacji. Nie samo przyznanie się do czynu jest bowiem wyznacznikiem oceny stopnia demoralizacji oskarżonego, a jego ścieżka życiowa, która w tej sprawie jest szczególna i to w jej zdecydowanie negatywnym aspekcie. 27. Jak wynika z karty karnej, która uwidacznia w sposób bardzo wyrazisty tryb życia oskarżonego wynika, że oskarżony podjął świadomą decyzję o popełnianiu przestępstw co najmniej w 2017 roku, czyli w wieku 23 lat, skoro wówczas zapadł wobec niego pierwszy wyrok skazujący za czyn art. 278 § 3 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. Ścieżką kradzieży U. U. szedł planowo i systematycznie, skoro zapadły kolejne wyroki za czyny z art. 278 § 1 k.k. w latach 2018, 2019, 2020. W sumie za przestępstwa kradzieży do 2021 roku oskarżony był skazany 6 razy. Sądy wymierzały w tych latach oskarżonemu kary grzywny (5 wyroków) i ograniczenia wolności (1 wyrok), które nie odnosiły żadnego skutku. W 2020 roku zapadł wyrok za prowadzenie pojazdu pomimo cofnięcia uprawnień (SR w Starachowicach), gdzie również orzeczono karę grzywny. Rok 2021 przyniósł kolejne skazania z 18 stycznia (data wyroku wskazuje na popełnienie czynu co najmniej w 2020 roku) za czyn z art. 178b k.k., czyli ucieczkę przez Policją. I za ten czyn wymierzono karę ograniczenia wolności, która w żaden sposób nie odniosła celu wychowawczego. I tak kształtowała się linia życiowa oskarżonego do czasu popełnienia czynu będącego przedmiotem osądu w tej sprawie. Żadne ze skazań i rodzajowo najniższe orzekane kary nie powstrzymały U. U. od popełniania kolejnych i kolejnych przestępstw. Zignorowanie tego przez sąd byłoby skrajnie nieodpowiedzialne i społecznie nieakceptowalne. 28. Na tym natomiast nie kończy się karta karna U. U.. W dniu 22 lipca 2021 roku zapadł wyrok za kolejną siódmą już kradzież, kiedy po raz pierwszy orzeczono karę pozbawienia wolności, w niskim jej wymiarze bo 5 miesięcy, która została odbyta w systemie dozoru elektronicznego (do dnia 22 października 2022 roku). W dniu 12 lutego 2023 roku oskarżony został tymczasowo aresztowany a w dniu 28 listopada 2023 roku zapadł najpoważniejszy wyrok, gdyż za czyny z art. 177 § 2 k.k. wypadek ze skutkiem śmiertelnym oraz za czyn z art. 178a § 4 k.k., czyli prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości pomimo orzeczonego zakazu. W 2024 roku zapadł wyrok za kolejną ósmą kradzież. W 2025 roku wyrok za prowadzenie pojazdu pomimo orzeczonego zakazu. W sumie w karcie karnej obecnie 32 letniego U. U. widnieje 12 prawomocnych wyroków skazujących. 29. Uwzględniając taką ścieżkę życiową oskarżonego będącą odzwierciedleniem jego świadomych wyborów wskazywanie przez obrońcę na cele wychowawcze nie może odnieść oczekiwanych skutków w postaci złagodzenia wymierzonej kary. 30. Być może oskarżony ma pozytywny stosunek do pracy, niemniej jednak nie ma pozytywnego stosunku do przestrzegania porządku prawnego, a to determinuje wymiar kary. Nie jest to sprawa ze stosunku pracy a sprawa karna, w której brane są pod uwagę inne okoliczności aniżeli prawidłowe wykonywanie pracy zawodowej. Bez znaczenia również dla jej wymiaru mają dobre relacje rodzinne i niekaralność jako nieletni, skoro posiadanie rodziny, należy rozumieć wspierającej, nie powstrzymało go od kroczenia drogą przestępstw, i po osiągnieciu pełnoletniości postanowił odmienić swój stosunek do przestrzegania porządku prawnego, o czym świadczy 12 prawomocnych skazań. Natomiast odnosząc się stwierdzenia, że oskarżony prawidłowo funkcjonował w środowisku społecznych nie pozostaje nic innego jak odesłać obrońcę do karty karnej oskarżonego. |
|||||||
|
Wniosek |
|||||||
|
o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez: 1. eliminację z kwalifikacji prawnej przypisania art. 180a k.k.; 2. ponowne ukształtowanie reakcji karnej odejście od bezwzględnej kary pozbawienia wolności na rzecz kary wolnościowej w postaci ograniczenie wolności; ewentualnie kara mieszana lub krótsza kara pozbawienia wolności; ewentualnie o uchylenie wyroku w części dotyczącej przypisania z art. 180a k.k., wymiaru kary i środków karnych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji (art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k.). |
☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
||||||
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny. |
|||||||
|
Z uwagi na zasadę pozornego zbiegu przestępstw wyeliminowano z opisu czynu stwierdzenie „oraz nie stosując się do decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii AM, B, B1 wydanej przez Prezydenta Miasta C. w dniu 14.12.2020r. o nr (...) (...)”, z kwalifikacji prawnej skazania „w zb. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.”, a z podstawy wymiaru kary art. 11 § 2 k.k.” W pozostałym zakresie apelacja jest niezasadna i nie mogła doprowadzić do postulowanych wniosków. |
|||||||
|
4. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
||
|
0.14.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji w części utrzymanie wyroku w części |
||
|
Przedmiot i zakres zmiany. |
||
|
Zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że wyeliminowano z opisu przypisanego czynu „oraz nie stosując się do decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii AM, B, B1 wydanej przez Prezydenta Miasta C. w dniu 14.12.2020 r. o nr (...) (...)”, z kwalifikacji prawnej skazania „w zb. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.”, a z podstawy wymiaru kary art. 11 § 2 k.k.. Utrzymano w mocy wyrok w pozostałym zaskarżonym zakresie, to jest w zakresie winy co do czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k., kary oraz pozostałych rozstrzygnięci sądu, czyli zaliczenia rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, zakazu dożywotniego prowadzenia pojazdów mechanicznych, świadczenia pieniężnego na rzecz (...) oraz zwolnienia z kosztów sądowych. |
||
|
Zwięźle o powodach zmiany. |
||
|
Częściowa zasadność apelacji. |
||
|
5. Koszty Procesu |
||
|
Wskazać oskarżonego. |
Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku. |
Przytoczyć okoliczności. |
|
U. U. |
13. |
Z uwagi na sytuację majątkową oraz osobistą oskarżonego zasadnym było zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, przejmując je na rzecz Skarbu Państwa art. 624 § 1 k.p.k. |
|
6. PODPIS |
||
|
Anna Kalbarczyk |
||
|
1.1. Granice zaskarżenia |
|||||
|
Numer załącznika |
1 |
||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
Obrońca oskarżonego |
||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 27 czerwca 2025 r., sygn. akt VIII K 317/21 przeciwko U. U.. |
||||
|
0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
|||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
||||
|
☐ w części |
☐co do winy |
||||
|
☐co do kary |
|||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||||
|
0.11.3.2. Podniesione zarzuty |
|||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
|||||
|
☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu |
|||||
|
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||||
|
☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||||
|
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||||
|
☐brak zarzutów |
|||||
|
0.11.4. Wnioski |
|||||
|
☒uchylenie |
☒zmiana |
||||
1 wyrok S.A. w Krakowie KZS 2007/2/42
2 postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt VKK 428/11
3 przykładowo: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2014 r., V KK 127/14
4 między innymi postanowienie SN z 9.01.2002 r., V KKN 319/99, LEX nr 53010.
5 G. Bogdan [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część I. Komentarz do art. 117-211a , red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2017, art. 180(a).
6 wyrok SN z 8.10.2013 r., III KK 229/13, LEX nr 1375214, I. Zgoliński [w:] Kodeks karny. Komentarz, wyd. IV, red. V. Konarska-Wrzosek, Warszawa 2023, art. 244.
7 wyrok SN z 16.01.2014 r., V KK 213/13, LEX nr 1418900, J. Lachowski [w:] Kodeks karny. Komentarz, wyd. IV, red. V. Konarska-Wrzosek, Warszawa 2023, art. 178(a).