Wyrok z 10 kwietnia 2026, sygn. II Ka 159/26
Pokaż pozostałe podstawy prawne (8)
Sygn. akt II Ka 159/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 kwietnia 2026r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:
|
Przewodniczący: |
sędzia SO Agata Kowalska (spr.) |
|
|
Sędziowie: |
SO Anita Kowalczyk- Makuła SO Karol Troć |
|
|
Protokolant: |
p.o. sekr. sąd. Anita Lemisiewicz-Pszczel |
|
przy udziale prokuratora Krzysztofa Cieplińskiego
po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2026 r.
sprawy X. U. (2)
oskarżonego z art. 177 §2 kk w zw. z art. 178 §1 kk w zb. z art. 162 § 1 kk w zw. z art. 11 §2 kk i art. 178a §1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie
z dnia 3 listopada 2025 r. sygn. akt II K 614/23
I. zmienia wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że:
1. wymiar środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego w pkt III w związku z czynem przypisanym w pkt I obniża do 10 lat;
2. na podstawie art. 90 § 2 kk w zw. z art. 86 § 1 kk środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczone w pkt 1 oraz w pkt VII zaskarżonego wyroku łączy i orzeka wobec oskarżonego łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 10 lat;
II. w pozostałej zaskarżonej części wyrok utrzymuje w mocy;
III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 400 zł opłaty za postępowanie odwoławcze oraz 20 zł wydatków tego postępowania.
UZASADNIENIE |
|||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
II Ka 159/26 |
|
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
|||
|
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA |
|||
|
. 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|
Wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 3 listopada 2025 r. sygn. akt II K 614/23 |
|
. 1.2. Podmiot wnoszący apelację |
|
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|
☐ oskarżyciel posiłkowy |
|
☐ oskarżyciel prywatny |
|
☒ obrońca |
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|
☐ inny |
|
. 1.3. Granice zaskarżenia |
|
. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☐ w całości |
|||
|
☒ w części |
☒co do winy |
|||
|
☒co do kary |
||||
|
☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||
|
. 1.3.2. Podniesione zarzuty |
||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
||||
|
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||
|
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||
|
☒art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||
|
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||
|
☐brak zarzutów |
||||
|
. 1.4. Wnioski |
|
☐uchylenie |
☒zmiana |
|
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy |
|
. 2.1. Ustalenie faktów |
|
. 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione |
|||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|
|
. 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione |
|||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|
|
. 2.2. Ocena dowodów |
|
. 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
|
.
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
|
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
||
|
Lp. |
Zarzut |
|
|
a) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający istotny wpływ na jego treść, polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że ciężki uszczerbek na zdrowiu pokrzywdzonej G. C. pozostaje w normalnym, typowym i normatywnie relewantnym związku przyczynowym z zachowaniem oskarżonego X. U. (2), podczas gdy prawidłowa, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocena zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności pisemna jak i uzupełniająca ustna opinia biegłych oraz zeznań świadków, prowadzi do odmiennych wniosków, w szczególności, że: pokrzywdzona nie miała zapiętych pasów bezpieczeństwa, użycie pasów bezpieczeństwa zapobiegłoby gwałtownemu przemieszczeniu ciała i kontaktowi głowy z elementami wnętrza pojazdu, ciężkie obrażenia głowy stanowiły następstwo braku pasów bezpieczeństwa, a nie typowego niebezpieczeństwa wynikającego z samego faktu naruszenia zasad ruchu drogowego przez oskarżonego, dominującym czynnikiem determinującym rozmiar skutku było zachowanie pokrzywdzonej, b) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający istotny wpływ na jego treść, polegający na ograniczeniu się przez Sąd I instancji do ustalenia związku przyczynowego w sensie fizycznym, pomijając konieczność ustalenia, czy doszło do realizacji typowego niebezpieczeństwa wynikającego z naruszonej przez oskarżonego reguły ostrożności, a tym samym dokonał niepełnych i wadliwych ustaleń faktycznych w zakresie mechanizmu powstania skutku w postaci uszczerbku na zdrowiu pokrzywdzonej, c) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający istotny wpływ na jego treść, polegający na dowolnym przyjęciu, że zachowanie pokrzywdzonej miało jedynie charakter współprzyczyniający się, a nie dominujący, podczas gdy z opinii biegłych wynika wprost, że przy zapiętych pasach bezpieczeństwa nie doszłoby do kontaktu głowy z elementami konstrukcyjnymi pojazdu, brak pasów był warunkiem sine qua non powstania obrażeń o takiej masywności, pozostali pasażerowie nie doznali obrażeń skutkujących naruszeniem czynności narządu ciała powyżej 7 dni, co prowadzi do wniosku, że to zachowanie pokrzywdzonej w sposób zasadniczy i rozstrzygający ukształtowało rozmiar skutku, - co doprowadziło do wadliwego ustalenia, iż ciężki uszczerbek stanowił typową realizację niebezpieczeństwa stworzonego przez oskarżonego i skutkowało błędnym skazaniem oskarżonego za czyn z art. 177 § 2 kk, d) naruszenie przepisów postępowania, tj. art 7 kpk poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie jej w sposób dowolny, polegający na wybiórczym potraktowaniu opinii biegłych i wysnuciu z niej błędnych wniosków, pominięciu jej kluczowego wniosku o ochronnej funkcji pasów bezpieczeństwa, niedokonaniu analizy, czy naruszona przez oskarżonego reguła ostrożności urzeczywistniła się w powstałym skutku, podczas gdy dokonana ocena przez Sąd nie uwzględnia w sposób wszechstronny całokształtu materiału dowodowego, a wyprowadzone wnioski pozostają w sprzeczności z jednoznaczną treścią opinii specjalistycznej, e) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 5 § 2 kpk poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść oskarżonego niedających się usunąć wątpliwości co do tego czy przy zapiętych pasach bezpieczeństwa doszłoby do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, czy skutek w postaci choroby realnie zagrażającej życiu był typowym następstwem naruszenia zasad ruchu drogowego przez oskarżonego, czy zachowanie pokrzywdzonej nie miało charakteru dominującego w procesie przyczynowym, podczas gdy opinia biegłych jednoznacznie wskazuje na eliminujący charakter pasów bezpieczeństwa dla powstania masywnych obrażeń głowy, a wszelkie wątpliwości w zakresie normatywnego przypisania skutku winny zostać rozstrzygnięte na korzyść oskarżonego, f) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający istotny wpływ na jego treść, polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że w realiach niniejszej sprawy brak jest „wyjątkowego wypadku, uzasadnionego szczególnymi okolicznościami” w rozumieniu art. 42 § 3 k.k., a tym samym że zachodzą podstawy do orzeczenia wobec oskarżonego dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, podczas gdy prawidłowa, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocena zgromadzonego materiału dowodowego prowadzi do wniosku przeciwnego, iż czyn miał charakter incydentalny, jego zachowanie po zdarzeniu świadczyło o krytycznym stosunku do popełnionego czynu, prowadzi on ustabilizowany tryb życia, brak jest podstaw do przyjęcia, że stanowi trwałe zagrożenie dla bezpieczeństwa w komunikacji, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że zachodzi konieczność jego trwałego wyeliminowania z ruchu drogowego poprzez orzeczenie środka karnego o charakterze eliminacyjnym i dożywotnim, ewentualnie, w sytuacji uznania winy w zakresie art. 177 § 2 kk: g) rażąca niewspółmierność kary i środka karnego, polegającą na wymierzeniu oskarżonemu kary 2 lat i 6 miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności oraz dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, podczas gdy oskarżony jest osobą niekaraną, zdarzenie miało charakter jednorazowy i incydentalny, wyraził głęboką skruchę i rozpoczął działania zmierzające do naprawienia szkody, przyznał się już na pierwszym przesłuchaniu do dokonania zarzucanego mu czynu, współpracował z organami ścigania, złożył obszerne wyjaśnienia, ma stabilną sytuację rodzinną i zawodową oraz wysoki potencjał resocjalizacyjny, co prowadzi do wniosku, że orzeczona kara i środek karny przekraczają stopień winy oraz społecznej szkodliwości czynu i nie realizują w sposób prawidłowy dyrektyw z art. 53 kk. |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
||
|
Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się zasadna jedynie w części dotyczącej orzeczonego wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i w tym zakresie skutkowała zmianą zaskarżonego wyroku. W pozostałej części zarzuty apelacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie. Główną oś apelacji stanowiły zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych dotyczących istnienia związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem oskarżonego X. U. (1) a skutkiem wypadku drogowego w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu stwierdzonego u pokrzywdzonej G. C.. Opierając się na wnioskach płynących z opinii biegłych X. C. i X. S. wskazujących, że przy zapiętych przez pokrzywdzoną pasach bezpieczeństwa nie doszłoby do kontaktu jej głowy z elementami konstrukcyjnymi pojazdu, co uchroniłoby ją przed doznaniem tak masywnych obrażeń głowy, spełniających kryterium obrażeń „ciężkich”, obrońca wywodzi, iż to zachowanie pokrzywdzonej, a nie oskarżonego, ukształtowało rozmiar skutku, a zarazem doprowadziło to do wadliwego ustalenia winy oskarżonego za przypisany mu czyn z art. 177 § 2 kk. Sąd odwoławczy nie podzielił argumentów zaprezentowanych przez skarżącego obrońcę. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd Rejonowy nie naruszył przepisów proceduralnych związanych z oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (art. 7 kpk), a w szczególności oceną opinii biegłych X. C. i X. S.. Sąd ten w sposób wnikliwy i wszechstronny rozważył wszystkie dowody i okoliczności ujawnione w toku rozprawy, na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz należycie wykazał winę oskarżonego w zakresie przypisanego mu czynu. Sąd I instancji zasadnie obdarzył wiarą i uznał opinię biegłych z zakresu medycyny i wypadków drogowych za jasną, pełną, nie zawierającą sprzeczności, a jednocześnie jednoznacznie wskazującą, że charakter obrażeń odniesionych przez pokrzywdzoną G. C. (w szczególności uraz głowy), jak też przemieszczenie się jej ciała wewnątrz pojazdu wskazują na to, że podczas zdarzenia nie miała ona zapiętych pasów bezpieczeństwa. Sąd orzekający nie zakwestionował także opinii biegłych w zakresie zawartych w niej stwierdzeń, iż w przypadku zapięcia pasów bezpieczeństwa, obrażenia jakich doznałaby pokrzywdzona nie byłyby tak rozległe i z bardzo wysokim prawdopodobieństwem uchroniłyby pokrzywdzoną przed doznaniem ciężkich obrażeń ciała. Dlatego też, uwzględniając powyższe wnioski opinii, słusznie przyjął przyczynienie się pokrzywdzonej do zaistniałego wypadku, co uwzględnił w wymiarze kary orzeczonej wobec oskarżonego. Zdaniem Sądu odwoławczego, Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił związek przyczynowy pomiędzy zachowaniem oskarżonego, a skutkiem wypadku i zasadnie ustalił, że brak zapiętych pasów bezpieczeństwa przez G. C. pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność karną X. U. (1) za przypisany mu występek z art. 177 § 2 kk. Bezspornym jest, że zgodnie z art. 39 ust. 1 prawa o ruchu drogowym kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w pasy bezpieczeństwa jest obowiązany z tych pasów korzystać w czasie jazdy. Zaniechanie realizacji tego obowiązku stanowi naruszenie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które należy poddać analizie polegającej na zbadaniu, czy gdyby została dochowana ta reguła ostrożności, to doszłoby do skutku stanowiącego znamię przestępstwa drogowego. W przedmiotowej sprawie pokrzywdzona G. C. nie miała żadnych możliwości zapobiegnięcia zderzeniu pojazdów, bowiem nawet gdyby nie naruszyła wskazanej reguły ostrożności i miała zapięte pasy, nie zapobiegłoby to zdarzeniu. Wobec tego przyjąć należy, że to nieprawidłowa technika jazdy oskarżonego, który prowadził pojazd znajdując się w stanie nietrzeźwości i zjechał na przeciwległy pas ruchu była wyłączną przyczyną zderzenia pojazdów, w wyniku którego pokrzywdzona doznała ciężkich obrażeń ciała. Niezapięcie pasów bezpieczeństwa przez pokrzywdzoną nie ekskulpuje zatem oskarżonego, ma natomiast znaczenie dla skutku będącego jego następstwem, lecz wbrew argumentom podnoszonym w apelacji, może być rozpatrywane wyłącznie jako jej przyczynienie się do zintensyfikowania tego skutku, zaś to z kolei może mieć znaczenie przede wszystkim dla wymiaru kary. Za prawidłowe więc należy uznać ustalenie Sądu orzekającego, iż stwierdzone u pokrzywdzonej obrażenia ciała są następstwem wypadku spowodowanego przez oskarżonego. Pomiędzy naruszeniem przez X. U. (1) przepisów ruchu drogowego, a zaistniałym skutkiem w postaci wypadku istnieje bowiem bezpośredni związek przyczynowy. Związek ten należy rozumieć nie jako jedynie miejscowe lub czasowe następstwo wydarzeń, ale jako powiązanie wypadku drogowego z poprzedzającym go naruszeniem przez oskarżonego przepisów o ruchu drogowym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1998 r., V KKN 303/97, OSNKW 1998, z.11-12,poz.50). Zgodnie z teorią obiektywnego przypisania skutku, musi istnieć związek między naruszeniem przez współuczestnika ruchu określonej reguły bezpieczeństwa, a zmaterializowaniem się zdarzenia i zaistnieniem skutku polegający na tym, że sprawca narusza regułę ostrożności, która miała zapobiec realizacji czynu zabronionego na tej drodze, na której on rzeczywiście nastąpił (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 1999 r., IV KKN 740/98, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2000 r., III KKN 123/98). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że gdyby oskarżony X. U. (1) prowadząc pojazd w stanie nietrzeźwości, nie stracił nad nim panowania i nie zjechał na przeciwległy pas ruchu, nie doszłoby do zderzenia z samochodem marki S. (...), zaś pokrzywdzona nie doznałaby stwierdzonych u niej obrażeń ciała (nawet gdyby nie miała zapiętych pasów bezpieczeństwa). Tego związku przyczynowego nie przerywa ani nie zmienia włączenie się innej, ustalonej w tej sprawie, przyczyny potęgującej, czy też mogącej potęgować zakres tych obrażeń. Oskarżony naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym – zasadę trzeźwości w ruchu oraz prowadzenia pojazdu z zachowaniem ostrożności, dostosowaniem techniki i taktyki jazdy do panujących warunków drogowych. Zachowanie przez oskarżonego powyższych zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym niewątpliwie zapobiegłoby zaistnieniu wypadku, a wówczas pokrzywdzona nie doznałaby obrażeń ciała, nawet gdyby, jak wyżej wskazano, nie miała zapiętych pasów bezpieczeństwa. Niezapięcie pasów, choć stanowi naruszenie zasad bezpieczeństwa, to w samo w sobie nie spowodowałoby zaś wypadku, ani też jego następstw. Pokrzywdzona nie naruszyła więc zasady ostrożności, która w realiach tej sprawy, mogłaby zapobiec zrealizowaniu się czynu zabronionego. Oskarżony ponosi w związku z tym odpowiedzialność za całość skutków swojego zachowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2025 r., III KK 614/24). Naruszenie przez pokrzywdzoną zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym polegające na niezapięciu pasów bezpieczeństwa stanowi zaś, jak słusznie przyjął Sąd Rejonowy, przyczynienie się do zintensyfikowania skutków wypadku. Mając na uwadze powyższe ustalenia należy stwierdzić, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia reguły określonej w art. 5 § 2 kpk, bowiem nie zaistniały żadne wątpliwości dotyczące ustalenia związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem oskarżonego, a zaistniałym wypadkiem, jak również jego odpowiedzialnością za jego skutki, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść X. U. (1). Zasadny był natomiast, zdaniem Sądu Okręgowego, zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie ustalonego przez Sąd Rejonowy braku okoliczności wskazujących na zaistnienie w sprawie wyjątkowego wypadku, uzasadnionego szczególnymi okolicznościami, wskazujących na zaistnienie podstawy do orzeczenia wobec oskarżonego X. U. (1) środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w związku z przypisanym mu czynem z art. 177 § 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk w wymiarze niższym niż dożywotnio. Tym samym, słuszny był też zarzut rażącej niewspółmierności zastosowanego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio. O ile Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił wszystkie dyrektywy wymiaru kary, to w zakresie środka karnego nie rozważył należycie okoliczności ujawnionych w sprawie, mających wpływ na rozmiar represji karnej w tym zakresie, błędnie ustalając, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych winien być orzeczony wobec oskarżonego dożywotnio. Przede wszystkim należało uwzględnić zasadnie podnoszoną przez obrońcę w apelacji okoliczność niezapięcia pasów bezpieczeństwa przez pokrzywdzoną, co miało wpływ na zwiększenie rozmiaru doznanych przez nią obrażeń ciała, a tym samym stopień przyczynienia się do zdarzenia. Z opinii biegłych z zakresu medycyny oraz z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych wynika, iż na skutek niezapięcia pasów bezpieczeństwa obrażenia ciała pokrzywdzonej były znacznie rozleglejsze. Gdyby pokrzywdzona w chwili uderzenia miała zapięte pasy bezpieczeństwa, obrażenia ciała jakie wystąpiłyby u G. C. nie skutkowałyby ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu, a co najwyżej mogłyby prowadzić do rozstroju zdrowia i naruszenia czynności narządu ciała na czas przekraczający siedem dni. Jak już wyżej zaznaczono, mimo takich ustaleń i treści opinii biegłych, odpowiedzialny za wypadek i całość zaistniałych skutków jest oskarżony, gdyż to on naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Niewątpliwie jednak to przyczynienie pokrzywdzonej ma wpływ na rozmiar represji karnej stosowanej wobec sprawcy i ustalenia w zakresie środków penalnych i prewencyjnych, które należy zastosować w sprawie. Podstawę orzeczonego wobec oskarżonego w tej sprawie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w związku z przypisaniem mu winy w zakresie czynu z art. 177 § 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk stanowił art. 42 § 3 kk, zgodnie z którym zakaz ten orzeka się dożywotnio, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami. Ustalenia w tym zakresie należą do swobodnej oceny sądu z uwagi na brak określonego, zamkniętego katalogu takich przypadków. W orzecznictwie przyjmuje się, że podstawą do odstąpienia od orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych może być uznanie, że orzeczenie środka dożywotnio pociągnie dla sprawcy bardzo dotkliwe skutki, nieporównywanie bardziej odczuwalne niż dla przeciętnej osoby, jego orzeczenie będzie nieproporcjonalne do okoliczności popełnienia czynu lub sytuacji osobistej skazanego – spowoduje poważną destabilizacje finansową dla jego rodziny, uniemożliwi wykonywanie pracy zawodowej, ponadto przyczynienie się pokrzywdzonego do zdarzenia, jak też brak wcześniejszej karalności za przestępstwa i wykroczenia drogowe. Dodatkowo mogą to być także okoliczności dotyczące dotychczasowego trybu życia sprawcy – posiadanie stałej pracy, dobra opinia z miejsca zamieszkania, jeśli ocenione kompleksowo z pozostałymi przesłankami mogą stanowić podstawę do przyjęcia wyjątkowego wypadku (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2022 r., III KK 234/21). Zdaniem Sądu odwoławczego, takie okoliczności zaistniały w przedmiotowej sprawie. Oskarżony jest osobą młodą, nie był dotychczas karany, posiada pozytywną opinię z miejsca zamieszkania. Z akt sprawy wynika, że ma stałą pracę, opiekuje się chorym ojcem oraz nieletnią partnerką i obecnie, ich wspólnym dzieckiem. Podkreślenia wymaga także postawa procesowa oskarżonego, to że przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu, złożył wyjaśnienia, nigdy nie kwestionował swojej winy, deklarował gotowość dobrowolnego poddania się karze, wyraził skruchę i żal z powodu popełnionego czynu, zadeklarował chęć finansowego zadośćuczynienia pokrzywdzonej. Wskazuje to, że nie jest sprawcą zdemoralizowanym i zrozumiał naganność swojego postępowania. Suma tych wszystkich okoliczności z uwzględnieniem przyczynienia się pokrzywdzonej pozwala przyjąć, że w niniejszej sprawie zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami pozwalający na odstąpienie od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych dożywotnio i orzeczenie tego środka karnego na krótszy okres. Trwałe pozbawienie oskarżonego możliwości kierowania pojazdami mechanicznymi, w świetle powyższych okoliczności, byłoby zbyt dolegliwe i nieuzasadnione. Z tych względów, Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu I instancji w tym zakresie i orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 10 lat w związku z przypisanym oskarżonemu czynem z art. 177 § 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk. Pozbawienie oskarżonego możliwości uczestniczenia w ruchu drogowym w charakterze kierowcy we wskazanym okresie jest zdaniem Sądu odwoławczego wystarczające, aby wdrożyć go do przestrzegania w przyszłości porządku prawnego. Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy na nowo ukształtował wymiar łącznego środka karnego uznając za zasadne zastosowanie zasady absorpcji i orzekł łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 10 lat. Za takim rozstrzygnięciem przemawia bliskość czasowa obu przestępstw, jak również cele zapobiegawcze, które środek ten ma osiągnąć wobec sprawcy. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu rażącej niewspółmierności w zakresie wymierzonej oskarżonemu kary 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Kara ta oscyluje w dolnych granicach ustawowego zagrożenia i w pełni uwzględnia dyrektywy wymiaru kary zawarte w art. 53 kk, w tym także przyczynienie się pokrzywdzonej, jak też szereg okoliczności obciążających oskarżonego, które miały wpływ na jej wymiar. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił, by dolegliwość kary nie przekraczała stopnia winy sprawcy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, a także cele zapobiegawcze i wychowawcze, które winna osiągnąć kara, jak również potrzeby wynikające z dyrektywy prewencji ogólnej. Właściwie zważył stopień winy oraz społecznej szkodliwości czynu. Reasumując, orzeczona przez Sąd pierwszej instancji kara oraz zmodyfikowany wymiar środka karnego spełnią cele w zakresie prewencji indywidulanej i generalnej, zaś łagodniejszy wymiar kary, postulowany przez skarżącego obrońcę, stanowiłby nadmierną pobłażliwość, doprowadzając oskarżonego, ale również społeczeństwo do przekonania o jego bezkarności. |
||
|
Wniosek |
||
|
a) zmianę kwalifikacji prawnej czynu opisanego z pkt I z art. 177 § 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk na art. 177 § 1 kk i za ten czyn wymierzenie oskarżonemu 10 miesięcy pozbawienia wolności, bądź wymierzenie kary, która skompensowałaby okres tymczasowego aresztowania na poczet kary w całości, b) za I czyn- orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci 5 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, c) łączne orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonych za czyn I i II a/o na okres 8 lat, d) zasądzenie od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłat z jednoczesnym zwolnieniem oskarżonego z pozostałych wydatków postępowania, ewentualnie, w sytuacji uznania winy w zakresie art. 177 § 2 kk, wnoszę o: e) przy zastosowaniu art. 37b kk, za czyn I wymierzenie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności i 2 lat ograniczenia wolności, f) za I czyn- orzeczenie wobec oskarżonego środka karnego w postaci 5 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, g) łączne orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonych za czyn I i II a/o na okres 8 lat. |
☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
||
|
Niezasadność zarzutów skutkowała niezasadnością wniosku w zakresie zmiany kwalifikacji prawnej czynu oraz w części dotyczącej obniżenia wymiaru kary. Sąd Okręgowy uwzględnił jedynie zarzut w zakresie niewspółmierności orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, co skutkowało złagodzeniem orzeczonego zakazu do 10 lat. |
||
|
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU |
|
|
1. |
--------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
|
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności |
|
|
------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
|
|
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
|
|
. 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji |
|
|
. 1. |
Przedmiot utrzymania w mocy |
|
. Wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 3 listopada 2025 r. sygn. akt II K 614/23 utrzymany w zaskarżonej części w pkt I,II,IV, IX i X. |
|
|
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy |
|
|
Przyczyny utrzymania wyroku w mocy w powyższym zakresie zostały wskazane w poprzedniej części uzasadnienia. |
|
|
. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji |
|
|
. 1. |
Przedmiot i zakres zmiany |
|
Wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 3 listopada 2025 r. sygn. akt II K 614/23 zmieniono w zaskarżonej części w ten sposób, że: - wymiar środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego w pkt III w związku z czynem przypisanym w pkt I obniżono do 10 lat; - na podstawie art. 90 § 2 kk w zw. z art. 86 § 1 kk środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczone w pkt 1 oraz w pkt VII zaskarżonego wyroku połączono i orzeczono wobec oskarżonego łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 10 lat; |
|
|
Zwięźle o powodach zmiany |
|
|
Częściowe uwzględnienie zarzutów podniesionych w apelacji. Przyczyny zmiany wyroku w powyższym zakresie zostały wskazane w poprzedniej części uzasadnienia. |
|
|
. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||
|
. 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia |
|||
|
1.1. |
--------------------------------------------------------------------- |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
-------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
|||
|
2.1. |
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
--------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
|||
|
3.1. |
Konieczność umorzenia postępowania |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia |
|||
|
--------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
|||
|
4.1. |
--------------------------------------------------------------------- |
||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||
|
--------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
|||
|
. 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania |
|||
|
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
|||
|
. 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku |
|||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
||
|
-------------------------------------------------------------------------------------------- |
|||
|
6. Koszty Procesu |
|||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
|
III. |
Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k., zgodnie ze stawkami określonymi w art. 8 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 5 Ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych oraz § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym, Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego X. U. (1) na rzecz Skarbu Państwa 400,00 złotych tytułem opłaty za postępowanie odwoławcze oraz 20 złotych tytułem wydatków za II instancję. |
|
7. PODPIS |