Wyrok z 27 marca 2025, sygn. I C 1246/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 marca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Ewa Tokarzewska
Protokolant:	sekretarz sądowy Julia Oryl

po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. w Olsztynie

na rozprawie

sprawy z powództwa B. (...)z siedzibą w G.

przeciwko Gminie P., K. M. (1)

o zapłatę

I.  zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powoda:

- kwotę 49.248,18 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 maja 2024 r. do dnia zapłaty;

- odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 157.273,46 zł od dnia 31 października 2022 r. do 29 maja 2024 r.

z zastrzeżeniem pozwanym prawa do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności do nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą Nr (...) i na ograniczenie odpowiedzialności do wysokości sumy hipoteki umownej kaucyjnej w wysokości 358.622,52 zł;

II. zasądzić od pozwanej K. M. (1) na rzecz powoda kwotę 13.281 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty;

III. nie obciążać pozwanej Gminy P. kosztami procesu.

sędzia Ewa Tokarzewska

Sygn. akt I C 1246/22

UZASADNIENIE

Powód B. (...) (...) z siedzibą w G. wniósł o zasądzenie od pozwanych K. M. (2) oraz Gminy P. na rzecz powoda kwoty 157.273,46 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem pozwanym prawa do powoływania się w toku egzekucji na ograniczenie ich odpowiedzialności do nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w P. Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...). Nadto wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu powód wskazał, że pomiędzy (...) Bank S.A. we W., a S. M. i K. M. (1) zawarta została umowa kredytu konsolidacyjnego. Jako zabezpieczenie spłaty ustanowiono hipotekę umowną kaucyjną do kwoty 358.622,52 zł na nieruchomości dla której Sąd Rejonowy w P.Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...). W dniu 26.12.2014 r. zmarł S. M., spadek po zmarłym nabyła w całości z dobrodziejstwem inwentarza Gmina P.. Wobec niewywiązywania się z zobowiązania, bank rozwiązał umowę kredytu. Prowadzono przeciwko kredytobiorcom postępowanie egzekucyjne, które nie doprowadziło do spłaty zadłużenia. Na mocy umowy przelewu wierzytelności z dnia 14.06.2021 r. powód nabył od (...) Bank S.A. pakiet wymagalnych wierzytelności. Na dzień 24.10.2022 r. w księgach rachunkowych Funduszu figurowało zadłużenie z tytułu niespłaconej należności wynikającej z ww. umowy kredytu w kwocie 350.257,07 zł w tym: 159.530,84 zł tytułem kapitału, 187.264,51 zł tytułem odsetek oraz 3.461,72 zł tytułem kosztów sądowych i egzekucyjnych poniesionych przez poprzedniego wierzyciela. Powód podał, że pozwem dochodzi części roszczenia w kwocie 157.273,46 zł, na którą składa się część kapitału wierzytelności (pozew k. 5-6v.).

W odpowiedzi na pozew pozwana Gmina P. wniosła o oddalenie powództwa oraz orzeczenie o kosztach postępowania wg norm przepisanych (odpowiedź na pozew Gminy P. k. 55-55v.).

W odpowiedzi na pozew pozwana K. M. (1) wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych (odpowiedź na pozew K. M. (1) k. 65).

Pismem z dnia 25 czerwca 2024 r. powód cofnął pozew co do kwoty 108.025,28 zł i wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 49.248,18 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30.05.2024 r. do dnia zapłaty oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 157.273,46 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tj. 29.05.2024 r. (pismo procesowe powoda k. 112-113).

Postanowieniem tut. Sądu z dnia 11.12.2024 r. umorzono postępowanie w części, tj. żądania kwoty 108.025,28 zł (postanowienie k. 138).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 4.01.2008 r. (...) Bank S.A. z siedzibą we W. zawarł z S. M. i K. M. (1) umowę kredytu konsolidacyjnego w PLN o nr (...), na podstawie której bank udzielił kredytu w kwocie 179.311,36 zł. Jako zabezpieczenie spłaty kredytu ustanowiono hipotekę umowną kaucyjną do kwoty 358.622,52 zł na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w P. Wydział IV Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...).

Pismem z dnia 25.01.2012 r. bank wezwał kredytobiorców do zapłaty kwoty 5.912,04 zł tytułem wymagalnych należności.

Pismem z dnia 2.03.2012 r. bank wypowiedział kredytobiorcom umowę kredytu, wskazując, że łączna kwota zobowiązania wymagalnego wynosi 7.529,28 zł. Jednocześnie wskazał, że całość zadłużenia z tytułu umowy kredytu na dzień 2.03.2012 r. wynosi łącznie 164.959,12 zł.

Z bankowego tytułu egzekucyjnego wystawionego dnia 21.06.2012 r. wynika, że zadłużenie z tytułu umowy kredytu wynosi łącznie 170.968,17 zł. Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia 11.07.2012 r., sygn. akt (...), nadano klauzulę wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu z dnia 21.06.2012 r.

W dniu 26.12.2014 r. zmarł S. M., spadek po zmarłym nabyła w całości z dobrodziejstwem inwentarza Gmina P..

Prawo własności do ww. nieruchomości przysługuje pozwanym w udziałach po ½ części.

Na mocy przelewu wierzytelności z dnia 14.06.2021 r. powodowy Fundusz nabył od (...) Bank S.A. we W. wierzytelność wobec pozwanych wynikającą z ww. umowy kredytu.

Pismem z dnia 20.09.2022 r. powód wezwał pozwaną Gminę P. do spłaty zadłużenia w kwocie 345.947,56 zł w terminie 14 dni.

W dniu 29.05.2024 r. pozwana Gmina P. dokonała zapłaty na rzecz powoda kwoty 108.025,28 zł.

(okoliczności bezsporne, niezaprzeczone przez pozwanych, a nadto dowód: wyciąg z rejestru funduszy inwestycyjnych k. 9-12, ostateczne wezwanie do zapłaty k. 17-17v., wypowiedzenie umowy k. 18 i k. 20, potwierdzenie odbioru k. 19-19v. i k. 21-22v., spłaty z tytułu umowy kredytu k. 22-22v., bankowy tytuł egzekucyjny k. 23, postanowienie SR w (...) k. 23v., postanowienie SR w (...) sygn. akt (...) k. 13, odpis zwykły księgi wieczystej k. 14-16, umowa cesji wierzytelności k. 24-32, oświadczenie o zapłacie ceny k. 33, zaświadczenie o dokonaniu cesji wierzytelności k. 34, wezwanie do zapłaty k. 37, plan spłat wierzytelności po zmarłym S. M. k. 99)

Sąd zważył co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o przedłożone przez powoda dokumenty, których wiarygodność nie została podważona przez stronę pozwaną. Stan faktyczny w niniejszej sprawie był między stronami bezsporny.

Zgromadzone w aktach dokumenty wskazują, że pozwana wraz z S. M. nie wywiązali się z obowiązku spłaty kredytu konsolidacyjnego. W konsekwencji umowa została wypowiedziana a wierzytelność powoda w stosunku do dłużnika stała się w całości wymagalna. Wskazać w tym miejscu należy, że w dniu 26.12.2014 r. zmarł S. M., a spadek po zmarłym nabyła w całości z dobrodziejstwem inwentarza Gmina P..

Odnosząc się do zasadności roszczenia, wskazać należy, że pozwaną K. M. (1) oraz (...) Bank S.A. z siedzibą we W. łączyła umowa kredytu. Z dowodów w postaci wezwania do zapłaty, wypowiedzenia umowy kredytu wynika, że kredytobiorcy zaprzestali regularnie spłacać kredyt. Zatem istniały podstawy do wypowiedzenia umowy przez bank, gdyż kredytobiorcy nie dotrzymali warunków umowy.

Niewątpliwie przepis art. 75 c Prawa bankowego nakłada na bank obowiązek umożliwienia kredytobiorcy restrukturyzacji zadłużenia. Bank wypełnił powyższy obowiązek, a mianowicie w piśmie z dnia 25.01.2012 r. wezwał kredytobiorców do zapłaty powstałego zadłużenia w terminie 14 dni i poinformował o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia.

W niniejszej sprawie doszło do skutecznego przelewu wierzytelności przysługującej pierwotnie (...) Bank S.A. z siedzibą we W. na rzecz B. (...) (...) z siedzibą w G.. Zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Bank zawarł w dniu 14.06.2021 r. z powodem umowę przelewu, na podstawie której Fundusz nabył wierzytelność z tytułu umowy kredytu, łączącej Bank z pozwaną K. M. (1). Przedłożone dokumenty w postaci umowy wraz z wyciągiem załącznika, pozwalają na przyjęcie, że w zakres uprawnień pierwotnie przysługujących bankowi w stosunku do jego wierzytelności wobec pozwanego z tytułu umowy kredytu, wszedł powód.

W tym miejscu wskazać należy, że w dniu 29.01.2025 r. doszło do połączenia funduszy, w ramach którego majątek dotychczasowego wierzyciela (powoda) został przeniesiony do nowo utworzonego Funduszu: B. (...) (k. 158-160).

W niniejszej sprawie pozwani nie zaprzeczali, że powodowi przysługuje wobec nich dochodzona pozwem wierzytelność, wobec czego, mając na uwadze art. 230 k.p.c., uznać je należało za przyznane. W aktach sprawy nie znajdują się bowiem dowody, których treść nasuwa wątpliwości co do prawdziwości tych okoliczności.

Po przeprowadzeniu oceny zgromadzonego materiału dowodowego należało uznać, że powództwo jest zasadne w całości, a faktyczną podstawą odpowiedzialności jest ustanowiona na podstawie art. 65 i następnych ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece, hipoteka zwykła i hipoteka umowna kaucyjna na nieruchomości, której w chwili wytoczenia powództwa właścicielami byli pozwani.

Konsekwencją rzeczowej odpowiedzialności każdorazowego właściciela nieruchomości obciążonej hipoteką jest, niezależnie od zmiany w osobie jej właściciela zaszłej po powstaniu hipoteki, dopuszczalność zaspokojenia się z tej nieruchomości przez wierzyciela, któremu przysługuje wierzytelność zabezpieczona hipoteką. Podstawowe znaczenie hipoteki wyraża się bowiem w możliwości zaspokojenia wierzyciela od dłużnika rzeczowego, w sytuacji nieuzyskania zaspokojenia od dłużnika osobistego, którego łączył z wierzycielem określony węzeł prawny. Jeżeli zatem wierzyciel nie uzyskał należnego mu świadczenia od dłużnika osobistego, może wszcząć egzekucję przeciwko dłużnikowi rzeczowemu, jednakże przedtem musi uzyskać przeciwko niemu tytuł wykonawczy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1971 r. III CRN 553/70, OSNC 1971, nr 10, poz. 185, III CKN 331/98, OSNC 2000, nr 3 poz. 57, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2003 r., V CK 19/02, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2014 r., V CSK 440/13, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2013 r., V CSK 51/11). Tytułem takim może być przede wszystkim prawomocny wyrok stwierdzający obowiązek aktualnego właściciela nieruchomości obciążonej hipoteką zaspokojenia wierzyciela hipotecznego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności roszczenie powoda należało uwzględnić w całości zasądzając solidarnie od pozwanych na jego rzecz kwotę 49.248,18 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 maja 2024 r. oraz zasądzając odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 157.273,46 zł od dnia 31 października 2022 r. do 29 maja 2024 r. – pkt I wyroku.

O obowiązku zapłaty odsetek orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. Odsetki od kwoty 49.248,18 zł zasądzono od dnia 30 maja 2024 r. do dnia zapłaty, tj. dzień po dniu dokonania przez pozwaną Gminę P. wpłaty na rzecz powoda – zgodnie z żądaniem pozwu oraz zasądzono odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 157.273,46 zł od dnia 31 października 2022 r. do 29 maja 2024 r. – zgodnie z żądaniem pozwu. W roszczenia powoda zostały dostatecznie wyjaśnione i umotywowane. Pozwani dysponowali odpowiednim czasem, aby spełnić świadczenie. Nadto powód kierował do pozwanych wezwania do zapłaty. Pozwani mieli zatem świadomość istnienia wierzytelności. Tak więc już z chwilą wniesienia pozwu, pozwani z całą pewnością znaleźli się w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia.

Sąd przyjął odpowiedzialność solidarną obojga pozwanych, jako dłużników rzeczowych (art. 366 § 1 k.c., zob. np. wyrok SA w Warszawie z dnia 28 lutego 2013r., (...)).

Powód domagał się dochodzonych kwot wyłącznie z tytułu odpowiedzialności rzeczowej pozwanych z uwagi na wpis hipoteki umownej zwykłej. W związku z tym na podstawie art. 319 k.p.c. należało zastrzec pozwanym prawo powoływania się na ograniczenie ich odpowiedzialności do nieruchomości, w której księdze wieczystej przedmiotowa hipoteka została wpisana.

O kosztach procesu w stosunku do pozwanej K. M. (1) orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. poprzez obciążanie pozwanej obowiązkiem ich zwrotu na rzecz powoda w całości. Na koszty procesu po stronie powoda składały się: opłata od pozwu (7.864 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (5.400 zł), opłata od pełnomocnictwa (17 zł). Pozwana przegrała proces w całości wobec czego obowiązana jest do zapłaty na rzecz powoda kwotę 13.281 zł tytułem poniesionych przez niego kosztów procesu – pkt II wyroku.

O kosztach procesu w stosunku do pozwanej Gminy P. orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. poprzez nieobciążanie jej kosztami procesu. Pozwana w trakcie procesu dokonała wpłaty na rzecz powoda w kwocie 108.025,28 zł wobec czego dążyła do zaspokojenia roszczeń powoda i spełniła roszczenie w przeważającej części.

sędzia Ewa Tokarzewska