Uzasadnienie z 17 kwietnia 2026, sygn. I Co 297/25
Sygn. akt I Co 297/25
UZASADNIENIE
Wnioskodawca (...) J. és R. I. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata F. Ł. przed wszczęciem postępowania wniósł o udzielenia zabezpieczenia pieniężnego poprzez:
a) ustanowienie zakazu zbywania i obciążania udziałów w spółce (...) sp. z o.o. z siedzibą w T. (KRS: (...)), które pozostają w posiadaniu przyszłej pozwanej L. C. w wysokości (...) o nominalnej wartości 357.100,00 zł, do czasu prawomocnego zakończenia niniejszej sprawy,
b) ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości należących do spółki (...) sp. z o.o., w tym w szczególności nieruchomości położonej w D., przy ul. (...) nr (...) do czasu prawomocnego zakończenia niniejszej sprawy,
c) na podstawie art. 747 pkt 2 k.p.c., ustanowienie hipoteki przymusowej do kwoty 140 000 euro łącznej na nieruchomościach (i udziałach w nieruchomościach) wskazanych poniżej:
działki (...), położonej w R. ((...), (...), D., R.) o powierzchni 0,2240 HA, nr KW (...), prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Giżycku, VI Wydział Ksiąg Wieczystych;
działki (...) , położonej w F. ((...), (...), S., F.) o powierzchni 0,(...) HA, nr KW (...), prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Olecku, IV Wydział Ksiąg Wieczystych,
udziału 3/4, działki (...), położonej w J. ((...), (...), X., J.) o powierzchni 5,(...) HA, nr KW (...), prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Olecku, IV Wydział Ksiąg Wieczystych,
udziału 23/32, działki ewidencyjnej nr (...), położonej w D. ((...), (...), R.) o powierzchni 2,9400 HA, nr KW (...), prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ełku, V Wydział Ksiąg Wieczystych,
udziału 23/32, (...) , położonej w F. ((...), (...), S., F.) o powierzchni 4,8300 HA, nr KW (...), prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ełku V Wydział Ksiąg Wieczystych,
d) dokonanie wpisu o zakazie zbywania i obciążania zarówno udziałów, jak i nieruchomości wymienionych w pkt 5 a-c, w odpowiednich rejestrach: Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS: (...)), oraz księgach wieczystych prowadzonych dla w/w nieruchomości (nr KW (...) oraz (...), (...), (...), (...), (...)).
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że dochodzi wierzytelności z tytułu umowy sprzedaży udziałów w (...) sp. z o.o. (KRS: (...)) pomiędzy spółką (...) J. es R. I. (sprzedający) a L. C. (kupujący) z dnia 17 maja 2021 roku. Cena sprzedaży została określona na 290 000 euro. Do dnia złożenia niniejszego wniosku pozwana uiściła jedynie 150 000 euro, a więc pozostała część świadczenia pozostaje wymagalna i niespłacona. Jednocześnie pozwana uchyliła się od ustanowienia zabezpieczenia w postaci hipoteki umownej na nieruchomości należącej do (...) sp. z o.o. w T. (KW nr (...)), mimo że takie zobowiązanie zostało przewidziane w umowie, a sama spłata rat przebiegała nieregularnie. Pozwana kupując udziały (po których została 100% wspólnikiem) pełniła jednocześnie w tym czasie funkcję wiceprezesa spółki (...) sp. z o.o. (do dnia dzisiejszego włącznie). Pozwana uznała roszczenie w całości, czego dowodzą przedłożone dokumenty oraz korespondencja e-mail oraz na komunikatorach (...). Jednocześnie - mimo pełnej świadomości treści umowy - zaprzestała dokonywania dalszych zapłat, a także unika kontaktu z powodem. W dacie zawarcia umowy strony przewidziały, iż zabezpieczeniem wierzytelności z tytułu rozłożonej w czasie zapłaty ceny będzie hipoteka na nieruchomości spółki (...) sp. z o.o. znajdująca się w T. (KW nr (...)). Niemniej, zabezpieczenie to nie zostało ustanowione - mimo ponawianych wezwań i prób uzgodnień, do których doszło również w 2024 i 2025 roku. Wobec powyższego powód podjął próby uzyskania dodatkowego, innego zabezpieczenia wierzytelności, na które pozwana wyraziła zgodę i przedstawiła własne propozycje. Jednakże finalnie żadne z proponowanych zabezpieczeń nie zostało ustanowione, wyłącznie z winy pozwanej, gdyż jej propozycje miały jedynie charakter deklaratywny i nie znalazły odzwierciedlenia w rzeczywistości i rzeczywistej chęci zawarcia. Powód nie uzyskał zatem żadnego zabezpieczenia wierzytelności.
Sąd ustalił i zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 730 § 1 k.p.c., w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. W świetle art. 730 1 § 1 kpc, przesłankami udzielenia zabezpieczenia są uprawdopodobnienie roszczenia i interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Przesłanki te powinny zostać spełnione kumulatywnie.
Wskazać godzi się, iż interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celów postępowania w sprawie. Stąd, zauważyć należy, że interes prawny istnieje w przypadku, gdy zachodzi potrzeba zapewnienia uprawnionemu „należytej ochrony prawnej”, zanim uzyska on ochronę definitywną (ostateczną), czyli zanim zostanie osiągnięty cel postępowania w sprawie, w związku z którym następuje udzielenie zabezpieczenia. Należyta ochrona prawna polega natomiast na usunięciu naruszenia albo zagrożenia naruszenia praw uprawnionego. O istnieniu podstawy zabezpieczenia można mówić wtedy, gdy bez zabezpieczenia ochrona prawna udzielona w merytorycznym orzeczeniu w sprawie okaże się niepełna.
Oznacza to zatem, że celem zabezpieczenia jest udzielenie tymczasowej ochrony prawnej podmiotowi potrzebującemu tejże ochrony.
W orzecznictwie uznaje się, że roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli istnieje prima facie, bez głębszego wnikania we wszystkie możliwe aspekty faktyczne i prawne sprawy oraz że istnieje znaczna szansa, że w świetle przytoczonych przez wnioskodawcę twierdzeń faktycznych popartych dowodami lub środkami niebędącymi dowodami w rozumieniu k.p.c. przysługuje ono uprawnionemu (postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie XXII Wydziału Własności Intelektualnej z dnia 9 lutego 2024 roku, (...), Ł. nr (...)).
Oznacza to zatem, że roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli istnieje znaczna szansa na istnienie roszczenia, co nie wyklucza tego, iż w świetle głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego, Sąd poczyni odmienną ocenę.
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy i dokonując oceny obu ww. przesłanek, Sąd stanął na stanowisku, iż analizowany wniosek powoda nie jest zasadny z uwagi na nieuprawdopodobnienie roszczenia w stopniu wymaganym art. 730 1 § 1 k.p.c., oraz brak wykazania interesu prawnego w udzieleniu takiego zabezpieczenia.
Dodatkowo, w ocenie Sądu, wnioskowane przez powoda sposoby zabezpieczenia są zbyt daleko idące i ingerujące w prawa majątkowe, w tym także podmiotu trzeciego (spółki). Wskazać należy, że roszczenie jest skierowane przeciwko osobie fizycznej natomiast zabezpieczenie miałoby obejmować majątek spółki, która stanowi odrębny podmiot prawny. Wnioskodawca nie wykazał podstaw prawnych do tak daleko idącej ingerencji w majątek podmiotu trzeciego.
Samo istnienie roszczenia nie uzasadnia jeszcze udzielenia zabezpieczenia. Należy pamiętać że zasadą jest rozstrzygnie sporów między stronami w wyniku prawomocnych wyroku sądowych, które nie są oparte tylko na uprawdopodobnieniu określonych okoliczności lecz na wykazaniu swoich twierdzeń. Zabezpieczenie roszczenia należy traktować jako wyjątek od tej zasady, a w konsekwencji wprowadzenie do obrotu prawnego takiego orzeczenia może nastąpić tylko przy wystąpieniu pozytywnych przesłanej zabezpieczenia i braku negatywnych przesłanek proceduralnych, stąd winno być podejmowane w sytuacjach wyjątkowych, przewidzianych prawem.
Wbrew stanowisku wnioskującego jego twierdzenia nie zostały uprawdopodobnione. Wnioskodawca uprzedniego wytoczył powództwo o to samo roszczenie wobec tej samej pozwanej. Sprawa wpłynęła do Sądu w dniu 20.11.2025 r. (sygn. akt (...)), zawierała tożsamy w treści wniosek o zabezpieczenie, a następnie powód cofnął powództwo i złożył wniosek o umorzenie postępowania bez wskazania przyczyny, co świadczy o braku istotnej potrzeby kontynuowania sporu i zabezpieczenia roszczenia. Powyższe podważa wiarygodność twierdzeń wnioskodawcy co do zasadności i aktualności roszczenia. Sąd nie jest związany cofnięciem pozwu, jednakże oceniając materiał w kontekście przesłanki uprawdopodobnienia bierze pod uwagę konsekwencję działań strony oraz ich racjonalność.
W ocenie Sądu, na gruncie przedmiotowej sprawy mimo braku zabezpieczenia roszczenia powoda, wedle sposobu wskazanego przez jego osobę, osiągnięcie celu postępowania nadal będzie możliwe, co wyklucza istnienie interesu prawnego. Brak zabezpieczenia nie umożliwi ani poważnie nie utrudni wykonania wyroku, gdyż brak jest wykazania realnego zagrożenia ewentualnej egzekucji.
Reasumując, Sąd przyjął, iż roszczenie powoda nie zostało w sposób wystarczający uprawdopodobnione. Nadto, roszczenie te wyklucza istnienie po stronie powoda interesu prawnego w żądaniu udzielenia zabezpieczenia. Niespełnienie kumulatywne przesłanek wymaganych do udzielenia zabezpieczenia prowadzi do oddalenia wniosku o zabezpieczenie.
Końcowo trzeba zastrzec, że postanowienie w przedmiocie wniosku o zabezpieczenie jest orzeczeniem tymczasowym, opartym na ograniczonym materiale dowodowym, ma charakter wstępny, a okoliczności, które legły u jego podstaw, będą przedmiotem postępowania dowodowego i szczegółowej analizy Sądu. Stąd też na obecnym etapie sprawy nie można przesądzić o ostatecznym rozstrzygnięciu.
Wobec powyższego, na obecnym etapie postępowania, Sąd z mocy art. 730 k.p.c. w zw. z art. 730 1 § 1 i 2 k.p.c. postanowił jak w sentencji.
sędzia Beata Sieczkowska