Wyrok z 14 maja 2026, sygn. III Ca 904/25
Pokaż pozostałe podstawy prawne (3)
Sygn. akt III Ca 904/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 maja 2026 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Roman Troll
po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2026 r. w U. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa P. Z.
przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w K.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 2 czerwca 2025 r., sygn. akt I C 1519/24
I) zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
1) oddala powództwo,
2) zasądza od powoda na rzecz pozwanej 107 zł (sto siedem złotych) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od upływu tygodnia od doręczania stronie powodowej odpisu tego orzeczenia, z tytułu zwrotu kosztów procesu,
II) zasądza od powoda na rzecz pozwanej 220 zł (dwieście dwadzieścia złotych) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się tego punktu orzeczenia, z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
SSO Roman Troll
Sygn. akt: III Ca 904/25
UZASADNIENIE
W pozwie z 25 września 2024 r. powód P. Z. wniósł o zasądzenie od pozwanej Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w K. 499,10 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 31 grudnia 2021 r. oraz kosztów procesu, gdyż w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w zakresie najmu pojazdów zastępczych zawarł 7 listopada 2021 r. z N. Ł. (2) umowę najmu pojazdu zastępczego po dobowej stawce 260 zł netto (319,80 zł brutto), samochód został zwrócony przez poszkodowanego 30 listopada 2021 r., wobec czego łączny koszt najmu przez 24 dni wyniósł 7675,20 zł brutto, a umową cesji powód nabył tą wierzytelność, pozwana zaś uznała swoją odpowiedzialność jedynie częściowo i wypłaciła 3024 zł, uznając za zasadny czas trwania najmu, zmniejszając jednak wysokość dobowej stawki za najem do 102,44 zł netto.
4 listopada 2024 r. Sąd Rejonowy wydał nakaz zapłaty, orzekając zgodnie z wnioskiem. Sprzeciw od nakazu zapłaty złożyła pozwana, zaskarżając go w całości i wnosząc
o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu. Przyznała, że w toku postępowania likwidacyjnego uznała odszkodowanie za 24 dni najmu po stawce 126 zł i wypłaciła 3024 zł, nie kwestionowała, że stawka zastosowana przez powoda była rynkowa,
a jako sporne określiła wydatki – stawkę najmu pojazdu zastępczego za dobę najmu przekraczające stawki zaproponowane przez ubezpieczyciela stosowane w warsztatach przez niego wskazanych uznając je za celowe i ekonomicznie uzasadnione
Wyrokiem z 2 czerwca 2025 r. Sąd Rejonowy w Gliwicach zasądził od pozwanej na rzecz powoda 499,10 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 31 grudnia 2021 r. oraz 137 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Orzeczenie to zapadło przy następujących ustaleniach faktycznych: 6 listopada 2021 r. doszło do zdarzenia drogowego, w którym uszkodzeniu uległ pojazd stanowiący własność N. Ł. (1); sprawca kolizji posiadał obowiązkowe ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych wykupione u pozwanej; szkoda została zgłoszona tego samego dnia za pomocą formularza zgłoszeniowego; 7 listopada 2021 r. między powodem a poszkodowanym została zawarta umowa najmu pojazdu zastępczego, w ramach której poszkodowanemu został oddany do użytku samochód w dobowej stawce najmu 260 zł netto, tego samego dnia między tymi samymi stronami została zawarta również umowa cesji wierzytelności, na podstawie której poszkodowany przelał na rzecz powoda wierzytelność przysługującą mu
w związku ze szkodą komunikacyjną z 6 listopada 2021 r., obejmującą szkodę związaną
z utratą możliwości korzystania z samochodu; powód 6 listopada 2021 r. poinformował pozwaną o wynajęciu przez poszkodowanego samochodu zastępczego; uszkodzony samochód stanowił własność poszkodowanego i był jego jedynym pojazdem; od razu po wypadku poszkodowany zaczął szukać lawety i wybrał link z wyszukiwarki; poszkodowany nie znał powoda, a samochód wynajął na stronie internetowej działalności powoda; samochód otrzymał następnego dnia; kwota najmu nie interesowała poszkodowanego, jako że nie był sprawcą wypadku; pozwana kontaktowała się telefonicznie z poszkodowanym, wskazując na możliwość wynajęcia samochodu zastępczego w podobnym segmencie, tj. segmencie D, co samochód poszkodowanego w stawce za dobę wynajmu 126 zł; 1 grudnia 2021 r. powód wystawił w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej fakturę na 7 675,20 zł brutto za wynajem pojazdu z dwutygodniowym terminem płatności; powód w ramach prowadzonej przez siebie dzielności oferował najem pojazdów z segmentu D po stawce 260 zł brutto; decyzją z 2 grudnia 2021 r. pozwana przyznała odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego w wysokości 3024 zł, podając, że okres najmu uznała w całości, a stawkę ustaliła do 126 zł za dobę najmu; powód złożył reklamację 19 stycznia 2022 r., a pozwana poinformowała go o odmowie uznania reklamacji pismem z 31 stycznia 2022 r., wskazując, że istniała realna możliwość wynajmu samochodu zastępczego po stawce 126 zł i oceniając stawkę 319,80 zł za sprzeczną z obowiązkiem minimalizacji szkody; 28 lutego 2022 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty 4651,20 zł tytułem niezapłaconej faktury; w odpowiedzi na wezwanie pozwana podtrzymała dotychczasową decyzję, podając, iż nie uznała reklamacji z uwagi na brak powołania się przez powoda na nowe argumenty; powód 19 stycznia 2022 r. odwołał się od decyzji pozwanej, podtrzymując żądanie zapłaty pełnej faktury za wynajem samochodu zastępczego, w uzasadnieniu wskazując na brak uzasadnienia ograniczenia kosztu dziennego wynajmu przez pozwanego; reklamacji z 19 marca 2024 r. pozwana również nie uwzględniła, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Przy tak dokonanych ustaleniach faktycznych Sąd Rejonowy, przywołując regulacje art. 354 § 2, art. 361 § 1 i 2, art. 362, art. 363, art. 436 § 2 w zw. z art. 415, art. 481 § 1, art. 509 § 1, art. 805, art. 822, art. 826 § 1 k.c., art. 98 k.p.c. oraz art. 34 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, uwzględnił powództwo i orzekł o kosztach postępowania na rzecz powoda. Sąd Rejonowy stwierdził, że pozwana nie złożyła żadnej konkretnej i realnej oferty wynajmu samochodu zastępczego poszkodowanemu. Sąd Rejonowy wskazał, że odbyły się jedynie trzy rozmowy telefoniczne, w których nie zaprezentowano konkretnej, szczegółowej oferty, nie pozwalając poszkodowanemu na zapoznanie się ze szczegółami najmu, a na dodatek miały one miejsce w czasie, kiedy poszkodowany korzystał już z samochodu zastępczego na podstawie umowy najmu z powodem, zatem zmiana podmiotu dostarczającego pojazd stanowiłaby dla niego dodatkowe utrudnienie i uciążliwość. Sąd Rejonowy uznał zatem kwotę odszkodowania dochodzoną przez powoda w całości za uzasadnioną oraz orzekł o zwrocie kosztów w wysokości: 90 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, 30 zł opłaty sądowej od pozwu, 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Apelację od powyższego wyroku złożyła pozwana, zarzucając mu dowolną ocenę materiału dowodowego (art. 233 § 1 k.p.c.) poprzez uznanie, że pozwana nie złożyła konkretnej
i realnej oferty wynajmu samochodu zastępczego oraz pominięcie faktu, że pozwana kilkukrotnie kontaktowała się telefonicznie z poszkodowanym w celu przekazania informacji
o najmie pojazdu zastępczego oraz że poszkodowany był początkowo zainteresowany podstawieniem samochodu od ubezpieczyciela, po czym ostatecznie rozmyślił się, nie podając żadnej przyczyny. Zarzuciła mu także naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 361
§ 1 k.c. i art. 826 § 1 k.c. w związku z art. 354 § 2 k.c. oraz z art. 362 k.c.) poprzez uznanie, że stawka przekraczająca propozycję ubezpieczyciela była stawką adekwatną oraz uznanie, że nieskorzystanie przez poszkodowanego z tańszej oferty najmu obciąża ubezpieczyciela. Wniosła o zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz obciążenie powoda kosztami postępowania w I instancji, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania
w II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego za II instancję.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Orzeczenie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym, gdyż żadna ze stron nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy, a samo jej przeprowadzenie nie było konieczne dla rozpoznania sprawy (art. 374 k.p.c.). Sprawę rozpoznawano w postępowaniu uproszczonym, gdyż wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20000 zł (art. 505 1 § 1 k.p.c.).
Zasadnicze ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy są prawidłowe, wynika z nich, że pozwana kontaktowała się z poszkodowanym w zakresie wynajmu pojazdu zastępczego. Sąd Rejonowy oceniając ten stan faktyczny wskazał natomiast, że oferta nie była konkretna.
Trzeba jednak podkreślić, że Sąd Rejonowy nie wziął pod uwagę pisma pozwanej z 15 listopada 2021 r., wysłanego e-mailem do poszkodowanego /k. 87-88/, z którego wynika, że najem odbędzie się bezkosztowo dla niego.
Z akt sprawy wynika też, że poszkodowany wstępnie był zainteresowany ofertą pozwanej, a następnie się rozmyślił, nie wymagał zaś od niej szerszych informacji na temat najmu i nie podał powodu, dla którego przestał być zainteresowany tym najmem. Z pisma pozwanej w aktach sprawy /k. 82-85/ wynika, że doszło do tego w trakcie rozmowy telefonicznej /CD k. 91/. Ta rozmowa została także przedstawiona na płycie CD z k. 51. Z tych rozmów wynika, że poszkodowany był zainteresowany zamianą samochodu na warunkach pozwanej, ale następnie zmienił zdanie. Nie wskazano ani nie wykazano żadnego istotnego powodu zmiany jego zdania. Wykazanie powodu takiej zmiany stanowiska obciąża zaś stronę powodową (art. 6 k.c.), to ona bowiem nabyła wierzytelność od poszkodowanego i powinna wskazać fakty uzasadniające zmianę jego decyzji w zakresie wynajmu samochodu zastępczego, gdyż od tego zależy ocena czy takie postępowanie było celowe i ekonomicznie uzasadnione.
Sąd Rejonowy nie wziął więc pod uwagę całego materiału dowodowego, a do tego obliguje regulacja art. 233 § 1 k.p.c., zaburzyło to jego ocenę materialnoprawną.
Dlatego też, z powyższymi zmianami, Sąd Okręgowy uznaje dokonane ustalenia faktyczne za własne.
Powód więc nie wykazał podstaw zmiany decyzji poszkodowanego w zakresie przyjęcia oferty pozwanej najmu pojazdu zastępczego, która ostatecznie była tańsza i bezkosztowa dla poszkodowanego. To powoda obciąża w tym zakresie ciężar dowodowy z mocy art. 6 k.c.
Dlatego też nie było podstaw do uwzględnienia powództwa; w takich bowiem warunkach stawka najmu dochodzona przez powoda nie spełnia wymogów pozostawania w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą (art. 361 § 1 k.c.), a poszkodowany – w realiach tej sprawy – przyczynił się w tym zakresie do zwiększenia szkody (por. art. 362 k.c.), gdyż bezzasadnie wybrał droższą ofertę najmu (nie wykazała strona powodowa, ani nie wskazała, zasadności takiego wyboru, art. 6 k.c.). Nie współdziałał więc z pozwaną w taki sposób, aby szkoda miała najniższą możliwą wysokość, chodzi bowiem o to, aby bezzasadnie jej wysokości nie zwiększać (por. art. 354 § 2 k.c. i art. 826 § 1 k.c.). Powstałych kosztów zaś – w realiach tej sprawy – nie można uznać za celowych i ekonomicznie uzasadnianych, brak powiem uzasadnienia ich powstania.
Oczywistym jest, że poszkodowany mógł mieć istotne zastrzeżenia do skierowanej do niego oferty, niemniej jednak – w realiach tej sprawy – nie wskazywano na takowe, a z materiału dowodowego one nie wynikają (art. 6 k.c.).
Dlatego też apelacja okazała się zasadna.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. orzeczono jak w pkt.
I sentencji, co łączyło się także z koniecznością obciążenia powoda kosztami procesu (art. 98 k.p.c.).
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 98
§ 1, 1
1 i 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c., § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych i § 10 ust. 1 pkt
1 tego rozporządzenia, albowiem apelacja okazała się zasadna, a zatem powód powinien zwrócić pozwanej koszty postępowania odwoławczego przez nią poniesione.
SSO Roman Troll