Uzasadnienie z 8 czerwca 2026, sygn. VI Ka 1622/25

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 1622/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Północ w Warszawie z dnia 18 września 2025r. o sygn. akt III K 462/24.

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☐uchylenie

☒Zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

- obraza prawa materialnego w postaci art. 87§1 kk poprzez pogorszenie sytuacji skazanego wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 20/17, co skutkowało orzeczeniem kary rodzajowo i ilościowo bardziej dolegliwej, niż przed zapadnięciem wyroku łącznego;

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Choć wskazany zarzut nie polegał na obrazie prawa materialnego, bowiem zgodnie z przywołanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego i utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego dopuszczalna wykładnia art. 87§1 kk ani nie obliguje, ani nie wyklucza możliwości łączenia kar pozbawienia i ograniczenia wolności, a jedynie czyni je fakultatywnym, to niewątpliwie doszło do wymierzenia w tym zakresie niesprawiedliwej kary łącznej. Należy bowiem zauważyć, że Sąd karę ograniczenia wolności, wymierzoną w sprawie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Północ w Warszawie o sygn. akt III K 1142/22 połączył z karami jednostkowymi pozbawienia wolności, które pierwotnie zostały objęte węzłem kary łącznej z wyroku tegoż Sądu o sygn. akt IV K 940/22 w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności. Skoro kara łączna zawarta w pkt III zaskarżonego wyroku wyniosła 2 lata i 3 miesiące pozbawienia wolności należy zauważyć, że sytuacja skazanego w ten sposób uległa pogorszeniu, co choć nie jest niezgodne z przepisami, nakazuje refleksję nad takim rozstrzygnięciem. Nadal bowiem połączenie zawarte w zaskarżonym wyroku jest dopuszczalne, lecz wymaga oceny, czy tak daleko idąca ingerencja w prawomocny wyrok, jakim w ramach swobody orzeczniczej wymierzono skazanemu karę o wolnościowym charakterze jest uzasadniona z punktu widzenia wymiaru sprawiedliwości, o jakim mowa w art. 175 ust 1 Konstytucji RP, co wprost wynika z uzasadnienia przywołanego wyroku Trybunału. Skoro zatem zastosowanie normy opisanej w art. 87§1 kk ma zawsze fakultatywny charakter, należy znaleźć i zastosować kryteria, dla których Sąd w tym zakresie orzekający stosuje, lub odstępuje od stosowania tego przepisu. W ocenie Sądu Okręgowego punktem wyjścia dla modyfikacji formuły w jakiej skazany odbędzie rzeczoną karę ograniczenia wolności w postaci kary łącznej jest jego dotychczasowa w tym zakresie postawa. Zwraca uwagę, że kara ta nie została dotąd wykonana, a postępowanie wykonawcze zostało zawieszone. Skazany nie miał zatem możliwości owej kary wykonać, a to z uwagi na pozbawienie go wolności w innej sprawie. Choć izolacja więzienna jest niewątpliwie przez niego zawiniona, nie ma podstaw do uznania, że w ten sposób uchyla się od wykonania prac społecznych w tej konkretnej karze, a zatem nie ma podstaw do zarządzenia kary zastępczej pozbawienia wolności. Skoro tak, skazany zgodnie z wolą Sądu, jaki wskazaną karę mu wymierzył, winien mieć szansę ponieść odpowiedzialność za popełnione przestępstwo właśnie w orzeczonej formule.

Wniosek

- odstąpienie od łączenia kary ograniczenia wolności z karami pozbawienia wolności;

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Z wyżej opisanych względów Sąd odwoławczy skorygował we wskazanym zakresie zaskarżony wyrok.

Lp.

Zarzut

- rażąco niewspółmiernie surowa kara łączna, wymierzona w pkt II i III zaskarżonego wyroku;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Z uwagi na uchylenie rozstrzygnięcia opisanego w pkt II i III zaskarżonego wyroku, z przyczyn opisanych w pkt 4 uzasadnienia, zgodnie z art. 436 kpk Sąd odwoławczy odstąpił od rozpoznania tego zarzutu, z uwagi na brak jego przedmiotu.

Wniosek

- wymierzenie możliwie najniższej kary łącznej w zakresie pkt II I III wyroku;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Z uwagi na pominięcie zarzutu, wniosek nie został rozpoznany, jako bezprzedmiotowy.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Sąd odwoławczy z urzędu dostrzegł konieczność modyfikacji zaskarżonego wyroku, z uwagi na obrazę prawa materialnego w postaci art. 4§1 kk w zw. z art. 81 ust 1 i 2 ustawy nowelizującej art. 85 kk i inne z dniem 24 czerwca 2020r. Choć przywołany przepis intertemporalny reguluje kwestię łączenia kar, jakie zostały prawomocnie orzeczone przed i po wskazanej nowelizacji, to w swej redakcji pozostawia pole do zastosowania art. 4§1 kk w takich wypadkach, w których choćby jeden wyrok, którego kara podlega potencjalnemu łączeniu, uprawomocnił się przed lub po tej dacie. Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku SN z 09.04.2025 r., (III KK 131/25, Legalis nr 3211489), gdzie stwierdzono, że „reguły intertemporalne zawarte w art. 81 ust. 1 i 2 Tarczy 4.0 modyfikują, ale nie wyłączają całkowicie stosowania art. 4 § 1 KK. W sytuacji, gdy przynajmniej jedno ze skazań podlegających potencjalnemu połączeniu uprawomocniło się przed dniem 24 czerwca 2020 roku, sąd orzekający w przedmiocie wyroku łącznego jest zobowiązany do porównania obu reżimów prawnych (obowiązującego przed i po 24 czerwca 2020 r.) i zastosowania tego, który w realiach konkretnej sprawy okaże się dla skazanego korzystniejszy." W przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacji, bowiem wyrok w sprawie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie o sygn. akt IV K 212/17, w którym wymierzono karę ograniczenia wolności, stanowiącej możliwą do zastosowania postawę wymierzenia kary łącznej, uprawomocnił się w dniu 18 września 2018r.

Z cytowanego orzeczenia wynika jednocześnie zalecenie, by konsekwencją zastosowania art. 4§1 kk było zastosowanie tylko jednego, względniejszego dla skazanego reżimu prawnego, nie zaś dwóch, zależnie od układu, w którym dany z nich może mieć zastosowanie. Nie można bowiem zapominać, że instytucja kary łącznej ma specyficzny, spajający inne kary charakter i w przeciwieństwie do rozstrzygnięć odnoszących się do konkretnego przestępstwa, które mogą mieć autonomiczny charakter i odnosić się do różnorakich stanów prawnych w ramach tego samego wyroku, kara łączna winna mieć wyłącznie jedną systemowo podstawę prawną.

Szerzej na ten temat wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 22 lutego 2023r.( II AKa 287/22, N. nr (...)), gdzie wskazano, że „stany faktycznoprawne o mieszanych datach prawomocności zbiegających się orzeczeń dopuszczają możliwość zastosowania zarówno ustawy nowej, jak i obowiązującej poprzednio w zależności od wyboru ustawy względniejszej dla skazanego, przy czym wybór jednego z modeli orzekania kary łącznej nigdy nie doprowadzi do konfliktu „z punktu widzenia konstrukcyjnego”, albowiem niemożliwym jest stosowanie obu tych reżimów jednocześnie, nawet gdyby warunki do wydania wyroku łącznego były spełnione zarówno na gruncie nowej, jak obowiązującej poprzednio ustawy. Poza wyraźnie określonymi w ustawie wyjątkami nie jest wszak w ogóle dopuszczalne orzekanie częściowo na podstawie przepisów ustawy obowiązującej poprzednio, a częściowo na podstawie przepisów ustawy nowej."

Warte odnotowania jest również stanowisko doktryny w postaci fragmentu opracowania I. D. pt. „Wyroki łączne – porównanie stanów prawnych obowiązujących przed i po 30 czerwca 2015 r. oraz od 24 czerwca 2020 r. na tle wybranych zagadnień” (publ. Prokuratura i Prawo (...)). Stwierdzono tam, że „niewątpliwie również należy stosować w całości tylko jedną z ustaw ze wszystkimi jej konsekwencjami. Nie jest więc możliwa kompilacja względniejszych przepisów z obydwu ustaw. Jeżeli sąd wybierze – jako względniejszy dla skazanego – jeden reżim prawny, to powinien konsekwentnie zastosować jego regulacje w całości do wszystkich rozstrzygnięć zawartych w wyroku. Zasada stosowania jednej ustawy wyklucza jednocześnie możliwość orzeczenia w jednym wyroku łącznym kary łącznej na podstawie poprzednio obowiązujących reguł w stosunku do części przestępstw oraz na podstawie nowej regulacji w stosunku do pozostałej części przestępstw”.

W związku z powyższym fakt zastosowania przez Sąd pierwszej instancji dwóch różnych reżimów prawnych jednocześnie – w pkt II i III ustawy obecnie obowiązującej i w pkt I i IV ustawy obowiązującej w dniu 23 czerwca 2020r. – wymuszał korektę zaskarżonego wyroku.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

Jak wyżej.

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.11.

Przedmiot i zakres zmiany

Przede wszystkim należało zwrócić uwagę na wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Północ w Warszawie o sygn. akt IV K 667/22, który mimo figurowania w informacji o karalności został pominięty przez Sąd pierwszej instancji, choć wymierzona w nim kara nadawała się do połączenia. Uchybienie dostrzeżone z urzędu, opisane w pkt 4 uzasadnienia wyroku obligowało do ustalenia, które przepisy o karze łącznej należy zastosować, mając na uwadze treść art. 4 kk i kierunek złożonej apelacji. Niezależnie bowiem od oceny zaskarżonego wyroku, nowe rozstrzygnięcie nie mogło być dla skazanego surowsze.

Zwięźle o powodach zmiany

Sąd Okręgowy uznał, że względniejsze dla skazanego było zastosowanie przepisów pośrednich, obowiązujących w dniu 23 czerwca 2020r., bowiem szereg kar, zarówno grzywny, ograniczenia wolności, jak i pozbawienia wolności pozostawało niewykonanych, a przy tym wyłącznie w tym systemie możliwe było łączenie kar łącznych, nie jednostkowych, szczególnie że wymierzane skazanemu dotąd kary łączne pozbawienia wolności zapadały na zasadzie bardzo dla niego korzystnej asperacji. Sąd Rejonowy na tej właśnie zasadzie wymierzył kary łączne w pkt I i IV, przy czym pierwsza z nich wymagała modyfikacji w postaci połączenia również kary ograniczenia wolności, opisanej w pkt 7, co tym razem przyjęło postać kary łącznej dwóch lat ograniczenia wolności, a zatem kary o wolnościowym charakterze, zgodnie z trafnym zarzutem obrońcy. Kara została wymierzona na zasadzie absorpcji, bowiem nie mogła przekroczyć kary dwóch lat ograniczenia wolności, wymierzonej w sprawie o sygn. akt IV K 212/17, a to z uwagi na ograniczenia ustawowe, opisane w art. 86§1 kk. Druga z wymienionych, kara łączna grzywny nie budziła zastrzeżeń zarówno pod względem możliwości jej wydania, jak i wysokości, skutkiem czego została utrzymana w mocy.

Wymierzając karę łączną pozbawienia wolności, łącząc wyroki Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie o sygn. akt IV K 1200/21 – kara łączna 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, i Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Północ w Warszawie o sygn. IV K 667/22 – 6 miesięcy pozbawienia wolności, Sąd Okręgowy dysponował widełkami między najsurowszą z nich, a ich sumą. Inne kary nie nadawały się do połączenia, bowiem zostały już wykonane. W zaskarżonym wyroku znalazły się dwie kary łączne pozbawienia wolności, i chcąc zachować zasadę niepogorszenia sytuacji skazanego wobec braku apelacji na niekorzyść, należało odtworzyć zasadę, na jakiej owe kary zapadły. W pierwszym przypadku, opisanym w pkt II zaskarżonego wyroku, Sąd dysponował zakresem między rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a 5 lat pozbawienia wolności (mediana 3 lata i 2 miesiące) i wymierzył karę łączną 3 lata pozbawienia wolności. W drugim przypadku, opisanym w pkt III zaskarżonego wyroku dopuszczalny zakres wynosił między rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a 4 lata i miesiąc pozbawienia wolności (mediana 2 lata i 9 miesięcy), a kara łączna wyniosła 2 lata i 3 miesiące. W obu wypadkach zatem Sąd Rejonowy orzekał na zasadzie asperacji, w przedziale poniżej średniej.

Stosując analogiczną regułę Sąd Okręgowy uznał, że kara łączna winna wynieść 2 lata i osiem miesięcy, a zatem również winna zostać wymierzona na zasadzie asperacji, o miesiąc mniej, niż wynosi mediana. W ten sposób zachowana została reguła proporcjonalności, przy jednoczesnym uwzględnieniu dotychczasowej karalności skazanego, związku czasowego i przedmiotowego czynów, za które wymierzono skazanemu kary jednostkowe i jego zachowania w jednostce penitencjarnej. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że skazany był dotąd karany 11 razy, za występki popełnione przeciwko mieniu, rodzinie, wymiarowi sprawiedliwości, wiarygodności dokumentów i zdrowiu, przy czym część wyroków odnosiła się do więcej, niż jednego czynu. Niewątpliwie zatem w czasie ich popełnienia był sprawcą niepoprawnym i wysoce zdemoralizowanym. Czyny, jakich kara łączna dotyczy miały miejsce na przestrzeni 10 miesięcy, a zatem w dość luźnej zwartości czasowej i były skierowane przeciw niepodobnym dobrom prawnie chronionym, co również przeczy stosowaniu zasady absorpcji. W końcu analiza opinii Dyrektora jednostki z dnia 10 lipca 2024r., 14 kwietnia 2025r. i 2 kwietnia 2026r. też nie przekonuje, że postawa skazanego w jednostce penitencjarnej jest wzorowa. Jego zachowanie jest oceniane, jako poprawne, wskazywana jest umiarkowana realizacja zadań ustalonych w ramach (...), jak również dostrzegany umiarkowany krytycyzm. Okoliczności te nie dały podstawy do złagodzenia kary łącznej w jeszcze większym zakresie, niż dokonał tego Sąd Rejonowy.

Reasumując, na skutek połączenia kar pozbawienia wolności na wskazanej wyżej zasadzie, okres pozbawienia wolności przewidziany do odbycia z tytułu kar zasadniczych został skrócony o 4 miesiące, jak również wyeliminowane zostały okresy kar zastępczych pozbawienia wolności za nieuregulowane kary grzywny wymierzone w sprawach o sygn. akt V K 483/18 i III K 881/21, w łącznym wymiarze 73 dni. Kara łączna grzywny będzie podlegać wykonaniu na zasadach ogólnych.

Na poczet kar łącznych Sąd odwoławczy zaliczył okresy odbytych kar, w pozostałym zakresie umarzając postępowanie w przedmiocie wyroku łącznego, bowiem żadne inne kary nie spełniały ustawowych kryteriów.

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Sąd zasądził na rzecz obrońcy z urzędu stosowne, wynikające z obowiązujących przepisów wynagrodzenie i zwolnił skazanego z obowiązku ponoszenia wydatków postepowania odwoławczego, mając na uwadze jego sytuację finansową i ograniczone możliwości zarobkowania.

7.  PODPIS

0.11.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca skazanego.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wysokość kary łącznej.

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana