sygn. SNO 15/13 7 sierpnia 2013 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN SD z 7 sierpnia 2013, sygn. SNO 15/13

Data orzeczenia 7 sierpnia 2013
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Karna, Wydział VI
Przewodniczący SSN Zbigniew Puszkarski
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Karna #postanowienie SN SD
Sygn. akt SNO 15/13
POSTANOWIENIE
Dnia 7 sierpnia 2013 r.
Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)
SSN Antoni Górski
SSN Beata Gudowska (sprawozdawca)
w sprawie
sędziego Sądu Rejonowego ,
po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r.
zażalenia wniesionego przez Zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu
Okręgowego
na postanowienie Sądu Apelacyjnego - Sąd Dyscyplinarnego
z dnia 13 maja 2013 r.,
p o s t a n o w i ł:
uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi
Apelacyjnemu - Sądowi Dyscyplinarnemu do dalszego
rozpoznania.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 13 maja 2013 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny w
sprawie z wniosku zastępcy rzecznika dyscyplinarnego Sądu Okręgowego przeciwko
sędziemu Sądu Rejonowego, obwinionemu o przewinienie dyscyplinarne z art. 107 § 1
ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (jednolity tekst: Dz.
U. z 2013 r. poz. 427; dalej: Prawo o u.s.p.), na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. w związku z art.
128 Prawa o u.s.p. zawiesił postępowanie dyscyplinarne do czasu zakończenia toczącego
się przeciwko obwinionemu postępowania karnego przed Sądem Rejonowym w […].
2
Postępowanie, którego tok uwzględnił Sąd Dyscyplinarny, zostało wszczęte
po podjęciu w dniu 11 kwietnia 2012 r. przez Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny
decyzji o zezwoleniu na pociągnięcie sędziego Sądu Rejonowego do
odpowiedzialności karnej za występek przewidziany w art. 178a § 1 k.k.,
polegający na kierowaniu samochodem osobowym marki […] , w dniu 7 marca
2012 r., na drodze publicznej C. – B. w stanie nietrzeźwości. Postępowanie karne
w pierwszej instancji zostało zakończone wyrokiem z dnia 28 lutego 2013 r.,
którym Sąd Rejonowy uznał sędziego SR za winnego zarzucanego mu występku i
skazał go na karę siedmiu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem jej wykonania na okres dwóch lat próby. Wyrok Sądu pierwszej
instancji nie uprawomocnił się, gdyż w dniu 15 kwietnia 2013 r. skazany złożył
apelację; sprawa oczekuje na rozprawę.
Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny dostrzegł w tym stanie sprawy
podstawę i konieczność zawieszenia postępowania dyscyplinarnego
prowadzonego wobec sędziego Sądu Rejonowego ze względu na jednoczesność
postępowań – karnego i dyscyplinarnego, skierowanych przeciwko jego osobie i
dotyczących tego samego czynu z dnia 7 marca 2012 r., podlegającego ocenie,
jako przestępstwo i przewinienie służbowe. Zdaniem Sądu Apelacyjnego - Sądu
Dyscyplinarnego, zawieszenie postępowania dyscyplinarnego jest celowe ze
względu na ekonomikę procesową, gdyż w postępowaniu karnym zostały
przeprowadzone dowody z przesłuchania świadków i z opinii biegłych, które mogą
być przydatne w toczącym się postępowania dyscyplinarnym.
Zastępca rzecznika dyscyplinarnego Sądu Okręgowego wniósł – na
podstawie art. 22 § 2 k.p.k. – zażalenie, żądając uchylenia postanowienia o
zawieszeniu postępowania i przekazania sprawy do dalszego prowadzenia.
Podjętą przez Sąd Dyscyplinarny decyzję procesową uznał za nieuzasadnioną w
stanie sprawy, w którym doszło do skazania obwinionego nieprawomocnym
wyrokiem. Uwzględniając samodzielność jurysdykcyjną Sądu Dyscyplinarnego,
brak związania orzeczeniem sądu karnego oraz to, że sąd dyscyplinarny orzeka na
podstawie własnego materiału dowodowego, skarżący podniósł, iż ekonomia
procesowa dyktuje wyznaczenie rozprawy i przeprowadzenie postępowania
dowodowego.
3
Sąd Najwyższy-Sąd Dyscyplinarny zważył, co następuje:
Postępowanie dyscyplinarne unormowane w ustawie- Prawo o ustroju
sądów powszechnych toczy się niezależnie od postępowania karnego, także
w wypadku jednoczesności i podmiotowo-przedmiotowej tożsamości tych
postępowań. Przepis art. 120 § 1, łącznie z art. 119 Prawa o u.s.p., wskazuje, że
postępowania karne i dyscyplinarne mają charakter autonomiczny także wtedy,
gdy dotyczą tego samego czynu. Jest przy tym oczywiste, że zgodnie z art. 8 § 1
k.p.k. w związku z art. 128 Prawa o u.s.p. w postępowaniu dyscyplinarnym sąd
rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany
rozstrzygnięciem innego sądu lub organu.
Sąd dyscyplinarny zachowuje samodzielność jurysdykcyjną, a orzeczenie
wydane w postępowaniu karnym nie ma w tym postępowaniu charakteru
prejudykatu. Stwierdzenie przez sąd karny, że czyn obwinionego dyscyplinarnie
wyczerpał znamiona przestępstwa nie usuwa obowiązku oceny, czy – niezależnie
od ocen stawianych na gruncie prawa karnego – zarzucany mu czyn stanowi
przewinienie dyscyplinarne. Ujmując tę kwestię inaczej należy stwierdzić, że ocena
popełnienia przewinienia dyscyplinarnego jako czynu bezprawnego, zawinionego i
noszącego ładunek społecznej szkodliwości dotyczącego wykonywania służby
sędziowskiej lub godności pełnionego urzędu musi być samoistna, niezależna od
ocen dokonywanych w postępowaniu karnym.
Według art. 22 § 1 k.p.k. – stosowanego w postępowaniu dyscyplinarnym
odpowiednio na podstawie art. 128 Prawa o u.s.p. – postępowanie zawiesza się, jeżeli
zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, na czas
trwania przeszkody. Toczenie się postępowania karnego nie może być uważane
samodzielnie za długotrwałą przeszkodę w prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego
(por. postanowienia Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego : z dnia 7 kwietnia 2004 r.,
SNO 12/04, OSNSD 2004, nr 1, poz. 18 i z dnia 25 maja 2005 r., SNO 24/05, OSNSD 2005,
poz. 11 oraz uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2006
r., I KZP 8/06, OSNKW 2006 r. z. 10, poz. 87).
4
Nie można zatem odmówić racji zarzutom skarżącego dotyczącym
nieprawidłowego zastosowania art. 22 § 1 k.p.k. w związku z art. 128 Prawa o
u.s.p. Należy podnieść, że Sąd Dyscyplinarny, dostrzegając, że toczące się
jednocześnie postępowania (karne i dyscyplinarne) przeciwko tej samej osobie
dotyczą tego samego czynu, uznał za stosowne zawieszenie postępowania
dyscyplinarnego ze względu na ekonomię procesową, z powołaniem się na
przydatność osobowych środków dowodowych i opinii biegłych zebranych i
przeprowadzonych w sprawie karnej. Ten sposób pojmowania ekonomii
procesowej pozostaje w kolizji z oczywistym stwierdzeniem, że sąd dyscyplinarny
jest zobowiązany do dokonania własnych ustaleń co do wszystkich przesłanek
odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego, nie wyłączając oceny jego
poczytalności. W tym zakresie nie jest wystarczające posiłkowanie się ustaleniami
i ocenami dokonanymi w postępowaniu karnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z
dnia 10 czerwca 2008 r., SNO 40/08, Lex nr 829170 i postanowienie z dnia12
grudnia 2012 r., SNO 47/12, niepublikowane).
W sprawie dyscyplinarnej przeciwko sędziemu Sądu Rejonowego aspekt
aktywności Sądu Dyscyplinarnego wymaga szczególnego podkreślenia wobec
stwierdzenia, że Sąd ten zawiesił postępowanie już po raz drugi, nie zważając, że
jego postanowienie z dnia 4 września 2012 r. zostało uchylone przez Sąd
Najwyższy postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012 r. Wskazując w nim na
wyjątkowość instytucji zawieszenia postępowania dyscyplinarnego, Sąd Najwyższy
podważył argument uwzględniający ekonomię procesową, który nie wchodzi w grę
także w obecnym, zamkniętym stadium postępowania karnego, z którego
materiałami Sąd Apelacyjny - Sąd Dyscyplinarny zapoznał się, nie
przeprowadziwszy we własnym zakresie dotychczas żadnych dowodów.
W konsekwencji należało przyjąć, że zawieszenie postępowania
dyscyplinarnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie
przeciwko obwinionemu, toczącej się przed Sądem Rejonowym, a obecnie przez
Sądem Okręgowym, było bezzasadne, gdyż postępowanie to nie doznawało
długotrwałej przeszkody, a zawieszenia postępowania dyscyplinarnego nie
dyktowała ekonomia procesowa.
5
Z tego względu Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i
przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu – Sądowi Dyscyplinarnemu do dalszego
prowadzenia (art. 437 i 438 k.p.k. w związku z art. 128 u.s.p.).