Wyrok SN z 27 września 2013, sygn. II KK 243/13
Data orzeczenia
27 września 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Andrzej Stępka
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (12)
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 września 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka (przewodniczący)
SSN Rafał Malarski
SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca)
Protokolant Ewa Oziębła
w sprawie A. H.
skazanego z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art.
12 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 27 września 2013 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Ł.
z dnia 4 marca 2010 r.,
uchyla zaskarżony wyrok w całości w stosunku do A.
H. i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania
Sądowi Rejonowemu w Ł.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy orzekając w trybie art. 343 k.p.k. w zw. z art. 335 k.p.k.,
uwzględniając wniosek prokuratora zamieszczony w akcie oskarżenia, wyrokiem z
dnia 4 marca 2010 r., uznał A. H. za winnego tego, że w dniu 20 lipca 2009 r. w Ł.,
2
działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru,
wspólnie i w porozumieniu z nieletnią M. C., co do której wyłączono materiały do
odrębnego prowadzenia, która to podrabiała na potwierdzeniach dokonania
transakcji podpisy osoby uprawnionej do ich zawarcia, podrabiając podpis U. K., za
pomocą karty bankomatowej przekazanej mu przez Z. K., a stanowiącej własność
U. K., dokonał sześciu zakupów na stacjach paliw Lukoil i BP na łączną kwotę
266,27 zł na szkodę W. J. po uprzednim wprowadzeniu w błąd pracowników ww.
stacji co do tożsamości osoby posługującej się kartą płatniczą i tym samym
doprowadził posiadacza rachunku W. J. do niekorzystnego rozporządzenia
mieniem w kwocie 266,27 zł, przy czym:
- w dniu 20 lipca 2009 r. na stacji paliw L./…/ dokonał zakupu papierosów, alkoholu
oraz napoju za kwotę 48,65 zł,
- w dniu 20 lipca 2009 r. na stacji paliw BP dokonał zakupu towarów za kwotę 27,63
zł,
- w dniu 20 lipca 2009 r. na stacji paliw BP dokonał zakupu towarów za kwotę 50,77
zł,
- w dniu 20 lipca 2009 r. na stacji paliw BP dokonał zakupu towarów za kwotę 58,92
zł,
- w dniu 20 lipca 2009 r. na stacji paliw BP dokonał zakupu towarów za kwotę 50 zł,
- w dniu 20 lipca 2009 r. na stacji paliw L./…/ dokonał zakupu alkoholu oraz napoju
za kwotę 30,30 zł,
tj. popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2
k.k. w zw. z art. 12 k.k. i na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art.
33 § 2 k.k., wymierzył mu karę roku i 3 trzech miesięcy pozbawienia wolności oraz
karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych po 10 zł każda.
Nadto uznał A. H. za winnego tego, że w dniu 1 listopada 2009 r. w Ł.
dokonał zaboru w celu przywłaszczenia z sali sprzedażowej stacji paliw L./…/
słodyczy o łącznej wartości 389 zł na szkodę L./…/ Polska sp. z o.o. w W. i czyn ten
zakwalifikował jako przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. i za to na podstawie
powołanego przepisu oraz art. 33 § 2 k.k., wymierzył mu karę 8 miesięcy
pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 20 stawek dziennych po 10 zł
każda.
3
Na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. połączył orzeczone A. H. kary
jednostkowe pozbawienia wolności i grzywny wymierzając mu karę łączną 2 lat
pozbawienia wolności i karę łączną 40 stawek dziennych grzywny, po 10 zł każda.
W oparciu o art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec
oskarżonego A. H. kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres
5 lat tytułem próby i na podstawie art. 72 § 2 k.k. zobowiązał oskarżonego A. H. do
naprawienia szkody wyrządzonej przypisanymi mu przestępstwami, poprzez
zapłatę na rzecz pokrzywdzonego W. J. kwoty 266,27 zł oraz na rzecz
pokrzywdzonego L./…/ Polska sp. z o.o. w W. kwoty 389 zł w terminie 6 miesięcy
od uprawomocnienia się orzeczenia. Jednocześnie zwolnił oskarżonego od
ponoszenia kosztów sądowych oraz wydał rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wyrok ten uprawomocnił się bez kontroli instancyjnej w dniu 12 marca 2010 r.
(k. 298).
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 10 listopada 2011 r.,– na podstawie
art. 75 § 1 k.k. – zarządził wobec A. H. wykonanie kary pozbawienia wolności
orzeczonej wymienionym wyrokiem. Postanowienie to zaskarżone przez skazanego
zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 23 lutego
2012 r.
Od powyższego wyroku kasację na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. złożył
Prokurator Generalny, który zaskarżył go w całości na korzyść skazanego A. H.
Na zasadzie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i § 2 k.p.k.
zarzucił orzeczeniu Sądu Rejonowego rażące i mające wpływ na treść wyroku
naruszenie przepisów postępowania - art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k.
polegające na uwzględnieniu przez Sąd sprzecznego z wymogami prawa wniosku
prokuratora o skazanie A. H. i wydanie wyroku zgodnego z wnioskiem w zakresie
proponowanego wymiaru kary łącznej, w konsekwencji czego doszło do rażącego
naruszenia przepisu prawa karnego materialnego - art. 86 § 1 k.k., poprzez
wymierzenie skazanemu kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat, to
jest w wymiarze wyższym od sumy podlegających łączeniu kar jednostkowych,
wynoszącej rok i 11 miesięcy pozbawienia wolności.
4
W związku z tym wniósł on o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie
sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna w
rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. i jako taka zasługiwała na uwzględnienie. Wprawdzie
Sąd Rejonowy w całości uwzględnił zamieszczony w akcie oskarżenia i uzgodniony
z A. H. wniosek o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie stosownych kar oraz
zobowiązanie oskarżonego do naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 k.k.,
jednak nie dostrzegł, że wysokość proponowanej we wniosku kary łącznej
pozbawienia wolności narusza przepis art. 86 § 1 k.k., z którego dyspozycji wynika,
że sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za
poszczególne przestępstwa do sumy tych kar. Analiza treści zaskarżonego wyroku
wskazuje, że Sąd Rejonowy połączył orzeczoną wobec skazanego karę
jednostkową roku i 3 miesięcy pozbawienia z karą jednostkową 8 miesięcy
pozbawienia wolności, wymierzając oskarżonemu karę łączną 2 lat pozbawienia
wolności, podczas gdy według zasad określonych w art. 86 § 1 k.k. mógł orzec karę
łączną pozbawienia wolności w przedziale od roku i 3 miesięcy pozbawienia
wolności do roku i 11 miesięcy pozbawienia wolności. Zatem, wymierzając
oskarżonemu karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze wyższym od sumy kar
jednostkowych podlegających łączeniu, Sąd Rejonowy dopuścił się obrazy prawa
materialnego, a to art. 86 § 1 k.k., mającej rażący charakter, która w oczywisty
sposób wpływała na treść orzeczenia. W ten sposób rażąco naruszył również
dyspozycję art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., ponieważ nie mógł
zaakceptować wniosku prokuratora sprzecznego z obowiązującym prawem karnym
materialnym lecz powinien dokonać oceny zgodności propozycji zawartych we
wniosku z aktualnym stanem prawnym (zob. wyrok SN z dnia 25 września 2010 r.,
sygn. IV KK 163/12, LEX nr 1226727) i zasugerować prokuratorowi oraz
oskarżonemu potrzebę odpowiedniej modyfikacji zawartego porozumienia, aby
wniosek nie naruszał dyspozycji art. 86 § 1 k.k., a tym samym był możliwy do
uwzględnienia przez Sąd w trybie konsensualnym.
5
Wszystkie te okoliczności nakazywały uwzględnienie kasacji Prokuratora
Generalnego i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości z przekazaniem sprawy
Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd może jeszcze raz skierować
wniosek prokuratora o skazanie oskarżonego bez rozprawy zamieszczony w akcie
oskarżenia na posiedzenie i zdecydować o jego uwzględnieniu po uprzednim
zmodyfikowaniu go przez prokuratora w uzgodnieniu z oskarżonym w taki sposób,
aby odpowiadał on wymogom prawa karnego materialnego, ewentualnie
zdecydować o skierowaniu sprawy na rozprawę, o ile uzna, że nie istnieją podstawy
do uwzględnienia tego wniosku (zob. wyrok SN z dnia 15 marca 2012 r., sygn. III
KK 376/11, LEX nr 1157568).